Begroting 2025 -2028
Tekst van het document
Programmabegroting 2025 0
Programmabegroting 2025-2028
1
Inhoudsopgave Programmabegroting 2025-2028 ............................................................................................ 1 Inhoudsopgave ....................................................................................................................... 2 Leeswijzer .............................................................................................................................. 3 Samenvatting ......................................................................................................................... 4 Inleiding .............................................................................................................................. 4 Beleid ................................................................................................................................. 5 Financiën ............................................................................................................................ 6 Investeringen .................................................................................................................... 10 Programma's ........................................................................................................................ 11 Programma Basis op orde ................................................................................................
12 Programma Wonen ........................................................................................................... 16 Programma Werken .......................................................................................................... 22 Programma Leven ............................................................................................................ 28 Paragrafen ........................................................................................................................... 32 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................... 33 Onderhoud kapitaalgoederen............................................................................................ 41 Financiering ...................................................................................................................... 45 Bedrijfsvoering .................................................................................................................. 50 Verbonden partijen ........................................................................................................... 54 Grondbeleid ......................................................................................................................
62 Lokale heffingen ............................................................................................................... 67 Wet Open Overheid .......................................................................................................... 74 Financiële begroting ............................................................................................................. 75 Meerjarenraming 2025-2028 ............................................................................................. 75 Meerjarige balans ............................................................................................................. 76 Overzicht baten en lasten per taakveld ............................................................................. 77 Reserves en voorzieningen............................................................................................... 79 Investeringsstaat............................................................................................................... 83 Incidentele baten en lasten ............................................................................................... 85 Beleidsindicatoren ............................................................................................................ 87
2
Leeswijzer Bestuurlijke samenvatting De bestuurlijke samenvatting geeft inzicht in de belangrijkste beleidsmatige thema’s. Het financiële gedeelte geeft het meerjarenperspectief 2025-2028 weer. Programma's De programma’s gaan in op de drie W-vragen: Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? En wat mag het kosten? • Wat willen we bereiken? Per programma wordt de inhoud van het programma beschreven en de doelstellingen voor 4 jaren. • Wat gaan we daarvoor doen? De doelstellingen voor het begrotingsjaar 2025 worden aangegeven. • Wat mag het kosten? Per programma worden de programmatotalen aangeven. Paragrafen Naast de programma's moeten gemeenten minimaal acht paragrafen in de begroting opnemen. In de paragrafen staat belangrijke informatie voor raadsleden waarmee zij inzicht krijgen in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Financiële begroting Via de vaststelling van de begroting autoriseert de raad het college tot het doen van uitgaven. Een goed inzicht in de baten en lasten, de financiering, de reserves en voorzieningen en het investeringsplan is daarbij van belang. De financiële begroting zorgt voor inzicht. Ook is een totaaloverzicht met beleidsindicatoren opgenomen. Dit overzicht geeft inzicht in de maatschappelijke effecten die met de verschillende programma’s worden beoogd of gerealiseerd.
3
Samenvatting Inleiding De begroting 2025-2028 is opgesteld aan de hand van de op 27 juni 2024 door uw Raad vastgestelde kadernota 2025, het coalitieakkoord 2022-2026 Koersvast en Eensgezind en het college-uitvoeringsprogramma. Op basis van het coalitieakkoord investeren we in onze toekomst, met ruimte voor verscheidenheid en een krachtige overheid. Urk groeit sterk. Wij staan de komende jaren voor een enorme uitdaging om deze groei in goede banen te leiden en de Urker ambities waar te maken. De huidige mondiale en landelijke ontwikkelingen maken het er niet eenvoudiger op. De financiële positie van onze gemeente is tot en met 2025 solide. Maar over de periode daarna is nog veel onduidelijk. De rijksbijdrage daalt vanaf 2026 voor alle gemeenten fors. Het Rijk laat de gemeenten in onzekerheid hoe dit zich de komende jaren ontwikkelt. Ook over de herverdeling van het Gemeentefonds waaruit wij de algemene uitkering ontvangen is nog steeds geen duidelijkheid. Dit heeft als gevolg dat de meerjarenraming van de gemeente Urk voor de jaren 2026, 2027 en 2028 een nadelig saldo vertoont. De VNG adviseert gemeenten, vanwege de onduidelijkheid omtrent de rijksbijdrage in de latere jaren, toch een realistische meerjarenraming op te stellen, ook al leidt dit tot tekorten in de laatste drie begrotingsjaren.
De toezichthouder (Provincie) heeft ook al aangegeven dat zij toetst op een structureel en reëel sluitende begroting voor het jaar 2025. Urk voldoet hier aan. Tekorten in de latere jaren worden vooralsnog geaccepteerd. Mocht zich in het financieel beeld geen positieve ontwikkelingen voordoen, dan moeten wij voor de begroting 2026 en verder aanvullende maatregelen nemen. Zoals gebruikelijk wordt dit bij de kadernota 2026 uitgewerkt. Hoewel de onzekere rijksbijdragen onze opgave bemoeilijkt blijven we ons inzetten voor het realiseren van onze ambities. Wij zijn blij en dankbaar dat in onze gemeente het Woord van God nog steeds leidend is bij de besluiten die genomen worden. Op basis daarvan willen wij samen verder bouwen aan de toekomst van Urk. Wij mogen onze hoop en verwachting stellen op de Heere onze God. Wij bidden en vertrouwen dat Hij ons werk zal zegenen.
4
Beleid Basis op orde Urk groeit en heeft veel ambities en uitdagingen. Daarbij komen veel nieuwe taken vanuit het Rijk op ons af of worden aan ons overgedragen. Dit betekent dat wij investeren in onze organisatie, niet alleen kwantitatief, maar ook kwalitatief. In 2025 hebben we extra aandacht voor scholing, opleiding en het structureel op orde brengen en behouden van onze medewerkers. Daarnaast dwingt de moeizame arbeidsmarkt ons tot extra inzet op het gebied van arbeidsmarktcommunicatie. Weerbaarheid en ondermijning raken de gemeentelijke organisatie, de raad, het college en de hele Urker samenleving. Samen met onder meer politie, justitie, gemeente, kerken en sportverenigingen vergroten we de weerbaarheid en pakken we ondermijning aan. De aanpak van de georganiseerde criminaliteit heeft hierbij hoge prioriteit. Op het gebied van zorg en veiligheid voeren we gesprekken met verschillende ministeries en schetsen we de uitdagingen waar we als gemeenschap voor staan. Onderwerpen hierbij zijn de aanpak van de jeugdhonkenproblematiek, het voortzetten van het IJslands preventiemodel/DURF!, de Persoonsgerichte aanpak (PGA) en de projecten Weerbaar bestuur en Ondermijning. Samen bekijken we op welke manier de ministeries ons kunnen ondersteunen. We blijven inzetten op regionale samenwerking in de provincie en met regio Zwolle.
Wonen Het creëren van voldoende en kwalitatief goede woonruimte is een belangrijke opgave voor de komende jaren. Door het ontwikkelen van een visie en strategie voor nieuwe en bestaande (inbrei)locaties kijken we waar mogelijkheden zijn. De komende jaren ontwikkelen we een strategie en visie voor de volgende stap na de Zeeheldenwijk. Daarbij is aandacht voor goedkopere en kleinere woningen en voor de verschillende doelgroepen. Ook de problematiek rondom de huisvesting van arbeidsmigranten betrekken we hierbij. De leefbaarheid van de wijken staat voorop. Belangrijk vinden we ruimte voor water, groen en recreatie. In 2025 werken wij 1 jaar met de nieuwe Omgevingswet. Vooralsnog lijkt de intrede van de Omgevingswet goed te zijn verlopen. Ook in 2025 houden wij de vinger aan de pols. Op het gebied van duurzaamheid is in 2024 het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2024-2028 door uw raad vastgesteld. Met dit uitvoeringsprogramma als leidraad geven wij ook in 2025 krachtig onze duurzaamheidsopdracht vorm. Werken De komende jaren ontwikkelen we een strategie en visie voor de volgende stap na Port of Urk. Daarnaast ontwikkelen we een integrale visie voor het haventerrein als ontmoetingsplaats voor jong en oud. We streven naar meer natuurbeleving op Urk. Urk moet een belangrijk viscentrum blijven, mede door innovatie en duurzaamheid.
