CConstaterende datUrk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 5 ETFAL (motivering)

Commissie Wonen, Werken en Veiligheid 18 november 2026, gemeente UrkBij agendapunt: Bindend advies voor het bouwplan Irene.17.172 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 Motivering BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 Inhoudsopgave Motivering | 4 Hoofdstuk 1 | Inleiding | 4 1.1 | Aanleiding | 4 1.2 | Projectgebied | 4 1.3 | Leeswijzer | 5 Hoofdstuk 2 | Planbeschrijving | 5 2.1 | Ligging en historie projectgebied | 5 2.2 | Beschrijving bestaande situatie | 6 2.3 | Beschrijving nieuwe situatie | 7 2.4 | Geldende regeling in het omgevingsplan | 11 2.5 | Beschrijving strijdigheid | 14 Hoofdstuk 3 | Beleid en regelgeving | 14 3.1 | Rijksbeleid en Rijksregels | 14 3.2 | Provinciaal beleid en provinciale regels | 15 3.3 | Gemeentelijk beleid | 18 Hoofdstuk 4 | Beperkingen fysieke leefomgeving | 21 4.1 | Archeologie en cultuurhistorie | 21 4.2 | Geluid door wegen | 24 4.3 | Ecologie | 25 4.4 | Activiteiten en milieuzonering | 27 4.5 | Water | 28 4.6 | Ladder voor duurzame verstedelijking | 29 4.7 | Omgevingsveiligheid | 31 4.8 | Luchtkwaliteit | 33 4.9 | Bodem | 33 4.10 | Verkeer en parkeren | 35 4.11 | Duurzaamheid en gezondheid | 37 4.12 | Kabels en leidingen | 38 4.13 | Mer-beoordeling | 38 Hoofdstuk 5 | Uitvoerbaarheid | 39 5.1 | Economische uitvoerbaarheid | 39 5.2 | Maatschappelijke uitvoerbaarheid | 39 Hoofdstuk 6 | Conclusie evenwichtige toedeling van functies aan locaties | 41 6.1 | Toetsingskader | 41 6.2 | Afweging | 41 3 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85

Motivering Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding Om bij te dragen aan de woningbouwopgaaf zal het voormalige zalencentrum Het Irene, gelegen aan Wijk 8-85 te Urk, gesloopt worden om ruimte te maken voor een woongebouw met daarin 14 appartementen. Op grond van de beheersverordening Kom Urk 2013, dat onderdeel is van het tijdelijke deel van het omgevingsplan van de gemeente Urk, is deze ontwikkeling niet mogelijk. Met een omgevingsvergunning voor een zogeheten buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna 'BOPA') kan worden afgeweken van het omgevingsplan om de ontwikkeling mogelijk te maken. Bij een BOPA moet met een motivering worden aangetoond dat een ruimtelijke ontwikkeling voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ook wel afgekort tot 'ETFAL'). De voorliggende motivering voorziet daarin. 1.2 Projectgebied Het projectgebied heeft betrekking op een locatie dat tot 2024 in gebruik is geweest als Zalencentrum Het Irene. Het projectgebied heeft betrekking op het kadastrale perceel URK00-B-5858. Figuur 1.1 Globale ligging projectgebied. Rood: globale begrenzing (bron: Kadastralekaart.com, 2024). 4 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 1.3 Leeswijzer Deze motivering bestaat uit diverse hoofdstukken. Hoofdstuk 2 beschrijft de huidige en nieuwe situatie. In hoofdstuk 3 volgt een toetsing van het initiatief aan het geldende relevante beleid.

Vervolgens komen in hoofdstuk 4 de relevante onderzoeks- en milieuaspecten aan de orde. Daarna behandelt hoofdstuk 5 de financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid. Hoofdstuk 6 sluit af met een integrale afweging en conclusie over de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Hoofdstuk 2 Planbeschrijving 2.1 Ligging en historie projectgebied Urk, ontstaan en ontwikkeling Urk is van oorsprong een eiland, waarvan de kern (een keileemheuvel) is gevormd tijdens de Saale- en Weichsel-ijstijden. Door klimaatwijzigingen en daaruit voortvloeiende schommelingen van de waterspiegel, alsmede door wisselingen in de hoogteligging, veranderde het eiland steeds van vorm. Na de 10e eeuw nam de omvang van de keileemheuvel af. En ook het eiland werd kleiner, door landafslag van inbraken van de Noordzee tussen 1250 en 1400. Diezelfde inbraken wierpen wallen op in noordoostelijke richting, waartussen de eerste aanleg van het lage gedeelte van Urk zou plaatsvinden. Door de afslagen in het westen en de verschuiving oostwaarts van de kustlijn, moest het dorp geleidelijk naar het oosten worden verplaatst, wat ook betekende: meer de bult op. Aan het eind van de achttiende eeuw heeft het eiland Urk in feite alle kenmerken van een brinkdorp: een grazige bult met een bebouwing in lijnen, die een ruimte in het midden vrijlaat.

Als gevolg van de omzetting van bouwland in hooiland en door toenemende bebouwing nam het areaal bouwland steeds af. Landafslag in het westen en verandering in de waterhuishouding, alsmede slechte marktprijzen, deden de veeteelt in betekenis afnemen. Daarbij steeg het inwonertal jaarlijks met ongeveer vijfentwintig. Urkers werden voor de verwerving van hun inkomen als het ware de zee opgedreven. In de loop van de twintigste eeuw zijn de visserij, de visafslag en de visverwerkende industrie de belangrijkste bronnen van inkomsten voor Urk geworden. Na de inpoldering van de Noordoostpolder in 1942, waarin de eilanden Urk en Schokland werden opgenomen, werd voor woningen en bedrijven uitbreiding gevonden op het nieuwe land. Om het stedelijk gebied droog te houden is gefaseerd een getrapt watersysteem met singels en waterpartijen aangelegd. Zo ook de watersingel langs Wijk 8, direct ten oosten van het projectgebied. Ligging Het Irene is gevestigd in de dorpskern van Urk, op loopafstand van het centrum. Het pand is direct ten oosten van één van de watersingels gelegen en ligt ten zuiden van de waterpartij langs de Burgemeester van Suchtelenlaan. 5 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 Figuur 2.1 Ligging projectgebied. Rode contour: globale ligging projectgebied (bron: Topotijdreis, 2023).

2.2 Beschrijving bestaande situatie Huidige bouwkundige situatie Urk De kom van Urk wordt getypeerd door kleinschalige bebouwing in een hoge dichtheid. Het stratenpatroon verloopt over het algemeen van oost naar west en daarnaast is er sprake van een fijnmazig stelsel van stegen (ginkies). Het gebied is van oudsher ingedeeld in wijken die ook nu nog in de straatnaamgeving voorkomen. Het karakter van de bebouwing kan per wijk sterk verschillen. Het basistype woning is klein, zodat vaak behoefte bestond aan uitbreiding. Deze is vaak gepaard gegaan met de bouw van dakkapellen om de leefruimte op de verdieping te vergroten. Veel woningen zijn in de loop van de tijd aangepast en uitgebreid om aan veranderende woonwensen te kunnen voldoen. Hierdoor is binnen de verschillende wijken een gevarieerd beeld ontstaan van oorspronkelijke bebouwing en latere uitbreidingen. In diverse wijken vormen de Urker visserswoningen eveneens karakteristieke elementen in de bebouwing. Hierbij is de voorzijde van deze woning vaak een beeldbepalend element. Dit heeft te maken met de erfscheiding naar de buren, die meestal dicht en vaak versteend is en waarbij het hekwerkje op de grens van het trottoir opvalt. Huidige situatie projectgebied Naast de overwegende woonfunctie bevinden zich verspreid door het centrumgebied van Urk ook andere functies, zoals het zalencentrum aan de Wijk 8-85.

