Coalitieakkoord 2026-2030
Tekst van het document
Coalitieakkoord 2026-2030 Groeien met karakter
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Voorwoord Voor u ligt het coalitieakkoord dat is vormgegeven door SGP, CDA en ChristenUnie. Op advies van de informateur, en met instemming van de raad van de gemeente Urk, is door deze partijen intensief nagedacht over de vraag: ‘Wat is nodig voor Urk?’ In het formuleren van een antwoord op die vraag heeft de coalitie de wijsheid van de minderheid toegevoegd aan de meerderheid. Concreet betekent dit dat u in dit akkoord ook elementen zult terugvinden die hun basis vinden in de programma’s van andere partijen in de raad. Waar goede ideeën bijdragen aan de toekomst van Urk, verdienen zij een plek in dit akkoord. Urk staat aan de vooravond van een belangrijke periode. De komende jaren bouwen we woningen voor nieuwe generaties, investeren we in bereikbaarheid, werken we aan een sterke economie en zetten we ons in voor een samenleving waarin mensen naar elkaar omzien. Maar groei alleen is geen doel op zich. De uitdaging voor de komende jaren is om te groeien zonder te verliezen wat Urk kenmerkt. Onze gemeenschapszin. Onze betrokkenheid bij elkaar. Onze ondernemersgeest. Onze identiteit. Daarom hebben wij gekozen voor de titel ‘Groeien met karakter’. Wij geloven dat de toekomst van Urk niet alleen wordt bepaald door wat we bouwen, maar ook door wat we behouden.
Niet alleen door meer huizen of economische ontwikkeling, maar ook door de kracht van gezinnen, kerken, verenigingen, ondernemers en vrijwilligers. Juist in die combinatie van ontwikkeling en identiteit ligt volgens ons de kracht van Urk. De coalitie benadrukt dat we samen voor de opgave staan om met elkaar het goede voor Urk te zoeken. We nemen verantwoordelijkheid in een tijd die wordt gekenmerkt door teruglopende rijksbijdragen en grote opgaven, zoals ruimte voor Urk, huisvesting en kansrijk perspectief voor jong en oud. Niet alles kan tegelijk. Juist daarom kiezen wij voor duidelijke prioriteiten en een koers die verder kijkt dan vandaag.
SGP, CDA en ChristenUnie baseren zich in hun politieke werk op de Bijbel als kompas voor de samenleving. Hieruit volgen normen en waarden die breed gedragen worden binnen de Urker gemeenschap en de gemeenteraad. Waarden als verantwoordelijkheid, rentmeesterschap, gerechtigheid en zorg voor elkaar. Het belang dat wij hechten aan de zondagsrust is daarvan een zichtbaar voorbeeld. Met het vertrouwen dat inwoners ons hebben gegeven, willen wij de komende jaren werken aan een sterk, leefbaar en toekomstbestendig Urk. Een Urk dat ruimte biedt aan nieuwe generaties, kansen creëert voor ondernemers en tegelijkertijd trouw blijft aan zijn wortels. Wij realiseren ons dat wij dit akkoord niet in eigen kracht kunnen uitvoeren, maar weten ons afhankelijk van Gods zegen. Aan het begin van deze nieuwe bestuursperiode leggen wij het beleid, de opgaven en de toekomst van Urk daarom in Zijn hand met de bekende woorden:
Laat Hem besturen, waken, ‘t Is wijsheid wat Hij doet; Zo zal Hij alles maken, Dat ge u verwonderen moet.
Tunis Hoekstra (SGP) Marcelle de Boer-van der Sloot (CDA) Meindert Bakker (ChristenUnie)
3
Inhoudsopgave Voorwoord Inleiding Hoofdopgaven Leeswijzer Bestuurlijke prioriteiten
3 5 6 6 6
Opgave 1: Ruimte voor leefbaarheid en groei Thema 1: Groei Urk 2050 en ruimtelijke ontwikkeling Thema 2: Wonen en leefomgeving Thema 3: Bereikbaarheid en infrastructuur Thema 4: Energie, drinkwater, duurzaamheid en netcongestie Thema 5: Openbare ruimte, duurzaamheid en leefbaarheid Thema 6: Afval, circulariteit en rentmeesterschap
8 11 12 13 14 15 16
Opgave 2: Veerkrachtige economie Thema 1: Maritieme economie Thema 2: Visserij Thema 3: Havens Thema 4: Diversificatie van de economie Thema 5: Kennisontwikkeling en economische groei
18 20 21 22 23 24
Opgave 3: Sterke samenleving Thema 1: Leven in een kansrijke omgeving Thema 2: Zorg en ondersteuning Thema 3: Nieuwkomers en draagkracht Thema 4: Meedoen en bestaanszekerheid Thema 5: Identiteit, sport, cultuur en erfgoed
26 28 29 30 31 32
Opgave 4: Bestuurskracht en samenwerking Thema 1: Urk in de regio Thema 2: Sterke financiële koers Thema 3: Goed bestuur en besluitvorming Thema 4: Sterke organisatie Thema 5: Dienstverlening en participatie Thema 6: Informatie, sturing en control
34 35 36 37 38 39 40
Financiële en uitvoeringsparagraaf Financiële uitgangspunten Afwegingskaders Prioritering Realisme en uitvoerbaarheid Relatie met het college-uitvoeringsprogramma
41 41 41 41 42 42
Slot Bijlagen
43 44
Inleiding De coalitie van SGP, CDA en ChristenUnie heeft in het coalitieakkoord ‘Groeien met karakter’ de gezamenlijke ambities en hoofdlijnen vastgelegd voor de bestuursperiode 2026–2030. Met dit akkoord geven wij richting aan de verdere ontwikkeling van Urk in de komende jaren. In dit akkoord geven wij nadere duiding aan deze afspraken. Deze bieden richting en houvast voor de komende vier jaar en helpen om in de dagelijkse praktijk zorgvuldig en duidelijk te handelen. Dit akkoord vormt niet alleen een inhoudelijke agenda voor de periode 2026-2030, maar ook een bestuurlijk kompas voor de verdere ontwikkeling van Urk als opgavegerichte gemeente.
Opgavegericht besturen: Ruimte voor leefbaarheid en groei De gemeente Urk staat de komende bestuursperiode voor ingrijpende maatschappelijke, ruimtelijke en economische opgaven. Groei, woningbouw, havenontwikkeling, bereikbaarheid, leefbaarheid en zorg vragen steeds vaker om samenhangende keuzes. Dit vraagt om een werkwijze waarin niet de afzonderlijke beleidsterreinen centraal staan, maar de maatschappelijke opgaven: opgavegericht werken. Daarbij gaat het om integrale afweging, samenhang in beleid en gezamenlijke verantwoordelijkheid voor resultaat. Gemeente, maatschappelijke organisaties en inwoners werken waar nodig samen aan deze opgaven, ieder vanuit de eigen rol en verantwoordelijkheid. Opgavegericht werken helpt Urk om keuzes in samenhang te maken, prioriteiten te stellen en uitvoering en capaciteit beter op elkaar af te stemmen. De opgaven voor Urk vragen om verschillende invalshoeken. Daarom is in dit bestuursakkoord bewust gekozen voor een combinatie van gebiedsgerichte en inwonergerichte opgaven. De opgaven ‘Ruimte voor leefbaarheid en groei’ en ‘Veerkrachtige economie’ zijn in belangrijke mate gebiedsgericht. De ontwikkeling van Groei Urk 2050, het karakter van het Oude Dorp, woningbouw, bereikbaarheid, havenontwikkeling, energie-infrastructuur en de versterking van de maritieme economie vragen om integrale keuzes in de fysieke leefomgeving.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Deze vraagstukken raken meerdere beleidsterreinen tegelijk en vragen om een samenhangende benadering waarin ruimtelijke kwaliteit, economische ontwikkeling, voorzieningen en leefbaarheid met elkaar worden verbonden. Tegelijkertijd staan bij de opgave ‘Sterke samenleving’ de inwoners centraal. Vraagstukken rondom gezondheid, zorg, preventie, participatie, bestaanszekerheid, gemeenschapskracht, identiteit en de opvang en integratie van nieuwkomers hebben direct invloed op het dagelijks leven van inwoners. Hier staat niet het gebied, maar de mens en de gemeenschap centraal. De kracht van Urk ligt immers niet alleen in haar economische positie, maar ook in haar sterke sociale verbanden, verenigingen, kerken en maatschappelijke betrokkenheid. De opgave ‘Bestuurskracht en samenwerking’ vormt daarbij een verbindende randvoorwaarde. Een sterke organisatie, gezonde financiën, goede dienstverlening, participatie en effectieve samenwerking met regio, provincie en Rijk zijn noodzakelijk om de maatschappelijke opgaven daadwerkelijk te realiseren. Door gebiedsgerichte en inwonergerichte opgaven met elkaar te verbinden ontstaat een bestuursmodel dat recht doet aan de kracht van Urk: een gemeente die ruimte biedt aan groei en economische ontwikkeling, terwijl tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in leefbaarheid, identiteit en gemeenschapskracht.