We zetten in op het versterken van de maritieme en agrarische regio Noordelijk Flevoland. De maritieme servicehaven is hierbij een belangrijke spil. Ook in 2025 werken wij verder aan de revitalisering van de Lemsterhoek en werken we verder aan Port of Urk. Het cluster Maritiem en de diversificatie van de economie vragen om nader onderzoek. De coördinatie hiervan is in volle gang. Op basis van de Impulsregeling Sterk (Maritiem) Onderwijs werken we samen met vmboscholen, mbo-instellingen en het regionaal bedrijfsleven aan sterk techniekonderwijs, zodat er voldoende goed gekwalificeerd technisch personeel beschikbaar komt voor de
5
arbeidsmarkt. Mede in het kader hiervan zijn wij in 2024 gastheer van 'The Young Solar Challenge" geweest. Leven Bewegen en ontspanning is belangrijk voor een gezonde leefstijl. Verantwoorde sportactiviteiten leveren een positieve bijdrage aan de vorming en gezondheid. We bevorderen daarom goede faciliteiten en accommodaties. Daarbij willen we sport stimuleren en meer ruimte geven om te groeien. We zetten in op onze bovenlokale zorginfrastructuur, waarbij we met onze zorgpartners kijken naar de mogelijkheden. DURF! en het IJslands preventiemodel blijven we via een programmatische aanpak doorontwikkelen. We vinden het belangrijk dat de algemene voorzieningen en preventieve activiteiten goed aan blijven sluiten bij de reguliere zorgverlening in de Jeugdzorg en de WMO. Voor wat betreft de regionale afspraken in het sociaal domein zijn er enkele financiële risico’s die de nodige aandacht vragen. Voor de lange en de korte termijn. Dit geldt bijvoorbeeld voor het zorglandschap Wmo en beschermd wonen. De invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor beschermd wonen zijn wederom uitgesteld. Deze taak laat nog steeds financiële vragen onbeantwoord voor zowel de regio als de afzonderlijke gemeenten. Ook zijn er risico’s in de regionale afspraken rond jeugdhulp met verblijf.
De Jeugdwet verplicht gemeenten om voor de zwaardere vormen van hulpverlening samen te werken. Het gaat dan om de inkoop van de meest zware/complexe vormen van jeugdzorg. Hierbij geldt dat een belangrijke zorgaanbieder financiële problemen kent en van de regio gevraagd wordt om (extra) financieel bij te dragen. Indien gedurende 2025 tekorten ontstaan door onvoldoende compensatie vanuit het Rijk worden deze via de bestaande P&C-cyclus bijgeraamd. Het onderzoek naar de huisvesting van doelgroepen zoals arbeidsmigranten, vergunninghouders, de bijzondere zorgdoelgroepen binnen het Sociaal Domein wordt begin 2025 afgerond en hierna wordt met de resultaten hiervan verder gewerkt.
Financiën Financieel perspectief 2025-2028 De uitgangspositie voor het financieel perspectief bestaat uit de begroting 2024, de kadernota 2025 en de tussenrapportage 2024. Ook de overige van toepassing zijnde raadsbesluiten zijn verwerkt. De belangrijkste mutaties die tijdens het begrotingsproces zijn toegepast, worden afzonderlijk toegelicht. Meerjarenbegroting (x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
Begrotingssaldo meerjarenbegroting 2024
2.508
-932
-488
-489
Mutaties t/m Kadernota 2025
-2.234
-1.005
-782
-424
Diverse besluiten na Kadernota 2025
-13
-8
59
139
Startpositie meerjarenbegroting 2025
261
-1.945
-1.211
-774
Mutaties begrotingsproces 2025
96
353
-230
46
Saldo meerjarenbegroting 2025
357
-1.592
-1.441
-728
6
Mutaties begrotingsproces 2025 Mutaties begrotingsproces 2025
2025
2026
2027
2028
Vrijval budget onderzoeken als gevolg van kadernota 2025
75.000
75.000
75.000
75.000
Effecten meicirculaire 2024
908.887
-40.966
-453.110
-191.281
Aankoop ruilgronden Urkerweg
-635.000
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
-50.000
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
-45.800
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
70.000
70.000
Implementatie motie Wonen 2.0
-50.000
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
Tijdelijke verhoging bouwleges
150.000
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
Tijdelijke uitbreiding formatie sociaal domein
-148.750
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
Corrigeren incidentele dekking voor plannen Kadernota 2025
-605.000
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
Herrekenen afschrijvingen
536.280
349.930
107.333
121.939
Herrekenen rentelasten
40.113
77.113
40.113
38.986
Mutaties < € 30.000
-39.802
-30.692
-29.367
-29.766
Subtotaal
95.815
353.272
-230.144
45.892
Niet subsidiabel deel van de omgevingsvisie Oud Urk Budgetaanpassing plaats en tijdonafhankelijke werken Bezuinigingsopdracht Veiligheidsregio Flevoland
Een aantal van de autonome mutaties wordt verder toegelicht: Vrijval structureel onderzoeksbudget Bij de kadernota 2025 zijn specifieke onderzoeksbudgetten opgenomen. Voorbeelden hiervan zijn onderzoeken voor economie, energie, water en dergelijke. Als gevolg van de toekenning van specifieke budgetten is het structurele onderzoeksbudget niet meer nodig en wordt bij de begroting beschikbaar gesteld. Effecten Meicirculaire 2024 Uw raad is voorafgaand aan de behandeling van de kadernota 2025 geïnformeerd over de gevolgen van de Meicirculaire 2024. Wij nemen in de begroting nu de gevolgen voor 2025 tot en met 2028 op. Plaats en tijdonafhankelijk werken. Een van de belangrijke aspecten van een aantrekkelijke werkgever zijn, is de mogelijkheid om zowel op kantoor als op een andere locatie een goede werkplek te hebben. Gemeente Urk wil zo'n werkgever zijn. Onze systemen zijn hierop grotendeels aangepast. Dit vereist ook inspanning op het gebied van automatisering aan de achterkant (de voor de leek niet zichtbare, maar uitermate belangrijke kant). Wij zijn al volop bezig met het verder verbeteren van onze dienstverlening. "Verbouwen met de winkel open" betekent dat, om de continuïteit te waarborgen, systemen soms naast elkaar moeten lopen. Het budget zoals dat nu beschikbaar is, is voor 2025 onvoldoende. Vandaar dat € 45.800 wordt toegevoegd.
Eind 2024 wordt een informatiebeleidsplan aangeboden aan uw raad. Vanaf 2025 zal dit worden geïmplementeerd.
7
Afboeken Aankoop ruilgronden Urkerweg. Uw raad is toestemming gevraagd voor de aanschaf van de grond om een transactie binnen de Port of Urk mogelijk te maken. Uw raad is hierover voorafgaand aan de transactie geïnformeerd. Via hetzelfde raadsvoorstel bent u geïnformeerd over de richtlijnen rondom waardering van gronden conform de richtlijnen van het BBV. Aangezien de transactie in 2025 plaatsvindt, passen wij in dat jaar deze richtlijn toe en vindt een correctie op de boekwaarde plaats. Bezuinigingsopdracht Veiligheidsregio Flevoland. Gemeente Almere is een van de partners binnen de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Flevoland. Gemeente Urk is ook één van de partners. Gemeente Almere heeft de Veiligheidsregio de opdracht gegeven om een zodanige bezuiniging binnen haar begroting door te voeren, zodat de deelnemersbijdrage voor de gemeente Almere vanaf 2027 met € 900.000 daalt. Wanneer de Veiligheidsregio voldoet aan deze bezuiniging betekent dit een vermindering van de deelnemersbijdrage voor de gemeente Urk van € 70.000 wat een positief effect heeft op onze begroting. Implementatie Motie Wonen 2.0 De gemeenteraad heeft de motie Wonen 2.0 aangenomen. Om deze motie te kunnen uitvoeren is capaciteit noodzakelijk. Deze is niet beschikbaar binnen de reguliere formatie, vandaar dat deze wordt ingehuurd.
