Document · PDF

Programmabegroting 2022-2025, inclusief erratum

RAADSVERGADERING 2018 t/m 2024 4 november 2021, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Programmabegroting 2022-2025 (besluitvormend)29.744 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Ombuigingen begroting 2021: Versterken Sociale Basis (per 2023) Bij de begroting 2021 is vastgesteld dat wij de sociale basis gaan versterken door het budget op basis van een nieuwe visie te gaan verdelen in plaats van op grond van historisch gegroeide subsidies. Hierbij is een taakstelling ingeboekt op het nieuw te verdelen bedrag. De nieuwe visie is in oktober aan de gemeenteraad voorgelegd. De nieuwe subsidieregeling stelt het college voorlopig vast in het vierde kwartaal van 2021. Op basis van de besluitvorming van de gemeenteraad op 14 oktober over de visie, zetten we nu een volgende stap in het concretiseren van de visie 'versterken sociale basis'. In oktober en november organiseren we werksessies voor onze uitvoeringspartners. We vragen hen hoe zij willen/kunnen bijdragen aan het realiseren van de visie. Aan het begin van 2022 kunnen wij concluderen in hoeverre de taakstelling gerealiseerd kan worden per 2023.

Ombuigingen begroting 2021: Maatregelen Participatie (per 2021/2023) De subsidies vanuit de versnellingsagenda voor de projecten Beurtschip en Spitkeet zijn niet toegekend, waardoor deze ombuiging niet is gerealiseerd. Het project Beurtschip wordt nu opgevoerd in de begroting 2022 en 2023. Per 1 januari 2022 stoppen we wel met het project Spitkeet, waardoor een deel van de taakstelling wordt gerealiseerd. Wel wordt het huidige bouwproject afgemaakt. Naar verwachting zijn de werkzaamheden afgerond in juni 2022. In dit verband leggen wij in de loop van 2022 een begrotingswijziging voor aan de raad.

Ombuigingen begroting 2021: Reduceren Personeel Gebiedsteams (per 2024) Bij de begroting 2021 is besloten om per 2024 de formatie in de gebiedsteams te reduceren. Dit in lijn met de transformatie die clusterbreed omarmd is: als resultaat van de transformatie willen wij een meer faciliterende en terugtredende overheid. In deze lijn willen wij de formatiereductie realiseren. Omdat de bestaande visies en beleidskaders aansluiten op de opdracht is het mogelijk om de aandacht te richten op de uitvoerende taken. Er is gekozen om de benodigde ontwikkelingen in kaart te brengen waarna deze worden geordend (2021), geprioriteerd (2021/2022) en vervolgens vertaald in resultaatgerichte processen (2022/2023). Tevens wordt in 2022 gestart met optimalisatie van een aantal eenvoudige processen en in 2022 gestart met het

ontwikkelen en implementeren van een aantal producten welke via de toegang

geautomatiseerd afgehandeld kunnen worden. Begin 2023 is het moment waarop we kunnen Gemeente Tytsjerksteradiel 61

Programmabegroting 2022-2025

concluderen, of wij de taakstelling per 2024 gaan realiseren. Daarna volgt in 2023 en 2024 aandacht voor verdergaande professionalisering en transformatie.

Ombuigingen (begroting 2021) en taakstellingen (beleidskader sociaal domein) op Maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugd (2021/2022) Een drietal bezuinigingen zijn op de budgetten voor maatwerkvoorzieningen ingeboekt, we beschrijven ze hier gezamenlijk. Het is complex om het effect van deze maatregelen separaat te meten, in totaliteit zien wij een positieve ontwikkeling in de ontwikkelingen van de Wmokosten, corona speelt daarin ook mee.

Kostenbewustzijn Gebiedsteams per 2020 (Beleidskader 2019)

Het kostenbewust handelen is op verschillende manieren tot uitvoering gebracht. Op gebied van Jeugdzorg zijn heronderhandelingen gevoerd over trajectprijzen. Op casusniveau is gestuurd

juiste

hoogte

van

intensiteiten

door

het

toepassen

van

lokaal

contractmanagement. Met onze sociaal werkers met de expertise Wmo onderzoeken wij bij elke verstrekking/toekenning van een voorziening welke kwalitatief goed is en qua kosten de goedkoopste. Daarnaast zijn er kleinschalige initiatieven van sociaal werkers, zoals het realiseren van tilliften bij kleinschalige woon-zorgvoorzieningen voor uniform gebruik, die meehelpen in het beheersen van de kostenstijging. -

Gedifferentieerde Inkoop Wmo per 2022 (Beleidskader 2019)

In 2020 hebben wij onze inkoop van Wmo-maatwerkdienstverlening geëvalueerd. De uitkomsten hiervan nemen wij mee richting nieuwe inkoop. In 2021 starten we met het proces om te komen tot een nieuwe inkoopstrategie voor de Wmo, waarbij wij de inkoop van voorzieningen in het kader van de Participatiewet betrekken. De gemeenteraad wordt hierin betrokken en de planning is om begin 2022 de contouren van de nieuwe inkoopstrategie vast te stellen. Hiermee kan in 2022 opnieuw aanbesteed worden, geëffectueerd per 1-1-2023 in een nieuwe inkoop van de Wmo-maatwerkdienstverlening. Dit betreft de huishoudelijke hulp, individuele begeleiding, dagbesteding en kortdurend verblijf. Er is bewust gekozen voor de ingangsdatum 1-1-2023 zodat de diensten i.h.k.v. de Participatiewet kunnen worden betrokken en dwarsverbanden kunnen worden gelegd. -

Heronderzoeken Wmo per 2022 (Begroting 2021)

Eind van 2020 zijn een aantal cliënten met langlopende en kostenintensieve ondersteuning opnieuw gesproken samen met hun zorgaanbieders. Het doel was om opnieuw te kijken of de indicatie passend is en of, bij een deel van de heronderzoeken, er een mogelijkheid bestond tot toelating tot de Wlz. De heronderzoeken zijn uitgevoerd en indicaties zijn afgeschaald, in een enkel geval opgeschaald en voor een aantal cliënten bood de verruimde openstelling van de Wet langdurige zorg per 2021 mogelijkheden. Het project is afgesloten en heeft onder aan de streep veel geld bespaard, grotendeels door toeleiding richting Wlz. Actualisatie Kwijtschelding afval- en rioolheffing Geconstateerd is dat het begrote bedrag aan kwijtscheldingen niet in lijn ligt met de (verwachte) realisatie. Dit vraagt een bijstelling van het begrote bedrag van € 42.000 voor 2022 en verder.

Gemeente Tytsjerksteradiel 62

Programmabegroting 2022-2025

Financieel rekening

begroting

(x € 1.000)

2020

2021

2022

Lasten

41.917

41.017

41.932

Baten

12.557

9.225

Saldo

- 29.360

-924

per inw.

meerjarenperspectief verschil

2023

2024

2025

916

41.441

40.695

40.510

9.785

560

9.846

9.862

- 31.791

- 32.148

- 356

- 31.595

- 30.833

- 30.648

-992

-1.003

-11

-986

-962

-956

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2021 en 2022 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2022-2025 Project Beurtschip (2022 en 2023)

-144 N

Nieuwe wet inburgering

-70 N

Uitbreiding formatie Zorgadministratie (2022 en 2023)

-20 N

Ontwikkelingen JoBinder (Wmo-vervoer)

-19 N

Uitbreiding formatie Communicatie Sociaal Domein (2022)

-35 N

Uitbreiding formatie Gebiedsteams (2022)

-250 N

Wet Aanpak Meervoudige Problematiek (Wams)

-6 N

Invoering woonplaatsbeginsel Jeugd

609 V

Overige beleidsrelevante ontwikkelingen Actualisatie budgetten maatwerkvoorzieningen Wmo

420 V

Actualisatie budgetten maatwerkvoorzieningen Jeugd

-704 N

Ombuigingen Kostenbewustzijn Gebiedsteams (Beleidskader Sociaal Domein 2019)

200 V

Gedifferentieerde Inkoop Wmo (Beleidskader Sociaal Domein 2019)

200 V

Overige ontwikkelingen Actualisatie Zelfstandigenregelingen

28 V

Actualisatie budgetten Welzijn & Gebiedsteams

64 V

Actualisatie Bijzondere Bijstand (aantal x prijs)

