Bijlage 1 Grondstoffenbeleidsplan 2025-2028

In 2012 zijn de eerste Nederlandse gemeenten gestart met de invoering van het omgekeerd inzamelen met de basisprincipes: •

Waardevolle grondstoffen aan de bron scheiden.

• Hoge service op waardevolle grondstoffen (gft, papier en kunststof) en een lagere service voor wat waardeloos is (het laatste beetje restafval). •

Belonen van gewenst gedrag in geld en comfort.

•

De inwoner bepaalt het succes.

•

Duurzamer, maar niet duurder.

Vertaald naar maatregelen betekent dit: kosteloos aan huis inzamelen van de waardevolle grondstoffen gft, papier en verpakkingen. Slechts het restafval brengen de inwoners zelf naar de ondergrondse containers. De uitrol van omgekeerd inzamelen kende een gefaseerde aanpak: • Fase 1: verlaging van de inzameling van restafval van 1 maal per 2 weken naar 1 maal per 4 weken. • Fase 2: inwoners in de kern(en) brengen het restafval naar een ondergronds verzamelsysteem. Sinds 2016 is er een (tussen)fase toegevoegd:

Figuur 12: Scheidingspercentages ROVA-gemeenten 2023

Omgekeerd inzamelen is een serviceprikkel, die in de meeste gemeenten in combinatie met de prijsprikkel tarief op restafval is ingevoerd. Tarief op restafval lijkt bijna een voorwaarde te zijn voor het behalen van de doelstellingen. We zien dat gemeenten die omgekeerd inzamelen fase 2 of laagfrequent hebben ingevoerd zonder de prijsprikkel tarief op restafval veelal aansluitend overgaan tot invoering van tarief op restafval om de gewenste doelstellingen te bereiken.

• Laagfrequent: de verlaging van de inzameling van restafval van 1 maal per 4 weken naar 1 maal per 6 of 8 weken. Ook voor omgekeerd inzamelen geldt dat dit net als tarief op restafval al lang niet meer in de kinderschoenen staat. Nagenoeg alle Nederlandse gemeenten met restafvalinzameling met minicontainers kennen de vier wekelijkse restafvalinzameling

31

Inleiding

Evaluatie

Vervolg koers

Oude Dorp

Toekomst Millieustraat

Omgekeerd inzamelen gemeente Urk Net als vrijwel alle Nederlandse gemeenten heeft de gemeente Urk in het vorige grondstoffenbeleidsplan gekozen om de vier wekelijkse restafvalinzameling in te voeren. Hiermee is de stap gezet naar fase 1 omgekeerd inzamelen. De stap naar omgekeerd inzamelen fase 2 of laagfrequent lijkt daarmee een logisch vervolg. De serviceprikkel omgekeerd inzamelen wordt in de meeste gevallen pas ingevoerd, nadat er in een eerdere stap tarief op restafval is ingevoerd. Prognoses laten zien dat ook de gemeente Urk met de invoering van alleen omgekeerd inzamelen fase 2 de VANG-doelstellingen niet haalt. Sterker nog, de hoeveelheid restafval zal naar verwachting gelijk blijven of zelfs toenemen. Ervaring leert ook dat omgekeerd inzamelen laagfrequent zonder tarief op restafval er niet toe zal leiden dat de VANG-doelstellingen behaald worden. Omdat de gemeente Urk geen containermanagement heeft, is er geen inzicht in het aanbiedgedrag van de Urker huishoudens. Dit maakt dat de stap naar omgekeerd inzamelen laagfrequent voor nu niet te overzien is.

Vervolg Het voorstel is dan ook om voor dit grondstoffenplan te kijken naar de invoering van containermanagement (op de restafvalcontainers). Daarna volgt een gewenningsperiode, gevolgd door de invoering van diftar onder de naam tarief op restafval. In een volgend grondstoffenplan kan, indien nodig en gewenst, omgekeerd inzamelen fase 2 of laagfrequent als maatregel worden opgenomen. De invoering van tarief op restafval in de planperiode van dit grondstoffenplan is een goede basis. Mocht later blijken dat extra maatregelen gewenst zijn, dan is omgekeerd inzamelen fase 2 of laagfrequent een mogelijkheid.

Financiën

Planning

Bijlagen

Bijlage 2: Uitgangspunten bij berekening afvalstoffenheffing Het berekenen van de benodigde afvalstoffenheffing komt neer op het vinden van balans tussen inkomsten en uitgaven. De benodigde hoogte van de afvalstoffenheffing is deels onvermijdelijk en deels afhankelijk van keuzes. Onderstaande keuzes zijn nu gehanteerd: •

Afvalstoffenheffing is 100% kostendekkend;

•

Investeringen overeenkomstig hoofdstuk 6;

•

De eenmalige investeringen uit dit plan worden gedekt uit de reserve afvalstoffen;

•

Structurele kosten afvalinzameling en -verwerking per 01-01-2024: €1.575.000,-;

•

Stand van de reserve afvalstoffen per 01-05-2024: €290.000,-

• Kosten voor uitvoering afvalinzameling en -verwerking vallen onder de btw voor zover het uitgaven aan derden betreft. Het streven is om de btw-component mee te nemen bij de berekening van de hoogte van de afvalstoffenheffing, middels het voorgestelde transitiepad in hoofdstuk 6. Het bedrag van de gecompenseerde btw wordt echter niet aangewend voor afvalinzameling, maar vloeit naar de algemene middelen van de gemeente. Deze werkwijze is in lijn met de korting die gemeenten opgelegd kregen bij de invoering van het btw-compensatiefonds en is mogelijk gemaakt via een speciaal daarvoor gedane wetswijziging in de Gemeentewet; • Eventuele overschotten aan het einde van boekjaar worden gestort in de reserve afvalstoffen; •

Als inflatiepercentage wordt 3,6% per jaar gehanteerd;

32