Presentatie groenbeleidsplan

Concept Groenbeleidsplan 2024 Opiniërende behandeling

■ Aanleiding

• Huidige groenbeleidsplan vastgesteld in 2012. • Raads- en collegeprogramma. • Ontwikkelingen biodiversiteit, klimaatadaptie. • Uitvoering maatregelen Beleidsplan Biodiversiteit. • Input enquête ‘Wat vind jij van het openbaar groen’ op Denk Mee-platform.

■ Onderwerpen

• • • • • •

Belang van openbaar groen. Visie. Speerpunten. Overlast gemeentelijke bomen. Verkoop openbaar groen. Doorrekening en beheer scenario’s door Cyber Adviseurs. • Benodigde middelen. • Vragen.

■ Belang van openbaar groen

• Aankleding woonomgeving. • Ruimte voor recreatie en ontmoeting. • Biodiversiteit. • Klimaatadaptie. • Verkeersgeleiding. • Gezondheid.

■ Visie

• Openbaar groen, een fijne leefomgeving voor mens en dier. • Basis is robuust en stabiel groen. • Kwaliteit voor kwantiteit. Doe het goed of doe het niet. • Multifunctioneel groen, met beperkte ruimte meer doen. • Kleur en fleur voor een goed humeur. • Groenstructuur zorgt voor samenhang en rust. • Groen doet ertoe bij ruimtelijke ordening. • Goed onderhoud, goede uitstraling.

■ Speerpunten

• Bomen. • Groen in de dorpen. • Groen in buitengebied. • Invasieve exoten. • De Klinze.

■ Overlast gemeentelijke bomen (1)

• Waarde bomen

■ Overlast gemeentelijke bomen (2)

• Reële overlast (schade, zware schaduw). • Niet reële overlast (blad, luizenplak, pollen, groene aanslag). • Wetgeving overhangende takken, doorschietende wortels en afstand tot erfgrens. • Ruimte in dorpen is beperkt. • Samen zorgen voor groene woonomgeving!

■ Overlast gemeentelijke bomen (3)

• Verwijderen van overhangende takken en doorschietende wortels. • Schaduw. • • • •

Redelijkheid en billijkheid. Gericht op behoud boom. Schade aan gebouwen en leidingen altijd ingrijpen. Schade aan bestrating, erfafscheiding ingrijpen afhankelijk van context. • Onrechtmatigheid hinder.

■ Kaders verkoop openbaar groen

• In hoeverre willen wij openbaar groen verkopen? • Openbaar groen is bedoeld om woonomgeving leefbaar te houden. – Ruimte tussen particuliere percelen. – Ruimte voor functies van algemeen belang.

• Kaders voorgesteld.

■ Cyber Advies – Arealen groen Soort

Aantal

Bomen

35.698 stuks

Lei- en vormbomen

673 stuks

Knotbomen

630 stuks

Heesters en bodembedekkers

76.800 m2

Hagen

22.900 m2

Vaste planten

2.300 m2

Bosplantsoen

1.006.300 m2

Grasvelden / gazon

801.000 m2

Ruw gras bermen

1.980.200 m2

Bloemrijk extensief gras

195.700 m2

Sloten en watergangen

315729 mtr

Daar bovenop nog 2 Natura 2000 gebieden Risico bomen met achterstallig onderhoud: • 65% in buitengebied • 20% binnen kom

■ Voorbeeld beeldmeetlat

• A = Goed / B = Voldoende / C = Sober

■ Cyber Advies – Huidige situatie

• Alles op B-niveau, met daarop als uitzonderingen: – Vaste planten op A-niveau. – Heesters op B-niveau, het schoffelen en snoeien op C-niveau. – Bij volgroeide hagen: geen haagvoet schoffelen en uitharken – Bosplantsoen in het buitengebied op C-niveau.