-80 N

Actualisatie Kwijtschelding afval- en rioolheffing

-42 N

Actualisatie Beschut werkplekken (taakstelling x prijs)

-98 N

Actualisatie DVO Caparis (aantal x prijs)

70 V

Indexering (3%) budgetten Wmo Maatwerkvoorzieningen

-230 N

Indexering (3%) budgetten Jeugd Maatwerkvoorzieningen

-238 N

Indexatie overige budgetten

-16 N

Actualisatie kapitaallasten

77 V

Actualisatie onderhoudskosten welzijnsgebouwen

-108 N

Actualisatie personeelslasten (Bijdrage WM8KTD)

34 V

Overige verschillen per saldo

Totaal

Gemeente Tytsjerksteradiel 63

356 N

Programmabegroting 2022-2025

Indicatoren Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Legenda

tableCell12 Indicator Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin

Meting

Eenheid

Refertejaar

4,0

(2019)

2,0

(2019)

382,6

aantal

(2020)

0,0

(2019)

1,6

(2020)

10,3

(2020)

0,2

(2018)

512,0

aantal

(2020)

68,5

(2020)

620,0

aantal

(2020)

Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Bijstandsuitkeringen Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Jongeren met delict voor rechter Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Jongeren met jeugdbescherming Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Jongeren met jeugdhulp Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Jongeren met jeugdreclassering Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Lopende re-integratievoorzieningen Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Netto arbeidsparticipatie Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Gemeente Tytsjerksteradiel 64

Programmabegroting 2022-2025

Verbonden partijen De Verbonden Partijen binnen dit programma zijn: Centrumregeling Sociaal Domein Fryslân Gemeenschappelijke regeling (licht) Mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân

Gemeente Tytsjerksteradiel 65

Programmabegroting 2022-2025

7. Volksgezondheid en milieu Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen Volksgezondheid en milieu zijn belangrijke onderwerpen voor onze gemeente. Duurzaamheid In 2021 zijn zowel de Duurzaamheidsagenda als de Transitie Visie Warmte vastgesteld. De komende jaren zal de uitvoering hiervan een groot beroep doen op de gemeente, haar inwoners en de bedrijven en instellingen. Stikstof De ontwikkelingen in het stikstofdossier zullen naar verwachting ook in 2022 nog niet zijn uitgekristalliseerd. Weliswaar heeft de regering met de inwerkingtreding van de nieuwe stikstofwet per 1 juli 2021 al een eerste stap gezet om ontwikkelingen in de bouw van het slot te krijgen en om zogenaamde PAS-melders te legaliseren, maar naar verwachting zijn nog aanvullende maatregelen nodig. Volksgezondheid Wij vinden de gezondheid van onze inwoners erg belangrijk. Er is een nieuwe nota gemeentelijk gezondheidsbeleid in voorbereiding voor de komende vijf jaar. Hierin wordt beschreven op welke manier wij de gezondheid van inwoners willen stimuleren. Dit gebeurt uiteraard samen met inwoners en organisaties. Begin 2022 wordt de nota voorgelegd aan de gemeenteraad. Klimaat en milieu Het programma Volksgezondheid en milieu omvat verder de zorg voor milieu, reiniging, compostering, riolering en de sanering van milieuhinderlijke bedrijven.

Het is daarmee gericht op het bevorderen van een schone en hygiënische leefomgeving voor de burgers en het verminderen van de belasting voor het milieu. Met de komst van de Omgevingswet gaat er voor de milieutaken veel veranderen. Er komt ruimte om binnen een bepaalde bandbreedte af te wijken van de huidige milieuregels en er wordt ingezet op nieuwe instrumenten. Een grote uitdaging, waarbij extra inspanning moet worden geleverd, ligt daarbij op de onderwerpen externe veiligheid en geluid. Voor externe veiligheid gaan we van risicocontouren naar aandachtsgebieden, en voor geluid worden de Basisgeluidsemissie (BGE) geïntroduceerd. Preventie en hergebruik van afvalstoffen en hergebruik van secundaire grondstoffen en regenwater zijn verder belangrijke uitgangspunten. In het Grondstoffenbeleidsplan 20202025 is de lijn beschreven die we aanhouden met als doel de VANG-doelstellingen te realiseren. Klimaatverandering brengt met zich mee dat er naast de aandacht voor de afvoer van afvalwater (volksgezondheid) steeds meer aandacht uitgaat naar een adequate reactie op het

Gemeente Tytsjerksteradiel 66

Programmabegroting 2022-2025

frequent voorkomen van zeer intensieve regenbuien en hoe om te gaan met lange periodes van droogte.

Uitwerking Kadernota 2022-2025 In de Kadernota 2022-2025 zijn door het college de grote lijnen van de nieuwe begroting aangegeven. Hieronder vindt u, voor zover van toepassing, de uitwerking van de Kadernota zoals die op 8 juli 2021 door uw raad opiniërend is besproken.

Nieuw of gewijzigd beleid Basiskaart Geluid Emissies In het kader van de Omgevingswet zijn we verplicht voor een groot deel van onze wegen Basis Geluid Emissiekaarten (BGE) vast te stellen. We willen aan deze wettelijke verplichting voldoen. De BGE zijn noodzakelijk om te komen tot de beoordeling van een goede ruimtelijke ordening in het kader van onze omgevingsplannen en voor het beoordelen van aanvragen om omgevingsvergunningen. Voor de doorgaande wegen in onze gemeenten hebben wij voor het wegverkeerslawaai geluidzones vastgesteld. Op basis van de Omgevingswet moeten ook voor overige wegen geluidszones worden vastgelegd. Met behulp van software wordt op basis van deze data de geluidaandachtsgebieden bepaald waarmee rekening dient te worden gehouden voor nieuwe ontwikkelingen. Om voor de belangrijkste wegen een Basis Geluid Emissiekaart vast te stellen is formatieve uitbreiding van 0,6 fte (0,3 per gemeente zijnde € 25.000) en een werkbudget van € 35.000 per gemeente opgenomen in de begroting. [Kadernota nr. 02.01]

Formatie gemeentelijk beleid op het vlak van Milieu Door aanscherping van wettelijke voorschriften op het gebied van externe veiligheid, luchtkwaliteit, licht, geur en geluid moeten er extra maatregelen worden genomen. Deze vergen 0,4 fte en vooralsnog voor 3 jaren om aan het einde te evalueren over voortzetting. Jaarlijks vraagt dit € 17.500 budget. [Kadernota nr. 07.10]

Formatie stikstof Om te voldoen aan de eisen omtrent stikstof geven we uitvoering aan het implementatieplan stikstof. Deze werkzaamheden vergen een 0,5 fte extra inzet. Gelet op de onzekerheden voor de langere termijn wordt voorgesteld dit eerst voor een periode van 3 jaren aan te houden. Deze tijdelijke formatie kost jaarlijks € 40.000 voor de komende 3 jaren. [Kadernota nr. 07.09]

Uitbreiding ondersteuning gaswinningsdossier De problematiek van de gaswinning vraagt extra inspanningen ook al is het gemeentebestuur geen bevoegd gezag. We luisteren naar maatschappelijke onrust en proberen de beïnvloeding zoveel mogelijk te benutten. Dit vraagt extra inspanningen (1 fte), waarvan de kosten voor onze gemeente € 32.500 per jaar bedragen. Vooralsnog gaan wij uit van een periode van 3 jaren. [Kadernota nr. 07.08]

Gemeente Tytsjerksteradiel 67

Programmabegroting 2022-2025

Ontwikkelingen in bestaand beleid Werkbudget Global Goals Fairtrade De activiteiten voor Global Goals en Fairtrade zijn in het plan van aanpak 2022-2026 door de raad vastgelegd. Deze voortzetting vraagt gedurende deze jaren een budget van € 3.000 per jaar. [Kadernota nr. 21.08]

Overige ontwikkelingen Wettermemo (M-3-9-9 - Moasje FNP) It kolleezje hat de moasje mei faasje oppakt en de portefuljehâlder hat dit yn it PBOW (Provinciaal Bestuurlijk Overleg Water) ynbrocht. De oare oerheden (Fryske gemeentes, provinsje en Wetterskip) hawwe dit posityf ûntfongen. Yn 'e mande mei dizze oerheden sille wy besykje jierliks in mei in Fryslân brede wettermemo/nijsbrief te kommen mei ynformaasjke oer wat der dien is ((weromsjen) en wat der noch dien wurde sil (foarútsjen) op it mêd fan wetter (kwaliteit, kwantiteit, swimwetter, grûnwetter esfh). Doel fan dizze 'wettermemo' is de ferskate bestjoeren te ynformearjen te kinne oer Fryske wettersaken. Dizze wettermemo kin dan foar de ried oanfolle wurde mei gemeente spesifike wettersaken . Hartveiligheid (M-3-9-17 - Motie D66) Het college gaat starten met een inventarisatie van de huidige stand van zaken c.q. dekking van het aantal burgerhulpverleners en beschikbare AED’s in Tytsjerksteradiel. De uitkomst hiervan zal opgenomen worden in een notitie en aangeboden worden aan de raad. Verwacht wordt dat de kosten van de inventarisatie binnen het huidige gezondheidsbudget kunnen worden opgevangen. Afvalstoffenheffing en Rioolheffing Voor een nadere toelichting op de afvalstoffenheffing en rioolheffing verwijzen wij naar de paragraaf Lokale Heffingen.

