CConstaterende datUrk
Koppel je AI →
Document · PDF

Technische vragen Grondexploitatie 2026

Commissie Organisatie en Leven 31 december 2026, gemeente UrkBij agendapunt: Herziening grondexploitatie 20263.022 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Technische vragen agendapunt 4b Grexen (commissie Organisatie en Leven. d.d. 20 oktober 2026) Fractie Vraag Antwoord 1 SGP Algemeen: RV P.1 en 4 / PoU P.12 / ZHW P.16: De volledige verliesvoorziening van M€1,4 voor Port of Urk valt vrij. Volgens beide toelichtingen is er dit jaar geen integrale risicoanalyse gemaakt en voor de herziening van 2027 wordt die juist wel aanbevolen. Vraag: Waarom wacht het college met de vrijval niet tot die analyse er ligt? En welk bedrag aan risico’s is nu meegewogen om te concluderen dat het verlies verdwenen is? Dit jaar heeft een light herziening van de grondexploitaties plaatsgevonden. Hierbij zijn onder meer autonome ontwikkelingen zoals lagere kosten verwerving, parameterontwikkelingen en faseringsrisico’s verwerkt. Op basis van de huidige uitgangspunten leidt deze herziening tot een vrijval. Gezien de gehanteerde uitgangspunten wordt ervan uitgegaan dat deze uitkomst past binnen de bandbreedte van de eerder uitgevoerde kansen- en risicosessie.

De vrijvallende middelen gaan daarbij niet verloren, maar worden toegevoegd aan de reserve grondzaken. Gezien de lange looptijd van Port of Urk en de aanwezige onzekerheden dienen deze middelen binnen de reserve grondzaken beschikbaar te houden. Daarmee blijft financiële ruimte behouden om eventuele toekomstige tegenvallers binnen Port of Urk of andere grondexploitaties op te kunnen vangen. 2 | SGP | ZHW P.11 / managementsamenvatting / PoU P.3: Port of | Voor de bedrijfskavels in de Zeeheldenwijk wordt uitgegaan Urk rekent voor 2027 met nul grondverkoop, omdat bedrijven | van kleingebruikaansluitingen. De verwachting is dat deze geen stroomaansluiting kunnen krijgen. De bedrijfskavels in | aansluitingen beschikbaar komen, waardoor de kavels naar de Zeeheldenwijk hebben volgens de toelichting ook “nog | verwachting in 2027 en 2028 kunnen worden verkocht. Voor geen stroom”. Toch rekent de Zeeheldenwijk in 2027 en 2028 | de kopkavels is bekend dat hier stroom zal worden aangelegd met M€ 1,68 per jaar aan verkoop van bedrijfsgrond. Vragen: | in Q4 2026/Q1 2027. Waarom geldt de netcongestie daar niet? Is er voor de kavels in de Zeeheldenwijk al zekerheid over stroom, bijvoorbeeld doordat kleine bedrijven met een gewone aansluiting toe kunnen? 3 | SGP | Oranjewijk: De ontwikkelingen van de Oranjewijk is nog niet gereed. Toch wordt voorgesteld om de GREX af te ronden.

| De startdatum van de grondexploitaties zijn als volgt: Een GREX heeft een standaard looptijd van 10 jaar. Vraag: | • | Oranjewijk (afronding ) = 2020 (start grex Oranjewijk Wanneer zijn de afzonderlijke GREXEN geopend en kan die | fase 1 2010) standaard in de managementsamenvattingen worden | • | Zwolse hoek fase 5 < 2007* vermeld? • | Zeeheldenwijk = 2016 • Port of Urk = 2018 • Westgat = 2019 • De Noord 11 = 2025 • Staartweg = 2020 Indien hier politiek behoefte aan bestaat, kan de oorspronkelijke startdatum van de grondexploitatie in de managementsamenvatting worden vermeld. Ambtelijk wordt de toegevoegde waarde hiervan echter als beperkt beschouwd. Voor de tienjaarstermijn is namelijk niet de oorspronkelijke startdatum bepalend, maar het moment van herziening van de grondexploitatie. Het BBV kent geen vaste tienjaarstermijn gerekend vanaf de oorspronkelijke startdatum van een grondexploitatie. De termijn van tien jaar is een voortschrijdende richttermijn. Bij de jaarlijkse actualisatie wordt opnieuw vanuit het betreffende begrotingsjaar maximaal tien jaar vooruitgekeken. Bovendien mag gemotiveerd van deze richttermijn worden afgeweken, mits een langere looptijd door de raad wordt geautoriseerd en met passende risicobeheersingsmaatregelen wordt onderbouwd. 4 | SGP | De herziene GREX van de Oranjewijk is in 2020 geopend | Ja.

