Beleidsplan Sociaal Domein 2019-2022 - definitief.pdf
Tekst van het document
Een gezond en positief Urk Beleidsplan Sociaal Domein 2019-2022
Beleidsplan Sociaal Domein Urk
Inhoudsopgave
4.
Voorwoord
5.
Hoe staat Urk ervoor?
8.
Evaluatie beleid Sociaal Domein 2015-2018
11. Kaders Sociaal Domein 2019-2022 12. Visie Sociaal Domein Urk 15. Wat hebben we in 2022 bereikt? 17. Uitvoering 19. Waar gaan we mee aan de slag? 26. Productief Partnerschap
29. Financieel kader 33. Colofon
3
-
-
Ondersteuning WMO, Jeugd en Participatiewet Vervoer Hulpmiddelen Woningaanpassingen
Maatwerk (geïndiceerd) -
Ondersteuning Voorlichting Budgetbeheer
-
Voorlichting Straatwerk Welzijnswerk CJG Sport Kortdurende peuteropvang Jeugdgezondheidszorg Schuldhulpverlening
Beschermd wonen Jeugdhulp met verblijf Intramurale voorzieningen Sociale woningbouw Begeleid wonen Doelgroep huisvesting
-
Huisvesting
Preventie
Schuldhulpverlening
Landelijke, regionale en lokale samenwerking -
Integratie Maatschappelijke stages Arbeidsmarkt Jongerencoach Groepswerk
-
Sport Cultuur Vrijwilligerswerk Dagactiviteiten
VNG NOC*NSF Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland Veiligheidsregio Flevoland GGD Flevoland Bovenlokale samenwerkingen Lokale Educatieve Agenda Adviesraad Sociaal Domein Kerkelijk Platform Jeugd
-
Sociale monitor -
Talentontwikkeling
SOCIAAL DOMEIN
Vrijetijdsbesteding
Gezondheidszorg -
Waar staat je gemeente.nl Cliënt ervaringsonderzoek Lokale rapportages Jaarverantwoordingen
Jeugdgezondheidszorg Milieu en toezicht Ambulancezorg Infectieziekten Samenwerking met huisartsen
-
Werk en Inkomen -
Mantelzorg Passende huisvesting Hulpmiddelen Ondersteuning Cliëntondersteuning Valpreventie Maatjesprojecten
Zelfredzaam
-
Re integratie Inkomensvoorziening Bijzondere bijstand Minima beleid
Maatschappelijke participatie - Beschut werk -
Maatschappelijke opvang
Gezonde leefstijl Veiligheid
- Jeugdhonken - Persoonsgerichte aanpak - Huiselijk geweld en kindermishandeling - Maatschappelijk overlast - Verwarde personen - Vaccinatiegraad - Handhaving
4
-
Sport en bewegen Voeding NIX 18 Geen middelengebruik Rookvrije generatie Overgewicht Jeugdgezondheidszorg Dagritme
-
Inwoners -
Dagactiviteiten Jongerencoach
Mensenhandel Verwarde personen Dak- en thuislozen Seksueel geweld Verslavingszorg Vrouwenopvang Crisisopvang Beschermd wonen
-
Adviesraad Sociaal Domein Informatievoorziening Communicatie Burgerinitiatieven
Leven lang leren -
Passend onderwijs Laaggeletterdheid Bibliotheek Voor- en vroegschoolse educatie Cultuureducatie RMC Leerplicht
Beleidsplan Sociaal Domein Urk
Voorwoord De sociale infrastructuur op Urk staat. In de jaren volgend op de decentralisaties is hard met elkaar gewerkt om deze vorm te geven. Het beleid is eigentijds en gaat uit van het principe 1Gezin, 1Plan en 1Werkwijze waarbij niemand tussen het wal en het schip valt. De toegang tot ondersteuning is laagdrempelig, integraal en objectief. Belangrijk is dat de ondersteuning die u ontvangt, ook helpt. Dat betekent niet dat we nu achterover kunnen leunen. We blijven kritisch, ook op onszelf. In 2018 hebben we het beleid van de afgelopen jaren geëvalueerd. De uitkomst laat zien dat Urk een voorbeeld is voor de participatie-samenleving. Urk kent een krachtige basis van informele zorg met veel vrijwilligers, mantelzorgers en inzet vanuit de kerken. De cultuur is sterk op gemeenschap gericht, waarbij meedoen en werken de norm is. Het omzien naar elkaar leidt tot een haast organisch vangnet voor de meest kwetsbaren in de samenleving. Dit sterke punt is – zoals overal - ook een kwetsbaar punt. Veranderingen in de samenleving roepen de vraag op of de kracht van Urk duurzaam is naar de toekomst toe. Hoewel de hechte samenleving eraan bijdraagt dat problemen sneller in beeld zijn, geldt er als tegenkracht dat hulpvragen door de cultuur van maar doorgaan in een (te) laat stadium bij hulpverleners terechtkomen. Neem daarbij dat Urk de komende jaren groeit tot 27.000 inwoners in 2040.