Aan de zuid- en oostzijde zijn van het pand zijn parkeervakken aanwezig. 6 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 Figuur 2.2 Overzicht projectgebied. Gezien vanaf de Burgemeester van Suchtelenlaan. Figuur 2.3 Overzicht projectgebied. Gezien vanaf de straat 'Wijk 8'. 2.3 Beschrijving nieuwe situatie In de toekomstige situatie zijn er 14 appartementen aanwezig in het projectgebied. Dit nieuwbouwplan, het Irene-project, is zorgvuldig ontworpen om aan te sluiten bij de historische en ruimtelijke kenmerken van de omgeving. Onderstaand wordt dit nader uiteengezet. In figuren 2.4 en 2.5 wordt in een impressie gegeven van de beoogde nieuwbouw. DNA Urk - Typologie De locatie van het Irene-project bevindt zich op een stedenbouwkundig bijzondere plek aan de rand van het Oude Dorp. Het projectgebied ligt langs de historische eilandrand van Urk, markeert een belangrijke groenstructuur met singels en waterpartijen en bevindt zich bij een historische entree naar het Oude Dorp. Hierdoor komen op deze locatie verschillende ruimtelijke structuren samen. De locatie maakt bovendien geen onderdeel uit van de kleinschalige woonblokken met achtertuinen die kenmerkend zijn voor grote delen van het Oude Dorp.

Morfologisch behoort de locatie tot een afzonderlijke lineaire 7 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 bebouwingsstructuur (strip), waarvan ook het naastgelegen appartementencomplex onderdeel uitmaakt. De kleinschaligheid van het Oude Dorp blijft een belangrijke ruimtelijke kwaliteit. Deze kleinschaligheid wordt echter niet uitsluitend bepaald door gebouwhoogte of programmaomvang, maar ook door korrelgrootte, variatie in kaprichtingen, verspringende rooilijnen, individuele herkenbaarheid van bouwdelen en het fijnmazige netwerk van straten en stegen. Het ontwerp sluit hierop aan door het bouwvolume op te delen in afzonderlijk herkenbare bouwdelen met een eigen kaprichting, gevelritme en materialisering. Hierdoor sluit het gebouw aan op de fijnere schaal van het dorp, terwijl tegelijkertijd recht wordt gedaan aan de grotere stedenbouwkundige schaal die bij deze specifieke locatie hoort. Daarnaast maakt de locatie deel uit van een herkenbaar ritme van markante gebouwen langs de rand van het Oude Dorp. Langs de singel worden de woonstructuren op meerdere plaatsen begeleid door grotere en zelfstandige gebouwen, zoals kerken, winkels en maatschappelijke voorzieningen. Het Irene-project sluit aan op deze bestaande stedenbouwkundige structuur en vormt daarmee geen op zichzelf staand volume, maar een onderdeel van een reeks markante gebouwen langs de historische dorpsrand.

DNA Buurt - Gebouw Het Irene-gebouw sluit qua typologie aan op het naastgelegen appartementencomplex, met een langgerekte vorm die doorgezet wordt. Het nieuwe gebouw neemt de schaal en materialisatie van de buurt over, terwijl het gefragmenteerd wordt in drie delen (“kop”, “lijfje” en “staart”) om beter aan te sluiten bij de korrelgrootte van woningen in de omgeving: Kop: Sluit aan bij de dwarskappen van omliggende gebouwen en markeert de overgang naar het nieuwe gebouw. Lijfje: Wordt lager en springt iets terug om de entree duidelijk en uitnodigend te maken. Staart: Bestaat uit drie kappen die haaks op de weg staan, in lijn met het kapritme van de naastgelegen woongebouwen. Het gebouw wordt 1,65 meter naar de singel geplaatst, wat een ruimer straatprofiel oplevert en de benauwdheid van de straat wegneemt. Qua materialisatie wordt gekozen voor baksteen en kleipannen, met kleuren die aansluiten op zowel de dorpswand als het Rode Kruis-gebouw. Hoewel het gebouw groter is dan de overwegend uit twee bouwlagen met kap bestaande woonbebouwing in de omliggende woonblokken, is deze schaal passend bij de stedenbouwkundige positie van de locatie. Het Irene vormt, samen met het naastgelegen woongebouw Aan 't Top, onderdeel van een strip van zelfstandige gebouwen langs de rand van het Oude Dorp.

Om te voorkomen dat een grootschalig appartementengebouw ontstaat, is het plan verdeeld in afzonderlijk leesbare volumes met een onderbreking in de vorm van een ginkie (binnenstraat). Daarnaast zorgen verschillende kaprichtingen, verspringende gevels, variatie in materialisering en aansluiting op de historische beukmaten van het Oude Dorp ervoor dat de ervaren schaal van het gebouw aansluit op de omgeving. Indeling en functie De indeling van het gebouw is afgestemd op zowel functionele als omgevingsgerichte eisen: Straatzijde: Aan de straatzijde zijn voornamelijk slaapkamers, ontsluitingsruimten en de hoofdentree gesitueerd. Hierdoor worden de meer privacygevoelige woonruimten en buitenruimten zoveel mogelijk gericht op de groen- en waterzijde. Tevens wordt hiermee rekening gehouden met de relatie tot de omliggende woningen en wordt onnodige inkijk of hinder richting de omgeving beperkt. Singelzijde: De woonruimtes en balkons bevinden zich aan de singelzijde, met uitzicht op het groen en het water. Hierdoor profiteren bewoners optimaal van de ruimtelijke kwaliteit van de locatie en worden de belangrijkste verblijfsruimten gericht op de meest aantrekkelijke zijde van het gebouw. Maatschappelijke ruimte in de kelder In de kelder van het woongebouw wordt een maatschappelijke ruimte gerealiseerd.

Hiermee blijft een 8 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 maatschappelijke functie op de locatie behouden, zij het in een andere en meer kleinschalige vorm dan bij het voormalige zalencentrum. De maatschappelijke ruimte kan daarmee worden beschouwd als een herinterpretatie van de oorspronkelijke maatschappelijke functie van de locatie, passend bij het toekomstige gebruik als woongebouw. De ruimte is primair bedoeld voor privégebruik door de bewoners van het woongebouw, bijvoorbeeld voor het vieren van verjaardagen en het organiseren van kleinschalige bijeenkomsten. Incidentele verhuur van de ruimte is mogelijk. De voorwaarden waaronder dit kan plaatsvinden, worden vastgelegd binnen de Vereniging van Eigenaars (VvE). Daarnaast wordt het gebruik nader uitgewerkt in een borgplan, waarin afspraken en voorwaarden worden opgenomen over het beheer en gebruik van de ruimte. Toegankelijkheid en parkeren De hoofdentree en een secundaire entree liggen op eigen terrein. Met een openbaar toegankelijk voetpad tussen het woongebouw en de parkeerplaatsen wordt de doorwaadbaarheid van het gebied versterkt en ontstaat een veilige en herkenbare toegang tot het gebouw. Voor de 14 appartementen geldt op grond van de gemeentelijke beleidsregels een parkeerbehoefte van 20 parkeerplaatsen. Het plan voorziet in deze volledige parkeerbehoefte.

Vanwege de inrichting van het terrein, de aanwezigheid van kabels en leidingen, de aanleg van een openbare ondergrondse container en de gewenste ruimtelijke kwaliteit bij de hoofdentree worden niet alle parkeerplaatsen volledig op eigen grond gesitueerd. Vijf parkeerplaatsen liggen volledig op eigen terrein. De overige vijftien parkeerplaatsen liggen voor het overgrote deel op eigen terrein en voor een beperkt deel op gemeentegrond. Voor het gebruik van de gemeentegrond worden de benodigde afspraken met de gemeente vastgelegd. Daarmee wordt de parkeerbehoefte van het plan volledig op en direct aansluitend aan de projectlocatie opgelost. Naast de parkeerbehoefte van het plan zelf is ook de parkeer- en verkeerssituatie in de ruimere omgeving beschouwd. Hieruit volgt dat de ontwikkeling weliswaar leidt tot een wijziging van het gebruik van de beschikbare parkeerplaatsen, maar dat de nieuwe situatie voldoet aan het gemeentelijke parkeerbeleid. In paragraaf 4.10 wordt dit nader onderbouwd. Groen en openbare ruimte De locatie bevindt zich aan een belangrijke groenstructuur van Urk, bestaande uit de singel en de omliggende groenvoorzieningen. Daarom is niet alleen gekeken naar de bebouwing, maar ook naar de inrichting van de ruimte rondom het gebouw. De buitenruimte vormt een wezenlijk onderdeel van de stedenbouwkundige inpassing van het plan.