Gemeente Tytsjerksteradiel 68

Programmabegroting 2022-2025

Financieel rekening (x € 1.000)

2020

begroting 2021

2022

meerjarenperspectief verschil

2023

2024

2025

Lasten

8.371

9.338

9.217

- 122

9.278

9.255

9.107

Baten

6.913

6.227

6.271

6.341

6.400

6.467

Saldo

- 1.458

- 3.111

- 2.945

166

- 2.937

- 2.855

- 2.640

-46

-97

-92

-89

-82

per inw.

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2021 en 2022 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2022-2025 Privaatrechtelijk optreden (01.02)

-7 N

Uitbreiding ondersteuning gaswinningsdossier (07.08)

-33 N

Formatie gemeentelijk beleid op het vlak van milieu (07.10)

-17 N

Formatie stikstof (07.09)

-40 N

Basiskaart Geluid Emissies (02.01)

-60 N

Werkbudget Global Goals Fairtrade (21.08)

-3 N

Overige beleidsrelevante ontwikkelingen Bijdrage aan Veiligheidsregio Fryslân - onderdeel gezondheidszorg

-23 N

Bijdrage aan uitvoeringsdienst FUMO

12 V

Onderzoek duurzame bedrijventerreinen (incidenteel in 2021)

23 V

Actualisatie bodemdossiers (incidenteel in 2021)

10 V

Formatie stikstofbeleid (incidenteel in 2021)

91 V

Aanpassing rioolheffing (obv tariefsberekening)

-46 N

Aanpassing afvalstoffenheffing (obv tariefsberekening)

Lagere verwerkingskosten grijs huisvuil

113 V

Toename verwerkingskosten GFT

-63 N

Lagere kosten maatregelen Grondstoffen Beleids Plan

56 V

Hogere opbrengsten ingezameld kunststof drankenkartons

77 V

Toename verwerkingskosten kunststof/drankenkartons

-59 V

Lagere verwerkingskosten papier door herstel papierprijs

75 V

Toename verwerkingskosten afvalstromen milieustraat

-131 N

Ombuigingen Afschaffen aanvullend pakket GGD (begroting 2021 - 1.28)

34 V

Daling taakstelling besparing inzet ondergrondse containers (tov 2021)

-30 N

Overige ontwikkelingen Actualisatie bijdrage WM8KTD

96 V

Actualisatie personeelslasten

19 V

Actualisatie kapitaallasten

78 V

Toename kostenafvalkalender/afval app

-11 N

Daling verkoopopbrengst compostering

-16 N

Onttrekking voorziening riolering (obv tariefsberekening)

23 V

Overige verschillen per saldo

-10 N

Totaal

166 V

Gemeente Tytsjerksteradiel 69

Programmabegroting 2022-2025

tableCell12 Indicator

Meting

Eenheid

Refertejaar

10,2

(2019)

166,0

(2019)

Hernieuwbare elektriciteit Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Omvang huishoudelijk restafval Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Verbonden partijen De Verbonden Partijen binnen dit programma zijn: Gemeenschappelijke regeling FUMO (Fryske Utfieringsorganisaasje Miljeu en Omjouwing) Vennootschap / Coöperatie Afvalsturing Friesland N.V. (handelsnaam Omrin)

Gemeente Tytsjerksteradiel 70

Programmabegroting 2022-2025

8. Volkshuisvesting, RO en stedelijke vernieuwing Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen Het programma Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening richt zich op een goede ruimtelijke kwaliteit van het gemeentelijk grondgebied, een plezierig, veilig woon- en werkklimaat en een evenwichtige woningmarkt. De woningbouwafspraken met provincie en regio zijn uitgewerkt in een woningbouwprogramma voor Tytsjerksteradiel. Het komend jaar zal voor verschillende dorpen wordt gestart met het realiseren van woningbouwplannen met de intentie om ook de vraag van onze eigen inwoners te kunnen bedienen. De vastgestelde visie Maatschappelijk Vastgoed wordt uitgewerkt in een concreet Uitvoeringsplan. Op 1 juli 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De regels voor de omgeving waar we wonen, werken en recreëren worden in deze wet samengevoegd en vereenvoudigd. Het biedt meer ruimte voor maatwerk en initiatief en leidt tot betere en snellere besluitvorming. In dit jaar werken we verder aan de implementatie van de Omgevingswet in onze organisatie.

Nieuw of gewijzigd beleid Omgevingswet Op 1 juli 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De regels voor de omgeving waar we wonen, werken en onze vrije tijd doorbrengen worden daarin samengevoegd en vereenvoudigd. Binnen de wet is meer ruimte voor maatwerk en ideeën uit de samenleving. Om de Omgevingswet in de praktijk uit te voeren zijn er nieuwe instrumenten die gemeenten kunnen gebruiken voor de inrichting van de leefomgeving, zoals een omgevingsvisie, programma’s, omgevingsplan en omgevingsvergunning. Bij de inwerkingtreding worden de bestaande bestemmingsplannen van rechtswege tijdelijke omgevingsplannen. Daarmee voldoen deze plannen nog niet automatisch aan de intentie van de Omgevingswet. Door ervaring in de praktijk leren we de komende jaren hoe we de nieuwe instrumenten het beste volgens de doelen van de Omgevingswet en de wensen voor onze gemeente ingericht kunnen worden. De doorvertaling van de nieuwe wet vraagt daarom ook de komende jaren om extra middelen en inzet. Hiervoor wordt nu voorgesteld de eerdere voorgestelde middelen van € 15.000 in 2022 en ruim € 80.000 in 2023 beschikbaar te stellen. [Kadernota nr. 08.09b]

Gemeente Tytsjerksteradiel 71

Programmabegroting 2022-2025

Uitvoering woningbouwprogrammering Door de regionale woningbouwprogrammering wordt met instemming van de provincie ruimte geboden voor meer lokale invulling van de woningbehoefte. Deze uitvoering biedt meer ruimte voor woningbouwplannen en vragen dus meer capaciteit. Om de realisatie van de woningbouwprogrammering mogelijk te maken is voor Tytsjerksteradiel een extra personele schil op ruimtelijke ordening noodzakelijk. Voor het jaar 2022 wordt hiervoor € 200.000 ingeschat. [Kadernota nr. 08.05]

Overige ontwikkelingen Prestatieafspraken sociale huurwoningen (M-3-9-11 - Motie CDA en CU) De raad heeft opgeroepen om bij de te maken prestatieafspraken met woningbouwcorporaties specifiek aandacht te vragen voor sociale huurwoningen om met een beter aanbod iets te doen aan de lange wachtlijsten. De gemeenteraad heeft tijdens het Iepen Podium van 9 september 2021 aangegeven meer informatie te willen ten aanzien van verhuurbeleid, duurzaamheid, woningaanbod en onderhoud van WoonFriesland. WoonFriesland zal op korte termijn een presentatie geven aan de raad waarbij deze thema’s aan bod komen. Ombuiging verhogen leges RO Uit onderzoek naar de kostendekkendheid van de leges blijkt dat de bestede tijd aan het opmaken van principe verzoeken ruimtelijke ordening en het opstellen en wijzigen van bestemmingsplannen (lang) niet in rekening worden gebracht. Het voorstel is om op termijn 100% kostendekkende tarieven in te stellen. Dit is de opdracht van de taakstellingsvoorstellen uit de begroting 2021 waarvoor een taakstelling van € 98.000 is opgenomen. Op basis van de voorgestelde tarieven en verwachte aantallen is de taakstelling realiseerbaar en wordt er een meeropbrengst verwacht.