• Grasvelden grashoogte van 3-7 cm als ambitie (18x maaien), met realisatie van 9 cm (ca. 11x/jaar maaien). Daarvoor is nu beschikbaar: € 2,22 miljoen Tegen huidige marktconform tarieven zou je daaraan moeten uitgeven: € 2,96 miljoen

■ Cyber Advies – Doorrekening huidige begroting

• Tekort van: € 740.000, o.a.: – Tekort op bomen: € 380.000 onderhoud, € 300.000 vervanging • Plus € 99.000 eenmalige investering voor achterstallig snoeiwerk

– Tekort op grassen: € 80.000 jaarlijks onderhoud

• Hogere kosten als gevolg van: inflatie, krapte in de markt, hogere inzet nodig door klimaatverandering • Het tekort heeft geresulteerd in: – Achterstallig onderhoud op bomen – Hoger en meer verwilderde grassen dan gewenst – Onvoldoende budget voor structurele vervanging

■ Cyber Advies – Doorrekening Impact Online ©

• •

Specificaties: invloed van beleidskeuzes Kengetallen: eenheidsprijzen en frequenties

• •

Kosten: beheerkosten DO, GO, vervanging Uren: formatie, planningen uren buitendienst, uren binnendienst Uitvoering: maatregel/taak verdeling

•

■ Cyber Advies – Scenario’s

• Huidige situatie is onhoudbaar: hoog resultaat behalen met te weinig budget, zorgt voor teveel vooruitgeschoven posten en ad hoc prioritering Daarom nieuwe scenario’s: • Laag = Toegeven aan versobering. Het minimale niveau wat je kunt kiezen, zonder kapitaalvernietiging. – Kies je nu lager (C), dan vergt terug naar B grote investeringen

• Basis = Huidige ambitie recht trekken en behouden. • Hoog = Extra aandacht/verzorging voor gras en planten.

■ Cyber Advies – Scenario’s

• Laag – Absoluut minimale – Sterke versobering

• Basis – Basis verzorging – Accenten waar mogelijk

• Hoog – Nette uitstraling – Investering waar relevant

■ Cyber Advies – Scenario kwaliteiten Scenario Basis Vaste uitgangs planten punt

Gras maaien*

Heesters **

Huidig

B

A

B-C, 18x B-C

B-C

C

Laag

B-C

B

C, 11x

B-C

C

Basis

B

A

B-C, 18x B

B-C

B-C

Hoog

A-B

A

B, 18-24x A

B

B

B-C

Hagen Bosplant ** soen

* Gras maaien op B niveau resulteert in 24x maaien. Met 18x maaien behoudt je B niveau in de zomer, maar zakt het naar C in andere seizoenen en bij onverwacht groeizaam weer. ** B voor algehele staat, C voor schoffelen en snoeien.

■ Cyber Advies – Scenario kosten Scenario

Onderhoud

Res. vervanging

TOTAAL

Huidig benodigd

€ 2.500.000

€ 460.000

€ 2.960.000

Laag

€ 2.430.000*

€ 460.000*

€ 2.890.000

Basis

€ 2.740.000**

€ 460.000

€ 3.200.000

Hoog

€ 2.960.000*** € 470.000**** € 3.430.000

* Laag heeft lagere kosten dan huidig, omdat versoberingen worden doorgevoerd in bestekken, zonder kapitaalvernietiging. ** Meer inzet vaste planten en heesters *** Meer inzet vaste planten, heesters, hagen, bosplantsoen **** Snellere vervanging vaste planten, zodat het er netjes uit blijft zien

■ Cyber Advies - Keuzes

• Hoe kijkt de Raad aan tegen de scenario’s? – Is Hoog goed of te luxe? – Is Laag voldoende of onacceptabel?

• Erken en herkent men ook de waarde van groen? – Leef comfort: recreatie, hitte, afwatering, schone lucht – Natuur: biodiversiteit, uitstraling

• Hoeveel extra geld is dat waard? • Wat kunt u uitleggen aan inwoners?

■ Benodigde middelen (1)

• Onderhoud – Toegelicht door Cyber adviseurs. • Speerpunten: Zoveel mogelijk binnen bestaande middelen. • Aanvullende middelen: – Periodiek: eenmalig maar spreiding meerdere jaren. – Structureel.

• Investeringen als kapitaallasten > dempen lasten. • Arbeid/onderhoud als accres > structurele midd.

■ Benodigde middelen (2) Speerpunt

Periodieke middelen

Laanstructuren van bomen inventariseren of bepalen en waar nodig herstellen.

€ 74.000

Uitvoering planmatige vervanging niet vitale bomen.

Structurele middelen

o.b.v. keuze scenario’s

Naar aanleiding van boomveiligheidscontrole veel bomen met achterstallige snoei. Extra kosten te spreiden over 4 jaar a € 24.750 per jaar.