De helft van de bevolking onder de 25 is en blijft. Dan zie ik het als een van de uitdagingen om ondanks de groei de betrokkenheid vast te houden en blijvend te werken aan een gezonde en positieve samenleving.
5
Voor u ligt het beleidsplan ‘Een gezond en positief Urk. Op basis van de nieuwe visie ‘Op Urk is de basis op orde. We passen op elkaar, helpen waar nodig en blijven in verbinding’ wordt vorm gegeven aan de ondersteuning en de ontwikkelingen. We gaan verder op de ingeslagen weg, met oog voor de ontwikkelingen en veranderingen die we daarbij tegen komen. Het kunnen leiden van een volwaardig bestaan voor alle inwoners van Urk blijft het uitgangspunt. We blijven u aanspreken op de eigen verantwoordelijkheid, maar ondersteunen waar nodig bij het participeren in de samenleving. Daar zet ik mij graag voor in!
Freek Brouwer Wethouder Sociaal Domein
Beleidsplan Sociaal Domein Urk
Hoe staat Urk ervoor? Aantal uitkeringsgerechtigden 2017 Aantal voortijdig Schoolverlaters 2017
Aantal inwoners 2017
36
Informele zorg 2017
6
Beleidsplan Sociaal Domein Urk Vaccinatiegraad 2017
Indicaties unieke cliënten 2018
54,3%
Overgewicht 2015/2016 Jeugd 15%
Volwassenen 45%
Senioren 74%
Alcohol gebruik 2015/2016 Jeugd 34%
Volwassenen 76%
7
Roken 2015/2016 Jongeren 27%
Volwassenen 21%
Senioren 11%
Beleidsplan Sociaal Domein Urk
Terugblik Sociaal Domein 2015-2018
8
Beleidsplan Sociaal Domein Urk
Evaluatie beleid Sociaal Domein 2015-2018 In 2018 is een toekomstgericht evaluatieonderzoek sociaal domein uitgevoerd. Dit rapport geeft inzicht in vier jaar leren in het sociaal domein.
De evaluatie laat zien dat Urk een voorbeeld is voor de participatiesamenleving. Urk kent een krachtige basis van informele zorg met veel vrijwilligers, mantelzorgers en inzet vanuit de kerken. De cultuur is sterk op gemeenschap gericht, waarbij meedoen en werken de norm is. Het omzien naar elkaar leidt tot een organisch vangnet voor kwetsbare inwoners. Met de groei van Urk en daarmee de vele veranderingen in de samenleving is het de uitdaging om de samenkracht ook in de toekomst te borgen. Uitdagingen voor de toekomst zijn dan ook: •
Versterken van de keten zorg en veiligheid
•
Versterken van de keten zorg en onderwijs
•
Versterken van de keten zorg en participatie
•
Ombuigen van regionale zorg naar lokale innovaties en maatwerk
9
•
Borgen en uitbreiden samenwerking informele en formele zorg
•
Sturen op vertrouwen
•
Sturen op transformatie
•
Bouwen op basis van productief partnerschap
Het gezondheids- en jeugdbeleid zijn onderdeel geworden van het Sociaal Domein. De uitgangspunten, prioriteiten en acties vanuit de nota’s “Zo gezond als een vis (2012-2016) ” en “Jeugd op Urk, onze kracht (2012-2016)” zijn nagenoeg allemaal uitgevoerd en/of krijgen een vervolg in het Sociaal Domein.