In aansluiting op de karakteristieken van het aangrenzende Tuindorp worden de randen rondom het woongebouw groen ingericht. Ook de parkeerplaatsen worden zoveel mogelijk opgenomen in een groene setting. Hierdoor ontstaat een groene overgang tussen het woongebouw, de openbare ruimte en de aangrenzende woonomgeving. Het groen heeft daarbij niet als doel om grootschalig nieuw groen toe te voegen, maar om de relatie met de bestaande groenstructuur te versterken en de grotere bouwvolumes zorgvuldig in te passen. Daarnaast draagt het groen bij aan het beeld van afzonderlijke gebouwen binnen de stripstructuur en verzacht het de overgang naar de omliggende woonbebouwing. Hiermee sluit de inrichting van de buitenruimte aan bij de stedenbouwkundige opzet van de locatie en de ruimtelijke karakteristieken van het Tuindorp. Conclusie Het Irene-gebouw respecteert en versterkt het DNA van zowel Urk als de directe buurt. Het ontwerp verbindt historische elementen, zoals de oude eilandlijn, de singelstructuur en de dorpsrand, met een eigentijdse woonfunctie. Hoewel het gebouw groter is dan de omliggende woonbebouwing, sluit deze schaal aan bij de bijzondere stedenbouwkundige positie van de locatie binnen de stripstructuur langs de 9 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 rand van het Oude Dorp.

De grotere bouwmassa wordt verzacht door de opdeling in afzonderlijk herkenbare bouwdelen, verschillende kaprichtingen, verspringende gevels, een ginkie als ruimtelijke onderbreking en een gevarieerde materialisering. Bovendien is het bouwvolume tijdens het ontwerp- en participatieproces met meer dan 30% verkleind, waardoor meer ruimte tussen de gebouwen, nieuwe doorzichten en een opener ruimtelijke structuur zijn ontstaan. Ook de inrichting van de openbare ruimte draagt bij aan een zorgvuldige inpassing. Door aan te sluiten op de omliggende groenstructuur en het groene erfkarakter van het Tuindorp ontstaat een passende overgang tussen het woongebouw en de omgeving. Het plan levert daarmee een positieve bijdrage aan de leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit van de locatie. Naast het voorkomen van leegstand wordt voorzien in woningen voor starters, senioren en doorstromers op een centrale locatie nabij voorzieningen. Tegelijkertijd zijn tijdens het participatieproces diverse aanpassingen doorgevoerd om rekening te houden met belangen van omwonenden, waaronder een aanzienlijke reductie van het bouwvolume, meer afstand tussen gebouwen en extra aandacht voor privacy en ruimtelijke kwaliteit. Figuur 2.4 Impressie van de beoogde nieuwbouw. Gezien vanaf de straat 'Wijk 8'. 10 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 Figuur 2.5 Impressie van de beoogde nieuwbouw. Gezien vanaf de Topweg.

2.4 Geldende regeling in het omgevingsplan Het omgevingsplan van de gemeente Urk is van toepassing op het projectvoornemen. Het omzetten van het oude naar het nieuwe stelsel kost tijd. Het omgevingsplan komt stapsgewijs tot stand. Zolang het definitieve omgevingsplan voor de gehele gemeente nog niet is vastgesteld, gelden nog de oude regels, zoals het oude bestemmingsplan. Die oude regels worden vanaf 1 januari 2024 aangeduid als 'het tijdelijke deel' van het omgevingsplan. In het tijdelijke deel van het omgevingsplan zijn de voormalig geldende bestemmingsplannen en beheersverordeningen opgenomen. Voor het projectgebied zijn daarom de regels uit de voormalige beheersverordening nog van toepassing. Dit is zo totdat de gemeente een nieuw wijzigingsbesluit op het omgevingsplan vaststelt voor de gronden. Voor deze BOPA zijn de regels uit de op 27 juni 2013 vastgestelde beheersverordening 'Kom Urk 2013' van toepassing. Deze beheersverordening is een actualisatie van het voormalige bestemmingsplan 'Kom Urk, 1e algehele herziening' (vastgesteld op 26 maart 1998). De rechten die in dat bestemmingsplan waren opgenomen, zijn overgenomen in de beheersverordening. In het onderstaande is een uitsnede uit de juridische plankaart van de beheersverordening weergegeven. 11 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 Figuur 2.6 Uitsnede beheersverordening 'Kom Urk 2013' (bron: ruimtelijkeplannen.nl).

Het projectgebied is bestemd als "Maatschappelijk". Deze gronden zijn bestemd voor maatschappelijke voorzieningen met de daarbij behorende: bouwwerken; verhardingen; parkeervoorzieningen; groenvoorzieningen. De als 'maatschappelijk' aangewezen gronden zijn bestemd voor educatieve, (sociaal-)medische, sociaal-culturele en levensbeschouwelijke voorzieningen, voorzieningen ten behoeve van sport en sportieve recreatie en voorzieningen ten behoeve van openbare dienstverlening, alsook ondergeschikte detailhandel en horeca ten dienste van deze voorzieningen. Binnen deze bestemming mogen op de betreffende locatie gebouwen ten dienste van deze bestemming worden gebouwd met inachtneming van de volgende regels: gebouwen mogen uitsluitend binnen het bouwvlak gebouwd worden; de gevels mogen uitsluitend in de bouwgrenzen worden gebouwd; de goothoogte mag niet meer bedragen dan 4,2 m; de bouwhoogte bedraagt niet meer dan de goothoogte plus 5 m. Het projectgebied ligt bovendien binnen de bestemming 'Waarde - Beschermd dorpsgezicht'. Om het beschermde dorpsgezicht te beschermen, zijn er diverse specifieke bouwaanduidingen in de beheersverordening opgenomen. Ten noorden en westen van het bouwvlak is de 'specifieke bouwaanduiding - bouwwerken niet toegestaan' opgenomen.

Ter plaatse van deze bouwaanduiding mogen geen bijbehorende bouwwerken worden gebouwd, uitgezonderd erf- en terreinafscheidingen. In het bouwvlak is de 'specifieke bouwaanduiding - nokrichting evenwijdig' opgenomen. Los van de geldende beheersverordening zijn de regels uit een aantal andere bestemmingsplannen van toepassing op het projectgebied. In het onderstaande wordt het karakter van die plannen, evenals de aard van de van toepassing zijnde regelingen beschreven. Parapluplan Archeologie gemeente Urk In 2024 is het programma archeologie van Urk vastgesteld. Dit programma en de daarbij behorende archeologische beleidskaart - die de basis vormt voor het gemeentelijke archeologiebeleid - zijn op 19 12 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 maart 2024 vastgesteld door het college van Urk. De gemeente heeft dit archeologiebeleid vertaald naar een paraplubestemmingsplan, waarbij de verschillende archeologische (verwachtings)waarden worden vertaald naar dubbelbestemmingen. Dit parapluplan is tevens vastgesteld op 19 maart 2024. In dit bestemmingsplan is ter plaatse van het projectgebied de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 6' opgenomen. Deze gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor behoud en bescherming van waardevolle archeologische informatie in de bodem. De regels uit dit parapluplan zijn van toepassing op het planvoornemen.

In paragraaf 4.1 wordt nader op dit aspect ingegaan. Facetbestemmingsplan Supermarkten In het 'facetbestemmingsplan Supermarkten' (vastgesteld op 15 december 2016) tracht de gemeente Urk de bezoekersstromen met bijkomende planologische consequenties op het gebied van parkeren, verkeersveiligheid en ontsluiting in combinatie met de kansen en bedreigingen die gepaard gaan met de vestigingsmogelijkheden van supermarkten planologisch te sturen. De regels van dit bestemmingsplan hebben geen gevolgen voor de uitvoerbaarheid van deze BOPA. Er is namelijk geen sprake van een supermarktontwikkeling. Paraplubestemmingsplan Wonen en Bijzondere woonvormen Ter uitvoering van het gemeentelijk beleid ten aanzien van woningsplitsing, woningomzetting en woninguitbreiding heeft de gemeente Urk de Beleidsregels woningsplitsing, woningomzetting en woninguitbreiding vastgesteld. Deze beleidsregels zijn erop gericht de leefbaarheid in buurten te beschermen en een evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad te behouden. De beleidsregels zien met name op bestaande woningen die worden gesplitst, omgezet of uitgebreid ten behoeve van andere woonvormen. Voorliggend initiatief betreft de realisatie van een nieuw woongebouw met zelfstandige appartementen en betreft geen woningsplitsing, woningomzetting of woninguitbreiding als bedoeld in deze beleidsregels.

