Raadsvoorstel - Vaststellen Visie Versterken Sociale Basis
Tekst van het document
Riedsútstel It Beslút : 26 november 2026 Agindapunt : 6 Status : Besluitvormend Program : 6 – Sociaal Domein Portefúljehâlder : J.W. Sietsma Amtner : D. de Wolff Bylage : 1. Visie Versterken Sociale Basis "De Mienskip foarút" 2. Advies Wmo adviesraad 3. Reactie Wmo adviesraad 4. Verslag werksessie 3 september 5. Overzicht aandachtspunten gemeenteraad en verwerking Saak- en stiknûmer : 202506189844 en 26ZG154082 Underwerp Vaststellen Visie Versterken Sociale Basis Wy stelle jo foar te besluten om: De Visie Versterken Sociale Basis “De Mienskip foarút” 2026 en verder, vast te stellen. Koarte gearfetting De visie Versterken sociale basis “De Mienskip foarút” geeft richting aan de manier waarop de gemeente Tytsjerksteradiel de komende jaren de sociale basis wil versterken. De visie geeft inzicht in wat we willen bereiken met het versterken van de sociale basis. De gemeenteraad heeft de conceptvisie op 11 juni 2026 opiniërend behandeld. De inbreng van de raad is verwerkt in de definitieve visie en op 3 september 2026 besproken tijdens een aanvullende werksessie met fractiespecialisten. De aanwezige raadsleden gaven aan dat de geleverde input overwegend herkenbaar is verwerkt in de visie. De raad wordt voorgesteld de visie Versterken sociale basis vast te stellen.
Foech ried/kolleezje De gemeenteraad is bevoegd om de visie en daarmee de inhoudelijke kaders voor het versterken van de sociale basis in Tytsjerksteradiel vast te stellen. Het college voert uit. Ynlieding Een sterke sociale basis draagt eraan bij dat inwoners mee kunnen doen, elkaar ontmoeten en ondersteunen en waar mogelijk zelf, samen met hun netwerk of met lichte ondersteuning oplossingen vinden voor dagelijkse uitdagingen. Met de visie Versterken sociale basis geeft de gemeente richting aan de ontwikkeling van die sociale basis voor de komende jaren. De visie richt zich op drie samenhangende pijlers:
Side : 2 1. Ontmoeten: inwoners voelen sociale verbondenheid en betrokkenheid doordat zij kunnen deelnemen aan ontmoetingen in hun eigen dorp of omgeving. 2. Ondersteunen: inwoners voelen zich gewaardeerd en ondersteund en weten waar zij terechtkunnen voor hulp en ondersteuning. 3. Ontwikkelen: inwoners worden versterkt in hun zelfredzaamheid en mogelijkheden om dagelijkse uitdagingen zelf, samen met hun netwerk of met lichte ondersteuning op te lossen. De visie is ook van belang voor de ontwikkeling van het subsidiebeleid. De huidige subsidieperiode en bijbehorende subsidieregeling lopen eind 2027 af. De nieuwe visie vormt het inhoudelijke kader voor de ontwikkeling van een nieuwe brede subsidieregeling voor de Mienskip. Histoarje • 9 oktober 2025: Startnotitie Versterken Sociale Basis vastgesteld; • 11 juni 2026: Opiniërende raadsvergadering; • 3 september 2026: Werksessie fractiespecialisten. Te berikken effekt Met de visie willen we bijdragen aan een sterke en veerkrachtige Mienskip waarin inwoners zich gezien, gesteund en verbonden voelen. Daarvoor richten we ons op drie inhoudelijke pijlers: 1. Ontmoeten 2. Ondersteunen 3. Ontwikkelen Doel Doel Doel Inwoners voelen sociale verbondenheid en betrokkenheid doordat zij deelnemen aan ontmoetingen in eigen dorp of omgeving.