Grondgedachte Niet het aanbod van de voorzieningen staat centraal, maar de vraag van de inwoner en de eigen mogelijkheden van de inwoner. Wat kan de hulpvrager zelf? Wat is zijn eigen kracht en zijn eigen verantwoordelijkheid? Iedere inwoner doet, naar eigen vermogen op maximaal niveau, mee aan de samenleving. De ondersteuning die wordt aangeboden is integraal, gericht op 1Gezin, 1Plan en vanuit de gedachte: Goed is goed genoeg.
lokaal
Leidend principe regionale samenwerking Sociaal Domein Flevoland
Regionaal
10
“Samenwerking met als doel meerwaarde te realiseren voor onze inwoners en partners in relatie tot de opgaven waar we lokaal allemaal voor staan”.
Beleidsplan Sociaal Domein Urk
Kaders Sociaal Domein 2019-2022 Landelijk/wetten
Regionaal
Participatiewet
Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland
Jeugdwet
Regionaal Kompas
Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)
Regionaal Werkbedrijf Flevoland
Algemene wet subsidieverordening Gemeentelijk onderwijsachterstanden beleid Harmonisatie Leerplichtwet Voortijdig schoolverlaten Leerlingenvervoer Onderwijshuisvesting Vergunninghouders Wet gemeentelijke schuldhulpverlening
11
Lokaal Integrale omgekeerde verordening sociaal domein Urk Beleidsregels privacy en gegevensverwerking Sociaal Domein Urk Een gezonde leefstijl – nota Verslavingszorg Sportnota Urk 2019-2022
Cultuurnota Urk Veiligheidsplan Urk 2018-2019
Visie Sociaal Domein Urk En blijven in verbinding
Helpen waar nodig
We passen op elkaar
Op Urk is de basis op orde
Op Urk is de basis op orde
We passen op elkaar
• Preventie
• Veiligheid
• Huisvesting
• Gezonde leefstijl
• Vrijetijdsbesteding
• Maatschappelijke opvang
• Zelfredzaam
• Leven lang leren
Helpen waar nodig
En blijven in verbinding
• Maatwerk (geindiceerde zorg)
• Gezondheidszorg
• Schuldhulpverlening
• Sociale monitor
• Talentontwikkeling
• Landelijke, regionale en lokale samenwerking
• Werk en inkomen
• Inwoners
• Maatschappelijke participatie
foto
14
Beleidsnota Sociaal Domein Urk
Wat hebben we in 2022 bereikt? Op Urk is de basis op orde
We passen op elkaar
•
90% van de inwoners ouder dan 75 jaar woont zelfstandig thuis, met of zonder begeleiding
•
Het aantal inwoners met een gezonde leefstijl is met 10% gestegen
•
•
Het percentage mensen dat zich eenzaam voelt is met 5% gedaald
Het gebruik van de algemene voorziening Mit Enkanger is met 25% toegenomen
•
•
65% van het aantal meldingen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling is succesvol afgeschaald.
