Raadsvoorstel - Concept Frysk Programma Landelijk Gebied (FPLG)

Riedsútstel

Ried Agindapunt Status Program Eardere behandeling Portefúljehâlder Amtner Taheakke

: : : : : : : :

22 juni 2023 10 Besluitvormend Programma 8 N.v.t. Mevr. B. van Zandbergen Mevr. M. Stielstra/ Dhr. R.L.G. Tax 1. Brief provincie Fryslân 9 mei 2023 2. Concept FPLG versie 9 mei 2023 3. Bijlagen bij concept FPLG 9 mei 2023 4. Brief reactie FPLG Friese gemeenten 9 juni 2023 5. Brief reactie FPLG burgemeester en wethouders Tytsjerksteradiel 7 juni 2023

Saak- en stiknûmer

:

Z2023-02003 / S2023-12165

Underwerp Concept Frysk Programma Landelijk Gebied (FPLG) Wy stelle jo foar te besluten om: 1. Kennis te nemen van het concept Frysk Programma Landelijk Gebied; 2. Kennis te nemen van de brief reactie concept FPLG Friese gemeenten; 3. Kennis te nemen van de brief reactie concept FPLG burgemeester en wethouders Tytsjerksteradiel; 4. In deze fase geen aanvullende reactie in te dienen bij de provincie. Koarte gearfetting Via het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) wil het Rijk voor 2030 de natuur de ruimte bieden voor herstel en versterking, de kwaliteit van water en bodem verbeteren en meer doen tegen klimaatverandering. Het NPLG is een beleidsprogramma onder de Nationale Omgevingsvisie. Samen met alle partners en belanghebbenden wordt gebiedsgericht gezocht naar een goede doorvertaling van het NPLG. De provincie Fryslân dient voor 1 juli een ontwerp gebiedsprogramma, het Frysk Programma Landelijk Gebied (FPLG) bij het Rijk aan te leveren. Op 10 mei 2023 stuurde de provincie ons het concept FPLG toe voor het doorgeven van een eerste reactie, wensen en bedenkingen voor 9 juni 2023. De bijlagen bij het concept kennen een voorlopige status en moeten in dit stadium gezien worden als hulpmiddel om verdieping en uitleg te kunnen vinden bij onderdelen van het hoofddocument. Op zowel het document als de bijlagen is een eerste reactie mogelijk.

De provincie is naast een algemene reactie geïnteresseerd in onze gedachten over: 1. mogelijkheden voor bijdragen aan de sociaal-economische leefbaarheid van het landelijk gebied; 2. het vervolg na vaststelling van het FPLG, de invulling van gebiedsprocessen en de vorm van governance; 3. de eigen gemeentelijke rol. Vanwege de zeer korte reactie- en behandeltermijn zijn in deze informele ronde de Friese colleges gevraagd te reageren. Na het zomerreces wordt het ontwerp FPLG ook in formele zin vrijgegeven. Uw raad heeft dan uitgebreid de mogelijkheid om op de

Ried Punt Side

: : :

22 juni 2023 10 2

te reageren. In de komende jaren dient een ingewikkelde puzzel gelegd te worden rond verschillende grote opgaven die invloed hebben op onze fysieke leefomgeving. Via de provincie worden verschillende bijeenkomsten op deze grote thema’s georganiseerd. Ons college wil uw raad vanaf het begin goed meenemen en met u van gedachten wisselen over de voorgenomen aanpak. Foech ried/kolleezje Vanwege de tijdsdruk op het vormen van het FPLG zijn in deze fase de colleges van de Friese gemeenten informeel gevraagd binnen 1 maand te reageren op het 1e concept. Na de zomer volgt een formele inspraakperiode, waarbij ook uw raad in de gelegenheid wordt gesteld te reageren. Ynlieding Naast de doelen op het gebied van natuur, klimaat en water voegt de provincie in het FPLG de sociaal-economische vitaliteit van het landelijk gebied als een gelijkwaardig doel toe. Deze doelen uit het FPLG en andere samenhangende opgaven uit beleidssporen zoals de NOVEX (zie infographic laatste pagina), FK2050+ en MOOI Nederland leiden tot een ingewikkelde ruimtelijke puzzel van maatregelen en keuzes die de komende jaren gelegd moeten worden. Dit vereist een goede afstemming met alle betrokken partijen en ook met uw raad. Via dit voorstel informeren wij u over het concept FPLG en onze eerste reactie hierop.

