Raadsvoorstel Verordening starterslening.docx

Raadsvoorstel Datum raadsvergadering

15 december 2022 Datum

15 november 2022 Zaaknummer

018440495

Onderwerp

Verordening starterslening 2023, Subsidieverordening Stedelijke Vernieuwing Urk 2022 en Besluit Algemeen belang leningen Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Aan de leden van de raad, Voorgesteld besluit

1. De ‘Verordening starterslening 2023 gemeente Urk’ vast te stellen; 2. De Gemeentelijke Beleidsregel Starterslening Gemeente Urk 2013' in te trekken; 3. Het verstrekken van leningen via SVn aan te wijzen als economische activiteit in het algemeen belang, als bedoeld in artikel 25h, vijfde lid, van de Mededingingswet. 4. De Subsidieverordening Urk Stedelijke Vernieuwing Urk 2022 vast te stellen;

Inleiding

Op 19 maart 2015 heeft de gemeenteraad van de gemeente Urk de 'Verordening Starterslening 2015 Gemeente Urk' vastgesteld. In de verordening van 2015 werden voorwaarden gesteld over het type woning. In deze geactualiseerde versie zijn voorwaarden gesteld over de hoogte van de koopprijs van de (nieuwbouw) woning. De koopprijzen van de nieuwbouw en bestaande woningen zijn verhoogd, waardoor er meer woningen als starterswoningen in aanmerking komen. Hierin wordt de NHG grens aangehouden, zodat actualisering niet steeds nodig is. Overige redenen voor de actualisatie betreffen de volgende punten: - De verordening laten aansluiten bij de huidige voorwaarden van het SVn - Uitgifte van starterswoningen in de Zeeheldenwijk - Oplopende rente Voorts moet de gemeente op grond van de Wet Markt en Overheid voor economische activiteiten die ze onderneemt de integrale kosten in rekening brengen en dergelijke economische activiteiten mogen niet eigen overheidsbedrijven bevoordelen boven concurrerende bedrijven. Hierop kan de gemeenteraad een uitzondering maken door te bepalen dat een activiteit plaats vindt in het algemeen belang in de zin van artikel 25h lid 5 van de Mededingingswet. Het verstrekken van leningen, ook de leningen die via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) worden verstrekt is een economische activiteit waarop de Wet Markt en Overheid van toepassing is.

In december 2021 is ons college een geactualiseerde deelnemingsovereenkomst met het SVn aangegaan. De nieuwe overeenkomst was nodig omdat de oude overeenkomst inmiddels twintig

jaren oud was en op diverse punten aan gewijzigde wet- en regelgeving moest worden aangepast, bijvoorbeeld aan de AVG, maar ook aan de Wet Markt en Overheid en aan de Mededingingswet. In de geactualiseerde overeenkomst wordt het verstrekken van leningen via het SVn op verzoek van het SVn door de gemeente aangeduid als economische activiteiten van algemeen belang. Gezien het specifieke karakter van de leningen die het SVn verstrekt, stelt ons college uw raad daarom voor alle vormen van leningen die de gemeente heeft verstrekt en in de toekomst zal verstrekken via de SVn aan te wijzen als een economische activiteit die plaatsvindt in het algemeen belang. Door alle leningen van de SVn als zodanig aan te wijzen kunnen gemeente en SVn flexibel inspelen op toekomstige situaties en hoeft niet voor elke nieuwe leningsvorm van het SVn een nieuw algemene belang besluit te worden genomen.

Beoogd resultaat / effect

Door het toepasselijk verklaren van de starterslening op bestaande woningen en nieuwbouw woningen kunnen meer starters op de woningmarkt worden geholpen. Door actualisatie van de subsidieverordening voor stimuleringsleningen, is de verordening weer bijgewerkt aan de laatste versie van de vigerende regelgeving.

Argumenten

1.1 Met de starterslening kunnen koopstarters eerder een woning kopen Op dit moment is er sprake van een overspannen woningmarkt met krapte en prijsstijgingen. Het is voor starters op dit moment, ook vanwege de hoge rente, vaak lastig om een huis te kopen. Een starterslening kan een duwtje in de rug zijn voor starters die een eerste koopwoning willen kopen, maar niet voldoende kunnen lenen bij een hypotheekverstrekker. Ook kan de starterslening worden gebruikt bij de eerste nieuwbouwwoningen die straks worden gerealiseerd in de Zeeheldenwijk. De starterslening is daarmee een extra stimulans om een nieuwbouwwoning te kunnen kopen. • De starter moet een natuurlijk persoon zijn en de starter dan wel diens partner mag nog nooit een eigen woning gekocht of verkregen hebben. • De starterslening overbrugt het verschil tussen het bedrag dat nodig is om de woning te kopen en de maximale hypotheek die een bank verstrekt. De Starterslening is een aanvullende lening bovenop een normale hypotheek. De starterslening is een tweede hypotheek en dus altijd een aanvulling op een “reguliere” hypotheek. • De hoogte van de Starterslening bedraagt maximaal 10% van de NHG-grens. De Starterslening heeft een looptijd van maximaal 30 jaar. • De eerste drie jaren betaalt men geen rente en aflossing over de starterslening.