In de begroting wordt het bedrag van deze inhuur opgenomen (€ 50.000). Tijdelijk hogere bouwleges Urk is een actieve gemeente. Bouwen is één van onze speerpunten. Vandaar ook de twee grote grondexploitaties Zeeheldenwijk en Port of Urk. Als gevolg van deze grote bouwactiviteit binnen Urk zien wij dat de legesontvangsten hoger uitvallen dan begroot. Wij verwachten dat dit voor het jaar 2025 ook zo zal zijn. Vandaar dat wij de legesopbrengsten in 2025 verhogen met € 150.000. Tijdelijke aanpassing formatie sociaal domein Inburgering De gemeente Urk heeft een achterstand op de huisvestingstaakstelling voor het huisvesten van vergunninghouders. We verwachten in 2025 een piek in het aantal inburgeraars te zien als de doorstroom in de sociale huursector ontstaat waardoor er meer vergunninghouders gehuisvest kunnen worden. Alle vergunninghouders zijn namelijk inburgeringsplichtig. Hierdoor zal het noodzakelijk zijn om (tijdelijk) extra formatie in te zetten, bovenop de 0,25 fte die in de kadernota is opgenomen. Hiervoor reserveren we voor 2025 een bedrag van € 21.250. Bij de kadernota 2026 wordt bezien of extra capaciteit nog noodzakelijk is. Gespreksvoerders WMO/Jeugd + kwaliteitsmedewerker WMO/Jeugd Als gevolg van regelgeving vanuit de Wet Inburgering is extra formatie in uitvoering nodig om deze specifieke taak uit te kunnen voeren. In de begroting 2025 is uitgegaan van 1,5 fte.
Uit formatie onderzoek was al gebleken dat een dubbele uitbreiding noodzakelijk is. Door het inwerken van nieuwe collega’s en de toenemende druk op de lokale toegang o.a. als gevolg van de hervormingsagenda jeugd zal er voor het komende jaar ook zeker meer formatie dan de opgenomen 1,5 fte noodzakelijk zijn. Nadat de nieuwe medewerkers zijn ingewerkt en de processen verder zijn uitgewerkt kan een deel van deze extra inzet worden afgeschaald. Hiervoor reserveren we in 2025 een bedrag van € 127.500. Bij de kadernota 2026 wordt bezien of extra capaciteit nog noodzakelijk is.
8
Schematisch overzicht meerjarige programmabegroting In het onderstaande overzicht wordt per programma, voor zowel de lasten als de baten, inzicht gegeven in het meerjarenperspectief 2025-2028. Programma (x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
Programma Basis op Orde
14.930
15.511
16.827
17.603
Programma Wonen
21.317
27.404
19.150
26.559
Programma Werken
17.210
10.923
9.341
8.094
Programma Leven
24.227
24.266
24.375
24.376
Totaal lasten
77.684
78.103
69.693
76.631
Programma Basis op Orde
47.659
45.713
47.453
48.897
Programma Wonen
11.224
18.083
10.292
14.685
Programma Werken
12.849
4.720
4.381
3.734
Programma Leven
5.166
5.104
4.832
4.832
Totaal baten
76.898
73.620
66.958
72.148
Saldo meerjarenbegroting voor reserves
-786
-4.483
-2.735
-4.483
Mutaties reserves
1.143
2.891
1.294
3.755
357
-1.592
-1.441
-728
Lasten
Baten
Saldo meerjarenbegroting voor reserves
9
Investeringen Bij de kadernota is voor een aantal onderwerpen een investeringsvoorstel ingediend. Ook heeft uw raad moties ingediend teneinde een tweetal investeringen mogelijk te maken. In onderstaand overzicht is dit weergegeven. Door het vaststellen van de begroting 2025 stemt uw raad in met het uitvoeren van deze investeringen. Programma Investeringsvoorstel
Wonen
Wonen
Wonen
Wonen
Wonen
Werken
Werken
Cofinanciering provinciale subsidie voor groene aangelegenheden Het project verbeteren van de biodiversiteit langs de Urkerweg willen wij graag realiseren. Met daarin als beleving een wandelpad vanaf de Arie de Witbrug tot aan de Michiel de Ruyterbrug. Op deze wijze halen we de voetgangers van het fietspad langs de Urkerweg. Dit zal de veiligheid vergroten. Provincie Flevoland stelt € 250.000 beschikbaar voor Urk. Dit om op het terrein van de groene infrastructuur projecten te realiseren. Met name gericht op de bevordering van biodiversiteit en vergroten van de beleving van de natuur. De provincie stelt als eis dat gemeente Urk ook € 250.000 investeert. Mocht het aanleggen van een wandelpad niet voldoende zijn, kunnen wij de projecten het vergroenen van de Dormakade en het realiseren van een pad door de Witte Zandvlakte indienen. Hierdoor doen wij een investering in de groene infrastructuur. Verbeteren verlichting zebrapaden in Urk Om de zichtbaarheid en veiligheid van voetgangers duurzaam te vergroten investeren wij in extra / andere verlichting rondom voetgangersoversteekplaatsen binnen Urk. Hiervoor investeren wij in 4 jaar € 400.000. Voorbereidingskrediet verplaatsing gemeentewerf Vooruitlopend op de definitieve besluitvorming over de verplaatsing van de gemeentewerf is een voorbereidingskrediet opgenomen van € 500.000.
Bospad Bij de kadernota 2025 is een motie aangenomen waarin de raad verzoekt om een verhard bospad te realiseren. Er is gebleken dat de aanleg niet € 250.000 kost, maar dat volstaan kan worden met € 160.000. We hebben een investeringsbudget opgenomen in de begroting 2025 voor de aanleg van het bospad. Zwemsteigers Bij de kadernota 2025 is een motie aangenomen waarin de raad verzoekt om zwemsteigers te realiseren. We hebben een investeringsbudget opgenomen in de begroting 2025 van € 100.000. Bredeschool Zeeheldenwijk Op basis van nieuwe calculaties die ook door een extern bureau zijn getoetst, zullen de bouwkosten voor deze brede school met € 3.000.000 stijgen. Nieuwbouw sanitaire voorzieningen wijk 1-47 De vernieuwbouw van de sanitaire unit op de Westhavenkade wordt voorzien in 2025. De afschrijvingslasten starten in 2026.
Beschikbaar te stellen krediet
500.000
400.000
500.000
160.000
100.000
3.000.000
400.000
10
Programma's
11
Programma Basis op orde Inhoud • Bestuur • Burgerzaken • Overhead • Financiën • Crisisbeheersing en brandweer • Openbare orde en veiligheid • Mutaties reserves
Wat willen we bereiken? Investeren in de gemeentelijke organisatie Urk groeit en heeft veel ambities en uitdagingen. Daarbij komen veel nieuwe taken vanuit het Rijk op ons af, of worden aan ons overgedragen. De ambtelijke organisatie moet meegroeien om de dienstverlening aan de inwoners en bedrijven op het goede niveau voort te zetten en de ambities te realiseren. Dit betekent dat wij de komende jaren investeren in onze organisatie. Organisatieonderdelen waar tekorten zijn worden weer op volle sterkte gebracht. We investeren niet alleen in kwantiteit, maar ook in kwaliteit. Daarbij wordt ook rekening gehouden met en geïnvesteerd in ‘voeling’ met de lokale samenleving. Daar waar mogelijk onderzoeken we of efficiënte samenwerking in de regio mogelijk is, waarbij de inbreng en autonomie van Urk zijn geborgd. Weerbaar bestuur en ondermijning Ondermijning raakt de gemeentelijke organisatie, de raad, het college en de hele Urker samenleving. De aanpak hiervan verdient voortdurende aandacht. We investeren daar gezamenlijk in met verschillende stakeholders (politie, justitie, gemeente, bedrijfsleven, enz.). Het is belangrijk om voort te bouwen op de lijn die we de afgelopen jaren hebben ingezet, waaronder de implementatie van de Flevolandse norm. Aan de aanpak van de georganiseerde criminaliteit en ondermijning geven we hoge prioriteit.