Te berikken effekt Uw raad goed aan te laten sluiten bij de complexe en ingrijpende strategische opgaven in het ruimtelijk domein. Arguminten 1.1 Het FPLG heeft grote impact op de Friese ruimtelijke ordening. De uitvoering van natuur-, klimaat- en waterdoelen is van invloed op onze lokale ruimtelijke, maatschappelijke en sociaaleconomische ontwikkelingen van gebieden. Fryslân wil werk maken van de opgaven voor natuur, klimaat, water en landbouw en daarbij een vitaal platteland behouden. In de oplegger bij het concept FPLG licht de provincie toe welke aanpak zij daarvoor heeft en wat de hoofdlijnen van het FPLG zijn. In samenhang met de NOVEX, water en bodem sturend, FK2050+, MOOI Nederland en andere grote ruimtelijke thema’s staan we voor flinke vraagstukken en opgaven die de komende jaren veel van de gemeenten en haar mienskip vragen. Een goede aansluiting van onze gemeente vanaf de start is dan ook noodzakelijk. 2.1 Deze brief verwoordt de algemene aandachtspunten die in de Friese samenwerking zijn geconstateerd. Binnen de korte reactietermijn van 1 maand is het gelukt om in gezamenlijkheid een brief op te stellen die namens de Friese gemeenten is verzonden. Een mooi resultaat.

In de brief wordt aandacht besteed aan punten die binnen de Friese aanpak herkend en ondersteund worden, zorgpunten en vragen worden benoemd en tot slot wordt ingegaan op de drie vragen uit de begeleidende brief van de provincie. Het gezamenlijk optrekken benadrukt de betrokkenheid en het gevoel van urgentie en verstrekt de boodschap. 3.1 Deze brief verwoordt integraal onze eerste reactie op het concept FPLG. Ons college heeft aanvullend op de gezamenlijke reactie, net als meerdere gemeenten, een eigen reactie gezonden, waarbij aandacht wordt besteed aan specifieke vraagstukken in onze gemeente. Het concept FPLG bevat een eerste aanzet met doelen. Een verdiepingsslag moet nog plaatsvinden. We richten ons binnen de mogelijkheden op een goede aansluiting met onze eigen ambities. We benadrukken de urgentie van de opgaven, geven aan concreetheid te missen en spreken onze zorg uit over stagnatie in de gebiedsprocessen. We concluderen dat het beantwoorden van de vragen van de

Ried Punt Side

: : :

22 juni 2023 10 3

provincie over het vervolg (invulling gebiedsprocessen, governance en eigen gemeentelijke rol) in dit stadium, binnen de ongebruikelijke korte reactietermijn en met de vele onduidelijkheden, niet mogelijk is. Voor wat betreft de sociaal-economische leefbaarheid wijzen we op dwarsverbanden zoals de ANNO. 4.1 De raad krijgt voldoende gelegenheid om in de volgende fase van formele inspraak op het ontwerp FPLG te reageren. Ons college vindt het belangrijk dat u goed wordt betrokken bij de totstandkoming van het FPLG en de mogelijkheid heeft te reageren. De provincie staat onder grote tijdsdruk om voor 1 juli een ontwerp FPLG in te dienen bij het Rijk. Van 9 mei tot 9 juni heeft het college de gelegenheid gekregen informeel te reageren op het concept. Die periode was te kort om met u van gedachten te wisselen over onze reactie. Wel hebben we gezamenlijk met de andere Friese gemeenten een reactie kunnen voorbereiden en deze aangevuld met aandachtspunten specifiek voor onze gemeente. PS behandelt het FPLG op 27 juni. Het is niet waarschijnlijk dat een eventuele aanvullende reactie van uw raad voor die tijd alsnog verwerkt kan worden. Na het zomerreces volgt de formele inspraakperiode op het ontwerp FPLG. Hier is voldoende gelegenheid om samen met u een eventuele zienswijze in de volle breedte voor te bereiden.

