Raadsvoorstel /-besluit Energienet Urk

Raadsvoorstel Datum raadsvergadering

Datum

4 juli 2024

13 mei 2024

Zaaknummer

Portefeuillehouder

018459438

Willem Foppen

Onderwerp

Go-/No go besluit Energienet Urk Aan de leden van de raad, Voorgesteld besluit

1. Kennis te nemen van de projectrapportage en het bijbehorende definitief ontwerp van de bouwteamfase Energienet Urk. 2. Verder te gaan met de uitrol van het Energienet Urk (go-besluit) en daarmee ter verdere uitvoering de volgende besluiten te nemen: a. Deel te nemen als gemeente in een Joint Venture voor 50% + 1 (genaamd Energienet Urk B.V.) samen met het bedrijf InWarmte B.V. b. Concessie te verlenen voor de duur van 30 jaar aan de Joint Venture Energienet Urk B.V. voor het ontwerp, de realisatie, de financiering, de exploitatie, beheer en instandhouding van het warmte-/koudenet Energienet Urk in de gebieden Zeeheldenwijk en Port of Urk, met uitzondering van deelgebied Het Nieuwe Dorp. 3. Garantstelling voor de BNG leningen aan Energienet Urk B.V. tegen marktconforme vergoeding.

Inleiding

Het Energienet Urk is een uniek en duurzaam energiesysteem dat ervoor zorgt dat er een flinke sprong gemaakt kan worden in het aardgasvrij maken van Urk. De uitwisseling van koude en warmte tussen de bedrijven op Port of Urk en de woningen in de Zeeheldenwijk en daarmee de inzet van de restwarmte maakt dit systeem uniek en vooruitstrevend in Nederland. Het vestigingsklimaat voor de bedrijven op Port of Urk wordt hierdoor versterkt. Het helpt bedrijven beter te voldoen aan hun duurzaamheidsdoelstellingen maar ook aan de eisen van de overheid en financiers. Door de opzet van het Energienet is deze tevens uit te breiden naar het bestaande bedrijventerrein / bestaande bouw. Dit raadsvoorstel volgt op uw besluit van april 2023 waarin u ingestemd heeft met de organisatievorm en aanbesteding van Energienet Urk. Het raadsbesluit, inclusief amendement, moties en technische vragen zijn uitgangspunt geweest voor de verdere uitwerking. Bij het raadsbesluit in april 2023 merkte de gemeenteraad van Urk op dat het de gemeente ontbreekt aan specifieke kennis op het gebied van het ontwerp, bouw, onderhoud en operatie van dit soort warmtesystemen. Externe expertise bleek nodig. Deze expertise is gevonden in het bedrijf InWarmte. Het bedrijf kwam als beste inschrijver van de aanbesteding uit de bus en wordt voorgesteld als partner in het Energienet.

Op basis van het raadsbesluit (met bijlagen zoals bovenstaand omschreven) is het ambtelijk projectteam van de gemeente Urk samen met het projectteam van InWarmte aan de slag gegaan met de uitwerking van het ontwerp, governance en businesscase van Energienet Urk. In de periode mei 2023 t/m mei 2024 is de raadswerkgroep Energie meerdere keren bijeengekomen en geïnformeerd over de stand van zaken van het Energienet Urk. Zij hebben belangrijke input kunnen geven op het ontwerp, het afwegingskader en de governancestructuur. De inhoud van deze uitwerking vindt u terug in de projectrapportage Energienet Urk. Hierin leest u: -

De aanleiding. In november 2021 is de transitievisie warmte vastgesteld door de gemeenteraad van Urk. Hierin staat onder andere dat een warmtenet een kansrijke oplossing is voor de nieuwe gebieden Port of Urk en Zeeheldenwijk. Belangrijke vragen die daarbij beantwoord worden: Wat is de aanleiding voor het Energienet Urk? En hoe zorgen we ervoor dat we Urk, vanuit goed rentmeesterschap beheren en doorgeven aan de volgende generaties?