De voorgestelde afsluiting van de grondexploitatie (moment van samenvoegen van fase 1 en fase 2). Een GREX | Oranjewijk past binnen de uitgangspunten van de Nota wordt regulier gesloten indien het GREX-gebied financieel en | Grondbeleid. Daarin is opgenomen dat grondexploitaties fysiek gereed is. Dat laatste is nog niet het geval. Vraag: | binnen de gemeente Urk worden afgesloten zodra alle Voldoet het afsluiten van deze GREX aan de Nota | grondopbrengsten zijn gerealiseerd. Voor de Oranjewijk is dit Grondbeleid van onze gemeente? | inmiddels het geval. Hoewel het gebied fysiek nog niet volledig is afgerond, resteren uitsluitend nog kosten voor het woonrijpmaken. Voorgesteld wordt deze kosten na afsluiting van de grondexploitatie ten laste van de reserve grondzaken te brengen, overeenkomstig de eerder met de accountant afgestemde werkwijze. 5 | SGP | Port of Urk: P.5-6: Het resultaat op contante waarde is maar | Bij toepassing van een rentepercentage van 3% verslechtert +k€ 320, op M€ 80 aan investeringen. Er is gerekend met 2% | het resultaat van Port of Urk en zal de grondexploitatie naar rente, terwijl de gemeente in april 2026 leende tegen 3,01% | verwachting verlieslatend worden. Het rentepercentage van (begroting P.63).

Vraag: Wat is het resultaat bij 3% rente en | 3,01% van een afzonderlijke gemeentelijke lening kan echter wordt de grondexploitatie dan verlieslatend? | niet één-op-één worden toegepast op de grondexploitatie. Conform de Notitie Rente 2023 van de Commissie BBV dient voor de rentetoerekening aan grondexploitaties te worden uitgegaan van de gemeentelijke omslagrente. Voor 2026 bedraagt deze omslagrente 2%. Het hanteren van een hogere rente, uitsluitend op basis van de rente van een individuele lening, past daarmee niet binnen de voorgeschreven BBV- systematiek. 6 SGP P.3 en 7–8: Volgens het college zijn nieuwe grootverbruikaansluitingen tot 2031 niet beschikbaar, en kunnen alleen kleinverbruikaansluitingen nog worden gehonoreerd. (netcongestieproblematiek) Toch gaat de grondexploitatie ervan uit dat de verkoop vanaf 2028 weer op gang komt, met 3 hectare per jaar. Vragen: Wat is de laatste informatie over de netcongestie waarop de gronduitgifte van 2028 e.v. is gebaseerd?Welk deel van de nog te verkopen kavels heeft een grootverbruikaansluiting nodig? Wat is het resultaat als juist die kavels pas vanaf 2031 verkocht kunnen worden? De verwachte gronduitgifte vanaf 2028 betreft een mix van kavels voor bedrijven die met een kleinverbruikaansluiting en grooterbruik, vergelijkbaar met de uitgifte die momenteel op Port of Urk plaatsvindt.