De deelname aan naschoolse- of sportactiviteiten is met 10% gestegen
Helpen waar nodig
En blijven in verbinding
•
50% van de uitkeringsgerechtigden participeert in de samenleving
•
De vaccinatiegraad is met 10% gestegen
•
90% van onze inwoners met een maatwerkvoorziening is tevreden over de geleverde zorg
•
50% van de subsidies boven € 10.000,= is op basis van Productief Partnerschap tot stand gekomen
•
Het aantal schuldhulpverleningstrajecten is met 10% afgenomen
•
75% van het vastgestelde nieuwe beleid is langs de Adviesraad Sociaal Domein geweest
15
16
Beleidsnota Sociaal Domein Urk
Uitvoering Het sociaal beleid van Urk is eigentijds en gaat uit van het principe: 1Gezin, 1Plan, 1Werkwijze. Belangrijk is dat de ondersteuning die de inwoners ontvangen, helpt. Toegang De toegang verandert niet. U kunt nog steeds met uw vragen terecht bij de bekende loketten. De focus ligt op het snel reageren op signalen en het stimuleren van het zelf oplossend vermogen. Er is een breed aanbod van algemene voorzieningen. Waar nodig wordt maatwerk geleverd op basis van zorg in natura. Bij uitzondering kan gebruik worden gemaakt van een persoonsgebonden budget. Kwaliteit Aanbieders worden gehouden aan de wettelijke regelgeving voor kwaliteit en toezicht. De lokale toezichthouders doen onderzoek op basis van signalen. Inwoners wordt regelmatig gevraagd naar hun ervaringen. Niet alleen over het contact met de gemeente, maar ook over het contact met de zorgaanbieders en de ontvangen zorg.
17
Privacy Om de integrale dienstverlening te kunnen blijven bieden is het delen van gegevens binnen en, indien noodzakelijk, over domeinen heen een randvoorwaarde. Hoe we dat doen is vastgelegd in de beleidsregels privacy en gegevensbescherming Sociaal Domein Urk. Communicatie De gemeente blijft in gesprek met maatschappelijke partners en inwoners. Er wordt actief geïnformeerd over veranderingen. Belangrijke informatie is beschikbaar via folders of de website. Nieuw beleid wordt vooraf getoetst met de Adviesraad Sociaal Domein Urk. Monitoring De ontwikkelingen, de inzet van zorg en het financiële beslag worden voortdurend gemonitord. Niet alleen door de gemeente zelf, maar ook op landelijk niveau met waarstaatjegemeente.nl. Op basis van een breed aantal sturingsvragen wordt informatie gefilterd en beschikbaar gemaakt voor verwerking of presentatie. Natuurlijk worden hierbij de privacyregels in acht genomen.
18
Beleidsnota Sociaal Domein Urk
Waar gaan we mee aan de slag? Zoals u in het overzicht op pagina 4 kunt zien beslaat het sociaal domein vele terreinen. Alleen, maar ook in samenhang met andere beleidsterreinen. Jaarlijks wordt in een uitvoeringsprogramma uitgewerkt waar de focus voor dat jaar ligt, maar ook wat bereikt is in het jaar daarvoor. Het kunnen leiden van een volwaardig bestaan voor alle inwoners van Urk blijft het uitgangspunt. Voorkomen van armoede, sociale uitsluiting of leerachterstanden en het daarbij bevorderen dat inwoners zelfstandig in hun bestaan kunnen voorzien blijven daarbij aandachtspunten. De in de vorige periode ingezette investeringen op preventie, vroegsignalering en algemene voorzieningen voor jeugd en ouderen blijven behouden. Het is onmogelijk om in dit beleidsplan alles te benoemen waar aan gewerkt wordt. Er is voor gekozen om alleen een aantal specifieke elementen kort uit te lichten. Dit doet niets af aan alle andere activiteiten. Deze zijn minstens zo belangrijk en worden zeker niet vergeten. Inclusieve samenleving Sinds juli 2016 is in Nederland het VN-Verdrag Handicap van kracht. Dit verdrag legt de rechten van mensen met een beperking vast. Het Verdrag gaat over vele thema’s en terreinen. De ambitie is: zorg ervoor dat mensen met een beperking op voet van gelijkheid met anderen kunnen meedoen aan de samenleving.
19
De uitvoering van het VN-verdrag is vastgelegd in de WMO, jeugdwet en participatiewet. Dit geeft de mogelijkheid stapsgewijs de inclusieve samenleving vorm te geven. Het realiseren vraagt een andere manier van denken die niet in een handomdraai bereikt wordt. Sommige aanpassingen kosten geld of vragen tijd. Daarom zal de beweging naar een meer inclusieve samenleving altijd stapsgewijs plaatsvinden. Waardig ouder worden De gemeente Urk staat achter het manifest Waardig Ouder Worden. De senioren op Urk zijn waardevolle inwoners. Zij vervullen een belangrijke bijdrage aan de samenleving via mantelzorg en vrijwilligerswerk. Anderzijds gaat ouderdom ook vaak gepaard met kwetsbaarheid en afhankelijkheid. Urk investeert in goede zorg en ondersteuning, goede huisvesting en in activiteiten die eenzaamheid tegen gaan.