-

De achtergrond. De gemeenteraad van Urk heeft op 13 april 2023 ingestemd met de organisatievorm van Energienet Urk. Door dit raadsbesluit kon de gemeente een zogenaamde ‘Joint Venture’ verder uitwerken. Belangrijke vragen die daarbij beantwoord worden: Wat is de rol van gemeente Urk en hoe ziet de expertise van Inwarmte er uit?

-

De technische beschrijving. Het Energienet Urk is een 5e generatie warmte- koudenet. 5e generatie warmte- en koudenetten zijn systemen die het mogelijk maken om warmte- en koude uit te wisselen tussen aangesloten gebouwen. Hierbij kunnen meerdere soorten gebouwen warmte toevoegen of onttrekken aan het net. Deze systemen werken op lage temperatuur of zeer lage temperatuur. Belangrijke vragen die daarbij beantwoord worden: Hoe ziet het definitief ontwerp van Energienet Urk eruit? Hoe wordt warmte- en koude uitgewisseld tussen de koel- en vriesbedrijven die gevestigd zijn op Port of Urk en de woningen vanaf de tweede fase van de Zeeheldenwijk?

-

De organisatie. De gemeenteraad van Urk besloot op 13 april 2023 om als organisatievorm van het Energienet Urk een Joint Venture (JV) verder te verkennen. Een JV is een gezamenlijke onderneming van twee partijen. In dit geval de gemeente Urk en het bedrijf InWarmte B.V. We noemen deze JV: Energienet Urk B.V. Het meerderheidsbelang van Energienet Urk B.V. ligt bij de gemeente Urk. Dat wil zeggen dat de gemeente belangrijkste eigenaar is en daarmee het laatste woord heeft over belangrijke besluiten. Dit sluit aan bij het wetsvoorstel van de Wet collectieve warmte (Wcw). Belangrijke vragen die daarbij beantwoord worden: Hoe is de organisatiestructuur bij de oprichting van de Joint Venture Energienet Urk B.V. opgebouwd? Hoe geeft de gemeente Urk een concessie af aan Energienet Urk B.V. voor een periode van maximaal 30 jaar? En, hoe zijn de afspraken over de samenwerking vastgelegd en worden de risico’s gewaarborgd?

-

De financiering. Energienet Urk B.V. heeft een businesscase. De businesscase geeft een beeld of het Energienet Urk economisch gezien haalbaar is. De business case van Energienet Urk B.V. is opgesteld aan de hand van een aantal uitgangspunten en randvoorwaarden. Daarmee is een sluitende businesscase ontstaan. Belangrijke vragen die daarbij beantwoord worden: Hoe is de sluitende businesscase opgebouwd, welke uitgangspunten en randvoorwaarden zijn hierin meegegeven? Wat zijn de investeringen,

hoe is de financiering opgebouwd. Maar ook hoe groot is de bijdrage aansluitkosten (BAK), wat zijn tarieven en hoe ziet de exploitatie van het Energienet eruit? -

Risico’s en financiële gevolgen. Energienet Urk B.V. is verantwoordelijk voor het ontwerp, de aanleg en het beheer van het Energienet Urk. Hoe wordt voorkomen dat deze risico’s een probleem gaan vormen?

-

Planning. Wat zijn de mijlpalen en hoe gaan we verder na 4 juli 2024?

In de bijgevoegde projectrapportage wordt een antwoord geformuleerd op de hiervoor genoemde vragen.

Beoogd resultaat / effect

Oprichten van de Joint Venture Energienet Urk B.V. waarbij de concessie wordt verleend aan de Joint Venture voor warmtelevering Zeeheldenwijk en Port of Urk.