Prioriteit bij het bouwrijpmaken fase 2 ligt bij kleinverbruik, omdat daar momenteel al veel vraag naar is, en omdat daarbij zicht is op een snellere aansluiting. Daarnaast spelen er diverse initiatieven die idealiter voorzien in een snellere beschikbaarheid van stroom voor grootverbruikers, zoals batterijparken en GTO’s. De netcongestie voor grootverbruikaansluitingen vormt daarmee niet direct een belemmering voor de voorziene gronduitgifte vanaf 2028. Tot 2031 zijn naar verwachting voldoende kavels beschikbaar waarvoor geen grootverbruikaansluiting noodzakelijk is om de in de grondexploitatie gehanteerde gemiddelde uitgifte van circa 3 hectare per jaar te kunnen realiseren. Kavels waarvoor wel een grootverbruikaansluiting noodzakelijk is, kunnen zo nodig later versneld worden uitgegeven zodra stroom beschikbaar is, waarmee een eventuele achterstand kan worden ingehaald 7 SGP P.3 en 7: Van de 21 hectare uitgeefbaar terrein is ongeveer 13 hectare toegewezen. In 2027 wordt niets verkocht, maar wel wordt begonnen met het bouwrijp maken van fase 2. Daardoor loopt de boekwaarde op tot meer dan M€ 40. Uitstel Het is niet uitgesloten dat in 2027 grond wordt verkocht. In de grondexploitatie is voorzichtigheidshalve rekening gehouden met het uitblijven van verkopen in 2027 vanwege de van fase 2 heeft voor- en nadelen.

Het voordeel is minder rente en minder risico: er wordt geen geld in de grond gestoken voordat er kopers zijn die stroom kunnen krijgen. Een nadeel is dat de kosten van bouwrijp maken met 2,5% per jaar blijven stijgen (P.6). Op de nog uit te voeren M€11,2 is dat ruwweg evenveel als de rentebesparing. Een tweede nadeel is dat er geen kavels klaarliggen op het moment dat de stroom er wel is, waardoor bedrijven kunnen uitwijken naar elders. Vragen: Wat bespaart uitstel van fase 2 per saldo, tot op het moment dat er stroom is of tot er koopovereenkomsten liggen? En waarom is fase 2 nu al nodig, als er in fase 1 nog ongeveer 8 hectare niet is toegewezen? onzekerheid over de netcapaciteit. Vanaf 2028 zijn weer grondverkopen voorzien. Uitstel van fase 2 levert naar verwachting geen financiële besparing op. Door het verschil tussen de renteparameter en de kostenstijging voor het bouwrijp maken heeft uitstel rekentechnisch juist een negatief effect op het resultaat. Daarnaast richt fase 2 zich vooral op kleinschalige bedrijvigheid en maritieme bedrijven. De resterende circa 8 hectare in fase 1 voorziet niet volledig in deze behoefte. Omdat het bouwrijp maken meerdere jaren vergt, is tijdige voorbereiding nodig om passend aanbod beschikbaar te hebben zodra de netcapaciteit dit weer toelaat.

Tot slot heeft fase 2 een bredere functie binnen Port of Urk, onder meer vanwege de samenhang met de ontwikkeling en ontsluiting van de MSNF. Het bouwrijp maken van fase 2 moet daarom worden gezien als onderdeel van de gefaseerde ontwikkeling van Port of Urk en niet uitsluitend als reactie op de resterende beschikbare grond in fase 1. 8 SGP P. 9: De grond is in vier prijscategorieën ingedeeld: Categorie Prijs per m² Nog te verkopen Regulier € 128,60 De grondprijzen voor kantoren en topwerklocaties zijn marktconform en gebaseerd op een grondprijzenonderzoek dat door een externe partij is uitgevoerd. Voor deze kavels is belangstelling vanuit de markt. Op dit moment is echter nog geen sprake van een definitieve verkoop. Zichtlocatie B | € 141,60 | Op de kavel Topwerklocatie in fase 1 ligt een inschrijving van Kantoren | 31.878 m², nog | 35.000 m2 en op de kantoren zichtlocatie A is ruim 10.000 m2 (zichtlocatie A) | € 170 | niets verkocht | ingeschreven. Topwerklocaties | € 193 | 47.699 m², nog niets verkocht De positieve marge van k€ 320 hangt ervan af dat die twee duurste categorieën ook echt tegen die prijzen worden verkocht. Gaan beide weg tegen de reguliere prijs, dan lopen de opbrengsten volgens mijn berekening nominaal ongeveer M€ 4,4 terug.