De beleidsregels zijn daarom niet rechtstreeks van toepassing op het planvoornemen. Het planvoornemen is niet in strijd met het gemeentelijk beleid ten aanzien van wonen en bijzondere woonvormen. Door de grote druk op de woningmarkt en het huidige tekort aan onder andere kwalitatieve huisvesting voor groepen als tijdelijke werknemers en studenten, voorziet woningsplitsing, woninguitbreiding en woningomzetting (hierna: huisvestingsinitiatieven) in een behoefte. Dit heeft er in een aantal gevallen toe geleid dat reguliere woningen zijn opgekocht en of gehuurd ten behoeve van de huisvesting van de onder andere hiervoor genoemde doelgroepen. Mogelijke consequenties zijn een prijsopdrijvend effect voor de woningmarkt op Urk, wat woningen minder bereikbaar maakt voor bijvoorbeeld starters. Duidelijk is dan ook het effect op de evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad. Ook kan groepshuisvesting effecten hebben op de leefbaarheid binnen een straat of buurt. Het gaat hiermee om parkeerdruk en mogelijke (geluids)overlast. Op sommige plekken passen deze woonvormen ruimtelijk dan ook niet. Op 14 augustus 2017 is de Beleidsregel huisvesting tijdelijke werknemers Urk 2017 vastgesteld. Deze biedt evenwel onvoldoende waarborg om sturing te verkrijgen op het gebied van de genoemde huisvestingsinitiatieven.

Dit bestemmingsplan voorziet in duidelijkheid rondom onder andere de begrippen wonen, woning, huishouden en (on)zelfstandige woonruimte. Ook biedt dit bestemmingsplan, samen met de geactualiseerde beleidsregels “nieuwe onzelfstandige woonvormen, woningsplitsing en woningomzetting” een planologisch en beleidsmatig kader om de wenselijkheid van dusdanige huisvestingsinitiatieven te bepalen. Vanwege bovengenoemde effecten op de omgeving die kunnen ontstaan als gevolg van deze huisvestingsinitiatieven is dit kader onmisbaar. 13 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 De regels uit het plan zijn in acht genomen bij deze BOPA. 2.5 Beschrijving strijdigheid Binnen de regels van de beheersverordening 'Kom Urk 2013' is het projectgebied bestemd als "Maatschappelijk". Binnen al deze bestemmingen zijn geen gebruiks- of bouwmogelijkheden ten behoeve van wonen opgenomen. Het realiseren van 14 appartementen is in planologisch-juridische zin dan ook niet mogelijk. In de kelder van het woongebouw wordt tevens een maatschappelijke ruimte gerealiseerd. Hiermee blijft op de locatie een maatschappelijke functie aanwezig, zij het in een gewijzigde en ondergeschikte vorm ten opzichte van het voormalige gebruik als zalencentrum. De ruimte is primair bedoeld voor gebruik door bewoners en voor kleinschalige bijeenkomsten.

Met een buitenplanse omgevingsplanactiviteit wordt afgeweken van de regels uit het tijdelijke deel van het omgevingsplan voor zover dat noodzakelijk is om de beoogde ontwikkeling mogelijk te maken. Hoofdstuk 3 Beleid en regelgeving 3.1 Rijksbeleid en Rijksregels 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) van kracht geworden. De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet die sinds 1 januari 2024 in werking is getreden. De NOVI bevat de hoofdzaken van het beleid voor de fysieke leefomgeving. Uit de Omgevingswet volgt dat al het strategische beleid uit de bestaande beleidsdocumenten, met en zonder wettelijke grondslag, én het nieuwe strategische beleid op het beleidsterrein van de fysieke leefomgeving worden opgenomen in de NOVI. Het Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4, 2001) en de Rijksnatuurvisie 2014 gaan op in en worden vervangen door de NOVI en het bijbehorende Nationaal Milieubeleidskader. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervalt geheel, behalve paragraaf 4.9 Caribisch Nederland en Caribische Exclusieve Economische Zone. De NOVI geldt verder als wijziging van enkele onderdelen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 (NWP) op grond van de Waterwet. In zijn totaliteit kent de NOVI 21 nationale belangen en opgaven die het verder uitwerkt.

Die opgaven zijn niet meer op zichzelf staand op te lossen, maar grijpen in elkaar. Met de NOVI zoekt het Rijk een perspectief om de grote opgaven aan te pakken, om Nederland mooier en sterker te maken en daar-bij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden. Om die reden worden binnen de NOVI prioriteiten gesteld. De NOVI stelt daarbij een integrale aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het Rijk. Met steeds een zorgvuldige afweging van belangen werkt het Rijk aan de vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2. Duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio's; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Centraal bij de afweging van belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving, zowel van de boven- als van de ondergrond. De NOVI onderscheidt daarbij drie afwegingsprincipes: 14 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; en, 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het Rijk zal bij de uitvoering van de NOVI zichtbaar maken hoe de afwegingsprincipes benut worden. Met de NOVI presenteert het Rijk een integrale, op samenwerking gerichte aanpak.

De NOVI geeft een gebiedsgericht afwegingskader en sturende visie in een, gericht op het realiseren van een gezond, leefbaar, herkenbaar en economisch sterk Nederland. Relatie met het planvoornemen Het projectvoornemen zoals genoemd in Hoofdstuk 2 is niet strijdig met het beleid zoals genoemd in de NOVI. 3.1.2 Instructieregels Rijk (AMvB's) Het Rijk heeft instructieregels gegeven waar het omgevingsplan en een BOPA aan moeten voldoen. De regels zijn hoofdzakelijk opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Niet alle instructieregels zijn relevant voor de voorgenomen ontwikkeling. In tabel 1 zijn daarom alleen instructieregels opgenomen die voor het planvoornemen van toepassing zijn. Tabel 1. Voor deze BOPA relevante Rijksinstructieregels Thema Paragraaf Bkl Verwijzing paragraaf Veiligheid 5.1.2 4.7 Waterbelangen 5.1.3 4.5 Luchtkwaliteit 5.1.4.1 4.8 Geluid door Activiteiten 5.1.4.2 4.4 Geluid van wegen, spoorwegen en industrieterreinen 5.1.4.2a 4.2 Bodemkwaliteit 5.1.4.5 4.9 Ladder voor duurzame verstedelijking 5.1.5.4 4.6 Cultureel erfgoed en werelderfgoed 5.1.5.5 4.1 3.1.3 Conclusie Voor het planvoornemen zijn diverse Rijksinstructieregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) relevant.

De aspecten waarop deze instructieregels betrekking hebben, waaronder archeologie en cultuurhistorie, geluid, water, luchtkwaliteit, bodemkwaliteit, ladder voor duurzame verstedelijking en omgevingsveiligheid, worden in hoofdstuk 4 nader onderzocht en beoordeeld. Uit deze onderzoeken blijkt dat het plan voldoet aan de relevante Rijksinstructieregels en dat deze de uitvoerbaarheid van het initiatief niet in de weg staan. Er is geen sprake van strijd met de beoordelingsregels uit het Bkl. 3.2 Provinciaal beleid en provinciale regels 3.2.1 Omgevingsvisie FlevolandStraks De Omgevingsvisie FlevolandStraks, vastgesteld op 8 november 2017, geeft de visie van de provincie Flevoland op de toekomst van Flevoland. De visie gaat over de periode tot 2030 en verder. Het geeft aan welke kansen en opgaven er voor Flevoland liggen en welke ambities de provincie heeft voor de toekomst. Het bijzondere verleden van de jongste provincie van Nederland vormt de basis van de visie. 15 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 De provincie richt zich op het faciliteren en stimuleren van inspiratie, in gezamenlijkheid met omgeving en gebiedspartijen, waarbij ieder bijdraagt vanuit zijn of haar rol en mogelijkheden. Concreet streeft de provincie naar: Behoud van waardevolle landschappen en zichtbaar Flevolands cultureel erfgoed (fysiek/mentaal).

