Kadernota 2025
Tekst van het document
Kadernota 2025
Perspectief 2025-2028
Inleiding Urk groeit en ontwikkelt verder. Niet alleen op fysiek gebied, maar ook op sociaal terrein. De dienstverlening wordt steeds verder verbeterd. Grote ontwikkelingen zoals de bouw van de Zeeheldenwijk, het nieuwe bedrijventerrein Port of Urk en de buitendijkse haven vinden plaats naast het vergroten van kansen voor onze jeugd in het project Durf, de aanpak van ondermijning en het op orde brengen en houden van onze wegen en het groen. Op basis van het coalitieakkoord en besluitvorming door onze raad is reeds veel in gang gezet en zijn middelen beschikbaar gesteld in de begroting om uitvoering te geven aan deze projecten. Maar we groeien door en er vormen zich ook steeds nieuwe ambities. Nieuwe ontwikkelingen De nieuwe ontwikkelingen is een mix van onderwerpen om de basis op orde te brengen en houden, investeringen te plegen in het fysieke domein en sociaal sterk te blijven. De groei en ambities van onze gemeente brengen ook met zich mee dat er voldoende capaciteit is om uitvoering te geven aan de vastgestelde plannen en werkzaamheden en het op orde houden van de dienstverlening. De organisatie moet hiervoor op sterkte blijven. Op een aantal terreinen is hier extra inzet nodig. In het coalitieakkoord is hier ook aandacht aan besteed.
Binnen het sociaal domein doen zich op het gebied van arbeidsmigratie, collectief vervoer en straatwerk voor specifieke doelgroepen nieuwe ontwikkelingen voor. Financieel perspectief Binnen de structurele budgetten zijn in 2025 voldoende middelen beschikbaar om onze ambities en nieuwe ontwikkelingen waar te maken. De laatste drie jaren - 2026, 2027 en 2028 - kennen echter aanzienlijke tekorten. De tekorten worden veroorzaakt door een aanpassing van de financiële systematiek van de algemene uitkering die wij van het Rijk ontvangen. Dit is onze belangrijkste inkomstenbron. Het Rijk heeft in de voorjaarsnota aangekondigd de opschalingskorting structureel te schrappen. Echter de aanpassing van de gemelde financieringssystematiek wordt vervroegd. Van 2026 naar 2024. De uitwerking hiervan is voor 2025 fors negatief. Voor de jaren daarna laat een lichte stijging van de ontvangsten vanuit het Rijk zien. Er is echter nog veel onduidelijk. Met ingang van 2026 is de algemene uitkering gekort, wat ook vorig jaar reeds leidde tot een niet sluitende meerjarenbegroting. Omdat er vanuit het Rijk nog geen volledige duidelijkheid is over de exacte invulling van de algemene uitkering vanaf 2026 blijven deze jaren vooralsnog niet sluitend.
We wachten hiertoe verdere besluitvorming van het Rijk af en hopen uiterlijk in de septembercirculaire van dit jaar duidelijkheid te krijgen over het financieel perspectief voor de latere jaren, zodat we dit in de Begroting 2025 op een goede wijze kunnen verwerken. Het is nu te prematuur om reeds volledig invulling te geven aan het dichten van het tekort. Wel zijn de aanpassingen 2025 en verder omtrent de financiële systematiek en opschalingskorting doorgerekend en verwerkt in het financieel perspectief. Wel is gekeken naar mogelijkheden om nieuwe ontwikkelingen binnen de bestaande begroting te dekken, zonder dat dit afbreuk doet aan de bestaande beleidsuitgangspunten. De laatste jaarrekeningen laten structureel positieve resultaten zien. De opbouw van deze resultaten zijn (soms) wisselend en incidenteel van aard, toch wordt uitgegaan van enige
1
ruimte in de bestaande begroting. Deze positieve resultaten zetten wij in om plannen die om een incidentele budgetaanvraag leiden te financieren. Mocht de uitwerking van de meicirculaire 2024 leiden tot andere inzichten ontkomen wij niet aan het heroverwegen van budgetten in de vorm van bezuinigingen. Dit doen wij dan bij het opmaken van de begroting 2025. Tot slot Wij zijn blij en dankbaar dat in onze gemeente het Woord van God nog steeds leidend is bij de besluiten die genomen worden. Op basis daarvan willen wij samen verder bouwen aan de toekomst van Urk. Wij mogen onze hoop en verwachting stellen op de Heere onze God. Wij bidden en vertrouwen dat Hij ons werk zal zegenen. Burgemeester en Wethouders van Urk, Joh. C. Westmaas, burgemeester (wnd) C.J.M. Swart, gemeentesecretaris
2
Inhoudsopgave Inleiding.....................................................................................................................................0 Inhoudsopgave .........................................................................................................................3 Financieel perspectief 2025-2028 .............................................................................................4 Huidig financieel perspectief 2025-2028 ...............................................................................5 Financiële ontwikkelingen ...................................................................................................12 Ontwikkelingen programma Bestuur .......................................................................................14 Ontwikkelingen programma Werken .......................................................................................17 Ontwikkelingen programma Wonen ........................................................................................20 Ontwikkelingen programma Leven .........................................................................................23
3
Financieel perspectief 2025-2028
4
Huidig financieel perspectief 2025-2028 Als start voor het begrotingsproces 2025 stellen wij een uitgangspositie vast op basis van het bestaande beleid en de lopende begroting 2024. Op deze manier bepalen we de financiële ruimte voor de komende jaren. Onderstaande tabel 1 geeft dit weer. Basis is het saldo van de meerjarenbegroting 2024-2027, vervolgens wordt rekening gehouden met reeds genomen raadsbesluiten. Tenslotte is de startpositie gecorrigeerd met een aantal autonome ontwikkelingen. Op basis hiervan ontstaat de startpositie meerjarenbegroting 2025-2028. De startpositie is, na het inzetten van het jaarresultaat 2023 voor incidentele uitgaven, in 2025 positief maar wordt in de laatste jaren negatief. De regels van onze toezichthouder (Provincie) geven aan dat het saldo voor het eerste jaar positief moet zijn. Daarbij moet sprake zijn van een structureel sluitende begroting, waarin structurele uitgaven ook structureel worden gedekt. Voor 2025 geldt dit. In de kadernota is rekening gehouden met de gevolgen van de Voorjaarsnota 2024 die onlangs is verschenen. Met de gevolgen van de nog te verschijnen meicirculaire 2024 is nog geen rekening gehouden. Meerjarenbegroting
2025
2026
2027
2028
Begrotingssaldo vanuit de begroting 2024-2027
2.508.138 -931.869
-488.056
-489.057
Verwerking belastingverordeningen 2024 in de begroting (raadsbesluit 9-11-2023)
39.120
39.120
39.120
39.120
Amendement aanstellen 2e BOA (raadsbesluit 9-112023)
-80.000
-80.000
-80.000
-80.000
Nieuwbouw nevenvestiging Obadjaschool in Zeeheldenwijk (raadsbesluit 28-3-2024)
-37.000
-37.000
-84.000
-84.000
Invulling motie verhoging Toeristenbelasting (raadsbesluit 9-11-2023)
25.000
25.000
25.000
25.000
Afschrijvingslasten gymzaal Wilhelminapark (raadsbesluit 10-7-2023)
-183.000
-183.000
-183.000
-183.000
Uitbreiding griffie (raadsbesluit 16-5-2024)
-40.000
-40.000
-40.000
-40.000
Autonome ontwikkelingen
-273.172
818.834
Startpositie meerjarenbegroting 2025-2028
1.959.086 -388.915