€ 99.000

Bollen aanplanten in gazons bomenlanen.

€ 163.000

Vakken met bloeiende heesters realiseren in de woonwijken.

€ 130.000

Vaste plantenborders realiseren in winkelcentra en ontmoetingsplekken.

€ 17.500

Realiseren van ecokunstwerken.

€ 10.000

Het beheersen van invasieve exoten (Japanse duizendknoop en reuzenberenklauw) door te voorkomen dat er nieuw locaties bijkomen en bestaande haarden te onderdrukken.

€ 45.000

Extra inzet bestrijding Jacobskruiskruid bij hooiland en weides met runderen en paarden.

€ 10.000

■ Benodigde middelen (3)

■ Vragen vanuit raad. • FNP • Utllis oer it grienbeliedsplan, benammen basearre op útlis oer de wurksumheden yn nivo ferskillen leech, basis, heech. Hoe fluch kin dit beleidsplan útfierd wurde. Kin der foar it groeiseizoen 2025 begint al oan begûn wurde?

■

• CDA • De volgende vraag graag meenemen in de presentatie: • In het raadsvoorstel is het volgende opgenomen: ‘Daarnaast bevat het rapport ‘Doorrekening begroting en beheer scenario’s t.b.v. het Beleidsplan Groen’ (zie bijlage 3) een doorrekening van de huidige begroting voor het openbaar groen. Daarbij is gekeken naar de middelen die wij hebben voor het beheer van het openbaar groen. Dit is vergeleken met de middelen die wij op basis van kengetallen nodig zouden moeten hebben om het openbaar groen op het huidige onderhoudsniveau te onderhouden. Hieruit blijkt dat het voortzetten van het huidige onderhoudsniveau met een realistische begroting derhalve jaarlijks € 740.000 meer kost dan het nu beschikbare budget.’ • Wij begrijpen niet waarom de voortzetting van het huidige beleid zoveel extra moet kosten. Hoe kan dat? Betekent dit dat we de afgelopen jaren sommige taken niet hebben uitgevoerd? Zo ja, welke dan niet?

■ • CDA • Yn it stik stiet in oantal neamt fan 37.000 beammen. Dat is krekt wat mear as ien beam per ynwenner. Yn Nederlân binne der sa's 340 miljoen beammen, ûng. 20 per ynwenner. Is bekend hoefolle beammen der yn totaal yn T-diel binne?

• Ik kin my herinnerje dat we in kear in Factsheet mei de areaalgegevens van de gemeente Achtkarspelen krigen/ sjoen hawwe. Hawwe wy ek sa'n factsheet? En sa ja kin dy oan de stikken tafoecht wurde?

■ •

VVD

•

In de presentatie graag de financiële aspecten van dit raadsvoorstel toelichten.

•

Met natuurlijk groen wordt niet snel de link gelegd naar veiligheid. Lang gras of bosschages bij kruispunten kunnen de verkeersveiligheid hinderen. Het punt veiligheid wordt echter niet genoemd in het beleidsplan. Waarom heeft het college dit punt niet opgenomen in het beleidsplan?

•

In de inleiding worden een aantal punten opgesomd, die zijn ingegeven door onze inwoners. Het belangrijkste punt van onze inwoners wordt als laatste genoemd. Zit hierin een verborgen voorkeursvolgorde van het college verpakt?

•

Een vraag die wederom terugkeert is het aantal deelnemers aan zulke onderzoeken. Is dit onderzoek representatief voor onze gemeente?

•

Bijlage 1b, pagina 61, kunnen de kaders ook worden omgebogen in "ja tenzij..."

•

Waar is de rol van de inwoner die het anders wil qua onderhoud van gemeentelijk groen in zijn of haar directe leefomgeving?

■ Vragen van het college.

1. Hoe staat u tegenover de visie op het openbaar groen? 2. Kunt u zich vinden in de speerpunten van het groenbeleid? 3. Welke middelen wilt u hiervoor beschikbaar stellen? 4. Kunt u zich vinden in de voorzet voor het beleid voor overlast van gemeentelijke bomen? 5. In hoeverre bent u bereid om openbaar groen te verkopen aan inwoners? 6. Kunt u zich vinden in de voorgestelde kaders voor verkoop van openbaar groen? 7. Welk onderhoudsbeeld wilt u buiten zien en hoeveel middelen wilt u hiervoor beschikbaar stellen?