Inwoners voelen zich gewaardeerd en ondersteund en weten inwoners waar ze terecht kunnen voor hulp en ondersteuning. Inwoners voelen zich zelfredzaam en lossen dagelijkse uitdagingen met het eigen netwerk of met lichte ondersteuning op. Prioriteiten Prioriteiten Prioriteiten • Impactvolle ontmoetingsplekken • Positieve ontmoeting • Ontmoeting voor jongeren • Laagdrempelige en verbindende activiteiten • Eenzaamheid tegengaan • Inclusieve ontmoeting • Onderlinge steun • Versterking vrijwilligers en mantelzorgers • Gezonde wijkaanpak • Laagdrempelige hulp • Vindbaarheid informele hulp en ondersteuning • Ondersteuning partners • Ruimte voor inwonersinitiatieven • Versterken basis- en gezondheidsvaardighe den • Zelfredzaamheid • Talentontwikkeling • Innovatie stimuleren Met deze visie stelt de gemeenteraad de inhoudelijke kaders vast voor het versterken van de sociale basis. De drie pijlers, de bijbehorende doelen en de vastgestelde prioriteiten vormen het kader voor de uitvoering. Om de voortgang en resultaten goed te kunnen volgen, worden de doelen nader geconcretiseerd in SMART-doelstellingen (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden) in het uitvoeringsplan. In het uitvoeringsplan wordt beschreven hoe invulling wordt gegeven aan de door de raad vastgestelde doelen en prioriteiten, inclusief activiteiten, indicatoren, monitoring en benodigde samenwerking.
De gemeenteraad wordt via een werksessie betrokken bij de concretisering van de vastgestelde doelen in het uitvoeringsplan. Side : 3 Arguminten 1. Wettelijke taak De gemeente heeft vanuit de Wmo een verantwoordelijkheid voor het bevorderen van onder andere zelfredzaamheid, participatie en sociale samenhang. Een sterke sociale basis draagt eraan bij dat inwoners mee kunnen doen, elkaar ondersteunen en waar mogelijk minder of later een beroep hoeven te doen op formele ondersteuning. 2. Inhoudelijk kader voor subsidiebeleid Met subsidies ondersteunt de gemeente organisaties en initiatieven die bijdragen aan de sociale basis. Omdat de huidige subsidieperiode en de bijbehorende subsidieregeling eind 2027 aflopen, is nieuw subsidiebeleid nodig. De drie pijlers en de bijbehorende doelen en prioriteiten uit de visie vormen het inhoudelijke kader voor de nieuwe brede subsidieregeling voor de Mienskip. Daarmee kunnen gemeentelijke middelen gerichter worden verbonden aan de maatschappelijke resultaten die de gemeente wil bereiken. 3. Aandachtspunten gemeenteraad Bij het opstellen van de definitieve visie is rekening gehouden met de aandachtspunten die de gemeenteraad tijdens de opiniërende behandeling op 11 juni 2026 heeft meegegeven.
De belangrijke aandachtspunten waren: • ondersteuning en waardering van vrijwilligers en het voorkomen van overbelasting; • houdbaarheid van het subsidiebeleid; • structurele financiering van effectieve preventieve activiteiten; • integraliteit en samenwerking; • ruimte voor innovatie. Tijdens de aanvullende werksessie op 3 september 2026 is besproken hoe deze inbreng is verwerkt. Een overzicht van alle aandachtspunten en de verwerking hiervan is te vinden in bijlage 5 bij dit voorstel. De aanwezige raadsleden gaven aan de geleverde input overwegend te herkennen in de definitieve visie. 4. Aansluiting op landelijke en regionale ontwikkelingen De visie sluit aan bij de bredere beweging van zorg naar gezondheid en welzijn, waarbij meer nadruk ligt op preventie, zelfredzaamheid en een sterke sociale basis. Het versterken van de sociale basis draagt bij aan het voorkomen of uitstellen van zwaardere vormen van zorg en ondersteuning. Deze ontwikkeling komt ook terug in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), het Friese Zorgakkoord (FrIZA) en sluit daarmee aan bij de opgaven rondom betaalbaarheid en houdbaarheid van het sociaal domein. Met de visie wordt deze ontwikkeling vertaald naar de lokale situatie in Tytsjerksteradiel. 5.