Zo worden maatschappelijke opgaven, onze bestuurlijke verantwoordelijkheid en de dagelijkse leefwereld van onze inwoners met elkaar verbonden. De vier hoofdopgaven in dit akkoord vormen daarvoor het richtinggevende kader voor bestuur, organisatie en samenwerking in de periode 2026–2030.
5
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Hoofdopgaven 2026-2030 Bestuurlijke prioriteiten 2026-2030 1. Ruimte voor leefbaarheid en groei;
Voor deze bestuursperiode legt de coalitie evenredig de nadruk op:
2. Veerkrachtige economie;
•
Groei Urk 2050;
3. Sterke samenleving;
•
Betaalbaar wonen;
4. Bestuurskracht en samenwerking.
•
Port of Urk;
•
Netcongestie en drinkwater;
•
Ontwikkeling Urk-Oost;
•
Bereikbaarheid (Spuiweg, Domineesweg);
•
Huisvesting doelgroepen;
•
Leefbaarheid Oud Urk;
•
Organisatieontwikkeling;
•
Preventie en DURF
Leeswijzer Dit coalitieakkoord is opgebouwd rond vier maatschappelijke hoofdopgaven die richting geven aan het bestuur van Urk in de periode 2026–2030. Per opgave worden achtereenvolgens de opgave, ambitie, uitgangspunten, maatschappelijke doelen, beoogde effecten en speerpunten beschreven. De eerste twee opgaven zijn voornamelijk gebiedsgericht en richten zich op de fysieke en economische ontwikkeling van Urk. De derde opgave is inwonergericht en richt zich op welzijn, zorg, participatie en gemeenschapskracht. De vierde opgave beschrijft de randvoorwaarden die nodig zijn om de ambities van dit akkoord te realiseren, zoals bestuurskracht, organisatieontwikkeling, financiën, dienstverlening en samenwerking. De opgaven hangen nauw met elkaar samen en worden integraal benaderd. Samen vormen zij het kader voor bestuurlijke keuzes, uitvoering en samenwerking met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. De financiële en uitvoeringsparagraaf beschrijft de uitgangspunten voor de uitvoering van dit akkoord en de vertaling daarvan naar het College Uitvoeringsprogramma (CUP).
6
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Opgave 1:
Ruimte voor leefbaarheid en groei
7
Opgave 1:
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Ruimte voor leefbaarheid en groei Opgave De komende jaren groeit Urk verder. Die groei vraagt om ruimte voor woningen, voorzieningen en infrastructuur en legt een groter beslag op de leefomgeving. Tegelijkertijd wil Urk de kwaliteiten behouden die het dorp kenmerken: een sterke gemeenschap, een hoge leefbaarheid en een herkenbare eigen identiteit. Gemeenschapswaarden vormen daarbij het leidende principe voor de ontwikkeling.
Urk ontwikkelt zich verantwoord verder als
De grenzen van de beschikbare ruimte worden steeds duidelijker, waardoor ruimtelijke keuzes steeds complexer en integraler worden. De groei van Urk vraagt daarnaast om afstemming met regionale opgaven in Noordelijk Flevoland en de provincie Flevoland. Dit vraagt om duidelijke prioriteiten, integrale keuzes en samenwerking met inwoners, regio en andere overheden.
weerbaarheid behouden en versterkt
De groei van Urk vraagt ook om een samenleving die tegen een stootje kan en veranderingen kan opvangen, zonder dat de samenhang en leefbaarheid onder druk komen te staan. Binnen deze groei vraagt met name het Oude Dorp (Oud Urk) om een zorgvuldige, gebiedsgerichte benadering, waar identiteit, geloof, cultuur, visserijgeschiedenis, wonen en toerisme samenkomen. Het historische hart van Urk staat onder druk door toenemende bezoekersstromen, horecaen toeristische ontwikkeling, woningvraag en verkeers- en parkeerdruk. Tegelijkertijd vraagt het gebied om bescherming van het unieke karakter, rust en leefbaarheid. Ontwikkelingen vragen daarom om duidelijke kaders, politieke regie en een zorgvuldige afweging van belangen.
gemeente waar het goed leven, wonen en werken is, waarin identiteit, leefbaarheid, gemeenschapszin en maatschappelijke
worden.
8
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Uitgangspunten Wij kiezen voor beheerste en toekomstgerichte groei, waarbij woningbouw, bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en voorzieningen in samenhang worden ontwikkeld. De prioriteit ligt bij voldoende en passende woningen, het versterken van leefbare wijken en het waarborgen van een goede bereikbaarheid. Bij voorzieningen maken wij een bewuste afweging tussen lokale voorzieningen en regionale samenwerking, waarbij kwaliteit, bereikbaarheid en draagkracht leidend zijn. De opgave is om de verdere ontwikkeling van Urk mogelijk te maken binnen een steeds schaarser wordende ruimte. Dit vraagt om integrale afwegingen tussen wonen, economie, bereikbaarheid, voorzieningen en leefkwaliteit. Naarmate de beschikbare ruimte verder onder druk komt te staan, nemen ook de spanningen toe tussen verschillende ruimtelijke en maatschappelijke belangen. Dat vraagt om duidelijke keuzes, prioritering en een zorgvuldige afweging van belangen. De ontwikkeling van Urk is bovendien afhankelijk van randvoorwaarden zoals infrastructuur, energie, drinkwater en bereikbaarheid. De beschikbaarheid van deze voorzieningen is medebepalend voor het tempo en de mogelijkheden van verdere groei. Groei mag nooit leiden tot een onevenredige aantasting van de leefbaarheid, sociale cohesie en identiteit van Urk.
Bij majeure ruimtelijke en maatschappelijke keuzes wordt daarom expliciet afgewogen wat de effecten zijn op gemeenschapskracht, voorzieningen, draagkracht en de herkenbare identiteit van Urk. Wij hanteren rentmeesterschap als uitgangspunt voor ruimtelijke ontwikkeling: zorgvuldig omgaan met schaarse ruimte, de kwaliteit van de leefomgeving en het verantwoord gebruik van energie en grondstoffen. Daarbij is er aandacht voor de maatschappelijke weerbaarheid van Urk, zodat inwoners, organisaties en overheid ook bij groei, veranderingen en verstoringen veerkrachtig blijven.
De identiteit van Urk vormt daarbij een belangrijk vertrekpunt. De haven en het Oude Dorp worden beschouwd als één samenhangend gebied, waarin wonen, werken, recreëren, verblijfskwaliteit en identiteit in samenhang worden ontwikkeld. Gemeenschapswaarden, erfgoed, het karakter van Oud Urk en de betekenis van de zondagsrust worden meegewogen bij ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. Bij tegenstrijdige belangen zijn leefbaarheid, woonkwaliteit en identiteit richtinggevend voor de uiteindelijke afweging. Economische ontwikkeling, toerisme en recreatie blijven mogelijk, voor zover deze bijdragen aan de vitaliteit van Urk en passen binnen deze uitgangspunten.
Maatschappelijk doel Wij willen voldoende ruimte bieden voor wonen en voorzieningen, zodat inwoners goed en passend kunnen wonen en Urk een leefbare, veilige en hechte gemeenschap blijft. Daarbij is aandacht voor betaalbaarheid, sociale samenhang, veiligheid en de draagkracht van de samenleving. Binnen de bestaande leefomgeving staat het behoud en de versterking van kwaliteit en identiteit centraal. Het Oude Dorp (Oud Urk) neemt hierin een bijzondere positie in als historisch en cultureel hart van Urk. In het Oude Dorp is sprake van een levendige maar beheersbare situatie, waarin bewoners prettig kunnen wonen, bezoekers welkom zijn en het unieke Urker karakter behouden blijft. Leefbaarheid, de betekenis van de zondagsrust en economische vitaliteit zijn hierbij in balans binnen duidelijke kaders.