Vragen: Waar zijn de prijzen voor kantoren en topwerklocaties op gebaseerd? Is er al belangstelling of een reservering voor een van deze kavels? 9 | SGP | P.11: De plankosten bedragen M€ 17,3. Dat is 21,6% van de | De plankosten zijn over de looptijd van de grondexploitatie investeringen. Er resteert nog M€ 7,7. Vragen: Hoeveel | gefaseerd. Het uitblijven van grondverkopen in 2027 leidt plankosten worden er in 2027 geboekt, een jaar zonder | daarom niet automatisch tot een verlaging van het grondverkoop? En gaat dat budget omlaag zolang de verkoop | beschikbare budget voor plankosten. Wel kan de stilligt? | daadwerkelijke realisatie van de plankosten in 2027 lager uitvallen wanneer als gevolg van het stilvallen van de verkoop minder werkzaamheden worden uitgevoerd. Hier is echter geen rekening mee gehouden in de grondexploitatie. Juist in 2027 worden flink kosten gemaakt, omdat we fase 2 tijdig bouwrijp willen hebben om eerder genoemde redenen. 10 GB Vrijval verliesvoorziening Port of Urk Port of Urk loopt nog tot 2043. In die periode zijn er grote onzekerheden rond rente, inflatie, netcongestie, de beschikbaarheid van water en het doorgaan van de buitendijkse haven. Dit zijn allemaal externe factoren waar de gemeente weinig tot geen invloed op heeft.

Tegelijk wordt voorgesteld om de verliesvoorziening van bijna € 1,4 miljoen volledig vrij te laten vallen, terwijl het verwachte positieve resultaat (contante waarde) slechts € 320.193,74 bedraagt. Hoe verantwoord is het om deze voorziening nu al volledig vrij te laten vallen, gezien de lange looptijd en de vele onzekerheden? In hoeverre zijn deze risico's financieel meegenomen bij dit besluit? Gelet op het risicomanagement binnen de grondexploitatie, wordt het verantwoord geacht de verliesvoorziening vrij te laten vallen. Op basis van de huidige grondexploitatie is niet langer sprake van een verwacht verlies waarvoor de voorziening moet worden aangehouden. De vrijvallende middelen gaan daarbij niet verloren, maar worden toegevoegd aan de reserve grondzaken. Gezien de lange looptijd van Port of Urk en de aanwezige onzekerheden dienen deze middelen binnen de reserve grondzaken beschikbaar te houden. Daarmee blijft financiële ruimte behouden om eventuele toekomstige tegenvallers binnen Port of Urk of andere grondexploitaties op te kunnen vangen. 11 GB Afhankelijkheid buitendijkse haven De provincie geeft aan dat de buitendijkse haven nog niet zeker is en dat ook de aanbesteding moet slagen. Tegelijk worden het binnendijkse bedrijventerrein en de haven als samenhangende ontwikkeling gepresenteerd.