Alternativen Niet van toepassing Kanttekenings/risiko’s Niet van toepassing Finânsjes De provincie ontvangt middelen uit het Transitiefonds en vraagt €4,5 miljard aan bij het Rijk. Zij stelt in haar programma dat zij het voor een succesvolle uitvoering essentieel vindt dat gemeenten financieel tegemoet worden gekomen in de extra lastendruk die de transitie van het landelijk gebied met zich meebrengt. We verwachten dan ook voor 2024 en verder middelen voor de uitvoering. Het belang hiervan benadrukken we in de reactiebrieven. Een programma van deze opvang is niet binnen de reguliere taken uit te voeren. Onze uitgangspositie is en blijft ‘geen knaken geen taken’. Echter de druk neemt nu al toe. Om een goede start te maken is (vooruitlopend op compensatie) extra capaciteit opgenomen voor behandeling bij de kadernota. Ynwenners- en oerheidspartisipaasje De provincie is in deze fase verantwoordelijk voor een goede participatie bij de totstandkoming van het FPLG. Kommunikaasje De provincie neemt het voortouw in de brede communicatie. Waar dat van belang is informeren we uw raad en/of onze mienskip actief. Yntegraliteit Het FPLG heeft raakvlak met verschillende disciplines, zoals water, stikstof, natuur- en landschap.

Dit advies is dan ook integraal tot stand gekomen vanuit een samenwerking tussen de teams Ontwikkeling en Advies Ruimte, beheer Tytsjerksteradiel en beheer Achtkarspelen. Daarnaast maken wij deel uit van de Friese klankbordgroep FPLG, waarbij alle Friese overheidsinstanties samenwerken op dit onderwerp.

Ried Punt Side

: : :

22 juni 2023 10 4

Previnsje Niet van toepassing Gearwurking In Achtkarspelen wordt het onderwerp via een informerend raadsvoorstel aangeboden aan de gemeenteraad. Ferfolchtrajekt 9 mei – 9 juni

22 juni Na zomerreces

1 juli – 1 april 2024

Voorjaar 2024

Op 9 mei 2023 is het concept van dit programma vrijgegeven voor een zogeheten ronde van ‘wensen en bedenkingen’. Dit is niet een formele zienswijze – op basis van de Algemene Wet Bestuursrecht – maar een informele ronde om te luisteren naar reacties van direct betrokkenen. De wensen en bedenkingen betrekt de provincie bij het opstellen van het ontwerp FPLG dat eind juni aan het Rijk wordt aangeboden. Raadsbehandeling concept FPLG Na het zomerreces wordt het ontwerp FPLG ook in formele zin vrijgegeven voor inspraak. Deze inspraak is vooral bedoeld voor inwoners die zich – door de hoge tijdsdruk van het maakproces – nog niet konden uitspreken over het programma. Het staat iedereen, dus ook de raad, vrij om te reageren op het ontwerpprogramma. Deze reacties worden alle meegenomen bij de aanpassingen van het ontwerp FPLG. Het Rijk heeft van 1 juli dit jaar tot 1 april 2024 om het FPLG van een reactie te voorzien. Dit gebeurt door het Ministerie van Landbouw en Natuur, het zogeheten Kennisconsortium en de Ecologische Autoriteit. Deze reacties verwerkt de provincie – samen met de resultaten van de inspraak - tot een definitief FPLG dat naar verwachting in het voorjaar van 2024 ter vaststelling aan Provinciale Staten wordt aangeboden.

Ried Punt Side

: : :

22 juni 2023 10 5

Burgum, 6 juni 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Tytsjerksteradiel, secretaris,

burgemeester,

mevr. H.M. van Gils

dhr. drs. L.J. Gebben

Riedsbeslút De raad van de gemeente Tytsjerksteradiel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 6 juni 2023, punt nummer: 10; Beslút: 1. Kennis te nemen van het concept Frysk Programma Landelijk Gebied; 2. Kennis te nemen van de brief reactie concept FPLG Friese gemeenten; 3. Kennis te nemen van de brief reactie concept FPLG burgemeester en wethouders Tytsjerksteradiel; 4. In deze fase geen aanvullende reactie in te dienen bij de provincie. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Tytsjerksteradiel van 22 juni 2023.

De griffier,

De voorzitter,

Mevr. mr. A. Dam

Dhr. drs. L.J. Gebben