9
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Beoogd maatschappelijk effect In 2030 ervaren inwoners en bezoekers dat Urk in betere balans is gegroeid: met meer passende woningen, versterkte leefbaarheid in wijken, verbeterde voorzieningen en een zorgvuldig georganiseerde ruimtelijke ontwikkeling die aansluit bij de identiteit van Urk. Zij ervaren ook dat het Oude Dorp zijn authentieke karakter heeft behouden, dat toerisme en horeca binnen de draagkracht functioneren, dat verkeersdruk en parkeren beter zijn gereguleerd en dat bewoners daadwerkelijk invloed hebben op ontwikkelingen in hun leefomgeving. Daarnaast is er sprake van duidelijke bestuurlijke regie op de ruimtelijke ontwikkeling van het gebied. Verder blijft de ontwikkeling van Urk gericht op het versterken van sociale samenhang en gemeenschapszin, het waarborgen van voldoende en passende voorzieningen en het voeren van duidelijke regie op de ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkeling van Urk. In de uitvoering wordt steeds afgewogen hoe groei, druk op de leefomgeving en de complexiteit van opgaven in samenhang worden opgepakt, samen met inwoners, regio en andere overheden.
10
Thema binnen Ruimte voor leefbaarheid en groei
Thema 1: Groei Urk 2050 en ruimtelijke ontwikkeling
Doel Een integrale langetermijnvisie ontwikkelen voor de groei van Urk, waarin wonen, economie, bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en identiteit in samenhang worden afgewogen.
Resultaat Meer duidelijkheid over de toekomstige ruimtelijke koers van Urk, betere samenhang tussen ruimtelijke ontwikkelingen en meer grip op toekomstige groei en leefbaarheid. Urk groeit verantwoord verder als woon-, werk- en havenplaats, met behoud van identiteit, leefbaarheid en sociale samenhang.
Speerpunten* 1. Ontwikkelen van de langetermijnvisie Groei Urk 2050 en actualiseren van de Omgevingsvisie als integraal ruimtelijk kompas; 2. Ruimte creëren voor toekomstige groei en ontwikkeling; 3. Ontwikkelen van integrale gebiedsvisies en strategische uitbreidingslocaties.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
11
Thema binnen Ruimte voor leefbaarheid en groei
Thema 2: Wonen en leefomgeving
Doel Voldoende passende woningen realiseren voor verschillende doelgroepen, met behoud van leefbaarheid, veiligheid, sociale samenhang en de identiteit van Urk.
Resultaat Meer woningen, betere doorstroming en toekomstbestendige wijken waarin inwoners prettig, veilig en gezond kunnen wonen.
Speerpunten* 1. Zorgen voor betaalbare en passende woningen; 2. Versnellen van woningbouw en vergroten van het woningbouwvolume; 3. Integrale benadering van doelgroepen en maatschappelijke druk; 4. Bouwen aan leefbare en toekomstbestendige wijken; 5. Regie voeren op ruimtelijke groei en woningbouwontwikkeling.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
12
Thema binnen Ruimte voor leefbaarheid en groei
Thema 3: Bereikbaarheid en infrastructuur
Doel De bereikbaarheid van Urk verbeteren als randvoorwaarde voor leefbaarheid en groei.
Resultaat Een beter bereikbaar Urk met toekomstbestendige infrastructuur en goede regionale verbindingen.
Speerpunten* 1. Inzetten op toekomstbestendige infrastructuur en goede regionale bereikbaarheid; 2. Verbeteren van hoofdontsluitingen van Urk; 3. Borgen van de sociale cohesie; 4. Versterken van verkeersveiligheid.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
13
Thema binnen Ruimte voor leefbaarheid en groei
Thema 4: Energie, drinkwater, duurzaamheid en netcongestie
Doel Zorgen voor een betrouwbare, duurzame en toekomstbestendige energieen drinkwatervoorziening als randvoorwaarde voor wonen, economie en verdere groei van Urk.
Resultaat Meer leveringszekerheid, minder beperkingen door netcongestie en voldoende beschikbaarheid van drinkwater voor inwoners en ondernemers.
Speerpunten* 1. Aanpakken van netcongestie en versterken van energie- en drinkwaterinfrastructuur; 2. Stimuleren van collectieve en innovatieve energieoplossingen; 3. Onderzoeken van innovatieve energievormen; 4. Versterken van samenwerking met ondernemers en partners; 5. Faciliterende en verbindende rol van de gemeente; 6. Betaalbare en toekomstbestendige energietransitie.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
14
Thema binnen Ruimte voor leefbaarheid en groei
Thema 5: Openbare ruimte, duurzaamheid en leefbaarheid
Doel Een veilige, groene en aantrekkelijke leefomgeving realiseren.
Resultaat Meer kwaliteit in buurten en wijken en een openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeten, spelen en bewegen. Urk blijft investeren in een openbare ruimte die bijdraagt aan leefbaarheid, ontmoeting, gezondheid, veiligheid en een aantrekkelijke woonomgeving.
Speerpunten* 1. Verbeteren van kwaliteit en leefbaarheid van de openbare ruimte; 2. Versterken van speel-, sport- en ontmoetingsplekken; 3. Vergroenen en klimaatbestendig inrichten van de leefomgeving; 4. Veilige en toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte; 5. Waardig begraven.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
15
Thema binnen Ruimte voor leefbaarheid en groei
Thema 6: Afval, circulariteit en rentmeesterschap
Doel Bijdragen aan een schone, duurzame en leefbare omgeving.
Resultaat Meer afvalscheiding, minder zwerfafval en groter bewustzijn rondom duurzaamheid en rentmeesterschap. Urk zet in op een afvalbeleid dat inwoners stimuleert om afval beter te scheiden en gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor een schone leefomgeving.
Speerpunten* 1. Uitvoering van het Meerjaren Grondstoffenplan; 2. Afvalscheiding aantrekkelijker en effectiever maken; 3. Verbeteren van milieustraat en voorzieningen; 4. Aanpakken van zwerfafval en versterken van bewustwording; 5. Versterken van lokaal rentmeesterschap.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
16
Opgave 2:
Veerkrachtige economie
Opgave 2:
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Veerkrachtige economie Urk is een toonaangevend maritiem centrum in Nederland en Europa, met een visserij- en seafoodsector, havens en maritieme bedrijvigheid. Deze sector vormt een belangrijke drager van economie, werkgelegenheid en identiteit in Urk en de regio Noordelijk Flevoland. De economische positie van Urk staat onder toenemende druk. De beschikbare ruimte op land en water is schaars, terwijl de eisen aan bereikbaarheid, milieuruimte, duurzaamheid en innovatie verder toenemen. Dit vraagt om zorgvuldige afwegingen in ruimtegebruik en economische ontwikkeling, waarbij groei en kwaliteit in balans worden gebracht. De bestaande havenstructuur en de Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland (MSNF/ Port of Urk) ontwikkelen zich binnen deze grenzen door. Verdere ontwikkeling vraagt om herpositionering, optimalisatie en samenhangende keuzes voor de toekomst van haven, visserij en maritieme bedrijvigheid. De ontwikkeling van Urk vindt gefaseerd plaats, waarbij keuzes worden gemaakt op basis van ruimtelijke, milieutechnische en infrastructurele draagkracht. Urk blijft daarbij inzetten op een sterke economische positie binnen Europa, Noordelijk Flevoland en de provincie Flevoland. Dit vraagt om een integrale en regionale aanpak waarin havenontwikkeling, visserij, de visverwerkende industrie, innovatie, onderwijs en bereikbaarheid in samenhang worden bezien.
Urk ontwikkelt zich als toonaangevend, innovatief en toekomstbestendig maritiem centrum van Europa, met een sterke visserij- en seafoodsector, krachtige havens en een concurrerende maritieme economie die bijdraagt aan brede welvaart, werkgelegenheid en behoud van identiteit.