Dit wordt beschreven in het Integraal Veiligheidsbeleid. We werken in dit verband samen met de buurgemeenten en de politie. Plaatselijk wordt dit projectmatig opgepakt met het project Ondermijning en het project Weerbaar bestuur. Specifieke inzet is er op onder meer het gebied van jeugdhonken en horeca. Maar ook het toepassen van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) maakt daar onderdeel van uit. Zorg en Veiligheid Op het gebied van Zorg en Veiligheid zijn de afgelopen jaren flinke stappen gezet. In maart 2023 is invulling gegeven aan de functie Adviseur Zorg en Veiligheid (1 fte). Vanuit deze functie is onder meer de Persoonsgerichte Aanpak (PGA) op poten gezet en zijn verschillende crisismeldingen opgepakt. We zien dat er steeds meer werk is op het snijvlak zorg/veiligheid. Daarom trekken we nog een adviseur Zorg en Veiligheid aan. Zo geven wij ook de nodige aandacht aan mensenhandel (arbeidsuitbuiting), huiselijk geweld, nazorg exgedetineerden en advisering met betrekking tot de Wet Verplichte GGZ.
Wat gaan we daarvoor doen? Versterking positieve initiatieven Veilig Uitgaan / Durf Vanuit programma DURF en project Veilig Uitgaan is het gezamenlijke doel om een gezonde, veilige en kansrijke (uitgaans)omgeving te bieden voor alle jongeren op Urk. Met de implementatie van het nieuwe honkenbeleid en het beter hanteren van de leeftijdsgrenzen in het uitgaansleven, verdwijnen er ‘uitgaansmogelijkheden’ voor jongeren 12
tussen 14 en 18 jaar. Dit wordt deels opgevangen door reguliere vrijetijdsbesteding en het thuis afspreken met vrienden. Een kanttekening hierbij is dat bij ontmoetingen thuis en soms ook binnen de verenigingen dezelfde problematiek aanwezig kan zijn als in het uitgaansleven. Ook daar is soms onvoldoende toezicht en vindt er op (te) jonge leeftijd middelengebruik plaats. Op 28 maart 2024 is het voorstel voor Positieve initiatieven door uw raad vastgesteld. Hierin wordt geld beschikbaar gesteld aan partijen die met nieuwe positieve initiatieven komen voor jongeren, bij voorkeur voor de leeftijd tussen 14 en 18 jaar. Het gaat hierbij met name om de jeugd die anders geen of weinig alternatieven hebben. Voor de 18+ doelgroep geldt dat het een hele duidelijke verrijking moet zijn op het bestaande aanbod. Daarnaast wordt er gekeken naar de grootte en de diversiteit van de doelgroep die wordt aangesproken. Het voorstel voorziet ook in uitvoering voor 2025 en een evaluatie bij de begrotingsbehandeling 2026. Aanpassing huisstijl en logo Op basis van een motie (raad 29 juni 2023) is onderzocht of er aanpassingen in de gemeentelijke logo en huisstijl nodig zijn. Aanpassingen zijn noodzakelijk om het beeldmerk van de gemeente Urk weer naar de huidige tijdgeest te brengen.
De structurele gevolgen (aanpassingen website, applicaties, kleding, auto’s, kantoorartikelen, bekers, meubilair) worden getracht zoveel als mogelijk op te vangen in bestaande budgetten. Wel zijn er incidentele kosten aan verbonden: Voor 2025 zal aanvullend € 50.000 noodzakelijk zijn. Invoering nieuw functiewaarderingsysteem Als gevolg van de afspraken in de CAO gemeenten is de invoering van een nieuw functiewaarderingsysteem noodzakelijk. De invoeringskosten bedragen € 35.000 en de licentiekosten € 7.000. Organisatie van Flevopenningengala 2025 Het Flevopenningengala 2025 zal plaatsvinden op Urk. De kosten voor de organiserende gemeenten worden geschat op € 50.000. De organisatie van het gala wordt in nauwe samenwerking met de gemeente Urk verzorgd. Dit jaar valt de keuze op Urk, in lijn met de traditie om het gala roulerend door de provincie Flevoland te organiseren. Voor deze 20e editie is Urk een passende locatie, gezien de krachtige en ondernemende geest die de lokale bedrijven kenmerkt. De ondernemers op Urk hebben een sterke reputatie opgebouwd en dragen bij aan de economische groei en innovatie binnen de provincie. Uitbreiding formatie Inkoop Inkoop en aanbesteden is een steeds belangrijker thema binnen de regelgeving. Dit komt mede tot uitdrukking in de rechtmatigheidsverantwoording. Het volgen van Europese wetgeving vereist kennis en kunde.
Ook circulair inkopen en het invoeren van social return of investment (SROI) zijn onderwerpen die binnen inkoop spelen. De beschikbare capaciteit is hiervoor onvoldoende vandaar dat wij de capaciteit met 0,5 fte verhogen. Bouwen, wonen en toezicht Als gevolg van de invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitborging voor de Bouw wordt een bescheiden uitbreiding van werkzaamheden voorzien (0,17 fte). Regiosamenwerking crisisbeheersing Samen met de gemeentes Dronten en Noordoostpolder wordt 1 fte ingezet op advisering en uitvoering van taken met betrekking tot de Veiligheidsregio en Crisisbeheersing. Voor Urk betekent dit 0,33 fte.
13
Team veiligheid Omdat de komende jaren nog veel (extra) werk wordt verwacht, mede gezien de verschillende projecten die lopen op het gebied van onder andere Veilig Uitgaan en Ondermijning, breiden wij de formatie tijdelijk uit met 1 fte. Doorontwikkeling informatievoorziening Gemeenten beschikken over veel informatie. Ook de informatiebehoefte is blijvend stijgend. Gedurende het lopende jaar vindt er voortdurend doorontwikkeling van de informatievoorziening plaats. Deze doorontwikkeling vindt plaats met behulp van specialistische hulp. Deze wordt ingehuurd. In de kadernota is hiervoor een structureel doorontwikkelingsbudget van € 30.000 beschikbaar gesteld. Contractmanagementsysteem De gemeente heeft een aantal grote leverancierscontracten en kent een groeiende trend van uitbestede diensten, waardoor het effectieve beheer, sturing en regie van deze contracten crucialer wordt. Contractmanagement en beheer wordt decentraal en zonder uniform systeem uitgevoerd. Om dit verder te professionaliseren is gestart met het inrichten van contractbeheer en contractmanagement. Om deze processen goed te kunnen ondersteunen is nieuwe ondersteunende software noodzakelijk (deze functionaliteit is niet beschikbaar in de huidige systemen). De licentiekosten worden structureel geraamd op € 20.000. Communicatie veiligheid Veiligheid doen we samen.
Dit betekent dat we nadrukkelijk participatie van de burger verwachten. Belangrijk hierbij is dat er met de burger over veiligheid wordt gecommuniceerd. Dit kan in de vorm van campagnes. Het budget voor publiekscampagnes ontbreekt op dit moment. Het jaarlijks benodigde budget van € 15.000 nemen wij vanaf 2025 structureel in de begroting op. Onderhoud wagenpark Het budget is de afgelopen jaren in een te geringe mate mee gestegen met de uitbreiding van het aantal tractiemiddelen zoals voor handhaving en de wijkteams. Daarnaast was het onderhoudsabonnement voor de nieuwe veegmachine nog niet in het budget opgenomen. Met een stijging van € 20.000 wordt het budget in evenwicht gebracht met de structureel te verwachte onderhoudslasten.