Besluiten met financiële gevolgen tussen begroting -292.900 en kadernota Nieuwe ontwikkelingen
400.681
686.603
-292.900
-292.900
-1.997.329 -1.499.829 -1.185.829 -1.110.829
Ontwikkelingen investeringen
Gewijzigd saldo begroting Nadeel
-292.900
1.211.617 1.498.540
0 244.350 -331.143
-192.050
-195.450
-1.937.294 -1.270.098 -912.576 Nadeel
Nadeel
Nadeel
5
Correctie incidentele plannen Binnen de categorie nieuwe ontwikkelingen zijn onderwerpen opgenomen die geen structureel karakter hebben. Deze onderwerpen willen wij financieren vanuit het positieve jaarresultaat 2023. Technisch betekent dit dat wij voorstellen voor het jaar 2025 vanuit de algemene reserve een bedrag van in totaal € 605.000 te onttrekken. Wanneer rekening wordt gehouden met de onttrekking aan de algemene reserve voor de incidentele plannen, verwachten wij een positief exploitatieresultaat voor het jaar 2025. De jaren 2026 tot en met 2028 blijven vooralsnog negatief. In navolgende tabel is dit schematisch weergegeven. Financieel beeld totaal
2025
Saldo begroting na voorstellen kadernota
-331.143
Incidenteel nieuw beleid (dekking vanuit algemene reserve)
605.000
Saldo begroting zonder incidenteel nieuw beleid Voordeel
2026
2027
2028
-1.937.294 -1.270.098 -912.576 0
273.857
0
0
-1.937.294 -1.270.098 -912.576 Nadeel Nadeel Nadeel
Autonome ontwikkelingen In navolgend schema zijn de autonome ontwikkelingen weergegeven. Autonome ontwikkelingen
2025
2026
2027
2028
Doorkijk Voorjaarsnota
-1.000.000 231.000
124.000
162.000
Bijstelling OZB (CEP, prijzen netto materiele consumpties)
693.180
549.789
1.629.878
Bijstellen budgetten als gevolg van prijsstijgingen (onder andere gemeenschappelijke regelingen)
-46.463
-42.066
-54.742
-71.043
0 -588.000
-588.000
Financieringslasten van investeringen kadernota 2024
0
1.891.028
Verlaging budget leerlingenvervoer (Budget niet noodzakelijk)
58.541
58.541
58.541
58.541
Correcties begroting
56.014
56.014
56.014
56.014
Lasten Regeling vervroegde uittreding medewerkers (conform CAO)
-24.444
-24.444
-4.074
Collectieve verzekering arbeidsongeschiktheid van -10.000 Loyalis als gevolg van uitwerking cao gemeenten 2024
-10.000
-10.000
Subtotaal
-273.172
818.834
1.211.617
1.498.540
Nadeel
Voordeel Voordeel
Voordeel
0 -10.000
Toelichting autonome ontwikkelingen Onderstaand een korte toelichting over de autonome ontwikkelingen. Doorkijk gevolgen voorjaarsnota
6
Onlangs heeft het Rijk de voorjaarsnota 2024 gepubliceerd. In de autonome ontwikkelingen zijn de gevolgen voor de gemeente opgenomen. Bijstelling OZB (CEP, prijzen netto materiële consumpties). De onroerend zaakbelasting (OZB) wordt jaarlijks doorgerekend bij de kadernota. Wij houden hierbij ook rekening met de meerontvangsten die uit de jaarrekening zijn gebleken. Daarnaast is het meerjarig beeld vanuit de decembercirculaire 2023 verwerkt en is de stelpost loonstijgingen opnieuw berekend. Bijstellen budgetten als gevolg van prijsstijgingen (onder andere gemeenschappelijke regelingen). Verschillende budgetten zijn verhoogd als gevolg van prijsstijgingen. Dit geldt ook voor bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. De stelpost prijsstijgingen die in de begroting was opgenomen is hiervoor niet toereikend. Financieringslasten investeringen vanaf 2027 op basis van de kadernota 2024. Bij de kadernota zijn investeringsbeslissingen genomen. De afschrijvingslasten zijn hiervan in het financieel beeld verwerkt. De rentelasten nog niet. Hiermee corrigeren we het financieel beeld vanaf 2027. Verlaging budget leerlingenvervoer asielzoekers en vreemdelingen. In de begroting was een bedrag opgenomen voor vervoer van asielzoekers en vreemdelingen voor het volgen van taalonderwijs. Gebleken is dat het onderwijs veelal op Urk wordt gegeven, waardoor vervoer niet nodig is.
Het gereserveerde budget kan vrijvallen. Correcties begroting. Het betreft hier het ramen van een gedeelte van de uitgaven voor de reeds in de begroting opgenomen opbrengsten in het kader van de specifieke uitkering "CDOKE gelden" (duurzaamheid). Daarnaast corrigeren we de raming van het toerekenen van overheadkosten aan de grondexploitaties. Regeling vervroegde uittreding medewerkers In de CAO van gemeenten is de Regeling vervroegde uittreding medewerkers afgesproken. Enkele medewerkers maken van deze regeling gebruik. De hiervoor te maken kosten worden in de begroting verwerkt. Collectieve verzekering arbeidsongeschiktheid Als uitwerking van de CAO gemeenten 2024 moet de arbeidsongeschiktheidsverzekering worden aangepast. De bijbehorende verzekeringspremie wordt in de begroting verwerkt. Genomen besluiten met een financieel gevolg voor 2025 en verder. Na vaststelling van de begroting zijn besluiten genomen die een financieel gevolg hebben voor 2025 en verder. Deze besluiten worden normaal gesproken verantwoord en toegelicht in de tussenrapportage. De effecten van deze besluiten hebben invloed op het financieel beeld van de gemeente vandaar dat deze besluiten hier zijn opgenomen.
7
Besluiten met financiële gevolgen tussen begroting en kadernota
2025
2026
2027
2028
Aankoop Zuidermeerdijk D2463/2464 (collegebesluit van 2-4-2024)
-7.000
-7.000
-7.000
-7.000
Implementatie selectiemethode onderhands aanbesteden (collegebesluit 22-11-2023)
-4.000
-4.000
-4.000
-4.000
Kleine personele aanpassingen (Havenmeester, wijkbeheer en juridische zaken, kantinemedewerker)
-85.400
-85.400
-85.400
-85.400
Uitbreiding formatie Zorg (collegebesluit 11-1-2024)
-100.000
-100.000
-100.000
-100.000
Vacature adviseur visserij/golfbreker (collegebesluit -45.000 9- 10-2023)
-45.000
-45.000
-45.000
Wijziging vergoeding woon/werkverkeer (Collegebesluit -9.000 16-1-2024)
-9.000
-9.000
-9.000
Structureel effect verkoop panddelen Burg. Schipperskade 10 (collegebesluit 23-1-2024)
-40.000
-40.000
-40.000
-40.000
Welkomstpakket Urker geborenen (collegebesluit 21-15.000 9- 2023)
-15.000
-15.000
-15.000
en
Veiligheid
Structureel effect van het realiseren van een Maritiem kunstwerk op de rotonde MdR brug/Urkerweg (collegebesluit 23-04-2024)
-500
-500
-500
-500
Penvoerderschap Visserij Ontwikkel Plan
13.000
13.000
13.000
13.000
Subtotaal
-292.900
-292.900
-292.900
-292.900
Nadeel
Nadeel
Nadeel
Nadeel
Toelichting financiële gevolgen van genomen besluiten Aankoop Zuidermeerdijk D2463/2464 Om kavelruil mogelijk te maken zijn deze gronden aangekocht. Rentelasten en overige kosten worden naar verwachting niet geheel gecompenseerd door pachtopbrengsten. Hierdoor ontstaat een nadeel van € 7.000. Implementatie selectiemethode onderhands aanbesteden Samen met de gemeente Noordoostpolder is in aanvulling op het inkoop en aanbestedingsbeleid een selectiemethode voor onderhands aanbesteden van civieltechnische opdrachten ontwikkeld. De implementatie van deze methode vraagt een eenmalig budget van € 5.000 en een structurele last van € 4.000. Kleine uitbreiding verschillende functies. Op verschillende terreinen binnen de gemeentelijke organisatie zijn aanpassingen gedaan in de formatie. Het betreft kleine aanpassingen in de formatie van de havenmeester, wijkbeheer, kantine en juridisch medewerker. Uitbreiding formatie Zorg en Veiligheid. In maart 2023 is invulling gegeven aan de functie Adviseur Zorg en Veiligheid (1 fte). De taken van deze medewerker bevinden zich op het snijvlak zorg/veiligheid. Geconstateerd is dat het aantal benodigde uren om goed invulling te geven aan deze functie in relatie tot de werkelijke inzet te optimistisch is ingeschat. Vandaar dat deze uitbreiding heeft plaatsgevonden.