18
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Maatschappelijk doel
Uitgangspunten
Urk beschikt over een sterke en toekomstbestendige maritieme economie waarin haven, visserij en de visverwerkende industrie elkaar versterken. Deze economie biedt structureel werkgelegenheid en ondernemerschap, draagt bij aan regionale voedselvoorziening en versterkt de identiteit en leefbaarheid van Urk.
De ontwikkeling van de maritieme economie vindt plaats vanuit samenhang tussen ruimte, economie en innovatie. Daarbij gelden de volgende uitgangspunten: •
De maritieme identiteit van Urk vormt de basis van economische ontwikkeling. Daarbij wordt onderzocht welke maritieme functies in de toekomst passend zijn binnen het historische havengebied en welke functies beter kunnen worden gepositioneerd binnen de Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland.
•
De visserij blijft een kernsector voor economie, cultuur en voedselvoorziening.
•
Havens, visserij seafoodsector en maritieme bedrijvigheid worden in samenhang ontwikkeld.
•
De werkhaven blijft een werkhaven. Dit gebeurt in samenhang met de ontwikkelrichting van de Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland (MSNF).
•
Innovatie, verduurzaming en circulariteit zijn leidend voor de toekomst.
•
Ruimte is schaars en vraagt om zorgvuldige en selectieve afweging.
•
Regionale samenwerking is essentieel (o.a. provincie, Rijk, Port of Zwolle, kennisinstellingen en bedrijfsleven).
•
Maritieme kennis en innovatie worden benut voor nieuwe economische kansen, waaronder defensie en veiligheid.
•
Economische ontwikkeling is afhankelijk van bereikbaarheid en infrastructurele randvoorwaarden.
•
De haven en het Oude Dorp worden als één samenhangend gebied beschouwd, waarin functie, verblijfskwaliteit en identiteit in samenhang worden ontwikkeld.
•
Diversificatie van de economie blijft noodzakelijk om de economische weerbaarheid van Urk te versterken.
Beoogd maatschappelijk effect Urk behoudt en versterkt zijn positie als maritiem centrum van Europa. In 2030 is sprake van een toekomstbestendige economie met sterke havens, een innovatieve visserij- en seafoodsector en een aantrekkelijk vestigingsklimaat dat bijdraagt aan brede welvaart en regionale ontwikkeling.
19
Thema binnen Veerkrachtige economie
Thema 1: Maritieme economie
Doel Urk versterken als toonaangevend maritiem centrum van Europa, waarin maritieme bedrijvigheid, innovatie, kennisontwikkeling en regionale samenwerking bijdragen aan werkgelegenheid, economische groei en brede welvaart.
Resultaat •
Een toekomstbestendige maritieme economie met ruimte voor ondernemerschap, innovatie en werkgelegenheid;
•
Een sterke positie van Urk als maritiem kenniscentrum binnen Nederland en Europa;
•
Betere verbinding tussen economie, onderwijs, innovatie en arbeidsmarkt;
•
Versterking van Urk als kennis- en innovatiecentrum.
Speerpunten* 1. Urk als maritiem centrum van Europa; 2. Maritieme kennis en innovatiekracht; 3. Defensie, veiligheid en regionale samenwerking; 4. Regionaal economisch profiel en samenwerking.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
20
Thema binnen Veerkrachtige economie
Thema 2: Visserij
Doel De visserijsector behouden en versterken als economische, culturele en maatschappelijke pijler van Urk.
Resultaat •
Een innovatieve en toekomstbestendige visserijsector;
•
Een sterke positie van Urk als viscentrum van Europa;
•
Behoud van werkgelegenheid en identiteit.
Speerpunten* 1. Urk als visserijknooppunt van Europa; 2. Identiteit en economische vitaliteit.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
21
Thema binnen Veerkrachtige economie
Thema 3: Havens
Doel Met onze partners een samenhangende ontwikkeling realiseren van de bestaande haven en de Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland (MSNF / Port of Urk).
Resultaat •
Een sterke positie van Urk als haven- en servicecentrum;
•
Meer duidelijkheid over de ontwikkeling van havengebieden;
•
Een goede balans tussen economische ontwikkeling, havenfunctie en leefomgeving.
Speerpunten* 1. Havens en maritieme ontwikkeling; 2. Bereikbaarheid en logistiek; 3. Strategische gebiedsontwikkeling.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
22
Thema binnen Veerkrachtige economie
Thema 4: Diversificatie van de economie
Doel De economische weerbaarheid van Urk versterken door naast visserij en maritieme bedrijvigheid ook andere economische sectoren ruimte te bieden om zich verder te ontwikkelen.
Resultaat •
Een bredere economische basis;
•
Meer werkgelegenheid voor verschillende opleidingsniveaus;
•
Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers en werknemers;
•
Minder afhankelijkheid van één economische sector.
Speerpunten* 1. Detailhandel; 2. Bouwsector; 3. Toerisme en recreatie; 4. ICT en Content Creation; 5. Circulaire economie; 6. Zorgsector als economische pijler; 7. Lokaal ondernemerschap.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
23
Thema binnen Veerkrachtige economie
Thema 5: Kennisontwikkeling en economische groei
Doel Onderwijs, kennisontwikkeling en talentontwikkeling versterken als fundament onder de toekomstige economie van Urk.
Resultaat •
Betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt;
•
Een sterke regionale kennisinfrastructuur;
•
Behoud en ontwikkeling van talent.
Speerpunten* 1. Maritieme Campus; 2. Onderwijs en talentontwikkeling.
Randvoorwaarden De economische ontwikkeling van Urk is afhankelijk van externe randvoorwaarden zoals energievoorziening, drinkwaterbeschikbaarheid en netcapaciteit. Deze randvoorwaarden vormen een kritische succesfactor voor groei. Urk zet daarom in op tijdige samenwerking met netbeheerders, provincie, Rijk, bedrijfsleven en andere partners om deze structureel op orde te brengen.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
24
Opgave 3:
Sterke samenleving
Opgave 3:
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Sterke samenleving Urk is een hechte gemeenschap met een sterk gevoel van betrokkenheid. Dit vormt het fundament van de samenleving. Tegelijkertijd staan inwoners in alle levensfasen voor toenemende uitdagingen. Jongeren ervaren mentale druk en onzekerheid, gezinnen hebben te maken met complexe vraagstukken en ook ouderen en kwetsbare inwoners hebben behoefte aan passende ondersteuning en verbinding. Wij willen een samenleving waarin inwoners gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien, prettig kunnen wonen in een passende leefomgeving, volwaardig kunnen meedoen en waarin ondersteuning beschikbaar is wanneer dat nodig is. Daarbij investeren wij in preventie, vroegsignalering en het versterken van eigen kracht en de kracht van de gemeenschap. Wij geloven dat een weerbare samenleving ontstaat wanneer inwoners, gezinnen, kerken, scholen, verenigingen, maatschappelijke organisaties en overheid samen verantwoordelijkheid nemen voor het welzijn van elkaar en hun omgeving. Daarom zetten wij in op sociale veerkracht, veiligheid, preventie en het versterken van de gemeenschap. Wij kiezen voor een integrale aanpak waarin samenhang centraal staat. Het versterkt preventie, vroegsignalering, samenwerking en maatschappelijke weerbaarheid en sluit aan bij de kracht van Urk voor alle inwoners. Niet vanuit losse systemen, maar vanuit het dagelijks leven van inwoners.
Ondersteuning is dichtbij en toegankelijk wanneer nodig, met nadruk op herstel, zelfredzaamheid en participatie. Door netwerken beter te verbinden vergroten wij de veerkracht in de samenleving.
Ambitie Wij bouwen aan een sterke en veerkrachtige samenleving waarin: •
Inwoners gezond, veilig en kansrijk opgroeien;
•
Iedereen naar vermogen meedoet;
•
Ondersteuning tijdig, dichtbij en samenhangend beschikbaar is;
•
De sociale basis van gezinnen, kerken, scholen en verenigingen centraal staat;
•
Instroom en voorzieningen in balans zijn met de draagkracht van Urk;
•
Identiteit, taal en cultuur behouden en versterkt worden.