Ruimtelijk vormgeven van de opgaven door het inzetten van de kwaliteiten van landschap en erfgoed voor een ruimtelijk plan dat verbinding legt tussen inwoners, ondernemers en gebiedspartners. Meer specifieke uitspraken over de toekomstige invulling van de provincie worden in de visie niet beschreven. De provincie faciliteert de ontwikkelende partijen zo veel mogelijk, zo ook bij de ontwikkeling in het plangebied. Planspecifiek en conclusie De Omgevingsvisie FlevolandStraks zet in op het behoud van waardevolle landschappen en zichtbaar Flevolands cultureel erfgoed en op het ruimtelijk vormgeven van opgaven door de aanwezige kwaliteiten van landschap en erfgoed als vertrekpunt te nemen. Het Irene-project sluit hierbij aan door woningbouw te realiseren binnen bestaand bebouwd gebied, waarbij nadrukkelijk rekening wordt gehouden met de cultuurhistorische en ruimtelijke waarden van de locatie. De projectlocatie ligt binnen het beschermd dorpsgezicht van Urk en op een stedenbouwkundig markante locatie aan de historische eilandrand. Bij de planvorming is aansluiting gezocht bij de bestaande ruimtelijke structuur, de historische ontwikkeling van het gebied, de aanwezige groenstructuren en de karakteristieken van het Oude Dorp.

Hiermee worden de aanwezige cultuurhistorische kwaliteiten niet alleen behouden, maar tevens als uitgangspunt gebruikt voor de verdere ontwikkeling van de locatie. De Omgevingsvisie FlevolandStraks is nader uitgewerkt in de Omgevingsverordening Flevoland. De relevante provinciale regels worden in de onderstaande paragraaf besproken. 3.2.2 Omgevingsverordening Flevoland De laatste versie van de omgevingsverordening is in werking getreden op 1 januari 2024. In de omgevingsverordening van provincie Flevoland zijn alle regels vastgelegd die de provincie hanteert op het gebied van onder andere wegen, water, milieu, bodem, natuur, wonen en ruimte. Dit kunnen zowel regels zijn voor burgers of bedrijven als (instructie)regels voor andere overheden. Planspecifiek en conclusie Ter plaatse van het projectgebied zijn enkele provinciale regels van toepassing. Het projectgebied ligt binnen het Provinciaal Archeologisch en Aardkundig Kerngebied (PArK) Urk en omgeving. De bescherming van de binnen dit gebied aanwezige archeologische en aardkundige waarden is doorvertaald in het gemeentelijke archeologiebeleid en het paraplubestemmingsplan archeologie. Hier wordt in paragraaf 3.2.3 en 4.1 verder op ingegaan. Daarnaast is beoordeeld of de ontwikkeling gevolgen heeft voor de regels uit de Omgevingsverordening Flevoland ten aanzien van ontgrondingen.

Het plan voorziet uitsluitend in de sloop van bestaande bebouwing en de realisatie van een woongebouw binnen bestaand stedelijk gebied. Er is geen sprake van een ontgronding waarvoor op grond van de Omgevingsverordening Flevoland aanvullende provinciale beperkingen gelden. Geconcludeerd wordt dat het plan voldoet aan de relevante regels uit de Omgevingsverordening Flevoland en dat deze de uitvoerbaarheid van het initiatief niet in de weg staan. 16 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 3.2.3 Omgevingsprogramma Provincie Flevoland Het omgevingsprogramma bevat een verdere uitwerking van de hoofdlijnen van het provinciale beleid. In het Omgevingsprogramma Provincie Flevoland is het bestaande provinciale beleid gebundeld. De provincie heeft voor haar ruimtelijke beleid een aantal essentiële elementen van beleid geformuleerd. Stedelijk gebied Het verstedelijkingsbeleid is gericht op de ontwikkeling van vitale steden en dorpen. Het beleid maakt behoud en versterking van de kwaliteit van de fysieke omgeving mogelijk. Het gaat hierbij om efficiënt ruimtegebruik, kwaliteitsverbetering en herstructurering van het stedelijk gebied en versterking van het draagvlak voor voorzieningen. Deze doelen worden gediend door de stedelijke ontwikkeling van de kernen te bundelen. Nieuwe bebouwing wordt geconcentreerd in of aansluitend aan het bestaande bebouwde gebied.

Dit ondersteunt de optimale benutting van infrastructuur en centrumvorming rondom belangrijke vervoerknooppunten. Hierbij wordt het belangrijk geacht dat de specifieke ruimtelijke kwaliteiten van steden en dorpen worden benut door de kwaliteit van deze kenmerken te behouden en te versterken. Het in balans houden van uitbreiding en herstructurering vormt de basis voor een kwaliteitsslag voor het gehele bebouwde gebied. Een goede woonkwaliteit voor iedereen is het uitgangspunt. Naast de woning is daarbij ook de woonomgeving belangrijk. Het gaat om kwaliteiten als voorzieningen, groenstructuren, recreatiemogelijkheden, veiligheid en een schone omgeving. Provinciaal Archeologische en Aardkundige Kerngebieden (PArK'en) Er zijn vier PArK'en, te weten: Rivierduingebied Swifterbant, Unesco-monument Schokland, Urk en omgeving, Omgeving Kuinderschans en Kuinderburchten. De provincie richt zich in PArK'en op de ontsluiting en integrale instandhouding van de archeologische waarden in samenhang met aardkundige en landschappelijke waarden. Dit betekent dat archeologische waarden in PArK'en in principe niet mogen worden geroerd. Aanvullend hierop en voor zover noodzakelijk en mogelijk nemen de provincie en gebiedspartners in PArK'en maatregelen om de achteruitgang in kwaliteit van archeologische waarden, als gevolg van bijvoorbeeld verdroging en verzuring, te stoppen dan wel te vertragen.

De ruimtelijke ontwikkeling is binnen PArK gelegen. De waarde van de PArK'en is vertaald in het gemeentelijke beleid ten aanzien van archeologie. In paragraaf 4.1 wordt hier verder op ingegaan. Planspecifiek en conclusie Het Irene-project sluit nauw aan bij het verstedelijkingsbeleid van de provincie, dat gericht is op het ontwikkelen van vitale steden en dorpen met behoud en versterking van ruimtelijke kwaliteit. Dit project draagt hieraan bij door nieuwe bebouwing te concentreren binnen het bestaande bebouwde gebied van Urk, wat efficiënt ruimtegebruik en herstructurering ondersteunt. Door de inpassing van het Irene-gebouw binnen de bestaande dorpswand en de voortzetting van de lineaire structuur van het naastgelegen appartementencomplex, wordt de ruimtelijke samenhang versterkt. Dit draagt bij aan een kwaliteitsslag voor het bebouwde gebied, een kernpunt binnen het beleidskader. Bovendien wordt de historische identiteit van Urk benut door het ontwerp te laten aansluiten op de oude eilandlijn en de omringende bebouwing. Het project bevordert een goede woonkwaliteit door een functionele indeling die bijdraagt aan rust, levendigheid en sociale interactie. De situering van woonruimtes en balkons aan de singelzijde creëert een aangename leefomgeving, terwijl vergroening rond het gebouw aansluit op ecologische en esthetische doelstellingen.

Daarnaast wordt met de differentiatie in woningtypes ingespeeld op de behoeften van diverse doelgroepen, wat de vitaliteit van de wijk ten goede komt. Het plan is daarom in lijn met het Omgevingsprogramma. 17 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 3.2.4 Conclusie Het provinciale beleid staat een evenwichtige toedeling van functies aan locaties voor deze BOPA niet in de weg. 3.3 Gemeentelijk beleid 3.3.1 Omgevingsvisie Urk 2021 In de Omgevingsvisie geeft de gemeente Urk richting aan de toekomstplannen van Urk tot 2030. Deze visie is in 2021 door de gemeente Urk opgesteld om alvast vooruit te lopen op de Omgevingswet, waaronder deze Omgevingsvisie voor elke gemeente een eis is. Om te zorgen dat de visie zo relevant mogelijk blijft tot 2030 is er gekozen voor een focus op de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving en de gekozen ontwikkeling. Naast de fysieke leefomgeving worden ook de sociale- en economische regelgeving en de uitvoering hiervan beschreven in de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie Urk 2030 geeft aan dat de gemeente inzet op de volgende speerpunten: Een gezond en sociaal dorp; Een vitale economie; Het beschermen, ontwikkelen en beleefbaar maken van cultuur en erfgoed; Beleven, benutten en boosten van natuur & landschap; Verkeersveilig, toegankelijk en bereikbaar Urk; Een leefbare en toekomstbestendige omgeving; Een goed woonklimaat.