20
Beleidsnota Sociaal Domein Urk
Gezonde leefstijl
De zes pijlers van de positieve gezondheid zijn:
Vanuit de landelijke en provinciale overheid wordt veel aandacht besteed aan de positieve gezondheid. Dit is een benadering die niet de ziekte maar een betekenisvol leven van mensen centraal stelt. De nadruk ligt op de veerkracht, eigen regie en het aanpassings-vermogen van de mens en niet op de beperkingen of ziekte zelf.
•
Lichaamsfuncties – Ik voel me gezond en fit
•
Mentaal welbevinden – Ik voel me vrolijk
•
Zingeving – Ik heb vertrouwen in mijn eigen toekomst
•
Kwaliteit van leven – Ik geniet van mijn leven
•
Meedoen – Ik heb goed contact met andere mensen
•
Dagelijks leven – Ik kan goed voor mezelf zorgen
Kun je je bijvoorbeeld voldoende redden? Voel je je gelukkig of misschien juist eenzaam? En is er misschien medische zorg nodig of steun uit je omgeving? Het gaat erom dat jij je gezond en energiek voelt, op de manier die bij jou past. Dat is Positieve Gezondheid. De gemeente en de maatschappelijke partners onderschrijven de denkwijze en werken deze uit binnen de bestaande sociale infrastructuur.
21
Naast de positieve gezondheid worden inwoners (kinderen, jongeren en ouders) door middel van voorlichting en het versterken van de weerbaarheid en zelfredzaamheid ondersteund in het voorkomen van verslavingen. Op dit onderdeel wordt zoveel mogelijk aangesloten bij wat er landelijk al is en vindt lokale invulling plaats waar dat voor Urk belangrijk is.
22
Beleidsnota Sociaal Domein Urk
IJslands Preventiemodel IJslandse jongeren waren 20 jaar geleden nog de grootverbruikers van Europa wat betreft drank, sigaretten en drugs. Nu gebruiken zij het minst van alle jongeren in Europa. Voor Urk aanleiding om deel te nemen aan het beleidsvormend leertraject van het Trimbos-instituut en het Nederlands Jeugdinstituut. Om het gebruik terug te dringen, introduceerden de IJslanders in 1998 een nieuwe aanpak, die bekend staat als het IJslandse Preventiemodel. Inmiddels gebruiken de IJslandse jongeren het minste van Europa en scoren ze ook goed op andere gezondheidsterreinen zoals sport. De basis onder het IJslandse preventiemodel is de uitvoerige en regelmatige monitoring van preventieve en risico vergrotende factoren die een rol spelen bij middelengebruik. Met de informatie die dit oplevert, krijgen de beleidsmakers jaarlijks handvatten om aan de juiste knoppen te draaien. Daarmee kunnen risico’s als verveling en laat buiten op straat rondhangen gericht worden teruggedrongen. Maar nog belangrijker is dat de preventieve factoren zoals een goede ouder-kind relatie en gestructureerde vrijetijdsbesteding versterkt kan worden.
23
De aanpak is een vorm van community-based werken waarbij er sprake is van een constante kennisuitwisseling tussen wetenschappers, beleidsmakers en professionals uit de praktijk. De aanpak richt zich op vier beschermende factoren rondom jongeren: •
Familie
•
Vrije tijd
•
Peergroup
•
School
Nu de eerste uitkomsten binnen zijn wordt samen met de betrokkenen, ouders, verenigingen, kerken en professionals, gewerkt aan een aanpak om de jongeren goed voor te bereiden op hun toekomst. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de huidige aanpak. Waar moet aan gesleuteld worden en wie hebben we daarbij nodig. Dit wordt een gezamenlijke aanpak met ouders, verenigingen. Uiteraard worden ook de jongeren intensief betrokken bij dit traject.