26
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Maatschappelijk doel Een samenleving waarin:
Uitgangspunten Wij werken vanuit de volgende principes:
•
Jeugd gezond en veilig opgroeit binnen sterke sociale verbanden;
•
Inwoners actief meedoen in werk, onderwijs en samenleving;
•
Problemen vroeg worden gesignaleerd en aangepakt;
•
Zorg en ondersteuning toegankelijk en samenhangend zijn georganiseerd;
•
Armoede (ook stille armoede) wordt teruggedrongen;
•
Nieuwkomers participeren en integreren;
•
Sociale cohesie en veiligheid worden versterkt;
•
Mogelijke polarisatie in de samenleving wordt bespreekbaar gemaakt;
•
Urker identiteit zichtbaar en toekomstbestendig blijft.
Beoogd effect
Preventie, eigen kracht en sociale basis zijn leidend;
•
Sterkere sociale samenhang in wijken;
•
De overheid stuurt op maatschappelijke draagkracht;
•
Voorkomen van instroom in jeugdzorg door preventie;
•
Integrale samenwerking tussen zorg, onderwijs, wonen en veiligheid is standaard;
•
Betere mentale en fysieke gezondheid;
•
Hogere participatie van jongeren en kwetsbare groepen;
•
Lokale regie is leidend, regionale samenwerking wordt benut waar nodig;
•
Betere beheersing van druk op woningmarkt en voorzieningen;
•
Minder armoede en schuldenproblematiek;
•
Jongerenparticipatie (o.a. de jongerenraad), veiligheid en leefbaarheid worden versterkt;
•
Meer veiligheid en leefbaarheid;
•
Kerken en maatschappelijke organisaties blijven structureel partner in het sociaal stelsel;
•
Versterking van Urker identiteit en verbondenheid.
•
Wonen & Leefomgeving zijn nauw verbonden met deze opgave.
•
27
Thema binnen Sterke samenleving
Thema 1: Leven in een kansrijke omgeving
Doel Gezond, veilig en kansrijk opgroeien binnen een sterke sociale basis, waarin gezin, school, kerk en samenleving samen verantwoordelijkheid dragen.
Resultaat •
Voorkomen van zwaardere jeugdzorg door preventie;
•
Snellere signalering van problemen;
•
Sterkere samenwerking tussen formele en informele netwerken;
•
Betere mentale en fysieke gezondheid van jongeren;
•
Meer jongerenparticipatie binnen duidelijke kaders;
•
Veiliger opgroei- en uitgaansklimaat.
Speerpunten* 1. DURF: Versterkt preventie, vroegsignalering, samenwerking en maatschappelijke weerbaarheid en sluit aan bij de kracht van Urk voor alle inwoners. 2. Borgen van bereikbaarheid identiteitsgebonden speciaal onderwijs.
Onderliggende prioriteiten •
Preventie als basis van jeugdbeleid;
•
Samenwerking gezin–school–kerk–zorg;
•
Bibliotheek als basisvoorziening voor taalontwikkeling, leesvaardigheid en participatie;
•
Aanpak laaggeletterdheid en digitale vaardigheden;
•
Sport en bewegen als onderdeel van leefstijlbeleid.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
28
Thema binnen Sterke samenleving
Thema 2: Zorg en ondersteuning
Doel Toegankelijke, samenhangende en toekomstbestendige zorg en ondersteuning, dichtbij inwoners georganiseerd.
Resultaat •
Eerdere signalering en minder escalatie;
•
Minder instroom in zware zorg;
•
Meer zelfredzaamheid;
•
Betere samenwerking tussen zorg, onderwijs en welzijn;
•
Sterke verbinding tussen formele en informele ondersteuning;
•
Toegankelijke voorzieningen dichtbij;
•
Versterkte regionale samenwerking voor specialistische zorg.
Speerpunten* 1. Preventie en vroegsignalering; 2. Integrale ondersteuning; 3. Toegankelijke zorg dichtbij; 4. Sociale basis en gemeenschapskracht; 5. Kerken, mantelzorgers en vrijwilligers; 6. Gezondheid en leefstijl;
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
29
Thema binnen Sterke samenleving
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Thema 3: Nieuwkomers en draagkracht
Vraagstukken rond opvang, huisvesting, inburgering, participatie en integratie hangen nauw met elkaar samen. Daarom kiezen wij voor een samenhangende aanpak die recht doet aan zowel onze maatschappelijke verantwoordelijkheid als aan de leefbaarheid, identiteit en draagkracht van Urk. We sturen op draagkracht, uitvoerbaarheid en samenhang, waarbij we de gevolgen van instroom voor wonen, voorzieningen en leefbaarheid beheersbaar houden.
Speerpunten 1. Samenhangende regie op opvang, huisvesting, inburgering en participatie; 2. Huisvesting van arbeidsmigranten in balans met de economische behoefte en leefbaarheid van wijken; 3. Kleinschalige en evenwichtige huisvesting van statushouders;
Doel
4. Actieve inzet op taalverwerving, werk en maatschappelijke participatie;
Instroom, huisvesting, participatie en integratie van nieuwkomers in goede banen leiden, passend bij de schaal, identiteit en draagkracht van Urk.
5. Rekening houden met de beschikbaarheid van woningen, voorzieningen en de leefbaarheid van buurten en wijken;
Resultaten
6. Vraagstukken rond nieuwkomers, arbeidsmigratie, huisvesting, participatie en voorzieningen in samenhang benaderen, zodat keuzes op het ene terrein niet leiden tot knelpunten op het andere.
•
Meer grip op de gevolgen van instroom voor wonen, voorzieningen en leefbaarheid;
•
Huisvesting van nieuwkomers in balans met de beschikbare ruimte, voorzieningen en draagkracht van Urk;
•
Hogere participatie en integratie door inzet op taal, werk en meedoen in de samenleving;
•
Evenwichtige en beheersbare huisvesting van verschillende doelgroepen;
•
Betere balans tussen economische ontwikkeling, leefbaarheid en maatschappelijke voorzieningen.
30
Thema binnen Sterke samenleving
Thema 4: Meedoen en bestaanszekerheid
Iedere inwoner doet ertoe en moet naar vermogen kunnen meedoen. Wij zetten in op werk, bestaanszekerheid, gelijke kansen en een sterke gemeenschap. Daarbij bouwen we voort op de kracht van gezinnen, kerken, verenigingen, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties.
Doel Iedere inwoner doet mee en draagt naar vermogen bij.
Resultaten •
Minder armoede en schulden;
•
Sterk verenigingsleven;
•
Meer betrokken jongeren.
Speerpunten* 1. Werk en participatie; 2. Armoede en bestaanszekerheid; 3. Verenigingen en gemeenschapskracht; 4. Taal en digitale vaardigheden.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
31
Thema binnen Sterke samenleving
Thema 5: Identiteit, sport, cultuur en erfgoed
We versterken de verbondenheid tussen inwoners en dragen zorg voor het behoud van de Urker identiteit, taal en cultuur.
Doel Iedere inwoner voelt zich verbonden met Urk, ontwikkeling en behoud van identiteit.
Resultaten •
Versterking van Urker identiteit en taal;
•
Meer sociale verbinding;
•
Betere taal- en digitale vaardigheden.
Speerpunten* 1. Identiteit en erfgoed: Bescherming van cultuurhistorische waarden en beeldbepalend erfgoed; 2. Inzet op cultuur en verbinding.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
32
Opgave 4:
Bestuurskracht en samenwerking
Opgave 4:
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Bestuurskracht en samenwerking Opgave
Maatschappelijk doel
Urk staat de komende jaren voor grote maatschappelijke en financiële opgaven. De opgaven in het fysieke en sociale domein nemen toe, terwijl de financiële ruimte onder druk staat. Dat vraagt om een gemeente die haar basis op orde heeft: financieel gezond, organisatorisch sterk en bestuurlijk betrouwbaar. Tegelijk vraagt dit om scherpe keuzes, heldere prioritering en stevige samenwerking tussen raad, college, organisatie, inwoners en regio.
Een betrouwbare en toekomstbestendige gemeente die haar kerntaken op orde heeft, financieel verantwoord handelt en inwoners en ondernemers duidelijkheid en goede dienstverlening biedt.