Gemeente Tytsjerksteradiel 72

Programmabegroting 2022-2025

Financieel rekening (x € 1.000)

2020

begroting 2021

2022

meerjarenperspectief verschil

2023

2024

2025

Lasten

3.773

2.759

3.063

304

2.667

2.549

Baten

921

365

474

108

487

500

510

Saldo

- 2.853

- 2.394

- 2.589

- 195

- 2.180

- 2.050

- 2.039

-90

-75

-81

-6

-68

-64

per inw.

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2021 en 2022 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2022-2025 Privaatrechtelijk optreden (01.02) Participatiewebsite (08.09c)

-9 N -8 N

Uitvoering Woningbouwprogrammering (08.05)

-200 N

Omgevingswet (8.09b)

-15 N

Overige beleidsrelevante ontwikkelingen Budget implementatie Omgevingswet

-80 N

Ombuigingen Verhogen leges RO (begroting 2021 - 4.1, oorspronkelijke ombuiging € 98.000)

108 V

Overige ontwikkelingen Actualisatie bijdrage WM8KTD

-103 N

Actualisatie personeelslasten

-17 N

Actualisatie kapitaallasten

48 V

Budget inventarisatie historische panden (2021 incidenteel € 35.000, vanaf 2022 structureel €

30 V

5.000) Actualisatie budget omgevingsvergunningen

10 V

Overige verschillen per saldo

41 V

Totaal

Gemeente Tytsjerksteradiel 73

-195 N

Programmabegroting 2022-2025

tableCell12 Indicator Demografische druk

Meting

Eenheid

Refertejaar

86,6

(2021)

771,0

euro

(2021)

875,0

euro

(2021)

213,0

euro

(2020)

3,5

aantal

(2020)

Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Gemiddelde WOZ-waarde Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Nieuw gebouwde woningen Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Gemeente Tytsjerksteradiel 74

Programmabegroting 2022-2025

Overhead Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen We willen een zo efficiënt en effectief mogelijke bedrijfsvoering, die past bij tegenwoordige ontwikkelingen. Met een focus gericht op de (middel)lange termijn, waardoor de programma’s kunnen worden uitgevoerd en de maatschappelijke doelstellingen daarbinnen kunnen worden gerealiseerd. En een, binnen de beschikbaar gestelde middelen, zo optimaal mogelijke dienstverlening aan de burgers en een zo efficiënt mogelijke ondersteuning van het bestuur.

Nieuw of gewijzigd beleid Continuering FTE HRM voor 2022 Naast de reguliere dienstverlening levert team HRM de noodzakelijke ondersteuning aan en advisering op diverse doorontwikkelingen binnen de organisatie. Daarnaast is het team verantwoordelijk voor het opstellen en actualiseren van het HRM-beleid. Voor het totale takenpakket had het team tijdelijk 1,12 fte extra beschikbaar. Het beoogde opstellen en actualiseren van dit beleid is in de afgelopen jaren (2020/2021) slechts gedeeltelijk gelukt doordat inzet voor de Coronacrisis prioriteit heeft gekregen. In 2022 willen we de huidige dienstverlening continueren en de achterstand in het opstellen en actualiseren van beleid wegwerken. Hiervoor is de tijdelijk extra capaciteit (1,12 fte, bestaande uit 0,45 fte HRM-ondersteuning en 0,67 fte HRM-advies) nog een jaar langer nodig. Kiezen we niet voor extra inzet, dan wordt de benodigde extra advisering voor diverse organisatieonderdelen, waar doorontwikkeling noodzakelijk geacht wordt, gestopt of afgebouwd. Een deel van de afdelingsondersteuning valt weg. Diverse beleidsonderdelen worden niet verder ontwikkeld en vastgesteld voor de organisatie. We stellen voor om benodigde tijdelijke capaciteit voor 2022 beschikbaar te stellen. [Kadernota nr. 00.04]

Gemeente Tytsjerksteradiel 75

Programmabegroting 2022-2025

Coördinatie energiebeheertaken De ontwikkelingen op de energiemarkt gaan snel. Ook de wet- en regelgeving op gebied van energie, energiemanagement en duurzaamheid veranderen voortdurend. Om hier richting aan de geven en om er beleid op te maken is het meer dan wenselijk om binnen de gemeente een energiecoördinator aan te stellen. Er is een wettelijke plicht om het energieverbruik van de gemeentelijke gebouwen te monitoren. De gemeente heeft inmiddels een energiemonitoringssysteem. Het is de bedoeling dat aan de hand van dit monitoringssysteem er energiebesparingsdoelstellingen worden opgesteld en dat de voortgang hiervan bewaakt wordt en dat de vorderingen gerapporteerd worden. De coördinator moet ook kennis hebben van subsidieregelingen, fiscale regelingen e.d. De verwachting is dat hij of zij op die manier zijn kosten weer terug kan verdienen. Het gaat in eerste instantie om een halve fte voor Tytsjerksteradiel. Deze halve baan kan eventueel met een halve fte voor Achtkarspelen gecombineerd worden tot een volledige functie. [Kadernota nr. 00.12]

Formatie-uitbreiding i.v.m. subsidie in relatie tot staatssteuntoets Door toenemende druk vanuit wet- en regelgeving op de rechtmatigheid van diverse processen, wordt systematisch geanalyseerd waar we als organisatie risico’s lopen. Daaruit is gebleken dat wij niet voldoen aan Europese Wetgeving op het gebied van subsidies. Om dat nu wel te bereiken moeten wij voldoen aan de toets op staatssteun bij subsidies. Alle subsidies (bestaande en nieuwe) moeten getoetst worden. De gemeente loopt mogelijk aanzienlijke financiële risico's, niet alleen zelf maar ook samen met partners of subsidieontvangers. Toegekende subsidies moeten mogelijk teruggevorderd worden wanneer deze niet voldoen aan de staatssteuntoets. Naast de financiële risico's is er ook kans op imagoschade voor de gemeente in haar rol als betrouwbare partner voor inwoners, ondernemers en partners. Voorgesteld wordt om structureel budget beschikbaar te stellen voor het aannemen van een specialist en hiermee het specialisme in huis halen om de toets uit te kunnen voeren en nieuwe trajecten van actueel advies te kunnen voorzien. [Kadernota nr. 00.09]

Gemeente Tytsjerksteradiel 76

Programmabegroting 2022-2025

Herindeling Team Communicatie / tijdelijke uitbreiding inzet personeel De sterk veranderende organisatie vraagt steeds meer van team Communicatie en ook de opdrachten worden complexer met meer tijdsdruk. De vraag vanuit bestuur en organisatie (huidig takenpakket) ligt veel hoger dan met de huidige formatie bediend kan worden. Het team komt voor het jaar 2022 met de huidige opdrachtenlijst 1,5 formatieplek te kort. Om tot een structurele aanpak te komen is 'meer van hetzelfde' niet de juiste oplossing. Team Communicatie heeft een verandertraject ingezet. Hierbij dient (her)prioritering binnen de organisatie ertoe te leiden dat er in 2023 op basis van duidelijke afspraken gewerkt gaat worden. Inzet voor het team is om in 2023 met de originele bezetting van uren de organisatie effectief te ondersteunen. Naast de invulling van de huidige opdrachten moet het team ook aan de slag met het verandertraject. De extra inzet wordt gebruikt om een deel van de opdrachten voor 2022 uit te kunnen voeren. Zonder deze extra inzet zal de ondersteuning van diverse opdrachten en werkzaamheden niet uitgevoerd kunnen worden. Naast het risico dat er decentraal oplossingen gezocht worden, met hogere kosten als gevolg, zullen ook onze inwoners het gaan merken. [Kadernota nr. 00.02]

ICT: Informatieveiligheid Met de toenemende digitalisering neemt het belang van informatieveiligheid ook toe. We merken dat de digitale kwetsbaarheden en dreigingen fors toenemen. Ook de complexiteit en de impact van security-incidenten nemen toe op zowel bestuurlijk als uitvoerend niveau. Betrouwbare (en veilige) informatievoorziening is een absolute randvoorwaarde voor een gemeente. Er worden daartoe diverse maatregelen ondernomen, zoals het implementeren van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), die geldt als basisnormenkader binnen alle overheidslagen (Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen) voor informatiebeveiliging. Deze is leidend voor onze organisatie. Als gemeente nemen wij deel aan GGI-Veilig (GGI staat voor Gemeentelijke Gemeenschappelijke Infrastructuur). We kunnen daarmee onze digitale weerbaarheid verhogen en onze ICT-infrastructuur nog veiliger maken. Om de volgende stappen te kunnen zetten stellen we voor onder meer Security Information & Event Management (SIEM) en Security Operations Center (SOC) in te zetten. Deze helpen ons deze dreigingen zichtbaar te maken. Monitoring is verplicht gesteld vanuit de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Binnen de huidige ICT-begroting zijn onvoldoende middelen beschikbaar om de noodzakelijke volgende stappen structureel op te vangen.