Beleidsnota Sociaal Domein Urk
Versterking basisvoorzieningen Naast de bestaande basis blijft er oog voor de ontwikkelingen. Waar nodig wordt het aanbod aangescherpt, verfijnd en/of uitgebreid. Preventie en vroegsignalering is en blijft de insteek van het beleid voor jeugd en ouderen. Veelgebruikte maatwerkvoorzieningen worden waar mogelijk om gebouwd naar een algemene voorziening zodat deze breder toegankelijker wordt. Bij de ontwikkeling van de nieuwe wijken wordt rekening gehouden met levensbestendig wonen en het benodigde voorzieningenniveau. Laaggeletterdheid Het aantal laaggeletterden in Nederland groeit nog steeds. Voor Urk geldt dat het percentrage laaggeletterden, volgens onderzoek van de Stichting Lezen & Schrijven, meer dan 16% is. Mensen die laaggeletterd zijn hebben grote moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Vaak hebben ze ook moeite met digitale vaardigheden. Laaggeletterdheid kan een beperking zijn bij het meedoen in de samenleving. Het kan leiden tot schulden, werkloosheid, een slechte gezondheid, schaamte en minder zelfvertrouwen.
24
Waar de voormalige inburgeraars en anderstaligen wel worden bereikt met de beschikbare trajecten en interventies blijkt het een stuk lastiger om de ´autochtone Urker´ te bereiken. Samen met de bestaande partners worden nieuwe initiatieven ondernomen om ook deze groep te bereiken. Verbinding zorg en onderwijs Sinds 2018 wordt door de gemeente, onderwijs en maatschappelijke partners samengewerkt onder een Lokale Educatieve Agenda. Op basis van deze agenda wordt in samenhang gewerkt aan een klimaat waarin de jeugd gezond en veilig op kan groeien, hun talenten kunnen ontwikkelen op school, thuis en in hun vrije tijd en participeren naar vermogen.
Beleidsnota Sociaal Domein Urk
Verbinding zorg en veiligheid
Gezondheidszorg
Door nieuwe wetgevingen en programma’s als Mensenhandel, Geweld hoort nergens thuis en Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg wordt de urgentie voor het aanbrengen van aanpalende beleidsterreinen steeds groter. De verbinding met veiligheid is daar een voorbeeld van. Er is bekendheid over en weer over de problematieken en waar de raakvlakken liggen. Op onderdelen wordt al samengewerkt, bijvoorbeeld in de persoonsgerichte aanpak. Deze periode wordt gebruikt om de formele samenhang te realiseren. Niet alleen onder professionals en ambtelijk, maar zeker ook op bestuurlijk niveau.
De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Primaire Gezondheidszorg. Dit betreft vooral onderwerpen als de jeugdgezondheidszorg en vaccinatie. In het verlengde daarvan blijft Urk, ondanks dat de gemeente geen zeggenschap hierover heeft, ook betrokken bij de ontwikkelingen van de ziekenhuiszorg in de regio. De aandacht richt zich daarbij met name op het borgen van de (prenatale) verloskundige zorg.
Sport en cultuur
Vanuit het sociaal domein wordt aangesloten bij de voorbereidingen op de invoering van de Omgevingswet (1 januari 2021). De Omgevingswet gaat invloed uitoefenen op de dienstverlening, processen en werkwijzen, digitalisering, competenties en houding en gedrag van politiek, bestuur, medewerkers en ketenpartners. Bij de uitwerking wordt gebruik gemaakt met de opgedane kennis vanuit de decentralisaties in het sociaal domein. Waar mogelijk wordt aangesloten bij al bestaande ontwikkelingen als burgerparticipatie.
Een gezonde en positieve samenleving gaat niet alleen over zorg. Een mensenleven bestaat uit veel meer onderdelen. Recent zijn er nieuwe kaders vastgesteld voor sport en cultuur. Beide terreinen hebben een raakvlak met het sociaal domein. Ze zijn ondersteunend aan het welbevinden van inwoners en daarmee een onlosmakelijk verbonden met het sociaal domein.