Beoogd maatschappelijk effect Inwoners en ondernemers ervaren: •
Stabiele gemeentelijke financiën met voorspelbare lasten (uitgangspunt: alleen indexatie);
Urk is een krachtige gemeente die professio-
•
Een dienstbare en toegankelijke overheid;
•
Minder bureaucratie en kortere doorlooptijden;
neel en financieel gezond is en dichtbij haar
•
Betere samenwerking tussen raad, griffie, college en organisatie;
•
Transparante en zorgvuldige besluitvorming;
•
Een sterke regionale positie van Urk.
inwoners staat.
Uitgangspunten Urk kiest voor: •
Stabiele en gezonde gemeentefinanciën met realistisch begroten;
•
Een sterke, dienstbare en uitvoeringsgerichte organisatie;
•
Zorgvuldig, transparant en rolvast bestuur;
•
Toegankelijke dienstverlening aan inwoners en ondernemers;
•
Actieve participatie met heldere kaderstelling;
•
Een sterke positie in regionale samenwerking;
•
Versterking van uitvoeringskracht, minder bureaucratie en kortere doorlooptijden;
•
Een opgavegerichte sturingsfilosofie: werken vanuit maatschappelijke opgaven in plaats van sectoren, in samenwerking met inwoners, ondernemers en partners met duidelijke rollen en resultaatgerichtheid.
34
Thema binnen Bestuurskracht en samenwerking
Thema 1: Urk in de regio
Samenwerken met kracht en eigenheid. Urk werkt samen in de regio met behoud van eigen identiteit.
Doel Versterken van de regionale positie van Urk en het vergroten van de invloed op ontwikkelingen die van belang zijn voor de toekomst van Urk.
Resultaten •
Sterkere positie van Urk in de regio;
•
Betere strategische samenwerking;
•
Meer invloed op regionale agenda’s;
•
Benutting van kansen voor wonen, economie, bereikbaarheid en voorzieningen;
•
Een weerbare gemeente die voorbereid is op maatschappelijke en digitale uitdagingen.
Speerpunten* 1. Versterken van regionale samenwerking en positionering; 2. Versterken van lobby, belangenbehartiging en uitvoeringskracht; 3. Versterken van participatie en samenwerking met samenleving en ondernemers; 4. Versterken van veiligheid, weerbaarheid en crisisvoorbereiding.
*Verdere informatie over de speerpunten staat in de bijlagen.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
35
Thema binnen Bestuurskracht en samenwerking
Thema 2: Sterke financiële koers
Realistisch en betrouwbaar financieel beleid De financiële ruimte is beperkt, terwijl de opgaven groot zijn. Dat vraagt om scherpe keuzes en realistische begroting.
Doel Gezonde gemeentefinanciën met duidelijke keuzes.
Resultaten •
Stabiele lasten voor inwoners (alleen indexering);
•
Realistisch en sober begroten;
•
Betere financiële sturing en risicobeheersing;
•
Meer samenhang in financiële besluitvorming;
•
Versterkte inzet op externe financiering.
Speerpunten 1. Integrale financiële afweging van opgaven; 2. Prioritering van investeringen op uitvoerbaarheid; 3. Verkenning publiek-privaat groeifonds als participatie-instrument; 4. Versterking van financieel inzicht en risicomanagement; 5. Evaluatie van kerntaken en inkoopbeleid.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
36
Thema binnen Bestuurskracht en samenwerking
Thema 3: Goed bestuur en besluitvorming
Doel Transparant en rolvast bestuur met heldere besluitvorming.
Resultaten •
Betere besluitvorming en informatievoorziening;
•
Heldere samenwerking tussen raad, griffie, college en organisatie;
•
Versterking van vertrouwen en bestuurlijke kwaliteit;
•
Meer langetermijnsturing.
Speerpunten 1. Werken volgens de BOB-structuur; 2. Op peil houden van de griffie en ondersteuning van de gemeenteraad; 3. Goede afstemming tussen burgemeester, gemeentesecretaris en griffier; 4. Inzet van de Lange Termijn Agenda (LTA); 5. Evaluatie van raadscommissies en verordening op de raadscommissies.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
37
Thema binnen Bestuurskracht en samenwerking
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Thema 4: Sterke organisatie
Bestuurskracht en uitvoeringskracht
Doorontwikkeling naar een opgavegerichte organisatie
Een sterke organisatie is noodzakelijk om de opgaven van Urk te kunnen uitvoeren. Daarom wordt de gemeentelijke organisatie steeds meer ingericht vanuit de maatschappelijke opgaven van Urk, in plaats van vanuit afzonderlijke beleidsvelden. Dit vraagt om een organisatie die strategisch, integraal en uitvoeringsgericht werkt en die in staat is om samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners maatschappelijke resultaten te realiseren.
Om de maatschappelijke opgaven van Urk effectief te realiseren, wordt de organisatie verder ontwikkeld naar een opgavegerichte werkwijze.
Doel Een wendbare, professionele en uitvoeringsgerichte organisatie.
Resultaten •
Hogere kwaliteit van beleidsvoorbereiding en uitvoering;
•
Minder bureaucratie en kortere doorlooptijden;
•
Betere samenwerking binnen de organisatie en met het bestuur;
•
Meer focus op kerntaken;
•
Grotere slagkracht bij de uitvoering van maatschappelijke opgaven.
Speerpunten 1. Cultuuromslag van uitvoering naar strategisch vermogen; 2. Opgavegericht werken over domeinen heen; 3. Versterking van strategische sturing; 4. Strategische personeelsplanning en goed werkgeverschap; 5. Vergroten van politieke sensitiviteit; 6. Verbeteren van de kwaliteit van beleidsstukken; 7. Kritisch kijken naar regelgeving en werkprocessen; 8. Versterken van de uitvoeringskracht.
Speerpunten: 1. Inrichten van programmasturing op de vier hoofdopgaven van dit coalitieakkoord. 2. Versterken van het strategisch vermogen van de organisatie. 3. Stimuleren van integraal samenwerken over teams en domeinen heen. 4. Versterken van de verbinding tussen beleid, uitvoering, financiën en bestuurlijke besluitvorming. 5. Doorontwikkeling van planning, control en verantwoording passend bij opgavegericht werken. 6. Investeren in leiderschap, eigenaarschap en resultaatgericht werken.
38
Thema binnen Bestuurskracht en samenwerking
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Thema 5: Dienstverlening en participatie
Een toegankelijke overheid met duidelijke kaders De gemeente is toegankelijk en dienstbaar, met heldere rollen tussen overheid en samenleving.
Doel
7. Structurele participatie van zowel inwoners als ondernemers als vast uitgangspunt hanteren bij beleidsvorming en gebiedsontwikkeling; 8. De samenwerking met het BKU, VVU en andere belangenorganisaties duurzaam verankeren in participatie- en besluitvormingsprocessen;
Goede dienstverlening en participatie binnen duidelijke kaders.
9. Initiatieven vanuit de samenleving actief ondersteunen en ruimte bieden aan lokaal eigenaarschap en ondernemerschap.
Resultaten
10. We stimuleren de heroprichting van de Oranjevereniging die de organisatie van Koningsdag op zich neemt .
•
Heldere communicatie en dienstverlening;
•
Meer ruimte voor initiatieven uit de samenleving;
•
Heldere participatieprocessen;
•
Duidelijke rolverdeling tussen overheid en inwoners.
Speerpunten 1. Versterken van dienstverlening en communicatie; 2. Stimuleren en faciliteren van initiatieven; 3. Eenvoudiger maken van initiatiefvorming; 4. Participatie vooraf met duidelijke kaderstelling door de raad; 5. Het uitdaagrecht expliciet verankeren als mogelijkheid voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties om taken of initiatieven over te nemen wanneer zij denken deze beter of efficiënter te kunnen uitvoeren; 6. Onderzoeken van een publiek-privaat groeifonds om initiatieven te stimuleren die bijdragen aan de ontwikkeling van Urk;
39
Thema binnen Bestuurskracht en samenwerking
Thema 6: Informatie, sturing en control
Meer grip op uitvoering, middelen en realisme. De opgaven vragen om betere sturing en realistische planning
Doel Meer grip op uitvoering, middelen en haalbaarheid.