8
Uitbreiden adviseur visserij. In het kader van continuïteit van inzet is besloten om eerder dan gebruikelijk te werven voor een nieuwe adviseur visserij. Daarnaast is gebleken dat extra inzet noodzakelijk is voor de inzet op beleidsterrein Economie. Dekking kan gedeeltelijk plaatsvinden vanuit projectgelden Golfbreker, waardoor een structurele extra last ontstaat van € 45.000. Wijziging vergoeding Woon-Werkverkeer. In de huidige Regeling reiskostenvergoeding woon-werkverkeer 2023 is vastgelegd dat de vergoeding is gebaseerd op maximaal 60 km enkele reisafstand. De situatie op de arbeidsmarkt maakt dat we ook hierin moeten meebewegen om voldoende gekwalificeerde medewerkers aan ons te kunnen (blijven) binden, vandaar dat is besloten deze grens van 60 kilometer los te laten. Structureel effect verkoop pand Burgemeester Schipperskade 10 Als gevolg van de verkoop vallen structurele huuropbrengsten en exploitatielasten weg. Dit heeft een structureel effect van € 40.000. Welkomstpakket Urker geborenen. De gemeenteraad heeft een motie aangenomen met betrekking tot een mogelijk welkomstpakket voor Urker geborenen. Met het Urker welkomstpakket wordt invulling gegeven aan deze motie. Structureel effect van het realiseren van een Maritiem kunstwerk Michiel de Ruyterbrug / Urkerweg.
Op het middeneiland van de rotonde Urkerweg en de aansluiting Michiel de Ruyterbrug wordt een maritiem kunstwerk gerealiseerd. Dit moet ook worden onderhouden en levert een structurele last op. Penvoerderschap Visserij Ontwikkelplan. Urk is penvoerder van het Visserij Ontwikkelplan en ontvangt hiervoor een bijdrage vanuit het Rijk voor de te maken penvoerderkosten. Per saldo zal een klein voordeel ontstaan. Loon en prijsindexering
2025
2026
Loonvoet sector overheid
4,40%
3,80%
Prijs netto materiele overheidsconsumpties
2,20%
2,20%
Prijs bruto overheidsinvesteringen
2,00%
2,20%
Prijs bbp op basis van CEP 2024
2027
2028
2,60%
2,50%
Gecombineerde index en prijs bbp CEP 2024
3,45%
3,18%
2,60%
2,50%
Verschil CEP 2024 - septembercirculaire 2023
-0,48%
-0,39%
-0,20%
0,10%
Prijs bbp o.b.v. Voorjaarsnota 2024
2,30%
2,60%
2,60%
2,50%
Verschil CEP 2025 en Voorjaarsnota 2024
-1,15%
-0,58%
0,00%
0,00%
Loon en prijsindexering
9
De indexering voor loon- en prijsontwikkeling geschiedt op basis van de CPB raming van de loonvoet sector overheid, index materiële overheidsconsumptie en overheidsinvesteringen. Voor de jaren 2027 en verder geldt een indexering op basis van de prijs bbp van CEP 2024. Het Rijk heeft in de voorjaarsnota 2024 opgenomen dat de indexering met ingang van 2024 conform de nieuwe methode wordt uitgevoerd. Dit leidt voor 2025 en 2026 tot aanzienlijk lagere indexeringspercentages. Deze zullen ook leiden tot lagere uitkeringen vanuit het gemeentefonds. Zie hoofdstuk voorjaarsnota 2024 voor een nadere toelichting.
Nieuwe ontwikkelingen Programma Nieuwe ontwikkelingen
2025
2026
2027
2028
Bestuur
Versterking positieve initiatieven Veilig Uitgaan/DURF
-200.000
0
0
0
Werken
Vervolg opstellen meerjaren uitvoeringsprogramma -75.000 vervanging havenkades
0
0
0
Leven
Anti- discriminatie/ inclusie beleid
-27.677
-30.177
-32.677
-35.177
Wonen
Onderhoudsbudget groenvoorzieningen
-141.000
-141.000
-141.000
-141.000
Bestuur
Aanpassing huisstijl en logo
-50.000
Wonen
Exploitatie herdenkingsmonument neergeschoten bommenwerper ED- 333, oprichting geschiedt in 2024
Leven
Uitbreiding budget DURF
-19.847
-32.347
-44.847
-57.347
Werken
Proceskosten begeleiding Spuiweg
-40.000
-40.000
-40.000
-40.000
Wonen
Meetpunt gladheidsbestrijding
-5.000
-5.000
-5.000
-5.000
Werken
Visievorming nieuw wonen en werken
-80.000
-80.000
Wonen
Visievorming en begeleiding initiatieven derden in het gebied Lemsterhoek
-100.000
-100.000
-25.000
-25.000
Bestuur
Invoering functiewaarderingssysteem HR21
-42.000
-7.000
-7.000
-7.000
Werken
Opstellen integrale visie op bedrijventerreinen, uitvoeringskosten programma detailhandel en programma economsiche zaken.
-25.000
0
0
0
Wonen
Verdere uitwerking / actualisatie Omgevingsvisie, Opstellen omgevingsplan.
-50.000
0
0
0
Werken
Visievorming Electriciteit-net 2025 e.v.
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
Werken
Waternet
-25.000
-25.000
-25.000
-25.000
Wonen
Bijstelling budget advisering commissie
-24.000
-24.000
-24.000
-24.000
Werken
Opstellen uitvoeringsplan Oud Urk en procesgelden -25.000 voor programma Natuur en Landschap
Leven
Maatjesprojecten
-26.253
Bestuur
Organisatie van Flevopenningengala 2025
-50.000
Bestuur
Uitbreiding formatie inkoop 0.5fte
-55.000
-55.000
-55.000
-55.000
Bestuur
Uitbreiding formatie Bouwen, wonen en toezicht -12.000 met 0.17 fte
-12.000
-12.000
-12.000
Bestuur
Regiosamenwerking crisisbeheersing 0.33 fte
-30.000
-30.000
-30.000
-30.000
Bestuur
Uitbreiding team Veiligheid
-90.000
-90.000
-90.000
-500
van
0
0
0
-500
-500
-500
0
0 -26.253
0
0 -26.253
0
0 -26.253
0
10
0
0
Bestuur
Budget voor doorontwikkeling informatievoorziening -30.000
-30.000
-30.000
-30.000
Bestuur
Aanschaf systeem contractmanagement
-20.000
-20.000
-20.000
-20.000
Wonen
Parkmanagement bedrijventerrein Port of Urk en overgangszone ZHW
-100.000
-50.000
0
0
Werken
Unilocatie Maritieme Campus Urk
-100.000
-100.000
0
0
Bestuur
Budget opleidingen
Werken
Stimulering clustervorming kansrijke en sterke sectoren
Bestuur
Communicatie Veiligheid
Leven
Zorgbudgetten Sociaal Domein
Leven
Aanpassen aan werkelijk 2021-2023: inflatie en uitbreiding wagenpark. Onderhoud nieuwe veegmachine
-20.000
-20.000
-20.000
-20.000
Leven
Sport en Cultuurvisie
-70.302
-70.302
-70.302
-70.302
Leven
Uitbreiding 0,75 fte jongerenwerk
-135.000
-135.000
-135.000
-135.000
Leven
Formatie uitbreiding 0.25 fte inburgering
-21.250
-21.250
-21.250
-21.250
Leven
Uitbreiding 1,5 gespreksvoerders WMO/jeugd
-127.500
-127.500
-127.500
-127.500
Bestuur
Nieuwbouw gemeentewerf wijkteams c.a.