De gemeente stelt vast dat net als in de rest van Nederland de woonruimte op Urk onder druk staat. Er komen nieuwe woonwijken bij, maar dat is niet genoeg. Voorspellingen geven aan dat de bevolking op Urk blijft groeien. Tot 2040 wordt een groei van ongeveer 26% verwacht. In januari 2019 telde Urk 20.776 inwoners, in 2040 zullen dat er 26.500 zijn. Voor wat betreft het wonen wenst de gemeente er zorg voor te dragen dat er voldoende aanbod van geschikte woningen voor alle doelgroepen op Urk komt. Woningen op passende locaties die financieel voor de eigen inwoners toegankelijk zijn. Conclusie Het planvoornemen sluit aan bij meerdere speerpunten uit de Omgevingsvisie Urk 2021. In de eerste plaats draagt de ontwikkeling bij aan een goed woonklimaat door de toevoeging van woningen voor verschillende doelgroepen binnen bestaand stedelijk gebied. Hiermee wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke ambitie om voldoende en passende woningen voor Urker inwoners beschikbaar te houden. Daarnaast draagt het initiatief bij aan een leefbare en toekomstbestendige omgeving door herontwikkeling van een bestaande locatie binnen de dorpskern. Hiermee wordt zorgvuldig omgegaan met de beschikbare ruimte en wordt woningbouw gerealiseerd zonder uitbreiding van het stedelijk gebied.

Ook is bij de planvorming nadrukkelijk rekening gehouden met het speerpunt beschermen, ontwikkelen en beleefbaar maken van cultuur en erfgoed. De locatie ligt binnen het beschermd dorpsgezicht van Urk. Bij het ontwerp is daarom aansluiting gezocht bij de historische structuur van het Oude Dorp, de oude eilandrand, de karakteristieke korrel van de bebouwing, de bestaande groenstructuren en de cultuurhistorische waarden van de omgeving. In paragraaf 4.1 wordt nader ingegaan op de bescherming van de archeologische en cultuurhistorische waarden en de inpassing van de ontwikkeling binnen het beschermd dorpsgezicht. 18 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 Geconcludeerd wordt dat het planvoornemen in overeenstemming is met de uitgangspunten van de Omgevingsvisie Urk 2021. 3.3.2 Omgevingsprogramma Oud Urk Het Omgevingsprogramma Oud Urk is op 20 januari 2026 vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders en geldt sinds 19 maart 2026. Het programma vormt een verdere gebiedsgerichte uitwerking van de Omgevingsvisie Urk voor het Oude Dorp, de Klifweg en de haven. Het geeft richting aan de toekomstige ontwikkeling van dit gebied, waarbij behoud van het karakter van het Oude Dorp wordt gecombineerd met opgaven op het gebied van onder meer wonen, verkeer en parkeren, groen, voorzieningen en de kwaliteit van de openbare ruimte.

Voor wonen is het uitgangspunt dat de onregelmatige structuur en kleinschalige bebouwing van het Oude Dorp in belangrijke mate het karakter van de woonomgeving bepalen. Vanwege het beschermde dorpsgezicht en de aanwezige cultuurhistorische waarden zijn de mogelijkheden voor verdichting binnen het Oude Dorp beperkt. Nieuwe ontwikkelingen moeten zorgvuldig worden afgestemd op de bestaande historische bebouwing en de inrichting van de openbare ruimte. Conclusie Het Omgevingsprogramma Oud Urk benoemt de locatie van Het Irene expliciet als een uitzondering op de beperkte mogelijkheden voor verdichting binnen het Oude Dorp. Volgens het programma maakt de ligging op de kruising van de Singel en de Burgemeester van Suchtelenlaan het mogelijk om hier een markant entreegebouw voor het Oude Dorp te realiseren. Tegelijkertijd stelt het programma dat de ligging binnen het beschermd dorpsgezicht vraagt om een zorgvuldige afstemming van de massa en architectuur op de omgeving. Het voorliggende plan geeft hieraan invulling. De bestaande locatie van het voormalige zalencentrum wordt herontwikkeld tot een woongebouw met 14 appartementen. De bijzondere positie aan de historische eilandrand en de entree van het Oude Dorp is als uitgangspunt genomen voor het ontwerp.

Hoewel het gebouw een grotere schaal heeft dan de kleinschalige woonbebouwing in delen van het Oude Dorp, wordt de bouwmassa door de toepassing van afzonderlijk herkenbare bouwdelen, verschillende kaprichtingen, verspringende gevels en een ginkie geleed. Daarmee wordt aangesloten op de fijnmazigheid en korrel van de historische omgeving. Daarnaast is gedurende het ontwerp- en participatieproces de omvang van het gebouw aanzienlijk teruggebracht en is aandacht besteed aan doorzichten, afstand tot omliggende bebouwing, groen en de inrichting van de openbare ruimte. Daarmee wordt invulling gegeven aan de in het programma beschreven combinatie van enerzijds ruimte voor verdichting op deze specifieke locatie en anderzijds het respecteren van de cultuurhistorische en ruimtelijke kwaliteiten van het beschermd dorpsgezicht. Geconcludeerd wordt dat het plan aansluit bij het Omgevingsprogramma Oud Urk. De herontwikkeling van Het Irene geeft concreet invulling aan de in het programma benoemde mogelijkheid om juist op deze locatie woningbouw en verdichting mogelijk te maken en een markant gebouw bij de entree van het Oude Dorp te realiseren, waarbij de massa en architectuur zorgvuldig op de historische omgeving worden afgestemd. 3.3.3 Actualisatie 2021 van Strategische Woonvisie Urk 2035+ en Programma Wonen 2.0 Recente prognoses laten zien dat de bevolking op Urk snel blijft groeien.

Urk kampt met problemen die ook elders in Nederland zichtbaar zijn. Starters kunnen door gebrek aan aanbod en gestegen prijzen moeilijk aan een woning komen, en voor senioren zijn er niet altijd de juiste opties om door te stromen en ruimte te maken voor de nieuwe generatie. In de tussentijd zet de vergrijzing door, en zijn er in de afgelopen jaren nieuwe opgaven op de gemeente afgekomen. 19 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 De ambitie van de gemeente Urk is om zorg te dragen voor een toekomstbestendig Urk. De gemeente wil daarom gepast anticiperen op groei. De gemeente zorgt voor voldoende nieuwe woningen door de omvang van het nieuwbouwprogramma af te stemmen op de groei van het aantal huishoudens op Urk. Dit kan door te zorgen voor het voortvarend ontwikkelen van nieuwe uitbreidingslocaties zoals de Zeeheldenwijk en ruimte te zoeken in het bestaand bebouwde gebied voor verdichting. De gemeente verwacht dat na 2024 het aantal mogelijke inbreidingslocaties af gaat nemen. Inbreidingslocaties zijn belangrijk om speciale doelgroepen te bedienen die minder mobiel zijn en dichtbij voorzieningen moeten wonen om langer zelfstandig te blijven. Bovendien zullen mensen bij een woning in hun bekende omgeving eerder doorstromen. Er ligt hier dus een taak voor de gemeente om te blijven zoeken naar mogelijkheden tot verdichting.