In hoeverre zijn de geraamde grondprijzen en verkopen afhankelijk van de komst van die haven? Zijn er koop of reserveringsovereenkomsten gesloten waarin bindende afspraken zijn gemaakt die afhankelijk zijn van de komst van de haven? Er zijn geen koop- of reserveringsovereenkomsten gesloten waarin bindende afspraken zijn opgenomen die afhankelijk zijn van de realisatie van de buitendijkse haven. In de grondexploitatie is bij de verwachte gronduitgifte wel rekening gehouden met een zekere spin-off van de ontwikkeling van de haven op het binnendijkse bedrijventerrein. Hiervoor is de besluitvorming in provinciale staten van 28 oktober 2026 belangrijk. De geraamde grondprijzen en verkopen zijn echter niet uitsluitend afhankelijk van de komst van de buitendijkse haven. Vooralsnog wordt uitgegaan van voldoende zelfstandige vraag naar bedrijfskavels op het binnendijkse bedrijventerrein. 12 | GB | Netcongestie en grondverkopen | De geraamde gronduitgifte van fase 2 die in 2027 van start Voor 2027 worden vanwege netcongestie geen | gaat, betreft voornamelijk kavels die kunnen volstaan met grondverkopen verwacht, vanaf 2028 weer wel. In de | een kleinverbruikaansluiting, naast kavels in bestaande delen toelichting staat dat nieuwe en zwaardere | van het bedrijventerrein waar reeds een stroomaansluiting grootverbruiksaansluitingen naar verwachting tot 2031 niet | beschikbaar is.

Tot 2031 is in de grondexploitatie gerekend beschikbaar zijn. Toch rekenen we vanaf 2028 weer op | met een gemiddelde gronduitgifte van circa 3 hectare per grondverkopen. Welke concrete oplossingen of afspraken | jaar, overeenkomend met ongeveer € 4,3 miljoen aan maken die verkopen mogelijk, en voor hoeveel kavels? Is | jaarlijkse grondopbrengsten. Gelet op de beschikbare kavels doorgerekend wat het resultaat wordt als die oplossingen niet | waarvoor een aansluiting mogelijk is, wordt dit voor de op tijd beschikbaar zijn en ook in 2028 en de jaren daarna | periode tot 2031 als een reëel uitgangspunt beschouwd. minder of geen grond wordt verkocht? | Verder spelen er initiatieven rond batterijparken, GTO’s etc, die hopelijk tot gevolg hebben dat eerder dan 2031 grootverbruik beschikbaar komt, waarmee grondverkoop een inhaalslag kan maken. 13 | GB | Verschillen in verkoopcijfers Port of Urk | 1. Er is een verschil tussen het kostenverhaalsgebied en Op de website van Port of Urk staat dat 152.500 m² grond is | het bestemmingsplangebied. In de grondexploitatie is verkocht of gereserveerd en dat er nog 600.000 m² ontwikkeld | rekening gehouden met circa 600.000 m² aan moet worden. In de grondexploitatie 2026 staat echter dat | bestemd gebied. Het totale bestemmingsplangebied 53.881 m² is verkocht en 46.250 m² is gereserveerd, samen | is groter.

Een deel van het beoogde ontwikkelgebied 100.131 m². Daarnaast wordt in de grondexploitatie gesproken over een totaal plangebied van circa 600.000 m². Hoe zijn deze verschillen te verklaren? Zijn de cijfers op de website actueler, of worden er verschillende uitgangspunten gehanteerd? Welke cijfers vormen de basis voor de verwachte grondopbrengsten tot 2043 en hoeveel van de reserveringen is inmiddels omgezet in een definitieve koopovereenkomst? kon nog niet worden bestemd, maar zal in de toekomst wel worden ontwikkeld. 2. Voor Port of Urk is een behoefteonderzoek geweest als onderdeel van het bestemmingsplan Port of Urk. Dit behoefteonderzoek vormt de basis voor de verwachte grondopbrengsten. 3. De grondexploitatie is een momentopname die voor de zomervakantie is genomen. Nadien kunnen er meerdere reserveringen gesloten zijn. De website is het meest actueel, maar geeft ook nog een vertekend beeld omdat die niet dagelijks wordt bijgewerkt én de strategische reserveringen (bijv. Maritieme campus en gemeentewerf) daarin niet zijn meegenomen. 14 GB Plankosten Zeeheldenwijk Bij de Zeeheldenwijk staat dat het resterende plankostenbudget van ongeveer € 9,9 miljoen waarschijnlijk onvoldoende is.