-50.000
Subtotaal
-1.997.329 -1.499.829 -1.185.829 -1.110.829
Programma Nieuwe ontwikkelingen (investeringen)
0 -147.500
-123.500
-123.500
-100.000
-50.000
-50.000
-50.000
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
0
0
0
0
0
0
Nadeel
Nadeel
Nadeel
2025
2026
2027
0
Nadeel
2028
Werken
Hogere bouwsom Bredeschool Zeeheldenwijk
0 287.000
-75.000
-75.000
Werken
Nieuwbouw sanitaire voorzieningen wijk 1 - 47
0 -8.000
-8.000
-8.000
Werken
Strategische aankopen 2024 en verder
0
Wonen
Cofinanciering Provinciale subsidie voor groene aangelegenheden.
0 -6.250
-6.250
-6.250
Wonen
Verbetering verlichting zebrapaden in Urk
0 -3.400
-6.800
-10.200
Werken
Financiering nieuwe investeringen kadernota 2025
0
0 -71.000
-71.000
Wonen
Voorbereidingskrediet Gemeentewerf
0 -25.000
-25.000
-25.000
Subtotaal
0 244.350
-192.050
-195.450
Nadeel
Nadeel
Nadeel
0
Voordeel
0
11
0
Financiële ontwikkelingen Voorjaarsnota De Voorjaarsnota 2024 is maandag 15 april 2024 gepubliceerd en geeft een vooruitblik op de rijksbegroting voor de komende jaren. Over de gevolgen worden de gemeenten geïnformeerd via de meicirculaire 2024. Accres indexatie op basis van bruto binnenlands product Bekend was dat vanaf 2026 het gemeentefonds niet langer via de normeringssystematiek ‘samen de trap op en samen de trap af’ wordt geïndexeerd. Er wordt alleen een loon- en prijsontwikkeling (LPO) accres verstrekt, geen volume accres. In de Voorjaarsnota 2024 is de nieuwe financieringssystematiek vervroegd van 2026 naar 2024. Het betekent dat volume accres vanaf 2024 wordt gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Het gevolg hiervan is dat het volume accres voor de jaren 2024 en 2025 lager is dan in de Miljoenennota 2024 en vanaf 2026 en latere jaren hoger. Accres Loon en Prijs Ontwikkeling In de Voorjaarsnota 2024 is het accres voor loon- en prijsontwikkeling eerst geactualiseerd voor de macro-economische cijfers van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2024. Vervolgens is de indexatie voor loon- en prijsontwikkeling vanaf 2024 gebaseerd op de prijs bruto binnenlandse product (pbbp). De uitkomst heeft een negatief effect ten opzichte van de septembercirculaire.
Incidentele compensatie In verband met het vervroegen van de gewijzigde bbp-indexatie van 2027 naar 2024 dalen het volume en LPO accres voor de jaren 2024 tot en met 2029, vindt een incidentele compensatie plaats. Voor 2024 wordt dit volledig gecompenseerd en voor 2025 voor ongeveer 50%, zodat landelijk een tekort van € 675 miljoen resteert. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 vindt hiervoor compensatie plaats, zodat uiteindelijk voor de gemeenten een positief saldo resulteert van € 675 miljoen. Dit bedrag is gelijk aan het bedrag van het schrappen van de opschalingskorting. Opschalingskorting Nederlandse gemeente zouden volgens de regering tot grotere eenheden van meer dan 100.000 inwoners moeten fuseren (opschalen). Er kan dan efficiënter worden gewerkt waardoor er minder geld uit het gemeentefonds hoeft te worden betaald, de zogenaamde opschalingskorting. In de Voorjaarsnota 2024 is de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026 geschrapt. Een structurele vermindering van € 675 miljoen is hierdoor vanaf 2026 vervallen. BTW-Compensatiefonds Opschalingskorting Gemeenten hebben in 2023 € 573 miljoen minder gedeclareerd bij het BTWCompensatiefonds (BCF). In de septembercirculaire 2023 werd al een voorschot van € 359 miljoen uitbetaald. De Voorjaarsnota 2024 biedt informatie over de afrekening voor het jaar 2023.
De afrekening BCF bedraagt € 214 miljoen en dit bedrag wordt in 2024 incidenteel toegevoegd. Vooraankondiging indexatie Wmo voor stijgende zorgkosten In de Voorjaarsnota 2024 is toegelicht dat het Rijk en gemeenten werken aan de beheersbaarheid van de uitgaven van gemeenten en de wettelijke zorgtaken Wmo. De verwachting is dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van de) Wmo niet langer via de
12
algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Hiervoor wordt gekeken naar de opties van een Bijzondere Fonds Uitkering of een constructie als de BUIG (bijstand). Vooruitlopend op de gekozen bekostigingsvorm wordt onderzoek gedaan naar een passende geobjectiveerde indexering, die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing. Het Rijk heeft in de Voorjaarsnota alvast een reservering opgenomen voor een aanvullende indexering voor demografie bovenop de bbpsystematiek. Hoe groot de effecten zullen zijn, moet nog verder worden uitgewerkt.
Algemene reserve De stand van de algemene reserve op 1 januari 2024 bedroeg € 13.759 miljoen. Uit de geraamde en verwachte toevoegingen aan en beschikkingen over de reserve in 2024 blijkt dat de reserve op 1 januari 2025 ongeveer even groot zal zijn. In de jaren na 2025 zijn nagenoeg geen specifieke mutaties van de reserve in het meerjarenperspectief opgenomen. Dat betekent dat de reserve nagenoeg volledig beschikbaar is voor het opvangen van risico’s (weerstandscapaciteit) en het eenmalig afdekken van begrotingstekorten zoals die zullen blijken uit het meerjarenperspectief in de begroting 2025 - 2028. Naast de algemene reserve (en de ruimte in de begroting en de onbenutte belastingcapaciteit) behoren de volgende reserves eveneens tot de algemene weerstandscapaciteit. Deze reserves worden tevens gebruikt om mee- en tegenvallers van een aantal specifieke onderdelen van de begroting te egaliseren. Weerstandscapaciteit (x € 1.000)
1-1-2024
Algemene reserve
13.759
Bestemmingsreserves Sociaal Domein
Reserve
Participatie
en
6.314
Stelpost onvoorziene uitgaven
0
Reserve Grondzaken
4.137
Subtotaal
24.210
13
Ontwikkelingen programma Bestuur Algemeen bestuurlijke zaken Bestuurlijke samenwerking Openbare orde & veiligheid Integraal Toezicht & Handhaving Dienstverlening Communicatie
Versterking positieve initiatieven Veilig Uitgaan / Durf Vanuit programma DURF en project Veilig Uitgaan is er het gezamenlijke doel om een gezonde, veilige en kansrijke (uitgaans)omgeving te bieden voor alle jongeren op Urk. Met de implementatie van het nieuwe honkenbeleid en het beter hanteren van de leeftijdsgrenzen in het uitgaansleven, verdwijnen er ‘uitgaansmogelijkheden’ voor jongeren tussen 14 en 18 jaar. Dit kan deels opgevangen worden door reguliere vrijetijdsbesteding en het thuis afspreken met vrienden. Een kanttekening hierbij is dat bij ontmoetingen thuis en soms ook binnen de verenigingen dezelfde problematiek aanwezig kan zijn als in het uitgaansleven. Ook daar is soms onvoldoende toezicht en vindt er op (te) jonge leeftijd middelengebruik plaats. Voorgesteld wordt om met een plan te komen waarmee een financiële prikkel gegeven wordt aan ondernemers of partijen die met nieuwe positieve initiatieven komen voor jongeren, bij voorkeur voor de leeftijd tussen 14 en 18 jaar. Het gaat hierbij met name om de jeugd die anders geen of weinig alternatieven hebben. Voor de 18+ doelgroep geldt dat het een hele duidelijke verrijking moet zijn op het bestaande aanbod. Daarnaast wordt er gekeken naar de grootte en de diversiteit van de doelgroep die wordt aangesproken.