25
Omgevingswet
26
Beleidsnota Sociaal Domein Urk
Productief Partnerschap Met de transformatie in het Sociaal Domein is ook de rol van de overheid veranderd. Van sturende opdrachtgever naar meer regisserend en faciliterend. Urk is er daarbij op gericht om vanuit een gemeenschappelijke visie met de maatschappelijke partners en de georganiseerde inwoners samen te bepalen welke maatschappelijke vraagstukken er in het sociale domein van een bepaald gebied aangepakt moeten worden. Het beleid wordt meer in samenhang ontwikkeld en uitgevoerd. Dat vraagt om een herziening van de huidige vorm van samenwerking en betrokkenheid en het vinden van een nieuwe balans in de relatie tussen inwoners, maatschappelijke partners en de gemeente. Er liggen voldoenden kansen. Kansen om alle voorzieningen en activiteiten op het gebied van (informele) zorg, sport, welzijn en cultuur op deze manier te benaderen. In de afgelopen beleidsperiode is gestart met Productief Partnerschap. Deze vorm van subsidieverstrekking gaat uit van de bekostiging van maatschappelijke partners op basis van vooraf vastgestelde maatschappelijke effecten. Een effect is de opbrengst van de geleverde producten en diensten voor de samenleving, Subsidies moeten concreet leiden tot een duidelijke meerwaarde.
27
Deze manier van werken versterkt, voor alle betrokkenen, de benodigde transformatie in het sociaal domein.
De maatschappelijke effecten, zoals benoemd in dit beleidsplan, zijn dan ook in samenspraak met de maatschappelijke partners bepaald.
28
Beleidsnota Sociaal Domein Urk
Financieel kader Sinds de decentralisatie worden de middelen voor WMO en Jeugdhulp ontschot ingezet voor de uitvoering van het sociaal domein. De middelen voor de Participatiewet worden in samenhang daarmee besteed. Ontwikkeling Na de invoering van de integratie-uitkering in 2015 is langzaam omgeschakeld van een historisch verdeelmodel naar het objectieve verdeelmodel. Het was niet mogelijk om de middelen voor het sociaal domein op te nemen in de algemene uitkering, alhoewel dat altijd de bedoeling geweest. Nu enkele jaren later wordt de overheveling doorgevoerd, dit gebeurt vanaf 2019. Bij de overgang van de integratie-uitkering sociaal domein naar de algemene uitkering worden ook de maatstaven overgeheveld. De overheveling is in 2019 budgettair neutraal. Eventuele budgettaire gevolgen worden nu nog gecorrigeerd met een suppletie-uitkering.
29
Voortgang De echte verandering in inkomsten komt voor de gemeenten pas in 2021. Dan wordt namelijk de verdeling van het deel voor het hele sociaal domein (dus voor zowel de oude als de nieuwe taken) in de algemene uitkering herzien. 50% van de algemene uitkering is bedoeld voor het sociaal domein. Het onderzoek naar de nieuwe verdeelsystematiek start dit jaar en krijgt uiteindelijk in de meicirculaire van 2020 definitief vorm. Gemeenten met een nadelig effect worden nu gecompenseerd met een suppletie-uitkering. Deze valt weg als de overheveling definitief wordt. Dat gaat dan zeker herverdeeleffecten voor gemeenten opleveren. Als daar grote wijzigingen in voorkomen, dan zal het Rijk (wellicht) voorstellen om een gefaseerde invoering toe te passen om met name de nadeelgemeenten tegemoet te komen. Ook het andere deel van de algemene uitkering zal worden herzien, gelijktijdig met de aanpassing voor het sociaal domein . In 2021 wordt de verdeling van de algemene uitkering dus in zijn geheel aangepast. Kortom, een grote verandering die tussen nu en de meicirculaire van 2020 vorm krijgt. De effecten van de aanpassing zijn er dus niet in 2019, maar wel in 2021.