14
Wat mag het kosten? Programma (x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
1.394
1.394
1.394
1.394
707
687
687
687
Overhead
10.008
10.542
11.094
11.664
Financiën
261
661
1.485
1.781
Crisisbeheersing en brandweer
1.452
1.462
1.402
1.402
Openbare orde en veiligheid
1.108
765
765
675
Totaal lasten
14.930
15.511
16.827
17.603
Bestuur
18
18
18
18
Burgerzaken
330
330
330
330
Overhead
130
130
130
130
Financiën
47.181
45.235
46.975
48.419
Crisisbeheersing en brandweer
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
Openbare orde en veiligheid
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
Totaal baten
47.659
45.713
47.453
48.897
Saldo meerjaren begroting voor reserves
32.729
30.202
30.626
31.294
Mutaties reserves
1.143
2.891
1.294
3.755
Saldo meerjaren begroting na reserves
33.872
33.093
31.920
35.049
Lasten
Bestuur Burgerzaken
Baten
15
Programma Wonen Inhoud • Wegen en verkeer • Openbaar vervoer • Volksgezondheid • Riolering • Afval • Milieubeheer • Begraafplaatsen • Ruimte, bouwen en grondexploitatie
Wat willen we bereiken? Wonen Het creëren van voldoende en kwalitatief goede woonruimte is een belangrijke opgave voor de komende jaren. We willen de ruimte rondom Urk benutten voor het bouwen van woningen om bij te dragen aan de verlichting van de woningnood. We monitoren hiervoor de woningproductie en actuele behoefte van de verschillende doelgroepen. We stellen waar en wanneer nodig bij. Door het ontwikkelen van een aanpak voor bestaande locaties waar woningbouw mogelijk zou zijn, kijken we waar slimme samenvoegingen van bestemmingen mogelijk zijn (denk aan cultuur, vrijetijdsbesteding, enz.) om de sociale samenhang te bevorderen. Hierbij is aandacht voor goedkopere woningen en kleinere woningen voor de verschillende doelgroepen, zodat ook de doorstroming op gang komt. We zoeken naar financiële instrumenten en marktpartijen die kunnen helpen in het aandragen van alternatieven om starterswoningen toegankelijk en bereikbaar te maken voor de doelgroep. Voor alternatieve woonoplossingen voor betaalbaar wonen, zoals bijvoorbeeld huurkoop, zoeken we partners die dit kunnen realiseren. Er is aandacht voor de problematiek rondom de huisvesting van arbeidsmigranten. We dringen de bezetting van de reguliere woningvoorraad door arbeidsmigranten terug. Daarnaast moet huisvesting van arbeidsmigranten voldoen aan (sociale) standaarden waar door de gemeente op toegezien wordt.
We hebben daarbij oog voor de sociale en economische problematiek rondom arbeidsmigranten. Oude Dorp We stellen een gebiedsprogramma op voor het Oude Dorp. Dilemma’s rond de betaalbaarheid van (onderhoud van) woningen, de duurzaamheidsopgave en het beschermd dorpsgezicht van Urk worden bespreekbaar gemaakt en aangepakt. Ook de beleefbaarheid zowel voor winkelen als het historische karakter behoeven blijvend aandacht. De verkeersveiligheid en leefbaarheid moeten worden bevorderd en beschermd, met respect voor geschiedenis en cultuur. Het reguleren van het autoverkeer en het autoluw maken staan hierbij centraal. Verkeer Door de groei van Urk neemt ook het aantal verkeersbewegingen naar en binnen ons dorp toe. Om dit in goede banen te leiden wordt de komende jaren de verkeershoofdstructuur verbeterd en een ontsluitingsweg (Spuiweg) aangelegd. Goede bereikbaarheid van Urk met het OV blijft belangrijk. Een goede verbinding tussen Urk en Lelystad heeft prioriteit.
16
Milieu Vanaf de invoering van nieuwe Omgevingswet (OW) wordt bestaand beleid hierop aangepast of nieuw beleid ontwikkeld. Het doel daarbij is de goede kwaliteit van het Urker milieu te behouden dan wel te verbeteren. Daarbij dient het lokale beleid erop gericht te zijn om duurzaam en gezond te kunnen blijven wonen, werken en verblijven op Urk. Dit binnen de kaders van onze Omgevingsvisie en voor de milieuaspecten zoals bodem, lucht en geluid. Voor deze aspecten zijn landelijke, regionale en (enkele) lokale kwaliteitsnormen vastgelegd. Voor een gezonde leefomgeving dient de gangbare situatie binnen deze normen te vallen en over het algemeen is dat ook het geval op Urk. Duurzaamheid De komende jaren wordt invulling gegeven aan de door uw raad vastgestelde ambitie richting 2050. De gemeente Urk volgt hierbij de landelijke doelstellingen. Inmiddels maken deze doelstellingen ook integraal onderdeel uit van de omgevingsvisie Urk. De thema’s hierbij zijn: energie, circulaire economie, klimaatadaptatie en mobiliteit. Om invulling te geven aan deze ambitie is er een uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2024-2028 vastgesteld concreet wordt benoemd wat de komende 4 jaar opgepakt wordt. De focus volgend jaar ligt op de realisatie van het Energienet nieuw voor nieuw en het uitvoeren van de vervolgonderzoeken voor bestaand voor bestaand.
Omgevingswet Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. Zodat het straks bijvoorbeeld makkelijker is om bouwprojecten te starten. De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. De verdere implementatie en inbedding in de gemeente en de gemeentelijke organisatie krijgt in deze raadsperiode haar beslag. Ook na inwerkingtreding van de wet is er de komende jaren nog veel werk te verzetten. Beheer openbare ruimte Het beheer van de openbare ruimte heeft directe invloed op de leefbaarheid van de wijken en op verschillende ambities binnen diverse beleidsvelden van de raad. In 2025 blijven we werken aan integraal beheer en het effectief inzetten van de middelen.
Wat gaan we daarvoor doen? Beheer openbare ruimte: Algemeen Concreet werken we aan de professionalisering van beheer. We blijven stappen maken om het beheer op orde te krijgen én te houden. We brengen de theorie en praktijk steeds meer bij elkaar, wat grip oplevert qua uitvoering van werkzaamheden maar ook qua besteding binnen een steeds veranderende buitenwereld. Beheer openbare ruimte: Spelen Alle speeltuintjes, speeltoestellen op Urk zijn geïnventariseerd en verwerkt in een beheerplan. Dit beheerplan geeft inzicht in wat er nu is en hoe dit onderhouden moet worden. Echter het ontbreekt aan een visie hoe we om willen gaan met spelen in de toekomst. Vandaar dat er gewerkt wordt aan het opstellen van een toekomstgericht beleidsplan Spelen. Hiermee is in 2024 gestart en verwacht wordt dit eerste helft van 2025 vast te kunnen laten stellen. In dit beleidsplan worden beide moties over spelen, zoals ingebracht tijdens de behandeling van de kadernota 2025 verwerkt. Het gaat dan om de motie vervanging speeltoestellen strand en het onderzoeken of er een grote speeltuin gerealiseerd kan worden op Urk.
17
Beheer openbare ruimte: Herdenkingsmonument bommenwerper ED-333 In de raadsvergadering van 28 maart 2024 heeft de voltallige raad verzocht de straatnamencommissie een straat te vernoemen naar de piloot Samuel Lorne McBurney van de boven de Zeeheldenwijk neergeschoten Lancaster bommenwerper. Het vliegtuig is neergeschoten in het luchtruim boven de Zeeheldenwijk waarbij alle 7 bemanningsleden het leven lieten. Het verhaal van deze bommenwerper is verbonden met de geschiedenis van Urk. Een verhaal dat doorverteld moet worden. Dit herdenkingsmonument voor de bommenwerper ED 333 wordt gerealiseerd bij de rotonde van de kruising Ensgat/Michiel de Ruyter-allee. Wij verwachten dit monument in 2025 gerealiseerd te hebben. Omgevingswet: digitale handtekening bouwvergunningen Al sinds de invoering van de Wabo in oktober 2010 worden de aanvragen van onze burgers en bedrijven gedaan via www.omgevingsloketonline.nl en daarna geplaatst in de eigen vergunningenapplicatie (Squit XO). Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is ook een nieuw Omgevingsloket (het DSO) geïntroduceerd en is de vergunningenapplicatie vervangen (Rx.Mission). Wij werken daarbij zoveel mogelijk digitaal. De omgevingsvergunningen met alle bijlagen worden niet meer uitgeprint.