Het voorstel voorziet in een evaluatie bij de begrotingsbehandeling 2026 en betreft een bedrag van € 200.000 voor 2025. Aanpassing huisstijl en logo Op basis van een motie (raad 29 juni 2023) wordt onderzocht of er aanpassingen in de gemeentelijke logo en huisstijl nodig zijn. Binnenkort vinden er nadere gesprekken plaats op basis van door partijen uitgebrachte offertes. Met 1 partij wordt verder gegaan. De structurele gevolgen (aanpassingen website, applicaties, kleding, auto’s, kantoorartikelen, bekers, meubilair) worden getracht zoveel als mogelijk op te vangen in bestaande budgetten. Wel zijn er incidentele kosten aan verbonden: Voor 2025 zal aanvullend € 50.000 noodzakelijk zijn. Invoering functiewaarderingssyteem HR21 Als gevolg van de afspraken in de CAO gemeenten is de invoering van het functiewaarderingssysteem HR21 noodzakelijk. De aanvraag betreft hier invoeringskosten (€ 35.000) en licentiekosten (€ 7.000). Organisatie van Flevopenningengala 2025 Het Flevopenningengala 2025 zal op Urk worden georganiseerd. De kosten voor de organiseerde gemeenten worden op € 50.000 geschat. Uitbreiding formatie Inkoop Inkoop en aanbesteden is een steeds belangrijker thema binnen de regelgeving. Dit komt mede tot uitdrukking in de rechtmatigheidsverantwoording. Het volgen van Europese
14
wetgeving vereist kennis en kunde. Ook circulair inkopen en het invoeren van social return zijn onderwerpen die binnen inkoop spelen. De beschikbare capaciteit is hiervoor onvoldoende. Vandaar deze aanvraag voor 0,5 fte. Bouwen, wonen en toezicht De invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor de Bouw wordt een bescheiden uitbreiding van werkzaamheden voorzien (0,17 fte). Regiosamenwerking crisisbeheersing Samen met de gemeentes Dronten en Noordoostpolder wordt onderzocht 1 fte in te zetten op advisering en uitvoering van taken met betrekking tot de Veiligheidsregio en Crisisbeheersing. Voor Urk betekent dit 0,33 fte. Team veiligheid Omdat de komende jaren nog veel (extra) werk wordt verwacht, mede gezien de verschillende projecten die lopen op het gebied van onder andere Veilig Uitgaan en Ondermijning, is het nodig de formatie tijdelijk uit te breiden met 1 fte. Doorontwikkeling informatievoorziening Gemeenten beschikken over veel informatie. Ook de informatiebehoefte is blijvend stijgend. Gedurende het lopende jaar vindt er voortdurend doorontwikkeling van de informatievoorziening plaats. Deze doorontwikkeling vindt plaats met behulp van specialistische hulp. Deze wordt ingehuurd. Hiervoor is geen ruimte in de begroting opgenomen. Gezien het belang van onze informatie is een structureel doorontwikkelingsbudget (€ 30.000) nodig.
Contractmanagementsysteem De gemeente heeft veel leverancierscontracten. Om een goede regie te kunnen voeren op de contracten en de hieruit voortvloeiende verplichtingen is gestart met het inrichten van contractbeheer en contractmanagement. Om deze processen goed te kunnen ondersteunen is nieuwe ondersteunende software noodzakelijk (deze functionaliteit is niet beschikbaar in de huidige systemen). De licentiekosten worden structureel geraamd op € 20.000. Opleidingsbudget Het opleidingsbudget wordt elk jaar ruim overschreden. De organisatie van de gemeente Urk is continu in beweging. Niet alleen de organisatie groeit als geheel maar ook individuele medewerkers in de organisatie blijven zich door ontwikkelen. Het aantrekken van nieuwe medewerkers vereist vaak ook een investering in hun persoonlijke ontwikkeling. Maar dat geldt zeker ook voor de al in dienst zijnde medewerkers. De constante in-, door- en uitstroom van medewerkers maakt dat het ook nodig is om te blijven investeren in team ontwikkeltrajecten. Dit maakt dat het nodig is het opleidings- en organisatieontwikkelingsbudget voor de begroting van 2026 en volgende jaren structureel te verhogen. Hoewel landelijk gezien 3% als normaal wordt gezien wordt, gezien de plannen die voorliggen, 1,5% vanaf 2026 gevraagd. Communicatie veiligheid Veiligheid doen we samen.
Dit betekent dat we nadrukkelijk participatie van de burger verwachten. Belangrijk hierbij is dat er met de burger over veiligheid wordt gecommuniceerd. Dit kan in de vorm van campagnes. Het budget voor publiekscampagnes ontbreekt op dit moment. Het jaarlijks benodigde budget wordt geraamd op € 15.000. Onderhoud wagenpark Het budget is de afgelopen jaren in een te geringe mate meegestegen met de uitbreiding van het aantal tractiemiddelen zoals voor handhaving en de wijkteams. Daarnaast was het
15
onderhoudsabonnement voor de nieuwe veegmachine nog niet in het budget opgenomen. Met een stijging van € 20.000 wordt het budget in evenwicht gebracht met de structureel te verwachte lasten.
16
Ontwikkelingen programma Werken Financiën Economie Gebiedsontwikkeling Grondbeleid/grondexploitaties Onderwijs Haven Werk & Inkomen Visserij ontwikkelplan Vanuit het Rijk zullen visserijregio’s en -gemeenschappen financieel worden ondersteund om de gevolgen van de sanering van de vloot sociaal economisch te kunnen opvangen. Hiervoor is in 2024 een akkoord gesloten. Cofinanciering van deelnemende partijen is één van de voorwaarden en het is zeker niet ondenkbaar dat ook de gemeente partij zal zijn in één of meerdere projecten, echter hiervoor zijn in deze kadernota nog geen middelen opgenomen. Visievorming Lemsterhoek In Lemsterhoek bevinden zich veel verschillende functies die op onderdelen conflicteren met elkaar. Hierdoor ontstaan ruimtelijke, economische en maatschappelijke knelpunten. In het omgevingsbeleid van de gemeente Urk is het gebied Lemsterhoek aangemerkt als ‘transformatie / ontwikkelingslocatie’. Met de komst van Port of Urk en het vastgestelde adagium ‘Juiste bedrijf, op de ‘juiste locatie’ op het ‘juiste moment’ is het momentum aangebroken om te komen tot een integrale visie, toekomstperspectief en gezamenlijke strategie voor het gebied. Het resultaat zal uitgewerkt worden in een gebiedsprogramma. Daarnaast worden de neveneffecten op de omgeving inzichtelijk gemaakt.