In 2023 is ook het programma Wonen geactualiseerd in een nieuw Programma Wonen 2.0. Hieruit blijkt dat de autonome behoefte naar woningen structureel groter is dan waarvan in de Woonvisie werd uitgegaan. Conclusie Het programma voorziet in een gedifferentieerd woningaanbod dat aansluit bij de doelgroepen waar in het Programma Wonen 2.0 behoefte aan bestaat. Het plan omvat: 6 startersappartementen (64-70 m²); 5 levensloopbestendige appartementen (75-82 m²); 3 penthouses (110-135 m²). Hiermee wordt voorzien in woningen voor starters, senioren, alleenstaanden, kleinere huishoudens en doorstromers. De kleinere appartementen sluiten aan bij de behoefte aan betaalbare woningen voor starters en één- en tweepersoonshuishoudens. De levensloopbestendige appartementen bieden kansen voor senioren om binnen de dorpskern te blijven wonen en dragen daarmee bij aan de gewenste doorstroming op de woningmarkt. De grotere appartementen voorzien in de behoefte van oudere doorstromers die binnen Urk willen verhuizen naar een appartement op een goed bereikbare locatie. Daarnaast betreft het een inbreidingslocatie binnen bestaand stedelijk gebied. Het Programma Wonen 2.0 benoemt juist het belang van dergelijke locaties voor doelgroepen die nabij voorzieningen willen wonen.

De locatie aan Wijk 8 ligt op korte afstand van voorzieningen, winkels, maatschappelijke functies en kerken en is daarmee bij uitstek geschikt voor deze doelgroepen. Geconcludeerd wordt dat het woningprogramma zowel kwalitatief als kwantitatief aansluit bij de uitgangspunten van de Strategische Woonvisie Urk 2035+ en het Programma Wonen 2.0. 3.3.4 Duurzaamheidsvisie 2020 Urk kent een lange traditie van rentmeesterschap, de overtuiging dat het aardse bezit goed beheerd moet worden en moet worden doorgegeven aan de volgende generatie. Vanuit dit perspectief draagt Urk bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen en daarmee aan een Duurzaam Urk. Deze duurzaamheidsvisie focust op de thema's energie, circulaire economie, klimaatadaptatie en mobiliteit en zet hiermee een toekomstvisie en stappenplan uit voor Urk op het gebied van duurzaamheid. Binnen de ontwikkeling wordt ingezet op een duurzame en toekomstbestendige gebouwde omgeving. Daarbij wordt aandacht besteed aan klimaatadaptatie en vergroening, energiezuinigheid, CO2-reductie en een bewuste materiaalkeuze. Klimaatadaptatie en vergroening 20 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 Het terrein wordt vergroend door de aanleg van 11 groene parkeerplaatsen, een groenzone aan de voorzijde van het gebouw en een heg als groene afbakening van de parkeerplaatsen.

Hiermee wordt de hoeveelheid groen binnen het projectgebied vergroot en wordt bijgedragen aan de klimaatbestendigheid en ruimtelijke kwaliteit van de locatie. Energiezuinig en aardgasvrij bouwen Het woongebouw wordt aardgasvrij uitgevoerd en voorzien van een bodemgebonden water-waterwarmtepomp. Met deze installatie wordt warmte uit de bodem benut voor de verwarming van het gebouw. Een water-waterwarmtepomp kent een hoge energie-efficiëntie, waardoor het energiegebruik voor de verwarming van het gebouw wordt beperkt. Daarnaast wordt het gebouw ontworpen en uitgewerkt conform de geldende BENG-eisen. De energieprestatie wordt in het kader van de technische uitwerking aangetoond met de daarvoor vereiste berekeningen. Duurzaam en circulair materiaalgebruik Ook bij de materiaalkeuze wordt rekening gehouden met duurzaamheid en circulariteit. Voor het metselwerk wordt de Pirrouet®-baksteen van Vandersanden toegepast, waarbij tijdens het productieproces CO2 wordt opgenomen en wordt ingezet op een lagere CO2-voetafdruk van het materiaal. Daarnaast wordt in de gevel hout toegepast.Waar mogelijk worden materialen toegepast waarvoor een terugname- of recyclingregeling beschikbaar is. Dit betreft onder meer minerale wol en stalen en aluminium deklijsten en waterslagen. Hiermee wordt ingezet op het beperken van materiaalverlies en het bevorderen van hergebruik en circulariteit.

Met deze maatregelen wordt op verschillende manieren invulling gegeven aan de uitgangspunten van de Duurzaamheidsvisie 2020. De ontwikkeling wordt aardgasvrij en energiezuinig uitgevoerd, voorziet in vergroening en klimaatadaptieve maatregelen en besteedt aandacht aan de milieubelasting en herbruikbaarheid van bouwmaterialen. 3.3.5 Conclusie Het planvoornemen past binnen de relevante gemeentelijke beleidskaders. De ontwikkeling voorziet in een actuele woningbehoefte, benut een binnenstedelijke locatie die in het Omgevingsprogramma Oud Urk expliciet als mogelijkheid voor verdichting is benoemd en houdt rekening met de bijzondere ruimtelijke en cultuurhistorische waarden van het Oude Dorp. Daarnaast wordt met de duurzaamheidsmaatregelen bijgedragen aan een energiezuinige, klimaatadaptieve en toekomstbestendige ontwikkeling. Hoofdstuk 4 Beperkingen fysieke leefomgeving 4.1 Archeologie en cultuurhistorie 4.1.1 Toetsingskader Voor de uitvoering van plannen en projecten moet onderzoek worden gedaan naar de aanwezigheid van archeologische en cultuurhistorische waarden. In het Europese beleid is namelijk vastgelegd dat plannen en projecten zoveel mogelijk rekening houden met het voornoemde. Daarmee is het behoud van archeologische resten in de bodem en bescherming van het cultureel erfgoed en landschap belangrijk.

De beginselen uit het Bkl richten zich op de omgang met monumenten die op grond van het omgevingsplan zijn beschermd, archeologische monumenten, (voorbeschermde) rijksmonumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten en beschermde cultuurlandschappen. Daarnaast zijn regels gesteld voor de beoordeling van rijksmonumentenactiviteit en het verplaatsen van gebouwde monumenten. 21 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 4.1.2 Onderzoek Archeologie In 2024 is het programma archeologie van Urk vastgesteld. Dit programma en de daarbij behorende archeologische beleidskaart - die de basis vormt voor het gemeentelijke archeologiebeleid - zijn op 19 maart 2024 vastgesteld door het college van Urk. De gemeente heeft dit archeologiebeleid vertaald naar een paraplubestemmingsplan, waarbij de verschillende archeologische (verwachtings)waarden worden vertaald naar dubbelbestemmingen. Dit parapluplan is tevens vastgesteld op 19 maart 2024. In dit bestemmingsplan is ter plaatse van het projectgebied de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 6' opgenomen. Deze gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor behoud en bescherming van waardevolle archeologische informatie in de bodem. De gronden hebben op grond van het geldende omgevingsplan een archeologische waarde (Waarde – Archeologie 6), waarbij in beginsel onderzoek nodig is.

Onderzoek is niet nodig in de volgende gevallen: het nieuw te bebouwen oppervlak niet groter is dan 1,5 ha en de verstoring niet dieper reikt dan 50 cm onder het bestaande maaiveld; het vervanging, vernieuwing of verandering van bestaande bebouwing betreft, waarbij de oppervlakte, niet wordt uitgebreid en waarbij gebruik wordt gemaakt van de bestaande fundering. Omdat de locatie grotendeels onderkelderd wordt die dieper rijkt dan 50 cm onder het bestaande maaiveld is archeologisch onderzoek nodig. In Bijlage 2 is het onderzoek te raadplegen. In het onderstaande wordt ingegaan op de belangrijkste resultaten van het onderzoek. Volgens het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel geldt voor het plangebied een hoge archeologische verwachting voor resten uit de middeleeuwen en de nieuwe tijd en een lage verwachting voor resten uit de steentijd tot en met de Romeinse tijd. Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn binnen het plangebied zes gutsboringen gezet in een dichtheid van zestig boringen per hectare. Uit de resultaten van het booronderzoek blijkt dat de ondergrond van het plangebied uit schelphoudend strandzand bestaat dat hier is afgezet in de tijd dat het plangebied nog aan de noordkust van het voormalige eiland Urk lag.