De insteek is om deze documenten ook te voorzien van een digitale stempel en digitale handtekeningen. Op die manier wordt snel inzichtelijk gemaakt welke documenten onderdeel van de beschikking uitmaken. Hiervoor is echter nieuwe software nodig. Intern wordt uitgezocht welke software daarvoor geschikt is en het beste past binnen de gemeentelijke informatie-architectuur. Dit proces is in 2024 gestart en loopt door in 2025. Parkmanagement bedrijventerrein Port of Urk en overgangszone Zeeheldenwijk Voor het nieuwe bedrijventerrein Port of Urk en de overgangszone Zeeheldenwijk is vastgesteld dat hiervoor verplicht parkmanagement wordt ingevoerd. Parkmanagement is een manier om de kwaliteit van bedrijventerreinen in stand te houden of te verbeteren. Voor de invoering is incidenteel extra budget in de jaren 2025 en 2026 opgenomen. Omgevingswet: Uitwerking / actualisatie omgevingsvisie De omgevingsvisie is in 2021 door de gemeenteraad vastgesteld en is de basis voor onze ruimtelijke ordening. De visie vraagt inmiddels wel om actualisatie en nadere uitwerking van de verschillende thema's. Enkele thema’s behoeven verdere uitwerking/actualisatie en er zijn extra beleidsmatige haken nodig op het gebied van onder andere externe veiligheid.
Dit is nodig om regels op te kunnen nemen in het omgevingsplan en (uitvoerings)programma’s op te kunnen stellen die passen bij het Urk van vandaag en morgen. Voor het doen van onderzoek zoals de verplichte MER, participatie en beleidsmatige teksten is budget noodzakelijk. Omgevingswet: Omgevingsplan Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Gemeenten hebben als gevolg van deze wet een tijdelijk omgevingsplan, ook wel een omgevingsplan van rechtswege. Deze bestaat uit de oude ruimtelijke plannen, de bruidsschat (regels vanuit het rijk die vanaf 1 januari in beheer zijn bij gemeenten) en de plaatselijke verordeningen die regels bevatten over de fysieke leefomgeving. Gemeenten hebben tot 1 januari 2032 de tijd om dit tijdelijke omgevingsplan om te zetten naar een definitief omgevingsplan, met alle technische en juridische vereisten. Het is noodzakelijk om hierom, naast het al bestaande budget voor standaard actualisatie en beheer van ruimtelijke plannen, budget te reserveren voor het opstellen van dit definitieve omgevingsplan. Doel van dit nieuwe omgevingsplan is om meer ruimte te kunnen bieden aan ontwikkelingen via bijvoorbeeld open normen/zorgplichten, een breder ruimtelijk kader te bieden dat ook ingaat op thema’s als gezondheid en de regels/kaart digitaal inzichtelijker te maken voor raadplegers van het plan. Het omgevingsplan is niet binnen een jaar gereed.
Er worden per jaar steeds onderdelen van het omgevingsplan opgesteld, gezien de uitdagingen met GEO, nieuwe juridische kaders,
18
onderzoeken, en de bij het plan behorende toepasbare regels die moeten worden opgesteld. Toepasbare regels helpen inwoners straks bij hun vergunningaanvraag. Regels uit het omgevingsplan worden dan vertaald in vragen, waarmee een inwoner bijvoorbeeld kan zien of er een vergunning nodig is. Ook participatie speelt een rol bij het omgevingsplan. Budget advisering commissie Bij het opstellen van beleid in nieuwe toekomstige ontwikkelingsgebieden (Zeeheldenwijk en Port of Urk) wordt veel meer gebruikt gemaakt van advies door commissieleden dan voorheen. Ondanks de invoering van Wet Kwaliteitsborging voor de bouw wordt de komende jaren meer advies ten aanzien van de constructie ingewonnen bij Port of Urk, centrumgebied en overgangszone Zeeheldenwijk. Milieu: Vet problematiek Het komende jaar wordt ingezet op meer toezicht & handhaving op verontreinigde lozingen op de gemeentelijke rioolstelsels van de bedrijventerreinen. Het betreft vooral het lozen van veel vetrijk afvalwater. Dit belemmert de afvoer en tast leidingen en gemalen aan. Extra overstorten van vuil rioolwater beïnvloeden de waterkwaliteit van de singels negatief. Duurzaamheid: Energietransitie De gemeente Urk heeft de ambitie om de energietransitie voor een belangrijk deel te realiseren met het aanleggen van een energienet dat gevoed wordt met warmte uit de visverwerkende industrie.
Op dit moment wordt hieraan gewerkt, zowel voor de aansluiting van de bestaande gebieden (project bestaand voor bestaand) als de gebiedsontwikkelingen (project nieuw voor nieuw). Op 4 juli 2024 heeft uw raad ingestemd met de realisatie van het energienet Nieuw voor Nieuw. Bestaand voor Bestaand gaat eenzelfde onderzoekstraject in als voor Nieuw voor Nieuw is gedaan. Afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden, heeft dit invloed op het budget dat nodig is om deze ontwikkelingen verder te krijgen. Beide sporen, energienet voor bestaande gebieden en nieuwe gebiedsontwikkelingen, gaan leiden tot maatregelen die financiële consequenties hebben. Het is sterk afhankelijk van de bestuurlijke keuzes die bij het vaststellen van de opgaven gemaakt worden. Vandaar dat voor deze begroting het benodigde bedrag nog niet te kwantificeren is. Feit is wel dat er de komende jaren zeker kosten hiervoor gemaakt gaan worden. Afhankelijk van de verdere besluitvorming dienen de kosten als input voor de kadernota 2026 en verder. Duurzaamheid: Grondstoffen Het nieuwe grondstoffenplan 2025-2028 bevat verschillende maatregelen. Begin 2025 zal er containermanagement ingevoerd worden voor de grijze containers om het legen van onbetaalde restafvalcontainers te voorkomen. In 2025 zal er ook gestart worden met het (participatie)proces om ondergrondse containers te plaatsen in het Oude Dorp.
Ook is er aandacht voor bewustwording rond het scheiden van afval. De GRIP-wagen zal in 2025 geïntroduceerd worden. Dit Grondstoffen Inlever Punt komt regelmatig te staan op centrale plaatsen op Urk, er kunnen kleine hoeveelheden van bepaalde grondstoffen ingeleverd worden. Gebouwenbeheer: Nieuwbouw gemeentewerf Het streven is om een nieuwe gemeentewerf te realiseren die voldoende (sober, doelmatig en duurzaam) basis biedt voor het werk van ons team wijkbeheer. Tevens willen we door deze nieuwbouw op een nieuwe locatie te realiseren ruimte maken voor de ontwikkeling van woningbouw op de huidige locatie “Noorderzand”. Bij de Kadernota 2026 wordt een definitieve afweging gemaakt over de doorgang van dit project.
19
Gebouwenbeheer: Vernieuwbouw sanitaire unit Wijk 1-47 De bestaande unit is dermate verouderd dat renovatie niet meer voldoet. Vernieuwbouw op dezelfde locatie is het doel zodat dit gebouw als laatste unit op de haven weer voldoet aan de eisen van deze tijd en past tussen de units op de Evert Bakkerkade en de Dormakade. In het vierde kwartaal 2024 wordt gestart en met de voorbereiding. De uitvoering staat gepland voor 2025 met uitloop naar Q1 2026. Gebouwenbeheer: planmatig onderhoud Vanuit de, door de raad vastgestelde vastgoednota, wordt uitvoering gegeven aan het planmatig onderhoud, buitenschilderwerk van het gemeentehuis (najaar 2024) en de omzetting van TL verlichting naar LED in diverse gebouwen. INVESTERINGEN Project verbeteren biodiversiteit Het project verbeteren van de biodiversiteit langs de Urkerweg willen wij graag realiseren. Met daarin als beleving een wandelpad vanaf de Arie de Witbrug tot aan de Michiel de Ruyterbrug. Op deze wijze halen we de voetgangers van het fietspad langs de Urkerweg. Dit zal de veiligheid vergroten. Naast de gemeente Urk heeft ook de Provincie Flevoland hier geld voor beschikbaar gesteld. Het project is gericht op de bevordering van biodiversiteit en vergroten van de beleving met de natuur. De uitvoering staat gepland in 2025.