We vragen voor nu een structurele verhoging van het budget van in totaal € 25.000 per jaar. [Kadernota nr. 00.04.01] Gemeente Tytsjerksteradiel 77

Programmabegroting 2022-2025

ICT: Ontwikkelingen BAG-WOZ: koppeling berichtenverkeer en licenties Gegevens in het belastingenpakket worden bijgewerkt door deze uit het taxatiepakket te importeren. Vanuit het ministerie is bepaald dat dit moet worden vervangen door berichtenverkeer. Hierdoor worden mutaties direct verwerkt, wat de kwaliteit ten goede komt. Verder zijn er meer licenties nodig om de WOZ-werkzaamheden goed uit te kunnen voeren. De totale kosten bedragen € 7.000 per jaar. [Kadernota nr. 00.04.05]

Spraakverkeer i.c.m. KCC-functionaliteit voor telefonie De dienstverlening van de gemeente moet aansluiten op de hedendaagse uitdagingen: moderne bereikbaarheid met verschillende contactvormen die burgers en bedrijven nu al gebruiken en nieuwe manieren van samenwerking, onafhankelijk van locatie en tijd. We gebruiken op dit moment onder meer een communicatieplatform voor spraak en Klantcontactcenter-functionaliteit uit 2005. Om door te kunnen ontwikkelen, moeten we investeren in vernieuwende spraak, UC en KCC-functionaliteit, waarbij we de al bij de organisatie in gebruik zijnde applicaties maximaal willen kunnen aansluiten. Omdat we in afwachting waren van een collectieve inkoop van telefonie, via GT Connect, hebben we de huidige software nog niet vervangen en is een echte vernieuwing uitgesteld. De overeenkomst GT Connect is inmiddels ontbonden, waardoor we alsnog zelf een nieuw platform moeten selecteren en implementeren. Een noodzakelijke upgrade kost jaarlijks € 20.000. Naast de aanschaf (structurele kosten), verwachten we eenmalige implementatiekosten. De hoogte hiervan is onbekend, omdat dit afhankelijk is van te maken keuzes. Deze kosten zijn daarom ook (nog) niet begroot. [Kadernota nr. 00.04.07]

Ontwikkelingen in bestaand beleid Aanbesteding van Microsoft-licenties Wij hebben we een Europese aanbesteding uitgevoerd voor Microsoft-licenties. Het resultaat van deze aanbesteding is dat de goedkoopste inschrijving duurder uitvalt dan het huidige contract. De oorzaak ervan zit hem vooral in het feit dat de functionaliteit van de voor ons benodigde licenties is uitgebreid en dat deze licenties duurder zijn geworden. Ook voorwaarden die vanuit de VNG zijn gesteld aan deze licenties en die ons onder meer betere juridische voorwaarden voor opslag van gegevens in de Cloud geven spelen, daarbij een rol. De extra kosten bedragen structureel € 15.000 per jaar. [Kadernota nr. 21.11]

Ventilatie-/brandveiligheidsproblematiek gemeentehuis Juli dit jaar is bij begrotingswijziging geld beschikbaar gesteld voor noodzakelijke aanpassingen op het gebied van brandveiligheid en nooduitgangen.

Gemeente Tytsjerksteradiel 78

Programmabegroting 2022-2025

Daarnaast is nog een ander gebrek geconstateerd en dat betreft het ventilatiesysteem. Dit systeem veroorzaakt al een aantal jaren (gezondheids)klachten. In verband met de recente COVID-19 uitbraak is het systeem nogmaals uitgebreid geïnspecteerd en onderzocht. Het is hoognodig dat het systeem een grondige renovatiebeurt/vervanging ondergaat. Daarbij past de kanttekening dat er een directe relatie ligt met onderliggende structurele gebreken aan de schil van het gebouw door met name de toegepaste vliesgevel die vooralsnog niet opgelost worden omdat dat een meer structurele (huisvestings)afweging vraagt. Omdat er nog een engineeringsvraagstuk speelt is de kostenraming nu nog indicatief. [Kadernota nr. 21.07]

Overige ontwikkelingen Bij de behandeling van de Kadernota 2022 - 2025 door de Raad zijn de volgende moties ingediend en aangenomen: Versimpelteam (M-3-9-13 - Motie CU) Het is de bedoeling dat het op te richten "versimpelteam" in samenwerking met andere relevante organisaties gaat werken aan een gezamenlijke aanpak om de communicatie, de beschrijving van procedures te versimpelen met daarbij aandacht voor de toonzetting richting de inwoners. Hiervoor wordt in 2022 eenmalig € 20.000 beschikbaar gesteld, dit te bekostigen door een onttrekking uit de algemene reserve en het na 2022 te borgen in de bestaande budgetten. Als het uit werk van het "Versimpelteam" blijkt dat er meer structele inzet nodig is om dit doel te bereiken, wordt hiervoor een verzoek ingediend. Inzichtelijk maken van resultaten en effecten (M-3-9-19 - Motie D66) Om uitvoering te kunnen geven aan de motie waarbij: in toekomstige beleid, en aanpassingen op bestaand beleid de consequenties voor onze

•

gemeente duidelijk te vermelden in zowel omvang (aantal burgers/ organisaties/partijen) als intensiteit/impact van het besluit. bij het inzetten van interventies/middelen de doelen zoveel als mogelijk (en nuttig)

•

SMART te maken en dus evalueerbaar bij de (extra) inzet van middelen tevens de ‘extra’ te realiseren opbrengsten te

•

vermelden (indien van toepassing) onze processen voor burgers en bedrijven zo in te richten dat we de kwaliteit van onze

•

dienstverlening kunnen meten en rapporteren is het expliciet opnemen van bovenstaande punten in het format van zowel de college adviezen als de raadsvoorstellen een mogelijkheid om hier invulling aan te geven. Deze uitwerking moet nog plaatsvinden. Herrubricering onder andere als gevolg van actualisatie tractie, gebouwenbeheer en gebouwen buitendienst Als gevolg van de conversie van het financieel systeem waren de kosten van tractie, gebouwenbeheer en gebouwen buitendienst verantwoord op taakveld 0.4 Overhead. In de begrotingswijziging van juli 2021 is dit voor 2021 overgeheveld naar taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer en taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie. Hiernaast heeft een Gemeente Tytsjerksteradiel 79

Programmabegroting 2022-2025

herrubricering plaatsgevonden tussen taakveld 0.4 Overhead en overige taken binnen programma 0. Vanaf de begroting 2022 is deze aanpassing structureel doorgevoerd waardoor de afwijking ten opzichte van de primaire begroting 2021 ontstaat. Het gevolg hiervan is dat de kosten op taakveld 0.4 Overhead zijn afgenomen, maar de kosten bij overige taken binnen programma 0; op taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer en taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie zijn gestegen. Het -op totaalniveau budgetneutraal- effect bedraagt voor taakveld 0.4 Overhead € 149.000 positief.

Financieel rekening (x € 1.000)

2020

begroting 2021

2022

meerjarenperspectief verschil

2023

2024

2025

Lasten

9.815

9.538

9.379

- 159

8.926

8.825

8.815

Baten

132

225

- 177

Saldo

- 9.683

- 9.313

- 9.331

- 18

- 8.878

- 8.777

- 8.767

per inw.