Begeleiding initiatieven Lemsterhoek In Lemsterhoek is een aantal lopende initiatieven van derden. Een voorbeeld hiervan is de vestiging van supermarkt Boni in het gebied en uitbreiding- en/of verplaatsingsopgaven van maatschappelijk of commerciële ondernemers. Daarnaast is de mogelijkheid aanwezig dat er naast de lopende initiatieven er nieuwe initiatieven ontstaan in het gebied. Deze initiatieven dienen vanuit een faciliterende rol begeleid, maar ook in het kader van de visieontwikkeling van Lemsterhoek beschouwd te worden. Clustervorming Het is voor de Urker economie van belang om het cluster Maritiem goed te ontwikkelen. Transport en logistiek zijn hier nog geen onderdeel van terwijl dit wel steeds belangrijker wordt. De diversificatie van de economie vraagt nader onderzoek. De werkzaamheden en de coördinatie zal vanuit de gemeente Urk moeten plaatsvinden. Voor 2025 en verder een structureel bedrag geraamd van € 100.000 per jaar. Unilocatie Maritieme Campus Urk Het is de ambitie van de gemeente Urk, de provincie Flevoland, Firda en het georganiseerde bedrijfsleven op Urk (BKU, VVU en Urk Maritime) om te komen tot één fysieke locatie voor de Maritieme Campus van Firda op Urk, waarbij het Maritieme Trainingscentrum en het regulier maritiem onderwijs van Firda worden gehuisvest in één gebouw op het nieuw te ontwikkelen industrieterrein aan de Zuidermeerweg.
Urk is partner en zal naast inzet van personele uren voor de uitwerking van de businesscase ook middelen nodig hebben voor het uitwerken dan wel onderzoeken voor de businesscase. Denk hierbij aan juridisch/verwervings/taxatie adviezen voor het opstellen van intentieovereenkomsten en
17
koopovereenkomsten en dergelijke. Voor 2025 en 2026 reserveren wij hiervoor een bedrag van € 100.000 per jaar. Onderzoek uitvoeringsprogramma vervanging havenkades. In 1978 zijn de havens van Urk overgedragen van het Rijk naar onze gemeente. Het areaal aan waterbodems, kades, damwanden, verhardingen en kunstwerken zijn op dat moment in eigendom, beheer en onderhoud van de gemeente Urk gekomen. De kadeconstructies zijn voorzien van stalen damwanden waarvan de theoretische technische levensduur bijna lijkt verstreken of binnen afzienbare tijd gaat verstrijken. Het uitgevoerde onderhoud heeft zich voornamelijk gericht op plaatselijke reparaties en op relatief klein onderhoud. De situatie is daarmee vooralsnog beheersbaar en stabiel gebleken echter uit recente inspecties blijkt dat de dikte van de stalen damplanken op meerdere secties zodanig afneemt dat vervanging en/of groot onderhoud wellicht de enige optie is die op relatief korte termijn resteert. Op korte termijn moet daarom inzicht worden verkregen in de huidige staat, de vervangingsopgave, de daarbij gemoeid gaande kosten, de financiële dekking en de planning. en dergelijke één en ander uiteindelijk kort samengevat in een meerjarig uitvoeringsprogramma. Verleden jaar is in de begroting voor 2024 € 225.000 beschikbaar gesteld voor het opstellen van dit programma waarmee dit voorjaar is gestart.
Gezien de staat van de damwanden is meer onderzoeken nodig, dan verleden jaar was voorzien. Het verzoek is daarom € 75.000 aanvullend voor onderzoeken in de begroting voor 2025 op te laten nemen. Dit voorjaar is reeds gestart met het uitvoeren van de benodigde inventarisaties, onderzoeken en inspecties. Deze tonen, begin mei 2024, vooralsnog geen rooskleurig beeld. De inschatting is dat we binnen nu en 10 jaar rekening moeten houden met een aanzienlijke vervangingsopgave. Zeer globale kencijfers geven benodigde investeringen van zeker 15 tot 20 miljoen euro aan voor alleen al de vervanging van de havenkades. Na afronding van de onderzoeken worden de definitieve kosten bepaald en kunnen deze financieel worden verwerkt. Proceskosten begeleiding Spuiweg In 2022 heeft de gemeente Urk samen met de Provincie Flevoland en de gemeente Noordoostpolder de ‘Bestuursopdracht nieuwe ontsluitingsweg Urk’ ondertekend (eveneens bekend als Spuiweg). Doel van deze opdracht is om te komen tot een blijvende vlotte en veilige ontsluiting van Urk en de zuidwesthoek van de Noordoostpolder. Met de ondertekening is de planvoorbereidingsfase opgestart. De planvoorbereidingsfase zal afgesloten worden met de ondertekening van een Realisatieovereenkomst (ROK). Visievorming nieuw wonen en werken Uit het Coalitieakkoord en College Uitvoeringsprogramma volgt het project ‘Nieuw wonen / Nieuw werken’.
Hierbij wordt een strategie en visie opgesteld voor de volgende stap na de Zeeheldenwijk en Port of Urk. Op basis van de uitkomsten dient een bestuurlijke keuze gemaakt te worden voor het volgende woon- en werkgebied voor Urk. Visievorming Electriciteit-net 2025 en verder Netcongestie is dagelijks in het nieuws. De vraag naar elektriciteit neemt toe en het traditionele net is niet geschikt om alle vraag te verwerken. Voor de Urker samenleving is het zeer wenselijk dat de problemen ten gevolge van netcongestie beheersbaar blijven. Daarvoor is veelvuldig contact met de netbeheerder om dagelijkse problemen op te lossen. Daarnaast werken we mee aan nieuwe en innovatieve oplossingen. Hiervoor is externe en specialistische ondersteuning nodig. De jaarlijkse kosten voor de komende vier jaar worden geraamd op € 15.000.
18
Waternet Vitens kan in Noordelijk Flevoland onvoldoende drinkwater leveren om de vraag, ten gevolge van een groeiend bevolking en economie, bij te benen. De gemeente Urk heeft het voortouw genomen om een stuurgroep te vormen bestaande uit: de provincie Flevoland, gemeente Noordoostpolder, gemeente Urk, waterschap Zuiderzeeland, Rijkswaterstaat en Vitens. Deze stuurgroep buigt zich over de drinkwaterproblematiek en onderzoekt oplossingen voor de korte en lange termijn. Om in deze stuurgroep de juiste rol te nemen is externe specialistische ondersteuning nodig. De jaarlijkse kosten voor de komende vier jaar worden geraamd op € 25.000 per jaar. Opstellen uitvoeringsplan Oud Urk en programma Natuur en Landschap Voor het opstellen van een uitvoeringsplan Oud Urk en procesgelden voor het programma Natuur en Landschap is éénmalig € 25.000 noodzakelijk in 2025. Integrale visie op bedrijventerreinen Op het gebied van Economie worden in 2024 volgende beleidsstukken opgeleverd: het programma Detailhandel, programma Recreatie en Toerisme en het programma Economische Zaken. Tevens wordt in 2024 gestart met de Integrale visie Bedrijventerreinen welke in 2025 wordt opgeleverd. Hiervoor is in 2025 éénmalig nog € 25.000 nodig.