De visie sluit aan bij de bestuurlijke koers van de gemeente De visie geeft uitvoering aan de koers uit het raadsprogramma ‘Groeien vanuit lokale kracht’ en het daarop gebaseerde Collegeakkoord Tytsjerksteradiel 2026-2030 ‘Bouwe oan in bloeiend Tytsjerksteradiel’. Het versterken van de sociale basis is hierin een belangrijk thema, met aandacht voor de kracht van dorpsgemeenschappen, ontmoeting, gezondheid en omzien naar elkaar. Ook het ondersteunen van verenigingen en het stimuleren van sport en bewegen sluiten hierop aan. De visie vertaalt deze bestuurlijke uitgangspunten naar inhoudelijke doelen en prioriteiten voor de sociale basis. De visie vertaalt deze bestuurlijke uitgangspunten naar een visie. De visie sluit daarnaast aan bij de ambitie om Tytsjerksteradiel verder te ontwikkelen tot een bloeigemeente, waarin het verbeteren van het welzijn en welbevinden van inwoners centraal staan. De sociale basis vormt hiervoor een belangrijke bouwsteen. De verdere uitwerking van Bloeizone-aanpak vindt plaats in een afzonderlijk bestuurlijk traject. Alternativen • Huidig beleid voortzetten Een alternatief is om de visie niet vast te stellen en het huidige beleid voort te zetten. Dit betekent echter dat er geen actueel inhoudelijk kader beschikbaar is voor de verdere Side : 4 ontwikkeling van de sociale basis en voor de nieuwe brede subsidieregeling voor de Mienskip.
Hierdoor ontstaat minder duidelijkheid over de maatschappelijke doelen die we de komende jaren willen bereiken en de wijze waarop beschikbare middelen hieraan bijdragen. Dit alternatief wordt daarom afgeraden. Kanttekenings/risiko’s • Resultaten van preventie zijn niet direct zichtbaar en meetbaar De effecten van investeringen in de sociale basis zijn vaak pas op langere termijn zichtbaar en worden mede beïnvloed door maatschappelijke ontwikkelingen buiten de invloed van de gemeente, denk hierbij aan vergrijzing en druk op de arbeidsmarkt. Om de voortgang goed te kunnen volgen, worden de doelen in het uitvoeringsplan en monitoringskader nader uitgewerkt in SMART-doelstellingen en indicatoren. Finânsjes Voor het versterken van de sociale basis is in de gemeentelijke begroting een structureel budget van € 1.348.341 beschikbaar voor het verstrekken van subsidies. De uitvoering van de visie vindt in beginsel plaats binnen de beschikbare financiële kaders. Daarnaast wordt een deel van de huidige inzet voor het versterken van de sociale basis, ter hoogte van € 86.000, gefinancierd uit tijdelijke middelen die wij ontvangen via de specifieke uitkering Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA).
Vanwege de landelijke beweging van zorg naar preventie, en daarmee een stevigere inzet op versterking van de sociale basis, is het mogelijk dat op langere termijn aanvullende structurele middelen nodig zijn. Ook bestaat nog onzekerheid over de continuering van tijdelijke middelen vanuit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord. De visie is richtinggevend. Bij de uitwerking in het uitvoeringsplan worden keuzes gemaakt binnen de beschikbare financiële kaders. Nieuwe beleidsmatige of financiële ontwikkelingen die leiden tot aanvullende budgetbehoefte worden afzonderlijk ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Ynwenners- en oerheidspartisipaasje Inwoners zijn betrokken bij de totstandkoming van de visie. Tijdens de Doarpetoer konden zij in gesprek gaan over de sociale basis en via een online vragenlijst hun ervaringen, wensen en aandachtspunten meegeven. Daarnaast heeft de WMO Adviesraad op 25 april 2026 advies uitgebracht. De opgehaalde inbreng is betrokken bij de verdere uitwerking van de visie. Kommunikaasje Na vaststelling door de gemeenteraad wordt de visie gedeeld met maatschappelijke partners en binnen de gemeentelijke organisatie. Daarnaast wordt de visie op de daarvoor gebruikelijke wijze gepubliceerd. Yntegraliteit De visie is afgestemd met beleid Sociaal Domein breed. Tevens is het voorliggende voorstel afgestemd met de afdeling Financiën.