Argumenten

1.1 Grote voorsprong maken in ambitie duurzaam Urk 2050 Op 11 november 2021 is de transitievisie warmte vastgesteld door de gemeenteraad van Urk. Hierin staat onder andere dat een warmtenet de meest kansrijke oplossing is voor de nieuwe gebieden Port of Urk en de Zeeheldenwijk. Deze gebieden worden namelijk aangelegd zonder aardgasaansluiting. Het antwoord op de zoektocht naar een duurzaam, toekomstbestendig alternatief is gevonden in Energienet Urk. Het systeem verzilvert de kansen die de specifieke Urker economie biedt. Daarnaast is het systeem duurzamer dan bijvoorbeeld een lucht-water warmtepomp. Er is substantieel minder stroomverbruik bij een warmtenet. 1.2 Uitvoering warmteplan Zeeheldenwijk en Port of Urk Op 10 juli 2023 is het warmteplan Zeeheldenwijk en Port of Urk vastgesteld door de gemeenteraad van Urk. In dit plan is de aansluitplicht geregeld op het warmtenet voor woningen en bedrijven met een verblijfsgebied. Op die manier is geborgd dat de woningen en bedrijven ook daadwerkelijk worden aangesloten op het Energienet. 1.3 Aansluiten bij planning bouwrijp maken Port of Urk en bouw fase 2 Zeeheldenwijk Bij het ontwerp en businesscase van het Energienet Urk is een volloopscenario uitgewerkt op basis van de planning van het bouwrijp maken van Port of Urk en de start bouw fase 2 van de Zeeheldenwijk.

Om deze planning te kunnen halen dient de gemeenteraad een besluit te nemen over het Energienet Urk in juli 2024. 1.4 Kansen benutten bij bouw van bedrijven op Port of Urk en aansluiting eerste koel- en vrieshuis. Start bouw van het eerste koel- en vrieshuis staat gepland voor medio 2025. Dit bedrijf is meegerekend in de businesscase en noodzakelijk als warmte-leverancier binnen het Energienet Urk. 1.5 Sluitende Businesscase Energienet Urk B.V. De businesscase van Energienet Urk B.V. is opgesteld aan de hand van een aantal uitgangspunten en randvoorwaarden. Daarmee is een sluitende businesscase ontstaan.

Evaluatie

De gemeenteraad wordt periodiek geïnformeerd over de verdere uitrol van Energienet Urk.

Kosten, baten, dekking

Zie hoofdstuk 6 van de projectrapportage: De financiering van Energienet Urk.

Bijlagen

1. Projectrapportage Energienet Urk 2. Definitief Ontwerp Energienet Urk

Burgemeester en Wethouders van Urk, Joh. C. Westmaas, burgemeester

C.J.M. Swart, gemeentesecretaris

Raadsbesluit Zaaknummer

De raad van de gemeente Urk, op voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Urk d.d. 21 mei 2024 gezien het advies van Commissie I d.d. 12 juni 2024 besluit: Voorgesteld besluit

1. Kennis te nemen van de projectrapportage en het bijbehorende definitief ontwerp van de bouwteamfase Energienet Urk. 2. Verder te gaan met de uitrol van het Energienet Urk (go-besluit) en daarmee ter verdere uitvoering de volgende besluiten te nemen: a. Deel te nemen als gemeente in een Joint Venture voor 50% + 1 (genaamd Energienet Urk B.V.) samen met het bedrijf InWarmte B.V. b. Concessie te verlenen voor de duur van 30 jaar aan de Joint Venture Energienet Urk B.V. voor het ontwerp, de realisatie, de financiering, de exploitatie, beheer en instandhouding van het warmte-/koudenet Energienet Urk in de gebieden Zeeheldenwijk en Port of Urk, met uitzondering van deelgebied Het Nieuwe Dorp. 3. Garantstelling voor de BNG leningen aan Energienet Urk B.V. tegen marktconforme vergoeding.

Urk, 4 juli 2024, De raad van de gemeente Urk, de griffier,

de voorzitter,