INVESTERINGEN Bredeschool Zeeheldenwijk Op basis van nieuwe calculaties die ook door een extern bureau zijn getoetst, zullen de bouwkosten voor deze brede school met € 3.000.000 euro stijgen. Dit leidt tot aanvullende afschrijvingslasten. In de begroting was rekening gehouden met de start van de afschrijvingslasten vanaf 2026. De opleverdatum van de school zal niet eerder dan in 2026 zijn, waardoor de geplande afschrijvingslasten in 2027 starten en de gereserveerde lasten in 2026 éénmalig vrij zullen vallen. Nieuwbouw sanitaire voorzieningen wijk 1-47 De vernieuwbouw van de sanitaire unit op de Westhavenkade wordt voorzien in 2025. De afschrijvingslasten starten in 2026. Strategische grondaankopen 2025 en verder Om ook in de toekomst te kunnen bouwen achten wij het raadzaam om gronden die beschikbaar komen en die de gemeente in de toekomst kan gebruiken voor ontwikkelmogelijkheden aan te schaffen. Dit noemen wij strategische aankopen. Om deze gronden te financieren zal gemeente Urk geld moeten lenen. Vooruitlopend op eventuele aankopen is het niet goed mogelijk een inschatting van de kosten te maken. Wanneer een aankoop zich voordoet wordt deze op dat moment in het financiële meerjarenperspectief verwerkt. Financieringslasten van investeringen in deze kadenota Voor het betalen van de in de kadernota opgenomen investeringen moet geld geleend worden.
De rentelasten worden ingeschat op € 71.000.
19
Ontwikkelingen programma Wonen Woningbouw Omgevingswet Beheer openbare ruimte Beheer gemeentelijke gebouwen Mobiliteit & bereikbaarheid Milieu Duurzaamheid & afval Vergunningverlening
Onderhoud groenvoorziening Het onderhoud van de groenvoorzieningen is verhoogd van C naar B kwaliteit. Het onderhoudsbudget is voor 2023 en 2024 incidenteel verhoogd met € 200.000. Om het onderhoudsniveau te handhaven en ook alle overig onderhoud uit te kunnen voeren, zoals bijvoorbeeld aan de bomen, is een structureel budget noodzakelijk. Herdenkingsmonument bommenwerper ED-333 In de raadsvergadering van 28 maart 2024 heeft de voltallige raad verzocht de straatnamencommissie een straat te vernoemen naar de piloot Samuel Lorne McBurney van de boven de Zeeheldenwijk neergeschoten Lancaster bommenwerper. Het vliegtuig is neergeschoten in het luchtruim boven de Zeeheldenwijk waarbij alle 7 bemanningsleden het leven lieten. Het verhaal van deze bommenwerper is verbonden met de geschiedenis van Urk. Een verhaal dat doorverteld moet worden. Dit voorstel betreft het onderhoud van een in 2024 op te richten herdenkingsmonument voor de bommenwerper ED 333 die wordt opgericht bij de rotonde van de kruising Ensgat/Michiel de Ruyter-allee. Omgevingswet: digitale handtekening bouwvergunningen Al sinds de invoering van de Wabo in oktober 2010 worden de aanvragen van onze burgers en bedrijven gedaan via www.omgevingsloketonline.nl en daarna geplaatst in de eigen vergunningenapplicatie (Squit XO). Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking.
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet komt ook een nieuw Omgevingsloket (het DSO) en wordt de vergunningenapplicatie vervangen (Rx.Mission). Dit moment willen wij gebruiken om zoveel mogelijk digitaal te werken en de documenten als de beschikking en bestanden die onderdeel uitmaken van de beschikking te waarmerken. Dit is geen juridische verplichting maar een praktisch middel om duidelijk te maken welke onderdelen van de aanvraag deel uit maken van de beschikking. De omgevingsvergunningen met alle bijlagen willen wij niet meer uitprinten maar voorzien van een digitale stempel en digitale handtekeningen. Hiervoor hebben wij echter een nieuw programma nodig. Samen met collega’s van afdeling informatie gaan wij kijken welk programma het beste past binnen de gemeentearchitectuur Meetpunt gladheidbestrijding Op dit moment wordt gebruik gemaakt van een systeem voor weersvoorspelling dat gebruik maakt van regionale meetpunten. Deze meetpunten liggen niet op Urk. Als gevolg van het voormalig eiland heerst er op Urk een ander weerbeeld dan in de rest van de polder. Dit leidt ertoe dat de voorspellingen voor Urk soms een afwijking hebben. Afgelopen jaren heeft dit enkele keren geleid tot gladheid, dat voorkomen had kunnen worden met nauwkeuriger weersvoorspellingen.
Om te voorkomen dat op basis van verkeerde voorspellingen besloten wordt om niet te strooien is het voorstel om een gladheidsmeetpunt op Urk aan te brengen.
20
Op deze manier kan veel nauwkeuriger de weersituatie op Urk voorspeld worden en dus nauwkeuriger ingeschat worden of er wel of niet gestrooid moet worden. Dit voorstel behelst de beheerslasten van een in 2024 aan te schaffen systeem. Parkmanagement bedrijventerrein Port of Urk en overgangszone Zeeheldenwijk Voor het nieuwe bedrijventerrein Port of Urk en de overgangszone Zeeheldenwijk is vastgesteld dat hiervoor verplicht parkmanagement wordt ingevoerd. Parkmanagement is een manier om de kwaliteit van bedrijventerreinen in stand te houden of te verbeteren. Voor de invoering is incidenteel budget nodig in de jaren 2025 en 2026. Uitwerking / actualisatie omgevingsvisie De omgevingsvisie is in 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Enkele thema’s behoeven verdere uitwerking/actualisatie en er zijn extra beleidsmatige haken nodig op het gebied van onder andere externe veiligheid. Dit, om regels op te kunnen nemen in het omgevingsplan en (uitvoerings)programma’s op te kunnen stellen die passen bij een modern Urk. Voor het doen van onderzoek zoals de verplichte MER, participatie en beleidsmatige teksten is budget noodzakelijk. Omgevingsplan Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Gemeenten hebben als gevolg van deze wet een tijdelijk omgevingsplan, ook wel een omgevingsplan van rechtswege.
Deze bestaat uit de oude ruimtelijke plannen, de bruidsschat (regels vanuit het rijk die vanaf 1 januari in beheer zijn bij gemeenten) en de plaatselijke verordeningen die regels bevatten over de fysieke leefomgeving. Gemeenten hebben tot 1 januari 2032 de tijd om dit tijdelijke omgevingsplan om te zetten naar een definitief omgevingsplan, met alle technische en juridische vereisten. Het is noodzakelijk om hierom, naast het al bestaande budget voor standaard actualisatie en beheer van ruimtelijke plannen, budget te reserveren voor het opstellen van dit definitieve omgevingsplan. Doel van dit nieuwe omgevingsplan is om meer ruimte te kunnen bieden aan ontwikkelingen via bijvoorbeeld open normen/zorgplichten, een breder ruimtelijk kader te bieden dat ook ingaat op thema’s als gezondheid en de regels/kaart digitaal inzichtelijker te maken voor raadplegers van het plan. Het omgevingsplan is niet binnen een jaar gereed. Er worden per jaar steeds onderdelen van het omgevingsplan opgesteld, gezien de uitdagingen met GEO, nieuwe juridische kaders, onderzoeken, en de bij het plan behorende toepasbare regels die moeten worden opgesteld. Toepasbare regels helpen inwoners straks bij hun vergunningaanvraag. Regels uit het omgevingsplan worden dan vertaald in vragen, waarmee een inwoner bijvoorbeeld kan zien of er een vergunning nodig is.