Previnsje Een sterke sociale basis kan eraan bijdragen dat vragen en problemen eerder worden gesignaleerd en waar mogelijk dichtbij en laagdrempelig worden opgepakt. Hiermee sluiten we aan bij de bredere beweging om meer nadruk te leggen op gezondheid, welzijn en preventie. Side : 5 Gearwurking N.v.t. Ferfolchtrajekt Na vaststelling van de visie wordt deze verder uitgewerkt langs twee lijnen: 1. Uitvoeringsplan en monitoringskader Het uitvoeringsplan beschrijft hoe uitvoering wordt gegeven aan de door de raad vastgestelde doelen en prioriteiten. Hierin wordt vastgelegd welke activiteiten en ontwikkelingen bijdragen aan de doelen, welke partijen hierbij betrokken zijn, welke inzet en middelen nodig zijn en hoe de voortgang wordt gevolgd. Het uitvoeringsplan krijgt een dynamisch karakter. Hierdoor kan gedurende de looptijd worden ingespeeld op maatschappelijke ontwikkelingen, nieuwe inzichten en ervaringen uit de uitvoering. 2. Nieuw subsidiebeleid De met deze visie vastgestelde doelen en prioriteiten vormen het inhoudelijke kader voor de nieuwe brede subsidieregeling voor de Mienskip. De regeling wordt in het eerste kwartaal van 2027 informerend aan de raad aangeboden en vervolgens opengesteld. Daarmee krijgen organisaties voldoende tijd om zich voor te bereiden op subsidieaanvragen voor 2028.
Betrokkenheid gemeenteraad Met het vaststellen van de visie stelt de gemeenteraad de inhoudelijke kaders vast voor het op te stellen uitvoeringsplan. De gemeenteraad wordt hierbij actief betrokken via een afzonderlijke werksessie op 3 december 2026. Tijdens deze sessie krijgen raadsleden de gelegenheid om mee te denken, prioriteiten mee te geven en aandachtspunten in te brengen voor de uitvoering, monitoring en de subsidieregeling. De opbrengsten van de werksessie worden meegenomen bij het opstellen van het uitvoeringsplan en de subsidieregeling. Op deze manier blijft de raad betrokken bij de uitvoering van de visie en de wijze waarop invulling wordt gegeven aan de vastgestelde doelen en prioriteiten. Evaluaasje Bij de uitwerking van de visie wordt een monitoringskader opgesteld. Hierin wordt bepaald op welke wijze de voortgang op de doelen en prioriteiten wordt gevolgd en welke informatie daarvoor beschikbaar en nodig is. Monitoring vindt plaats door middel van tussenmetingen om de twee jaar. Verder wordt de gemeenteraad via de reguliere planning- en controlcyclus geïnformeerd over de voortgang, resultaten en eventuele belangrijke ontwikkelingen rondom de uitvoering van de visie. Burgum, 3 november 2026 Het college van burgemeester en wethouders van Tytsjerksteradiel, secretaris, dhr. drs. J. Krul burgemeester, dhr. mr. K.A.
Breuker Side : 6 Riedsbeslút De raad van de gemeente Tytsjerksteradiel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 3 november 2026, punt nummer: 6; Beslút: De Visie Versterken Sociale Basis “De Mienskip foarút” 2026 en verder, vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Tytsjerksteradiel van 26 november 2026. De griffier, mevr. mr. A. Dam De voorzitter, dhr. mr. K.A. Breuker