Kern De sturingsfilosofie van Urk is opgavegericht en informatiegestuurd. Dit betekent dat de gemeente werkt vanuit maatschappelijke opgaven, in plaats van vanuit sectoren of afdelingen. Deze opgaven worden integraal opgepakt met inwoners, ondernemers en partners. Tegelijk werkt Urk informatiegericht: besluitvorming, sturing en verantwoording worden steeds meer ondersteund door actuele data, analyses en inzicht in ontwikkelingen. Hierdoor ontstaat beter zicht op voortgang, risico’s en effecten, en wordt bijsturing eerder mogelijk. Samen vormt dit de basis voor sturing, monitoring en bestuurlijke besluitvorming.
Resultaten •
Meer grip op grote projecten;
•
Betere voortgangsinformatie;
•
Tijdige signalering van risico’s;
•
Betere samenhang tussen beleid en uitvoering.
Speerpunten 1. Versterking van programmatisch en projectmatig werken; 2. Ontwikkeling van dashboards en managementinformatie; 3. Betere koppeling tussen beleid, uitvoering en financiën; 4. Realistische planning en prioritering; 5. Expliciete afweging van capaciteit versus ambitie.
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
40
Financiële en uitvoeringsparagraaf
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Financiële uitgangspunten
Afwegingskaders
De uitvoering van dit coalitieakkoord vindt plaats binnen de financiële kaders van de gemeente Urk. De financiële situatie vraagt om realisme, discipline en scherpe keuzes.
Nieuwe investeringen worden beoordeeld op:
Wij hanteren de volgende uitgangspunten:
•
Wettelijke taken;
•
Maatschappelijke meerwaarde;
•
Bijdrage aan coalitieprioriteiten;
•
De begroting blijft structureel en reëel in evenwicht.
•
Uitvoerbaarheid;
•
De lastendruk voor inwoners en ondernemers wordt beheerst.
•
Structurele financiële gevolgen;
•
Grote investeringen worden opnieuw gewogen en geprioriteerd.
•
Benodigde personele capaciteit;
•
Nieuwe structurele uitgaven worden gedekt binnen bestaande budgetten of via aantoonbare externe financiering.
•
Risico’s en afhankelijkheden.
•
Investeringen worden beoordeeld op maatschappelijke waarde, uitvoerbaarheid en langetermijneffecten.
•
We zetten actief in op cofinanciering vanuit provincie, Rijk, Europa en regionale partners.
•
Financiële risico’s en wendbaarheid maken standaard onderdeel uit van besluitvorming.
•
Nieuwe ambities worden afgewogen binnen de beschikbare financiële en organisatorische ruimte. Indien aanvullende middelen niet beschikbaar zijn, worden prioriteiten heroverwogen of gefaseerd uitgevoerd.
•
De beschikbare personele capaciteit vormt mede een randvoorwaarde voor de uitvoerbaarheid van de ambities uit dit akkoord.
De financiële ruimte is niet onbeperkt. Dat vraagt om voortdurende afweging tussen ambitie, middelen en uitvoeringskracht.
Prioritering Niet alles kan tegelijk. Daarom werken wij met duidelijke prioriteiten. Wij kiezen voor: •
Opgaven met de grootste maatschappelijke impact.
•
Wettelijke taken en basisvoorzieningen als eerste prioriteit.
•
Versnelling van randvoorwaardelijke projecten zoals woningbouw, bereikbaarheid en netcongestie.
•
Temporisering van ambities die afhankelijk zijn van externe factoren zoals stikstof, netcapaciteit of rijksbesluiten.
•
Bewuste fasering op basis van beschikbare uitvoeringscapaciteit.
Jaarlijks wordt via de begrotingscyclus en het College Uitvoeringsprogramma (CUP) bepaald wat in uitvoering gaat.
41
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
Realisme en uitvoerbaarheid De ambities in dit akkoord zijn stevig en toekomstgericht. Tegelijkertijd erkennen wij dat uitvoering afhankelijk is van meerdere factoren: capaciteit, financiën, regelgeving en externe partners. Daarom geldt: •
De uitvoeringskracht van de gemeentelijke organisatie is een bepalende factor voor tempo en realisatie.
•
Projecten worden getoetst op haalbaarheid, planning en beschikbare capaciteit voordat besluitvorming plaatsvindt.
•
Er wordt programmatisch gewerkt, met duidelijke sturing op voortgang, risico’s en afhankelijkheden.
•
We accepteren dat niet alles gelijktijdig kan worden gerealiseerd en dat fasering noodzakelijk is.
•
Waar nodig wordt bijgestuurd op basis van voortgang en externe ontwikkelingen.
Realisme betekent niet het beperken van ambitie, maar het richten van energie op wat daadwerkelijk kan worden gerealiseerd.
Relatie met het College Uitvoeringsprogramma (CUP) Dit coalitieakkoord vormt de strategische basis voor de bestuursperiode 2026–2030. De vertaling naar concrete acties, projecten en planning vindt plaats in het college-uitvoeringsprogramma. Daarin wordt: •
Dit akkoord vertaald naar concrete activiteiten en mijlpalen.
•
Per opgave aangegeven wat in welke periode wordt uitgevoerd.
•
Inzicht gegeven in benodigde middelen en capaciteit.
•
De verbinding gelegd met de programmabegroting en P&C-cyclus.
•
Gestuurd op voortgang, effecten en bijsturing waar nodig.
Het College Uitvoeringsprogramma (CUP) is daarmee het operationele instrument dat richting geeft aan de uitvoering van dit akkoord.
42
Tot slot Gezamenlijke verantwoordelijkheid Dit coalitieakkoord is tot stand gekomen op basis van samenwerking tussen SGP, CDA en ChristenUnie. Wij zien de uitvoering van dit akkoord als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van college, gemeenteraad, ambtelijke organisatie en samenleving. Besturen op Urk betekent werken vanuit geloof, vertrouwen, verantwoordelijkheid en verbondenheid met de gemeenschap. Daarbij hoort ook dat we elkaar aanspreken op afspraken, voortgang en resultaten.
Vertrouwen is de basis De kracht van Urk ligt allereerst in het besef dat wij het niet van ons zelf verwachten. Het fundament van ons leven en werken ligt in de afhankelijkheid van onze Schepper. Daar mogen we op vertrouwen. De kracht van Urk ligt ook in de samenleving zelf: in gezinnen, kerken, verenigingen, ondernemers en vrijwilligers. Dit akkoord bouwt voort op die kracht. Wij willen ruimte geven aan initiatieven uit de samenleving en werken vanuit het principe dat de overheid niet alles zelf doet, maar ondersteunt, verbindt en waar nodig richting geeft. Vertrouwen in de samenleving betekent ook: ruimte geven waar het kan, en begrenzen waar het moet, met oog voor draagkracht en samenhang.
Vooruitkijken naar 2030 Met dit akkoord kiezen wij voor een koers waarin Urk zich verder ontwikkelt als een aantrekkelijke gemeente om te wonen, werken en leven, met behoud van identiteit, gemeenschapszin en karakter. De komende jaren staan in het teken van uitvoering, samenwerking en het maken van keuzes die passen bij de schaal en kracht van Urk. Wij richten ons daarbij op de lange termijn: een toekomst waarin Urk ook in 2050 en daarna een leefbare, vitale en verbonden gemeenschap is. Deo Volente
Coalitieakkoord 2026-2030 gemeente Urk
43
Bijlagen
Opgave 1: Bijlagen gemeente Urk
Thema 1: Groei Urk 2050 en ruimtelijke ontwikkeling
Doel Een integrale langetermijnvisie ontwikkelen voor de groei van Urk, waarin wonen, economie, bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en identiteit in samenhang worden afgewogen.
Resultaat Meer duidelijkheid over de toekomstige ruimtelijke koers van Urk, betere samenhang tussen ruimtelijke ontwikkelingen en meer grip op toekomstige groei en leefbaarheid. Urk groeit verantwoord verder als woon-, werk- en havenplaats, met behoud van identiteit, leefbaarheid en sociale samenhang.
Speerpunten 1. Ontwikkelen van de langetermijnvisie Groei Urk 2050 en actualiseren van de Omgevingsvisie als integraal ruimtelijk kompas •
Ontwikkelen van de langetermijnvisie Groei Urk 2050 als richtinggevend kader voor toekomstige ruimtelijke keuzes ook over de gemeentegrens heen. We geven daarbij ook aandacht aan de ontwikkeling van de recreatieve randzone, met oog voor natuurbeleving, recreatie, sport en leefkwaliteit.