Beleidsnota Sociaal Domein Urk
Financieel meerjarenperspectief Sociaal domein nieuw Provinciale afspraken Jeugdzorg Lokale afspraken Zorg in Natura Lokale afspraken PGB's Wmo -oud Woningaanpassing Hulpmiddelen Vervoersvoorziening Eigen bijdrage clienten Huishoudelijke Hulp ZIN Huishoudelijke Hulp PGB Participatie Arbeidsreintegratie Gebundelde uitkering Bijzondere bijstand Besluit Bijstand Zelfstandigen 30
Meerjarenperspectief (x € 1.000) 2015 2016 2017 2018
2019
2020
2021
2022
2.138 994 1.074
2.311 1.746 150
2.454 2.430 89
2.327 3.130 73
2.189 2.717 155
2.189 2.476 155
2.189 2.537 155
2.189 2.537 155
266 245 87 0 268 80
104 228 8 -82 165 41
159 221 24 -57 157 139
198 201 -1 -50 190 150
202 235 25 -67 244 158
202 234 25 -67 250 158
202 234 25 -67 250 158
202 234 25 -67 250 158
2.259 1.412 106 230
2.232 1.547 131 -542
2.087 1.914 156 -196
2.101 1.583 117 77
2.017 1.587 232 140
1.974 1.587 232 140
1.948 1.587 222 140
1.933 1.587 222 140
Beleidsnota Sociaal Domein Urk
Risicoparagraaf
Reserve Sociaal Domein
Het financiële proces binnen de gemeente, en specifiek binnen het sociaal domein, is complex. Goed inzicht in de financiële stromen en financiële processen helpt om goed te kunnen sturen.
Voor zowel taken die voortvloeien uit de Jeugdwet als ook de WMO is een specifieke Reserve Sociaal Domein ingericht.
Uit de monitoring blijkt dat de vraag naar zwaardere zorg toeneemt. Deze kosten kunnen tot en met 2018 gedekt uit de onderuitputting van budgetten en/of de reserve Sociaal Domein. In meerjarenperspectief dreigen echter bij gelijkblijvend beleid ook overschrijdingen. Hierbij is nog geen rekening gehouden met de mogelijke herverdeeleffecten rond de overheveling van het IUSD naar de algemene uitkering. Dit geldt ook voor de ontwikkelingen bij de decentralisatie van de Maatschappelijke opvang en Beschermd Wonen in 2021. Tegelijk met deze decentralisatie worden de uitkeringen op basis van een objectief verdeelmodel herijkt. Een eerste voorzichtige raming van de budgetten laat zien dat de regio Flevoland gekort wordt met 10 miljoen euro. Ook andere (centrum)gemeenten signaleren een enorme teruggang in budget. Deze risico’s hebben de aandacht van het college, de leidinggevenden en de ambtelijke dienst. Toegewerkt wordt naar een meerjarige sluitende begroting.
31
De reserve is bedoeld om hulpverlening op basis van de Jeugdwet of WMO met een zeker spoedeisend karakter te regelen waarin de subsidie- en/of inkoop afspraken niet voorzien. Met de reserve wordt het mogelijk gemaakt om snel en adequaat hulpverlening in te kopen die voldoet aan specifieke regelgeving of hulp te continueren. Ontschotte overschotten naar Reserve Sociaal Domein Omdat er specifieke uitkeringen voor waren werd tot 2018 onderscheid gemaakt tussen de reeds bestaande WMO- en participatietaken. Overschotten van deze taken zijn gereserveerd in specifieke reserves. Bij het bereiken van het plafond is een overschot vrijgevallen ten gunste van het saldo van de jaarrekening. In deze nieuwe beleidsperiode is voorgesteld om de mogelijke overschotten van deze bestaande taken ook te reserveren voor de specifieke reserve Sociaal Domein (wanneer de reguliere reserves hun limiet hebben bereikt.)
32
Beleidsplan Sociaal Domein Urk
Colofon
Beleidsplan Sociaal Domein Urk 2019-2022 Eenheid Dienstverlening Datum: april 2019
33