Verbeteren verlichting zebrapaden in Urk Om de zichtbaarheid en veiligheid van voetgangers duurzaam te vergroten investeren wij in extra / andere verlichting rondom voetgangersoversteekplaatsen binnen Urk. Hiervoor investeren wij in 4 jaar € 400.000. Voorbereidingskrediet verplaatsing gemeentewerf. Voor de nieuwbouw van de gemeentewerf is een voorbereidingsbudget opgenomen van € 500.000. Bij de kadernota 2026 zal het totaal benodigde investeringsbudget worden meegenomen. Bospad Bij de kadernota 2025 is een motie aangenomen waarin de raad verzoekt om een verhard bospad te realiseren. Er is gebleken dat de aanleg niet € 250.000 kost, maar dat volstaan kan worden met € 160.000. We hebben een investeringsbudget opgenomen in de begroting 2025 voor de aanleg van het bospad. Zwemsteigers Bij de kadernota 2025 is een motie aangenomen waarin de raad verzoekt om zwemsteigers te realiseren. We hebben een investeringsbudget opgenomen in de begroting 2025 van € 100.000.
20
Wat mag het kosten? Programma (x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
Wegen en verkeer
3.873
4.019
4.019
11.773
Openbaar vervoer
4
43
43
43
Volksgezondheid
2.253
2.202
2.054
2.067
Riolering
1.831
1.829
1.829
1.829
Afval
2.050
2.251
2.154
2.154
Milieubeheer
2.050
2.067
2.082
2.099
506
499
499
499
Ruimte, bouwen en grondexploitatie
8.750
14.494
6.470
6.095
Totaal lasten
21.317
27.404
19.150
26.559
Wegen en verkeer
109
109
109
4.798
Openbaar vervoer
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
Volksgezondheid
15
15
15
15
Riolering
2.356
2.356
2.356
2.356
Afval
2.476
2.735
2.803
2.882
Milieubeheer
323
326
326
326
Begraafplaatsen
400
400
400
400
Ruimte, bouwen en grondexploitatie
5.545
12.142
4.283
3.908
Totaal baten
11.224
18.083
10.292
14.685
Saldo meerjarenbegroting voor reserves
-10.093
-9.321
-8.858
-11.874
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
-ㅤ
-10.093
-9.321
-8.858
-11.874
Lasten
Begraafplaatsen
Baten
Mutaties reserves Saldo meerjarenbegroting na reserves
21
Programma Werken Inhoud • Havens en waterwegen • Fysieke bedrijfsinfrastructuur • Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen • Economische promotie • Onderwijs
Wat willen we bereiken? Strategie en visie In 2025 gaan we aan de slag met het werken aan een optimaal vestigingsklimaat. Dit gaan we doen met de in 2024 opgeleverde beleidsinstrumenten zoals de programma's Economie en Toekomstbestendige Bedrijventerreinen. En de in 2025 op te leveren programma's Toerisme & Recreatie en Detailhandel & Horeca. We willen hiermee bereiken dat werkgelegenheid, economische ontwikkelingen en innovaties ondersteund worden. Als gemeente kunnen we het verschil maken op het gebied van ruimte, goede scholing en trainingsmogelijkheden voor werknemers (Human Capital). En het faciliteren van nieuwe ontwikkelingen. Ruimte De realisatie van het bedrijventerrein Port of Urk loopt conform planning en de eerste bedrijven zullen in 2025 gaan bouwen. Hierbij is het essentieel dat drinkwater, elektriciteit en warmte beschikbaar zijn. Dit geldt voor Port of Urk maar ook voor de bestaande bedrijventerreinen. Door de komst van nieuwe bedrijfskavels op Port of Urk wordt het mogelijk om ruimtelijke knelpunten op de andere bedrijventerreinen op te lossen. Hiermee houden we kwalitatief hoogwaardige bedrijventerreinen die het ondernemen niet belemmeren maar ondersteunen. Toerisme en recreatie zijn groeiende markten die steeds meer beslag op de ruimte leggen. Het is belangrijk dat we hier regie op houden zodat de groei kansen voor de gehele samenleving biedt.
Voor Lemsterhoek wordt een visie uitgewerkt die het gebied toekomstbestendig moet maken en die kaders gaat geven voor toekomstige initiatieven en ontwikkelingen. Human Capital Geschoold en vaardig personeel is een randvoorwaarde voor een gezonde economie. Port of Urk biedt de gelegenheid om theoretisch en praktisch bijeen te brengen en te verbinden met het bedrijfsleven. De kansen die de regio Zwolle biedt zullen we benutten ten behoeven van de lokale economie. Innovatie Urk moet een belangrijk viscentrum blijven, mede door innovatie en duurzaamheid. We zetten in op het versterken van de maritieme en agrarische regio Noordelijk Flevoland. Maar ook innoveren in samenwerkingsvormen zal kansen bieden. Hierbij is clustervorming een goed voorbeeld. Dit willen we stimuleren. Het Visserij Ontwikkelplan zal concrete initiatieven mogelijk gaan maken. Onderwijs Goed onderwijs vormt de basis voor betere kansen op de arbeidsmarkt. We streven ernaar om de diversificatie van de economie te stimuleren door banen te creëren voor divers opgeleide jongeren en de mogelijkheden voor startups te vergroten. Dit doen we door gerichte investeringen in verschillende onderwijsvormen en -faciliteiten op Urk. 22
Uitbouw Maritiem Onderwijs Een van onze speerpunten is het verder ontwikkelen van het maritieme onderwijs. Dit omvat opleidingen in binnenvaart, zeevaart en waterbouw. Om deze opleidingen optimaal te ondersteunen, richten we ons op de verbetering van de bijbehorende huisvesting. Moderne en goed uitgeruste faciliteiten zijn essentieel om studenten een kwalitatief hoogstaande leeromgeving te bieden. Ondersteuning Basis- en Speciaal Onderwijs Het basis- en speciaal onderwijs is cruciaal voor de vorming van onze kinderen. Onze onderwijskundige visie en huisvesting moeten synchroon lopen met de ruimtelijke groei en maatschappelijke uitdagingen op Urk. We investeren in een positief pedagogisch klimaat waarin jongeren zich veilig voelen, zowel op school als in de bredere samenleving. Dit omvat ook de bouw en renovatie van schoolgebouwen die aansluiten bij de groeiende behoeften van de gemeenschap. Verbreding Voortgezet en Beroepsonderwijs We willen het voortgezet en beroepsonderwijs op Urk verbreden door het aanbod uit te breiden. Specifiek richten we ons op de uitbreiding van het mbo met opleidingen in de zorgsector. Een belangrijk onderdeel hiervan is de herhuisvesting van het Berechja College. Deze plannen worden meegenomen in ons integraal huisvestingsplan, dat een breed perspectief biedt op de onderwijshuisvesting in onze gemeente.
Digitale Zelfredzaamheid en Taalvaardigheid Het bevorderen van digitale zelfredzaamheid en het verminderen van laaggeletterdheid en taalachterstand zijn eveneens prioriteiten. De Flevomeer Bibliotheek Urk speelt hierbij een centrale rol. We ondersteunen programma’s en initiatieven die inwoners helpen hun digitale en taalvaardigheden te verbeteren, zodat iedereen volwaardig kan participeren in de samenleving en de arbeidsmarkt.