Hoeveel komen we naar verwachting tekort? Zit dit al in het berekende verlies, of komt het daar nog bovenop? Gezien de historische geboekte plankosten, overeenkomstig besluitvorming rondom de algemene begroting, is het de verwachting dat de plankosten niet voldoende zijn om het project af te ronden. Hierop wordt nu een analyse uitgevoerd. De uitkomst van deze analyse zal worden meegenomen in de herziening grondexploitatie 2027. 15 FVD Over welke stukken grond die nu in het bezit van de gemeente Urk of al verkocht zijn, hebben we als gemeenteraad nog iets te zeggen qua woning soorten en woningprijzen? De gemeenteraad stelt de woonvisie/woonprogramma vast, waarin de kaders en ambities voor de woningbouw worden vastgelegd. Deze worden vervolgens vertaald naar de planologische plannen, die ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Voor Zeeheldenwijk betreft dit onder meer het zuidelijk deel van de gebiedsontwikkeling, waar ongeveer 800 woningen zijn voorzien. De bevoegdheid tot het vaststellen van de grondprijzen is op grond van de Nota Grondbeleid 2024-2028 gemandateerd aan het college. 16 CDA Zijn er nog strategische gronden die zijn aangekocht maar die voorlopig nog niet nodig zijn voor de ontwikkeling van woonwijken of industrie? Kunnen we die niet verpachten? Deze technische vraag gaat niet over het onderwerp grondexploitaties.

Deze worden beantwoord bij de vragen die horen bij de begroting. 17 CDA Zijn er ook nog ruilgronden in het bezit van de gemeente Urk die niet aansluiten op ontwikkelgebieden die we terug kunnen plaatsen in de markt Dit om zo iets te doen aan onze schuldpositie? Deze technische vraag gaat niet over het onderwerp grondexploitaties. Deze worden beantwoord bij de vragen die horen bij de begroting. 18 CU Wat zijn voor Zeeheldenwijk en Port of Urk de financiële gevolgen van één en twee jaar vertraging in de geraamde gronduitgifte? Voor Port of Urk leidt één jaar vertraging in de geraamde gronduitgifte tot een verslechtering van het resultaat op netto contante waarde van circa € 500.000 per jaar. Voor Zeeheldenwijk bedraagt deze verslechtering circa € 800.000 per jaar. 19 CU Het valt op dat het merendeel van de grondexploitaties negatieve opbrengsten hebben. Zijn de negatieve Nee. Dit betreft uitsluitend de boekhoudkundige wijze van presenteren. Binnen de grondexploitaties worden opbrengsten het gevolg van te optimistisch ramen of is er sprake van veranderde marktomstandigheden? opbrengsten als negatieve kosten weergegeven ten behoeve van de berekening van de boekwaarde. De negatieve bedragen duiden daarmee niet op negatieve opbrengsten of tegenvallende verkoopresultaten.

20 CU Valt er nog te verwachten dat de ramingen van de grondexploitaties die nu negatief zijn in evenwicht komen of positief gaan uitvallen en zo ja, welke? Dit is mogelijk voor Zeeheldenwijk. In 2025 is voor Zeeheldenwijk een uitgebreide kansen- en risicoanalyse uitgevoerd. Hieruit blijkt dat zowel positieve als negatieve ontwikkelingen van invloed kunnen zijn op het uiteindelijke financiële resultaat. Voor de belangrijkste kansen en risico’s zijn beheersmaatregelen getroffen. Bij de herziening 2027 wordt onderzocht hoe de grondexploitatie Zeeheldenwijk financieel robuuster kan worden gemaakt. Daarbij wordt onder meer gekeken naar fasering, woningaantallen, woningdifferentiatie en kostenramingen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://urk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/649039b4-d187-4701-ad61-0d4ca0852d0a?agendaItemId=82045f1a-73f6-4326-a602-aab92ebe8853