• Na 3 jaar gaat men dit wel betalen, tenzij uit een hertoets bij het Svn blijkt dat dat niet kan. Bij de hertoets wordt gekeken wat de financiële situatie van de starter op dat moment is. • De hertoets vindt plaats op verzoek van de klant. Mocht het zo zijn dat er ook dan onvoldoende financiële middelen zijn om de rente en aflossing te kunnen bekostigen, dan wordt de betaling tot het volgende toets moment uitgesteld. De aflossing die de eerste jaren niet betaald is, wordt in de resterende looptijd alsnog afgelost. Kortom men kan meer lenen maar moet dit (uiteindelijk) wel altijd terugbetalen.

1.2 Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten voert de starterslening uit conform de voorwaarden van de verordening van de gemeente Urk. Het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) beheert revolverende investeringsfondsen van (vooral) gemeenten. Uit deze fondsen verstrekt SVn conform toewijzing van de gemeenten leningen aan particulieren zoals de starterslening. Rente en aflossing op deze leningen vloeien terug in het gemeentelijke investeringsfonds bij het SVn zodat het een revolverend karakter heeft. De gemeente Urk heeft een startersfonds bij het SVn. Het SVn heeft ons verzocht de ‘Verordening starterslening 2015 gemeente Urk’ te actualiseren, zodat deze aansluit bij de voorwaarden gesteld door het SVn. In de verordening geeft de gemeente aan onder welke voorwaarden het SVn de leningen mag verstrekken. De 'Verordening starterslening 2023 gemeente Urk’ is goedgekeurd door het Svn. 1.3 Voorwaarden starterslening - Voor de aankoop van bestaande en nieuwbouwwoningen in de gemeente Urk met een maximale koop(-/aanneem)som van 80% van de NHG-grens, inclusief verbeterkosten en meerwerk. Voor de berekening van de hoogte van de Starterslening wordt rekening gehouden met eventuele verbeterkosten of meerwerk. De hoogte van de Starterslening wordt berekend door het SVn.

- Van in Nederland woonachtige en verblijfsgerechtigde personen, die op het moment van de aanvraag meerderjarig zijn. - In de toewijzing wordt de maximale hoogte van de Starterslening vastgesteld. De hoogte van de Starterslening bedraagt maximaal 10% van de NHG-grens of, indien onvoldoende budget voor de volledige Starterslening, het nog beschikbare budget. 2. Aansluiting bij het SVn is een algemeen belang voor het kunnen voeren van een goed volkshuisvestingsbeleid Het is van belang dat ook starters een woning kunnen kopen, maar ook dat er voldoende financieringsmogelijkheden zijn voor het verduurzamen van woningen. Door deel te blijven nemen in het SVn faciliteert de gemeente Urk deze groepen. 3. Zonder aansluiting bij het SVn is het voor de gemeente Urk niet meer mogelijk leningen aan derden in te zetten als volkshuisvestingsinstrument. Daarom is deelname in het SVn noodzakelijk en moeten de activiteiten van het SVn worden aangewezen als zijnde in het algemeen belang. 3.1 Deelname in het SVn maakt de uitvoering beheersbaar. De gemeente Urk heeft met het SVn een vernieuwde deelnemingsovereenkomst afgesloten. Daarin is vastgelegd dat het SVn voor de gemeente de administratie, uitkering en terugvordering van leningen verzorgt. Het SVn zorgt ook voor een krediettoets om te beoordelen of een aanvrager de lening inclusief rente kan aflossen.

Het SVn verzorgt als fondsbeheerder voor een groot aantal gemeenten in Nederland leningen, zoals stimuleringsleningen, duurzaamheidsleningen, verzilverleningen en maatwerkleningen. Het SVn beschikt daarvoor – anders dan gemeenten – over een AFM-vergunning (bankvergunning). 3.2 Door alle leningen onder het algemeenbelangbesluit te laten vallen, blijft de uitvoering flexibel. Leningen komen alleen beschikbaar via een verordening die door de raad wordt vastgesteld. Met de voorgestelde formulering van de aanwijzing hoeft niet bij elke nieuwe leenverordening een nieuw aanwijzingsbesluit te worden genomen. 3.3 SVn is een stichting zonder winstoogmerk SVn heeft geen commercieel belang en is opgericht om gemeenten te ondersteunen bij het oplossen van volkshuisvestingsvraagstukken. SVn werkt kostendekkend en is niet gericht op het maken van winst. SVn verstrekt financieringsproducten voor rekening en risico van de gemeente.

Evaluatie

N.v.t.

Kosten, baten, dekking

Het betreft een actualisering van de verordening. Bijlage

-

Verordening starterslening 2023 Subsidieverordening Stedelijke Vernieuwing Urk 2022, inclusief stroomschema Wijzigingen SSV Urk 2022 ten opzichte van de SSV Urk 2009

Burgemeester en Wethouders van Urk, C.H van den Bos, burgemeester C.J.M. Swart, gemeentesecretaris

Raadsbesluit Zaaknummer

018440495 De raad van de gemeente Urk, op voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Urk d.d. 15 november 2022 gezien het advies van Commissie I d.d. 30 november 2022 besluit: 1. De ‘Verordening starterslening 2023 gemeente Urk’ vast te stellen; 2. De Gemeentelijke Beleidsregel Starterslening Gemeente Urk 2013' in te trekken; 3. Het verstrekken van leningen via SVn aan te wijzen als economische activiteit in het algemeen belang, als bedoeld in artikel 25h, vijfde lid, van de Mededingingswet; 4. De Subsidieverordening Urk Stedelijke Vernieuwing Urk 2022 vast te stellen.

Urk, 15 december 2022 De raad van de gemeente Urk, de griffier,

de voorzitter,