Op het zuidelijke deel van het plangebied is dit zandpakket tot 1,2 meter beneden het maaiveld vermengd geraakt met deeltjes slooppuin. Dit is waarschijnlijk gebeurd tijdens het bouwrijp maken van het terrein in 1949. Langs de noordrand van het terrein is het pakket met puin vermengd zand aanmerkelijk dunner en is vanaf 0,8 meter beneden maaiveld het schone strandzand aangetroffen. Dit loopt hier door tot minimaal 1,8 meter beneden het maaiveld en was vanaf deze diepte dermate waterverzadigd dat het uit de guts bleef stromen. Langs de noordrand van het plangebied is op het met puin vermengde zandpakket een pakket klei opgebracht. De top hiervan is humusrijk. Ondanks de zeer hoge boordichtheid van zestig boringen per hectare en het zorgvuldig doorzoeken van het opgeboorde zand, zijn binnen het plangebied geen relevante archeologische indicatoren aangetroffen. De aangetroffen resten bestaan slechts uit deeltjes slooppuin. Gezien het bovenstaande geven de resultaten van het onderzoek geen aanleiding tot het adviseren van archeologisch vervolgonderzoek. Wel blijft onverminderd van kracht dat indien tijdens de uitvoering van de voorgenomen graafwerkzaamheden archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, hier direct melding van dient te worden gemaakt.

Cultuurhistorie Op 30 juni 2007 hebben de ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer op basis van de Monumentenwet 1988 de dorpskern van Urk, waar de projectlocatie onder valt, aangewezen als beschermd dorpsgezicht. 22 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 Het vooroorlogse Urk met de contour van het voormalige eiland wordt van algemeen belang geacht. Dit belang betreft de cultuurhistorische waarden, de historisch-ruimtelijke en situationele waarden, de gaafheid en herkenbaarheid en de zeldzaamheid. De zeldzaamheid is, dat Urk en Schokland als eiland in de Noordoostpolder zijn opgenomen. Schokland is na de ontruiming in 1859 echter niet meer bewoond geweest. De cultuurhistorie en de structuur van de voorheen geïsoleerde vissersdorpen op de Zuiderzee-eilanden zijn daardoor, behalve op Marken, alleen op Urk behouden gebleven. In de beheersverordening 'Kom Urk 2013' is midddels de bestemming 'Waarde - Beschermd dorpsgezicht' dit juridisch-planologisch vastgelegd, onder andere door bouwvlakken strak om het hoofdgebouw te situeren, bijbehorende bouwwerken alleen toe te staan waar dit is aangeduid en door het voorschrijven van de goot en bouwhoogten en de dakrichting.

Bovendien mogen gronden die nog niet conform de bestemming zijn bebouwd, uitsluitend worden gebruikt als tuinen en erven met de daarbij behorende verhardingen. Planspecifiek De projectlocatie ligt binnen het beschermd dorpsgezicht van Urk. Op de locatie zijn daarom de Beleidsregels Ruimtelijke kwaliteit 2025 van toepassing. Binnen deze beleidsregels is aan het beschermd dorpsgezicht, waaronder het Oude Dorp en de contour van het voormalige eiland, het ambitieniveau ‘Bijzonder’ toegekend. Uitgangspunt binnen dit gebied is dat de monumentale en cultuurhistorische waarden worden gerespecteerd en versterkt. Bij de beoordeling van bouwplannen wordt onder meer gekeken naar de situering en context, vormgeving, schaal- en maatverhoudingen, materiaal, kleur en detaillering. Bij de planvorming is nadrukkelijk rekening gehouden met deze uitgangspunten. Het ontwerp is gedurende het ontwerpproces besproken met de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en afgestemd op de stedenbouwkundige en cultuurhistorische kenmerken van het beschermd dorpsgezicht. Daarnaast hebben ook omwonenden en Erfgoedvereniging Heemschut tijdens het participatieproces aandacht gevraagd voor de relatie van het bouwplan met het historische dorpsbeeld. Het gebouw is zorgvuldig ingepast in de bestaande ruimtelijke structuur.

Daarbij is rekening gehouden met de bijzondere ligging aan de historische eilandrand, de fijnmazige structuur en korrel van het Oude Dorp, de kenmerkende kapvormen en kaprichtingen, de bestaande zichtlijnen en de schaal en maat van de omliggende bebouwing. Het gebouw wordt niet als één grootschalig volume vormgegeven, maar is onderverdeeld in afzonderlijk herkenbare bouwdelen. Door verschillende kaprichtingen, verspringende gevels, een ginkie als ruimtelijke onderbreking, variatie in materialisering en aansluiting op de historische beukmaten van het Oude Dorp wordt aansluiting gezocht bij de karakteristieke fijnmazigheid van de omgeving. Ook de situering en schaal van het gebouw zijn vanuit de specifieke stedenbouwkundige context beoordeeld. De locatie maakt onderdeel uit van een lineaire stripstructuur langs de rand van het Oude Dorp, waarin zich meerdere grotere en zelfstandige gebouwen bevinden. Vanuit deze bijzondere stedenbouwkundige positie is een grotere bouwmassa aanvaardbaar. Tegelijkertijd is de ervaren schaal van het gebouw verkleind door de hiervoor beschreven geleding van het bouwvolume. Het bouwvolume is tijdens het ontwerp- en participatieproces bovendien met meer dan 30% verkleind, waardoor meer ruimte tussen de gebouwen, nieuwe doorzichten en een opener ruimtelijke structuur ontstaan.

Ook in materiaal- en kleurgebruik wordt aansluiting gezocht bij de karakteristieken van het gebied. De toepassing van baksteen, kleipannen en hout en de gekozen gevel- en kapopbouw dragen eraan bij dat het gebouw zich voegt naar het bebouwingsbeeld van de omgeving, zonder dat sprake is van een historiserende kopie. Gelet op de situering, geleding van de bouwmassa, schaal- en maatverhoudingen, kapvormen, 23 BOPA Woongebouw Het Irene - Wijk 8-85 materialisering en de aansluiting op de stedenbouwkundige structuur wordt geconcludeerd dat het bouwplan de monumentale en cultuurhistorische waarden van het beschermd dorpsgezicht respecteert. Het plan voldoet daarmee aan de voor deze locatie relevante uitgangspunten van de Beleidsregels Ruimtelijke kwaliteit 2025. 4.1.3 Conclusie In het bouwplan wordt rekening gehouden met de samenhangende structuur en ruimtelijke kwaliteit van de historische dorpskern en daarmee met het beschermde dorpsgezicht. Binnen het plangebied zijn bovendien geen relevante archeologische indicatoren aangetroffen. Derhalve kan het plan uitvoerbaar worden geacht voor wat betreft de aspecten archeologie en cultuurhistorie. 4.2 Geluid door wegen 4.2.1 Toetsingskader Veel functies in de fysieke leefomgeving hebben te maken met geluid. Ze maken geluid of ze worden eraan blootgesteld.

Met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties zijn er instructieregels van het Rijk over geluid van wegen (paragraaf 5.1.4.2a van het Bkl). Het omgevingsplan moet ervoor zorgen dat het geluid van wegen op geluidgevoelige gebouwen (zoals woningen) aanvaardbaar is. Bij het toelaten van nieuwe gemeentelijke wegen en bij het toelaten van nieuwe geluidgevoelige gebouwen, moet worden voldaan aan specifieke waarden voor geluid. 4.2.2 Onderzoek Het projectgebied ligt binnen het geluidsaandachtsgebied van gemeentelijke wegen. Met het initiatief worden nieuwe geluidgevoelige gebouwen mogelijk gemaakt. Daarom is akoestisch onderzoek uitgevoerd naar de geluidbelasting vanwege wegverkeer. Het onderzoek is opgenomen als Bijlage 3 bij deze motivering. Voor gemeentelijke wegen geldt op grond van artikel 5.78t Bkl een standaardwaarde van 53 dB. Uit het onderzoek blijkt dat de geluidbelasting vanwege gemeentelijke wegen op de beoogde appartementen ten hoogste 53 dB bedraagt. Daarmee wordt aan de standaardwaarde voldaan. Er is geen sprake van cumulatie van geluid en het treffen van geluidbeperkende maatregelen is niet noodzakelijk. Het akoestisch onderzoek is gebaseerd op een eerdere planuitwerking met een groter bouwvolume dan het thans beoogde plan. In de huidige planuitwerking is het bouwvolume verkleind en is de footprint aangepast.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://urk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1751f6b4-a405-466a-8436-ba60c756f2ce?agendaItemId=92fee75d-eca9-4d4a-a609-e4a779c0788f