Ook participatie speelt een rol bij het omgevingsplan. Budget advisering commissie Bij het opstellen van beleid in nieuwe toekomstige ontwikkelingsgebieden (Zeeheldenwijk en Port of Urk) wordt veel meer gebruikt gemaakt van advies door commissieleden dan voorheen. Ondanks de invoering van Wet Kwaliteitsborging voor de bouw wordt de komende jaren meer advies ten aanzien van de constructie ingewonnen bij Port of Urk, centrumgebied en overgangszone Zeeheldenwijk. Duurzaamheid De gemeente Urk heeft de ambitie om de energietransitie voor een belangrijk deel te realiseren met het aanleggen van een warmtenet dat gevoeg wordt met warmte uit de visverwerkende industrie. Op dit moment wordt hieraan gewerkt, zowel voor de aansluiting van de bestaande gebieden (project bestaand voor bestaand) als de gebiedsontwikkelingen (project nieuw voor nieuw). Afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden, heeft dit invloed op het budget dat nodig is om deze ontwikkelingen verder te krijgen. Beide sporen, wamtenet voor bestaande gebieden en nieuwe gebiedsontwikkelingen, gaan leiden tot maatregelen die financiële consequenties hebben. Het is sterk afhankelijk van de 21
bestuurlijke keuzes die bij het vaststellen van de opgaven gemaakt worden. Vandaar dat voor deze kadernota het benodigde bedrag nog niet te kwantificeren is. Feit is wel dat er de komende jaren zeker kosten hiervoor gemaakt gaan worden. Onder andere het besluit van u als raad juni aanstaande heeft invloed op de benodigde kosten om bestaand voor bestaand en nieuw voor nieuw te kunnen realiseren. Afhankelijk van de verdere besluitvorming dienen de kosten in het meerjarenperspectief te worden verwerkt. Nieuwbouw gemeentewerf Onlangs is een bestuursovereenkomst ondertekend om te komen tot het realiseren van een nieuwe toekomst voor onze gemeentewerf. Om een onderzoek te kunnen uitvoeren dat leidt tot het formuleren van een raadsvoorstel, waardoor de gemeenteraad in staat wordt gesteld een evenwichtige keuze te maken, is € 50.000 benodigd. De nu geraamde kosten bedragen alleen de onderzoekskosten. Voor de daadwerkelijke ontwikkeling van een nieuwe gemeentewerf zijn nog geen investeringskosten in deze kadernota opgenomen, maar wel een voorbereidingskrediet (zie verder INVESTERINGEN). In het najaar krijgt uw raad de resultaten van het onderzoek aangereikt. Op basis van de definitieve besluitvorming worden de financiële gevolgen van de investering in het financiële meerjarenbeeld verwerkt.
INVESTERINGEN Cofinanciering provinciale subsidie voor groene aangelegenheden Het project verbeteren van de biodiversiteit langs de Urkerweg willen wij graag realiseren. Met daarin als beleving een wandelpad vanaf de Arie de Witbrug tot aan de Michiel de Ruyterbrug. Op deze wijze halen we de voetgangers van het fietspad langs de Urkerweg. Dit zal de veiligheid vergroten. Provincie Flevoland stelt € 250.000 beschikbaar voor Urk. Dit om op het terrein van de groene infrastructuur projecten te realiseren. Met name gericht op de bevordering van biodiversiteit en vergroten van de beleving van de natuur. De provincie stelt als eis dat gemeente Urk ook € 250.000 investeert. Mocht het aanleggen van een wandelpad niet voldoende zijn, kunnen wij de projecten het vergroenen van de Dormakade en het realiseren van een pad door de Witte Zandvlakte indienen. Hierdoor doen wij een investering in de groene infrastructuur. Verbeteren verlichting zebrapaden in Urk Om de zichtbaarheid en veiligheid van voetgangers duurzaam te vergroten investeren wij in extra / andere verlichting rondom voetgangersoversteekplaatsen binnen Urk. Hiervoor reserveren wij in 4 jaar € 400.000. Voorbereidingskrediet verplaatsing gemeentewerf. Vooruitlopend op de definitieve besluitvorming over de verplaatsing van de gemeentewerf is een voorbereidingskrediet opgenomen van € 500.000.
22
Ontwikkelingen programma Leven Sociaal domein Jeugd Gezondheidszorg Kunst & cultuur Archief & museum Toerisme & recreatie Bewegen Minimabeleid & schuldhulpverlening Kinderopvang
Zorgbudgetten Sociaal Domein De tarieven voor de zorg staan in de volle aandacht. De rijksoverheid heeft in de voorjaarsnota aangegeven dat zij voornemens is deze tariefstijgingen te compenseren. Vandaar dat voor dit onderwerp vooralsnog geen aanvullende bedrag opgenomen is in de kadernota 2025. Wij hopen op aanvullende informatie rondom dit onderwerp bij de Meicirculaire, zodat bij de begroting hier duidelijkheid over ontstaat. Mocht blijken dat toch aanvullende budgetten noodzakelijk zijn, zal dit in de begroting worden verwerkt, waardoor het financieel beeld zal veranderen. Maatjesprojecten Op dit moment subsidieert de gemeente maatjesprojecten als ‘Een goeie moat’ en ‘Een moat in ut gezin’. Juist in de preventie dragen maatjesprojecten bij aan de zorgverlening. Dit willen we doorontwikkelen en uitbreiding naar schuldhulpmaatjes. Anti-discriminatiebeleid / inclusiebeleid De laatste decennia groeit Urk hard. Hierdoor wordt de samenstelling van Urk steeds diverser. Urk moet een plek zijn waar het niet uit maakt wie je bent, een samenleving waar ruimte is voor iedereen en ieder zijn bijdrage kan leveren als volwaardig lid van de gemeenschap. Op Urk telt iedereen mee. Urk werkt aan een toegankelijke gemeente voor iedereen. Een inclusieve gemeente voor mensen met en zonder handicap, beperking of kwetsbaarheid.
Iedereen moet een eerlijke kans krijgen om mee te doen binnen de mogelijkheden die men heeft. Samen met onze partner Stichting Culturele Activiteiten Bibliotheek (SCAB) ontwikkelen wij een proces dat inclusiviteit en anti-discriminatie blijvend een plaats krijgt binnen onze gemeente. Uitbreiding budget DURF De afgelopen tijd zijn er al een aantal mooie interventies gestart. Zo hebben we de DURF App, de DURF Academie (Sport & Werk), (Ouder & Kind) vakantieactiviteiten, ouderavonden in het kader van opvoeden, de DURF pop-up container Sport & Cultuur. Preventielessen op de scholen en deskundigheidsbevordering voor professionals. Continuïteit, ook in beschikbaar budget, is hierin belangrijk. Naast het gepresenteerde budget wordt voor een periode van 4 jaar een onttrekking van € 75.000 uit de reserve sociaal domein voorzien. Sport en cultuurvisie Met de sport- en cultuurvisie geven wij een nieuwe impuls aan sport- en cultuurparticipatie. We behouden de bestaande activiteiten en versterken die waar nodig. Daarnaast stimuleren, versterken en faciliteren we nieuwe activiteiten op het terrein van sport en cultuur. Hiermee borgen we de kennismaking met sport en cultuur en kan dit zich kwalitatief ontwikkelen. Wij
23
verwachten voor het implementeren van de Sport en Cultuurvisie een structureel budget van € 70.000 nodig te hebben. Aanpassen organisatie sociaal domein Jongerenwerk Bij de kadernota 2024 is voor 2 fte voor jongerenwerk opgenomen. Uit recente evaluatie is gebleken dat dit niet voldoende is. Met name voor de versteviging van het (outreachend) jongerenwerk. Het jongerenwerk via Caritas wordt voortgezet, waarbij we dit willen verstevigen met een duidelijke aansturing vanuit de gemeente. Vergelijkend met andere gemeentes en rekening houdend met de hoeveelheid jongeren op Urk is uitbreiding van de formatie nodig om het jongerenwerk op peil te brengen. Wij gaan uit van 1,5 fte. Inburgering Als gevolg van regelgeving vanuit de Wet Inburgering is extra formatie in uitvoering nodig om deze specifieke taak uit te kunnen voeren. Wij gaan uit van 0,25 fte. Gespreksvoerders WMO/Jeugd Als gevolg van regelgeving vanuit de Wet Inburgering is extra formatie in uitvoering nodig om deze specifieke taak uit te kunnen voeren. Wij gaan uit van 1,5 fte.
24