•
De ontwikkeling van Groei Urk 2050 vindt plaats in nauwe samenwerking met inwoners, maatschappelijke partners, regiogemeenten, provincie en Rijk.
•
Scenario-denken groei Urk (forse groei/ beperkte groei/ grenzen gemeente).
•
Actualiseren van de Omgevingsvisie (binnen de grenzen van ons grondgebied) met aandacht voor wonen, economie, mobiliteit, energie, gezondheid, veiligheid en maatschappelijke voorzieningen.
2. Ruimte creëren voor toekomstige groei en ontwikkeling •
Ruimte creëren voor woningbouw, economische ontwikkeling en maatschappelijke voorzieningen.
•
Onderzoeken van regionale ontwikkelruimte en mogelijke grenscorrectie.
3. Ontwikkelen van integrale gebiedsvisies en strategische uitbreidingslocaties •
Ontwikkelen van integrale toekomstvisies voor strategische gebieden zoals Noorderzand en Lemsterhoek.
•
In beeld brengen van ontwikkelmogelijkheden, knelpunten en randvoorwaarden voor verdere groei.
45
Opgave 1: Bijlagen gemeente Urk
Thema 2: Wonen en leefomgeving
Doel Voldoende passende woningen realiseren voor verschillende doelgroepen, met behoud van leefbaarheid, veiligheid, sociale samenhang en de identiteit van Urk.
projecten op inbreidingslocaties; en combineren van functies waar mogelijk. 3. Integrale benadering van doelgroepen en maatschappelijke druk •
Aandacht voor ouderenhuisvesting (doorstroommogelijkheden), zorgvraagstukken en kwetsbare doelgroepen, verbeteren van urgentiebeleid.
•
Wonen met zorg en natuurbeleefplaats ‘De Rentmeester’ landen aan de Staartweg, de raad heeft in de motie Adullam hier unanieme steun voor uitgesproken.
•
Rekening houden met de samenhang tussen woningbouw, zorg, veiligheid en maatschappelijke voorzieningen, maatwerk en menselijke maat centraal stellen bij complexe woon- en handhavingsvraagstukken.
•
Zorgvuldige omgang met de huisvesting van statushouders, Oekraïense ontheemden, arbeidsmigranten, spoedzoekers en andere doelgroepen.
•
Permanente bewoning op recreatieterreinen blijft niet toegestaan. Proportionele handhaving met oog voor persoonlijke omstandigheden blijft uitgangspunt.
•
In schrijnende situaties is barmhartigheid geboden. Het bieden van ruimte voor tijdelijk verblijf van spoedzoekers in vakantieverblijven gebeurt binnen duidelijke voorwaarden, die worden vastgelegd in het nieuwe, nog vorm te geven ‘pauzewoningenbeleid:
Resultaat Meer woningen, betere doorstroming en toekomstbestendige wijken waarin inwoners prettig, veilig en gezond kunnen wonen.
Speerpunten 1. Zorgen voor betaalbare en passende woningen •
Focus op betaalbare woningen en doorstroming binnen de woningmarkt.
•
Voortzetten van startersleningen en huurkoop, onderzoeken van instrumenten zoals Koopgarant.
•
30% sociale huur in Fase 4 en 5 Zeeheldenwijk en nieuwe gebiedsontwikkeling Urk-Oost.
•
Ruimte bieden aan collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO), woningdeling, woningsplitsing, en erfdelen.
•
Toepassen van gestapelde bouw waar dit past bij de schaal, identiteit en leefbaarheid van Urk.
•
Voorspelbare, transparante en passende woningtoewijzing.
•
Inzetten op een gevarieerd woningaanbod voor starters, gezinnen, senioren en andere doelgroepen.
2. Versnellen van woningbouw en vergroten van het woningbouwvolume •
Versnellen van woningbouwproductie en vergroten van het woningaanbod.
•
Gemeentelijke capaciteit inzetten voor woningbouw op uitbreidingslocaties Fase 4 en 5 Zeeheldenwijk en gebiedsontwikkeling Urk-Oost (tijdig anticiperen op toekomstige woningbehoefte en groei van Urk).
•
Benutten van publiek-private samenwerking (PPS) voor woningbouw-
•
Beperkt in duur;
•
Voor inwoners van Urk;
•
Huisjesmelkerij wordt voorkomen;
•
Behouden van recreatief karakter van recreatieterreinen;
•
Handhaven op paraplubestemming Wonen; nadelige effecten huisvesting arbeidsmigranten in Oud Urk tegengaan.
•
Bestuurlijk en politiek commitment voor het invullen van de taakstelling huisvesting statushouders (en Oekraïners).
46
Bijlagen gemeente Urk
•
•
Deze taakstelling oplossen binnen de bebouwde kom (bevordert de integratie en maatschappelijke kansen van deze mensen).
•
Verkennen van tijdelijke doorstroomlocatie in combinatie met huisvesting arbeidsmigranten.
•
Huisvesting van arbeidsmigranten op een locatie in plangebied Port of Urk ruimtelijk mogelijk maken. Waar nodig in goede samenwerking en/of afstemming met gemeente Noordoostpolder.
Voorbeelden daarbij zijn: •
Sturing op toerisme en horeca binnen de draagkracht van het gebied;
•
Heldere kaders voor exploitatie en gebruik van de openbare ruimte waarbij de zondagsrust gewaarborgd blijft;
•
Beperking van ongecontroleerde groei van toeristische functies;
•
Evenwicht tussen ondernemersbelangen en leefbaarheid van bewoners;
•
Duidelijke communicatie over ontwikkelrichting en spelregels.
4. Bouwen aan leefbare en toekomstbestendige wijken •
•
Bewaken van balans tussen bouwsnelheid, betaalbaarheid, kwaliteit, leefbaarheid, veiligheid en sociale samenhang van de leefomgeving. Verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte, groenvoorzieningen en speel- en ontmoetingsplekken.
•
Integrale afweging van wonen, zorg, onderwijs, veiligheid, voorzieningen en leefomgeving.
•
Ontwikkelen van wijken waarin gemeenschapszin en sociale cohesie centraal staan.
•
Bijzondere aandacht voor het behoud van woonkwaliteit, leefbaarheid en identiteit van het Oude Dorp (Oud Urk).
•
•
Wij voorkomen geluidsoverlast in de openbare ruimte vanuit de gedachte, dat wat plezierig is voor de een, hinderlijk kan zijn voor de ander.
•
Wij bevorderen akoestische sensitiviteit van organisaties die bij een evenement met versterkte geluidsdragers gaan werken, door waar mogelijk voorwaarden vooraf en controle tijdens het evenement.
5. Regie voeren op ruimtelijke groei en woningbouwontwikkeling •
Wij zetten in op een realistische invulling van de opgaven binnen de draagkracht van Urk, waarbij de gemeenteraad actief wordt betrokken bij scenario’s, locatiekeuzes en ruimtelijke afwegingen.
Actualisatie van het Omgevingsprogramma Oud Urk als levend beleidskader. Het Omgevingsprogramma Oud Urk wordt verder ontwikkeld tot een levend document dat periodiek kan worden bijgesteld. Participatie van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties maakt hier structureel onderdeel van uit.
•
Tegelijkertijd wil Urk zelfstandig richting geven aan haar eigen opgaven en taakstelling, in nauwe samenwerking met provincie, regio, woningcorporaties en maatschappelijke partners. Om gezamenlijke oplossingen te realiseren die passen bij de groei en ontwikkeling van Urk.
•
Behoud van de woonfunctie in het Oude Dorp en bescherming van leefkwaliteit en woonrust.
•
•
Behoud van een leefbaar woongebied in het Oude Dorp waarin bewoners centraal staan en de druk op de leefomgeving beheersbaar blijft.
Daarbij is structurele betrokkenheid van inwoners en ondernemers bij gebiedsontwikkeling een vast uitgangspunt van participatie, zodat keuzes beter worden gedragen en aansluiten bij de praktijk van de leefomgeving.
•
In het Oude dorp wordt er duidelijke sturing gegeven op toerisme en horeca binnen de draagkracht van het gebied; een economisch vitaal Oude Dorp waarin toerisme en horeca bijdragen aan de identiteit, maar binnen duidelijke grenzen blijven.