-305

-291

-1

-277

-274

-273

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2021 en 2022 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2022-2025 00.12 KN: Coördinatie Energiebeheertaken

-35 N

00.04.01 KN: ICT Informatieveiligheid

-25 N

00.04.05 KN: ICT Ontwikkelingen BAG WOZ Koppeling berichtenverkeer en licenties

-7 N

00.04.07 KN: ICT Spraakverkeer i.c.m. KCC functionaliteit voor telefonie

-20 N

21.11KN: ICT Meerkosten Microsoft licentiekosten

-15 N

08.09c KN: Participatiewebsite

-13 N

00.02 KN: Tijdelijke inzet uitbreiding personeel communicatie

-57 N

00.04 KN: Continuering HRM

-45 N

00.09 KN: Formatie-uitbreiding subsidie i.r.t. staatssteun

-20 N

00.11 KN: P&C Coördinator / gemeenteadviseur

-47 N

06.11 KN: Uitbreiding formatie communicatie Sociaal Domein

-35 N

Overige beleidsrelevante ontwikkelingen Motie 3-9-13 Versimpelteam

-20 N

Overige ontwikkelingen Actualisatie kapitaallasten

212 V

Indexatie incl. prijsaanpassing verzekeringen

-10 N

Herrubricering met overige programma's

149 V

Actualisatie bijdrage aan de WM (excl. KN onderdelen via bijdrage WM)

23 V

Actualisatie overige personeelskosten overhead

-57 N

Overige verschillen per saldo Totaal

Gemeente Tytsjerksteradiel 80

4V -18 N

Programmabegroting 2022-2025

tableCell12 Indicator

Meting

Eenheid

Refertejaar

Overhead

10,1

euro

(2022)

Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Gemeente Tytsjerksteradiel 81

Programmabegroting 2022-2025

3.2 Paragrafen

Gemeente Tytsjerksteradiel 82

Programmabegroting 2022-2025

3.2.1 Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf geeft een overzicht van de diverse lokale heffingen en belastingen op hoofdlijnen. Hiermee ontstaat inzicht in de lokale lastendruk. Dit is van belang voor de integrale afweging tussen aan de ene kant beleid en aan de andere kant de inkomsten. Ook laten we zien welk beleid de gemeente in het begrotingsjaar zal voeren ten aanzien van de lokale heffingen en de kwijtschelding hiervan. De lokale heffingen vormen een belangrijke inkomstenbron voor de gemeente. De heffingen worden voor het grootste deel opgebracht door burgers.

Algemeen De uitgangspunten van ons legesbeleid worden expliciet opgenomen in deze paragraaf. Door het eenduidig opnemen van informatie over tarieven en heffingen in de verschillende jaarstukken en het daarbij verstrekken van inzicht in de mate van kostendekkendheid op hoofdlijnen krijgt de raad sturingsmogelijkheden aangereikt. Zo kan de raad op een verantwoorde wijze keuzes maken ten aanzien van de gewenste en benodigde hoogte van tarieven c.a.

Basis van het beleid Per 1 januari 1994 zijn de (huidige) Gemeentewet en de wet Materiële belastingbepalingen van kracht geworden. De huidige legesverordening kent nog steeds zijn basis vanuit deze wetswijziging. Bij de jaarlijkse vaststelling van deze verordening is telkens vanuit deze kaders verder gewerkt.

Uitgangspunten van beleid voor deze begroting Bij het samenstellen van de begroting 2022 en de meerjarenraming is op grond van de kaderbrief van december 2020, de Kadernota 2022 - 2025 (voorjaar 2021) en de nadere kaderstelling voor de begroting 2022 en verder rekening gehouden met de volgende uitgangspunten: Verhoging van de totale OZB opbrengst met 1,4% voor 2022 ten opzichte van 2021 (betreft

•

indexatie 1,4%; voorstel om de extra verhoging van 2,5% van ombuigingslijn 4.1 voor 2022 te laten vervallen Daling van de afvalstoffenheffing voor één en meerpersoonshuidshoudens met

•

respectievelijk 0,58% en 0,41% Daling van de rioolheffing met (ongeveer) 1% conform de uitgangspunten van het onlangs

•

vastgestelde vGRP Verhoging overige tarieven daar waar mogelijk met een inflatiecorrectie van 1,4% en

•

partiële aanpassingen tarieven op basis van de ombuigingslijnen

Gemeente Tytsjerksteradiel 83

Programmabegroting 2022-2025

Belasting, heffingen en leges In het hiernavolgende overzicht worden de opbrengsten van de gemeentelijke belasting, heffingen en leges voor 2022 weergegeven. Ook is er een vergelijking met de begroting van 2021 gemaakt.

(x € 1.000)

Begroting

2022

2021

Verschil

Afvalstoffenheffing 7.3

Afval

3.556

3.892

- 336

317

377

- 60

Burgerzaken 0.2

Burgerzaken

Omgevingsvergunningen 1.2

Openbare orde en veiligheid

2.1

Verkeer en vervoer

8.1

Ruimtelijke ordening

117

108

8.3

Wonen en bouwen

344

Overige 1.2

Openbare orde en veiligheid

2.3

Recreatieve havens

2.4

Economische havens en waterwegen

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

7.4

Milieubeheer

8.3

Wonen en bouwen

0.61 OZB woningen

5.920

5.823

0.62 OZB niet-woningen

2.452

2.417

0.64 Belastingen overig

2.026

- 2.026

5.2

2.208

2.231

- 23

432

15.572

17.771

- 2.199

OZB

Precario Sportaccommodaties

Reclamebelasting 0.64 Belastingen overig Rioolheffing 7.2

Riolering

Toeristenbelasting 3.4

Economische promotie

TOTAAL

Gemeente Tytsjerksteradiel 84

Programmabegroting 2022-2025

Toelichtingen Onroerendezaakbelasting De onroerendezaakbelastingen zijn belastingen die worden geheven over binnen de gemeentegrenzen gelegen onroerende zaken. De WOZ-waarde vormt de heffingsmaatstaf voor de OZB. De tarieven worden jaarlijks gecorrigeerd voor de waardeontwikkeling van de onroerende zaken. •

Het OZB tarief wordt in 2022 verhoogd met een inflatiecorrectie van 1,4% voor de totale omzet ten opzichte van 2021 op basis van de vastgestelde kaderbrief. Het college stelt in deze begroting voor om de 2,5% verhoging, als onderdeel van ombuigingslijn 4.1 en overeengekomen bij de kadernota 2021-2024, voor 2022 niet door te voeren als gevolg van de financieel positieve ontwikkeling. Dit ter lastenverlichting voor de inwoners. Voor een gemiddelde situatie betekent dit een verhoging van de OZB van 1,4% van de aanslag ten opzichte van 2021.

Overige belastingen Toeristenbelasting De toeristenbelasting blijft in 2022 €1,50 per persoon per overnachting. Reclamebelasting De raad heeft in zijn vergadering van 19 december 2013 besloten tot het invoeren van een reclamebelasting waarbij de opbrengsten gebruikt zullen worden om een ondernemersfonds te voeden. Het doel van dit fonds is om het de ondernemers mogelijk te maken in het centrum promotionele activiteiten te organiseren en in te spelen op de ontwikkelingen van het Nieuwe Winkelen en de leegstandsproblematiek. De heffing geschiedt op de volgende grondslagen: •

een vast bedrag van € 75

•

een tarief van € 1,90 per € 1.000 WOZ-waarde (niet-woning) met een maximum van € 725.

Kostendekkende tarieven Onder de kostendekkende tarieven vallen de Afvalstoffenheffing, Rioolheffing en leges Burgerzaken. De kostenopbouw heeft te maken met directe- en indirecte kosten. Onder de directe kosten vallen de kosten op de taakvelden welke betrekking hebben op de heffing. Onder indirecte kosten vallen overhead, minimabeleid en btw. De overhead moet extra comptabel worden toegerekend en wordt berekend aan de hand van een methode waarbij een opslagpercentage over de directe lasten wordt gehanteerd voor de dekking van de overheadkosten. Dit percentage is berekend door de omvang van alle lasten van alle taakvelden (gecorrigeerd met de overheadkosten en het saldo) te delen door de omvang van de overheadkosten.