Wat gaan we daarvoor doen? Visserij ontwikkelplan (VOP) Vanuit het Rijk zullen visserijregio’s en -gemeenschappen financieel worden ondersteund om de gevolgen van de sanering van de vloot sociaal economisch te kunnen opvangen. Hiervoor is in 2024 een akkoord gesloten. Voor de realisatie van het VOP zijn zowel rijksmiddelen als regionale middelen beschikbaar. Het VOP omvat 5 samenhangende regionale deelplannen voor de visserijregio’s Urk, Noord Nederland, Kop van Noord-Holland, Hollandse Haringkust en Zuidwest Nederland. In totaal krijgt Urk € 7,4 miljoen subsidie vanuit het Rijk. De totale investering voor alle plannen op Urk is ruim € 34,3 miljoen. Er wordt zo'n 27 miljoen door private regionale partijen bijgedragen. Gemeente Urk neemt als penvoerder van Regio Urk wel de kosten voor penvoerderschap op zich. Daarnaast voorziet het VOP in twee overkoepelende plannen die bovenregionaal zullen worden opgepakt, dit betreffen: 1. een vernieuwingsimpuls voor visserij gerelateerd onderwijs; 2. een versterking van de beleving van de Nederlandse visserij identiteit. Kosten koepel onderwijs Gemeente Urk is trekker van het koepel vernieuwingsimpuls visserijonderwijs en cofinanciert gedeeltelijk twee projecten: 1) de Regionale Leerplaats "Slim Ondernemen met Vis" (totale projectkosten € 140.000 over de periode 2025-2030).
23
De regionale leerplaats "Slim Ondernemen met Vis" heeft als doel een brug te slaan tussen de visserij, voedselindustrie, onderwijsinstellingen en de gemeenschap. Deze samenwerking wordt bevorderd door middel van workshops, onderzoek en praktische ervaringen, gericht op het creëren van plaatsgebonden 'living classrooms' in Noordelijk Flevoland met een bovenregionale aantrekkingskracht en toegankelijkheid. 2) Het nationaal netwerk van practoraten (totale kosten € 36.000 over de periode van 20252030). Het practoraat Visserij, innovatie & ondernemerschap is in 2021 gestart vanwege de vele uitdagingen waar de visserijsector en daarmee het visserijonderwijs voor staan. Waar dit practoraat van 2021-2023 vooral (op)gericht was ter versterking van de kwaliteit en inhoud van het maritieme visserijonderwijs van onderwijsinstelling Firda, is het vanaf eind 2024 vanuit het VOP de bedoeling ook andere mbo (visserij)onderwijsinstellingen in Nederland daarbij te betrekken. Om dit te realiseren zal binnen het VOP een verbindend netwerk worden opgezet om de samenwerking met relevante groene practoraten te versterken. Deze samenwerking van het maritieme en groene onderwijs rond vis en visserij is uniek en zal door middel van praktijkgericht onderzoek en onderwijsontwikkeling een vernieuwingsimpuls geven aan het visserij en vis-gerelateerde beroepsonderwijs.
Kosten koepel beleving Cofinanciering van deelnemende partijen is één van de voorwaarden en het is zeker niet ondenkbaar dat ook de gemeente partij zal zijn in één of meerdere projecten. Visievorming Lemsterhoek In Lemsterhoek bevinden zich veel verschillende functies die op onderdelen conflicteren met elkaar. Hierdoor ontstaan ruimtelijke, economische en maatschappelijke knelpunten. In het omgevingsbeleid van de gemeente Urk is het gebied Lemsterhoek aangemerkt als ‘transformatie / ontwikkelingslocatie’. Met de komst van Port of Urk en het vastgestelde adagium ‘Juiste bedrijf, op de ‘juiste locatie’ op het ‘juiste moment’ is het momentum aangebroken om te komen tot een integrale visie, toekomstperspectief en gezamenlijke strategie voor het gebied. Het resultaat zal uitgewerkt worden in een gebiedsprogramma. Daarnaast worden de neveneffecten op de omgeving inzichtelijk gemaakt. In Lemsterhoek zijn een aantal lopende initiatieven van derden. Een voorbeeld hiervan is de vestiging van supermarkt Boni. Deze initiatieven worden vanuit een faciliterende rol begeleid. Clustervorming Het is voor de Urker economie van belang om het cluster Maritiem goed te ontwikkelen. Transport en logistiek zijn hier nog geen onderdeel van terwijl dit wel steeds belangrijker wordt. De diversificatie van de economie vraagt nader onderzoek.
De werkzaamheden en de coördinatie zal vanuit de gemeente Urk moeten plaatsvinden. Voor 2025 is € 100.000 geraamd en voor de jaren daarna € 50.000 per jaar, structureel. Unilocatie Maritieme Campus Urk Het is de ambitie van de gemeente Urk, de provincie Flevoland, Firda en het georganiseerde bedrijfsleven op Urk (BKU, VVU en Urk Maritime) om te komen tot één fysieke locatie voor de Maritieme Campus van Firda op Urk, waarbij het Maritieme Trainingscentrum en het regulier maritiem onderwijs van Firda worden gehuisvest in één gebouw op het nieuw te ontwikkelen industrieterrein aan de Zuidermeerweg. Urk is partner en zal naast inzet van personele uren voor de uitwerking van de businesscase ook middelen nodig hebben voor het uitwerken dan wel onderzoeken voor de businesscase. Denk hierbij aan juridische, verwervings- en taxatieadviezen voor het opstellen van intentieovereenkomsten en
24
koopovereenkomsten en dergelijke. Voor 2025 en 2026 reserveren wij hiervoor een bedrag van € 100.000 per jaar. Onderzoek uitvoeringsprogramma vervanging havenkades In 1978 zijn de havens van Urk overgedragen van het Rijk naar onze gemeente. Het areaal aan waterbodems, kades, damwanden, verhardingen en kunstwerken zijn op dat moment in eigendom, beheer en onderhoud van de gemeente Urk gekomen. De kadeconstructies zijn voorzien van stalen damwanden waarvan de theoretische technische levensduur bijna lijkt verstreken of binnen afzienbare tijd gaat verstrijken. Het uitgevoerde onderhoud heeft zich voornamelijk gericht op plaatselijke reparaties en op relatief klein onderhoud. De situatie is daarmee vooralsnog beheersbaar en stabiel gebleken maar uit recente inspecties blijkt dat de dikte van de stalen damplanken op meerdere secties zodanig afneemt dat vervanging en/of groot onderhoud wellicht de enige optie is die op relatief korte termijn resteert. Op korte termijn moet daarom inzicht worden verkregen in de huidige staat, de vervangingsopgave, de daarmee gemoeid gaande kosten, de financiële dekking en de planning en dergelijke één en ander uiteindelijk kort samengevat in een meerjarig uitvoeringsprogramma. In 2024 in de begroting voor 2024 € 225.000 opgenomen voor het opstellen van dit programma waarmee dit voorjaar is gestart.
Gezien de staat van de damwanden zijn meer onderzoeken nodig, dan verleden jaar was voorzien. Daarom is voor 2025 een bedrag van € 75.000 opgenomen in de begroting met als doel het uitvoeren van aanvullende onderzoeken. Dit voorjaar is reeds gestart met het uitvoeren van de benodigde inventarisaties, onderzoeken en inspecties. Deze tonen vooralsnog geen rooskleurig beeld. De inschatting is dat binnen nu en 10 jaar rekening gehouden moet worden met een aanzienlijke vervangingsopgave. Zeer globale kencijfers geven benodigde investeringen van zeker 15 tot 20 miljoen euro aan voor alleen al de vervanging van de havenkades. Na afronding van de onderzoeken worden de definitieve kosten bepaald en kunnen deze financieel worden verwerkt en zullen input zijn voor de kadernota 2026. Proceskosten begeleiding Spuiweg In 2022 heeft de gemeente Urk samen met de Provincie Flevoland en de gemeente Noordoostpolder de ‘Bestuursopdracht nieuwe ontsluitingsweg Urk’ ondertekend (eveneens bekend als Spuiweg). Het doel van deze opdracht is om te komen tot een blijvende vlotte en veilige ontsluiting van Urk en de zuidwesthoek van de Noordoostpolder. Met de ondertekening is de planvoorbereidingsfase opgestart. De planvoorbereidingsfase zal afgesloten worden met de ondertekening van een Realisatieovereenkomst (ROK).