Gemeente Tytsjerksteradiel 85

Programmabegroting 2022-2025

Afvalstoffenheffing (ASH) Het tarief van de afvalstoffenheffing bestaat voornamelijk uit de kosten van het taakveld afval. Echter niet alle kosten van dit taakveld worden doorberekend in de heffing, omdat de kosten niet allemaal betrekking hebben op het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Het composteerterrein wordt voor 67,5% in de heffing meegenomen, omdat naast tuinafval ook het groen afkomstig uit gemeente plantsoenen en bermen en sloten er wordt verwerkt. Voorts worden kosten van andere taakvelden in de heffing meegenomen: taakveld wegen, taakveld groen en taakveld riolering met name tractie middelen en een deel van de kosten van de gebouwen buitendienst. Bovendien wordt een deel van de kosten van taakveld inkomensregelingen meegenomen, in het bijzonder de kwijtschelding afvalstoffenheffing. Vervolgens worden overheadkosten toegerekend. De ASH daalt beperkt. De belangrijkste oorzaak is een daling in volume van grijs huisvuil door de

nieuwe

ophaalfrequentie

als

onderdeel

van

het

grondstoffenbeleidsplan

(GBP).

Tegelijkertijd zien we een toename van volume in GFT afval. De kosten voor verwerking van de afvalstromen milieustraat namen toe. De oud papierprijs herstelde fors en ook het volume van de ingezamelde kunststoffen en de daarbij horende vergoedingen. Per saldo leiden al deze ontwikkelingen tot een beperkte daling van de afvalstoffenheffing. Tarieven afvalstoffenheffing

Begroting 2021

Begroting 2022

Verschil

Verschil %

Meerpersoonshuishouden

292,80

291,60

-1,20

-0,41%

Eenpersoonshuishouden

205,20

204,00

-1,20

-0,58%

In onderstaande tabel is de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing weergegeven, zoals deze meerjarig is verwerkt in de begroting. De baten bestaan uit: afvalstoffenheffing, reinigingsrechten, inkomsten oud papier, metaal, textiel en glas.

(x € 1.000)

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

4.036

4.059

3.961

3.926

3.931

waarvan directe kosten

3.468

3.639

3.556

3.518

3.513

568

420

405

408

418

Baten

3.937

4.022

3.961

3.926

3.931

Saldo

-99

-37

- kosten per inwoner in hele euro's

125

126

124

123

Kostendekkendheid

98%

99%

100%

waarvan indirecte (perceptie)kosten

Gemeente Tytsjerksteradiel 86

Programmabegroting 2022-2025

Rioolheffingen (RH) De gemeente heeft zelf een grote mate van beleidsvrijheid om de heffingsmaatstaf en belastingplichtige voor de rioolheffing te bepalen. Bij de invoering van het voorlaatste VGRP (2012-2019) is ingaand het jaar 2013 een herziening heffingsgrondslag rioolheffing doorgevoerd. Deze ziet er nu als volgt uit: •

een basisheffing voor gemeenschappelijk taakinvulling. Deze basisheffing wordt opgelegd aan alle bebouwde objecten in de gemeente. Deze basisheffing is vastgesteld op 33% van de totale rioolheffing.

•

Een heffing voor aansluiting en gebruik van de gemeentelijke voorziening. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen eigenaren en gebruikers. 

De heffing voor eigenaren is vastgesteld op eveneens 33% van de totale rioolheffing. De heffing is gelijk voor alle objecten.



Bij de heffing voor gebruikers kennen we de volgende categorieën: •

eenpersoonshuishouden

•

meerpersoonshuishouden

•

bedrijven 

verhouding

huishoudens

tussen is

eenpersoons-

70:100

(conform

meerpersoonsde

verhouding

afvalstoffenheffing). 

De verhouding tussen meerpersoonshuishoudens en bedrijven is 100:150



De totale heffing voor gebruikers over alle 3 categorieën is ook 33% van de totale opbrengst rioolheffing.

Voor de bepaling van het tarief worden naast nagenoeg alle kosten van het taakveld riolering, ook kosten van taakveld wegen, zoals een deel van de kosten van de gebouwen buitendienst, taakveld inkomensregeling, de kwijtschelding rioolheffing en een omslag voor overhead als kosten meegenomen. Voor de bepaling van de kosten is het recent vastgestelde vGRP als uitgangspunt genomen en er is sprake van nagenoeg 100% kostendekking. Die uitgangspunten hebben geleid tot onderstaande tarieven. De hierboven vermelde tariefdifferentiatie voor eenpersoons-, meerpersoonshuishoudens en bedrijven is niet eenduidig uit de tarieven te halen omdat voor een deel van het tarief: het basistarief en het eigenaarsdeel, die differentiatie niet geldt.

Gemeente Tytsjerksteradiel 87

Programmabegroting 2022-2025

Tarieven rioolheffing

Begroting

2021

2022

Verschil

Verschil %

Niet aangesloten percelen

49,80

49,20

-0,60

-1,20%

Eenpersoonshuishouden

144,00

141,60

-2,40

-1,67%

Meerpersoonshuishouden

160,80

157,80

-3,00

-1,87%

Eenpersoonshuishouden

90,60

89,40

-1,20

-1,32%

Meerpersoonshuishouden

107,40

105,60

-1,80

-1,68%

Bedrijven

189,00

186,00

-3,00

-1,59%

Eigenaar/bewoner

Huurder

In onderstaande tabel wordt de kostendekkendheid van riolering weergegeven, zoals deze meerjarig is verwerkt in de begroting.

(x € 1.000)

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

2.231

2.217

2.350

2.444

2.505

waarvan directe kosten

1.919

1.993

2.112

2.196

2.251

312

224

238

248

254

Baten

2.242

2.219

2.350

2.444

2.505

Saldo

- kosten per inwoner in hele euro's

100%

waarvan indirece (perceptie)kosten

Kostendekkendheid

Leges Burgerzaken Wij gaan in de begroting voor de leges Burgerzaken uit van de veelal wettelijk vastgestelde tarieven. De kostendekkendheid voor 2022 wordt weergegeven in onderstaande tabel. De directe kosten bestaan voor het merendeel uit loonkosten van het team Publieksdiensten die direct werkzaam zijn aan de verschillende producten (bv reisdocumenten, rijbewijzen etc.). Daarnaast worden de overige directe kosten van het taakveld Burgerzaken toegerekend. De indirecte kosten bestaan uit een opslag voor overheadkosten. Deze kosten worden op basis van het omslagstelsel naar rato van het totaal van de lasten op alle taakvelden toegerekend aan de directe kosten van dit product. Gemeente Tytsjerksteradiel 88

Programmabegroting 2022-2025

(x € 1.000)

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

397

401

waarvan directe kosten

357

383

waarvan indirecte (perceptie)kosten

Baten

377

317

Saldo

-20

-84

- kosten per inwoner in hele euro's

95,06%

79,12%

Kostendekkendheid

Leges Omgevingsvergunningen De kostendekkendheid van de omgevingsvergunningen voor 2022 wordt weergegeven in onderstaande tabel. De directe kosten bestaan voor het merendeel uit loonkosten van het team Vergunningen die direct werkzaam zijn aan het product Omgevingsvergunning. Daarnaast worden de overige directe kosten van het team Vergunningen toegerekend (bv specifieke zaaksystemen en uitbestede werkzaamheden en advieskosten). De indirecte kosten bestaan uit een opslag voor overheadkosten. Deze kosten worden op basis van het omslagstelsel naar rato van het totaal van de lasten op alle taakvelden toegerekend aan de directe kosten van dit product.

(x € 1.000)

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

440

388

waarvan directe kosten

398

339

waarvan indirecte (perceptie)kosten

Baten

357

344

Saldo

-83

-44

- kosten per inwoner in hele euro's

81,14%

88,62%

Kostendekkendheid

Gemeente Tytsjerksteradiel 89

Programmabegroting 2022-2025

Effecten voor de huishoudens Wij hebben de veranderingen in de tarieven voor OZB, Afvalstoffenheffing en Rioolheffing voor onze burgers in de onderstaande tabel in beeld gebracht. Tarieven gemeentelijke belastingen

2021

2022

Verschil €

Verschil %

(x € 1.000)

OZB eigenaren woningen (= kengetal)

110,31

111,85

Rioolheffing gebruikers EPH*

90,60

89,40

-1,20

-1,32%

Rioolheffing gebruikers MPH**

107,40

105,60

-1,80

-1,68%

Rioolheffing eigenaren/bewoners

160,80

157,80

-3,00

-1,87%

Afvalstoffenheffing EPH

205,20

204,00

-1,20

-0,58%

Afvalstoffenheffing MPH

292,80

291,60

-1,20

-0,41%

Rijtjeshuis - Huurder - EPH OZB eigenaren woningen

2021 0,00

2022

1,40%

Verschil €

Verschil %

0,00

0,00%

Rioolheffing gebruikers

90,60

89,40

-1,20

-1,32%

Afvalstoffenheffing

205,20

204,00

-1,20

-0,58%

Rijtjeshuis - Huurder - MPH

2021

2022

Verschil €

Verschil %

OZB eigenaren woningen

0,00

0,00%

Rioolheffing gebruikers

107,40

105,60

-1,80

-1,68%

Afvalstoffenheffing Twee onder één kap - eigenaar /bewoner MPH

292,80 2021

291,60 2022

-1,20 Verschil €

-0,41% Verschil %

OZB eigenaren woningen

373,00

378,23

5,23

1,40%

Rioolheffing gebruikers

160,80

157,80

-3,00

-1,87%

Afvalstoffenheffing

292,80

291,60

-1,20

-0,41%

Vrijstaand - eigenaar/bewoner - MPH

2021

2022

Verschil €

Verschil %

OZB eigenaren woningen

699,38

709,20

9,82

1,40%

Rioolheffing gebruikers

160,80

157,80

-3,00

-1,87%

Afvalstoffenheffing

292,80

291,60

-1,20

-0,41%

* EPH = eenpersoonshuishouden ** MPH = meerpersoonshuishouden

Gemeente Tytsjerksteradiel 90

Programmabegroting 2022-2025

Kwijtschelding Voor mensen met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid van een gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van belasting. Dit is het geval als aan de voorwaarden voor kwijtschelding van de Invorderingswet is voldaan. Tot nu toe is in onze gemeente maximaal gebruik gemaakt van de mogelijkheden voor kwijtschelding. Zo is bij ons ook kwijtschelding voor het eigenarendeel van de OZB mogelijk als regulier onderdeel van ons minimabeleid. In een deel van de gevallen (langdurige bijstandscliënten, ouderen met een laag inkomen) wordt automatische kwijtschelding verleend. Kwijtschelding

Voorlopig 2020

2021

2022

Automatische kwijtschelding

348

319

363

Toekenning op aanvraag (volledig)

133

105

Toekenning op aanvraag (gedeeltelijk)

Totaal aantal kwijtscheldingen

498

427

486

Aantal afgewezen aanvragen

134

148

158.412

147.391

157.000

Kwijtschelding in bedrag

De cijfers 2021 betreffen de aantallen zoals die tot en moment medio september 2021 zijn behandeld.

Gemeente Tytsjerksteradiel 91

Programmabegroting 2022-2025

3.2.2 Weerstandsvermogen c.a. Inleiding Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre de gemeente financieel in staat is om onvoorziene gebeurtenissen op te vangen. Weerstandsvermogen onderscheiden we in twee delen •

weerstandscapaciteit

•

risicobeheersing

Met weerstandscapaciteit bedoelen we alle middelen en mogelijkheden waarmee de gemeente onvoorziene kosten op kan vangen. Dat geldt bijvoorbeeld voor alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en maar die gevolgen kunnen hebben op de financiële positie van de gemeente. Deze paragraaf geeft een beeld van de weerstandscapaciteit en de risico's en het beleid dat daarbij hoort. Ook presenteren we een aantal verplichte kengetallen. Deze vertellen iets over de financiële positie van onze gemeente. Structureel Met de structurele weerstandscapaciteit worden de middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. Bij ons gaat het om de optelsom van het begrotingsoverschot en de onbenutte belastingcapaciteit. De onbenutte belastingcapaciteit is bijvoorbeeld de mogelijkheid om de OZB-tarieven te verhogen. Wij hebben geen mogelijkheid om de Afvalstoffenheffing en de Rioolheffing te verhogen. Het kostendekkingspercentage is hier al (ongeveer) 100%. bedragen x € 1.000

Begrotingsoverschot / tekort

2022

2023

2024

2025

1.357

1.803

2.799

3.036

Onbenutte belastingcapaciteit OZB

Onbenutte belastingcapaciteit ASH

Onbenutte belastingcapaciteit Rioolrecht

1.357

1.803

2.799

3.036

TOTAAL

Incidenteel De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen dat ingezet kan worden om eenmalige tegenvallers op te vangen. In beginsel betreft dit de optelsom van het vrij aanwendbare deel van de reserves en de stille reserves. Het vrij aanwendbare deel van de reserves is dat deel van de reserves waarvoor nog

•

geen bestemming is vastgelegd. Bij ons is dit de Algemene Reserve.

Gemeente Tytsjerksteradiel 92

Programmabegroting 2022-2025

De stille reserves hebben betrekking op activa die op de balans lager zijn gewaardeerd

•

dan de marktwaarde en die op korte termijn verkoopbaar zijn. Voor zover op dit moment bekend, hebben wij geen stille reserves. Daarnaast is in de exploitatie een aantal stelposten opgenomen voor onvoorziene eenmalige uitgaven. Het betreft de volgende posten: bedragen x € 1.000

2022

2023

2024

2025

Onvoorziene eenmalige middelen

- 68

- Mutaties voorzieningen

- 18

- Overige uitbestede werkzaamheden

- 50

Totaal

- 68

Reserves Inleiding We schatten risico's zo goed mogelijk in. Maar we moeten ook nagaan wat er werkelijk aan weerstandsvermogen beschikbaar is. Bij weerstandsvermogen gaan we uit van incidentele

dekking. Als een risico optreedt en een structureel karakter hebben dan vangen we de gevolgen eerst eenmalig op via het incidentele weerstandsvermogen. Vervolgens zoeken via de eerstvolgende Kadernota een structurele oplossing. Het weerstandsvermogen bestaat uit de Algemene Reserve. De raad beslist over de inzet van de Algemene Reserve. Bestemmingsreserves zijn nadrukkelijk voor specifieke doelen bestemd. Huidige stand De stand van de algemene reserve bedraagt einde 2020 € 18.771.000. De verwachte stand van de algemene reserve bedraagt einde 2021 € 17.274.000. De verwachting voor de jaren 2022-2026 is in onderstaande tabel weergegeven. Op de volgende pagina wordt het verloop getoond.

Gemeente Tytsjerksteradiel 93

Programmabegroting 2022-2025

Verwachte ontwikkeling algemene reserve (bedragen x € 1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Stand begin van het jaar

18.771

17.274

12.800

13.205

14.353

17.152

1.357

1.803

2.799

3.036

Mutaties n.a.v. rekening en begrotingen Onttrekking rekeningresultaat 2020

-883

Onttrekking begrotingsresultaat 2021 (Begr. 2021)

-2.634

Storting begrotingsresultaat 2022-2025 Mutaties o.b.v. reeds vastgesteld beleid Storting precariobelasting

2.016

Landinrichting Bûtenfjild (PPN 2008/rek 2010) besl. 2017 tgv gebiedsontw. ZenM

-31

Herinr. Alde Feanen 2e uitv.module (raad 27-11-2008/rek 2010)

-2

-1.188

Regiodeal (raad 25-4-2019)

-263

Alde Feanen herinrichting 3e uitvoeringsfase (KN 2018 5.7a)

-100

-70

Implementatie van waarderen op gebruikersoppervlakte (KN 2020-2023 0.02)

-3

Actualisatie en koppeling BGT en GBI-beheersysteem (KN 2020-2023 2.05)

-45

-40

Digitalisering administratieve processen Buitendienst (KN 2020-2023 2.03)

-50

Digitalisering en optimalisering data areaal openbare ruimte (KN 2020-2023 2.06)

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Tytsjerksteradiel&id=5731ff31-36f0-44f2-8c46-1f6807668eaf