Presentatie GGD Fryslan - Biovergisters en gezondheid

Gezondheidseffecten rondom biovergisters Iepen Poadium Tytsjerksteradiel – Burgum, 28 november 2023

Bich Phuong Nguyen, adviseur milieu en gezondheid GGD Fryslân T: 088 – 22 99 222 | E: milieuengezondheid@ggdfryslan.nl

Inhoud • Aanleiding • Rol GGD Fryslân en Gezondheidsmonitor • Biovergisters en mogelijke gezondheidseffecten op de omgeving • Geluidhinder • Geurhinder • Calamiteiten • Overlast voorkomen/beperken

Aanleiding Zorgen wegens nieuwe biovergister Sonac Burgum B.V. • Geurhinder, geluidhinder, gevaarlijke stoffen Rol GGD Fryslân: • Advisering leefomgeving en gezondheid • Gezondheidsbescherming en bevordering • Gegevens GGD Gezondheidsmonitor

GGD gezondheidsmonitor 2020 gegevens

Postcodegebieden 9251, 9262 en 9263*

Fryslân 2020

Ervaren gezondheid (zeer) goed

80,2%

80,7%

Ervaren stress door gezondheid

4,7%

5,0%

Geluidhinder door industrie

9,4%

5,0%

Geurhinder door industrie

14,6%

2,4%

* 300 respondenten uit Burgum, Sumar en Garyp

Biovergisters en mogelijke gezondheidseffecten op de omgeving

• Normale bedrijfsvoering

• Geluid

• Onderhoud

• Geur

• Calamiteiten

• Externe veiligheid

Geluidbronnen rondom biovergisters • Pompen, de roerder van de vergistingstank e.d.: zijn door technische/procesmatige maatregelen op een adequate manier af te schermen. • Verkeersbewegingen • Het affakkelen: meegenomen in geluidberekeningen, tenzij ongepland (<12 keer/jaar)

Geluidhinder en gezondheid

Gelijkmatige geluiden Piekgeluiden

Geluidhinder en gezondheid

Vanaf 40 dB Lnight (bewust en onbewuste verstoring)

Continue geluiden Piekgeluiden

Vanaf 50 dB Lden

Geurbronnen rondom biovergisters • Opslag en overslag • Bij onvolledige verbranding van biogas • Bij regulier gebruik biogas • Bij affakkelen • Bij calamiteiten • m.n. door waterstofsulfide

Geurhinder en gezondheid • Geurconcentratie • Aangenaamheid • Frequentie • Duur • Persoonsgebonden factoren

Geurhinder en gezondheid • (Ernstige) hinder • Geurconcentratie

• Verstoring van gedrag en activiteiten

• Aangenaamheid

• Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en vermoeidheid

• Frequentie • Duur • Persoonsgebonden factoren

Risico’s bij calamiteiten voor de omgeving Gesloten systeem, maar… • Externe veiligheid Risico tot maximaal 50 meter, gemeten vanaf de

Biogas groengasinstallatie: • Methaan (65-70%)

• Bloostelling aan gevaarlijke stoffen voornamelijk waterstofsulfide, vanaf 1%

• Kooldioxide (30-35%) • Waterdamp • Waterstofsulfide (<0,02 vol%)

• Geurhinder • Ammoniak (<0,003 vol%) door waterstofsulfide (rotte eieren geur) Tot 8 km benedenwinds geurhinder en tot 2 km lichte oogirritatie bij het falen van een tank van 1000 m3 biogas met 0,03% waterstofsulfide *

* Hagens et al. (RIVM). Coevorden indicatieve berekeningen

Risico’s bij calamiteiten voor de omgeving Gesloten systeem, maar… • Externe veiligheid Risico tot maximaal 50 meter, gemeten vanaf de vergister

Biogas groengasinstallatie: • Methaan (65-70%)

• Bloostelling aan gevaarlijke stoffen voornamelijk waterstofsulfide, vanaf 1%

• Kooldioxide (30-35%) • Waterdamp • Waterstofsulfide (<0,02 vol%)

• Geurhinder • Ammoniak (<0,003 vol%) door waterstofsulfide (rotte eieren geur) Tot 8 km benedenwinds geurhinder en tot 2 km lichte oogirritatie bij het falen van een tank van 1000 m3 biogas met 0,03% waterstofsulfide *

Risico’s bij calamiteiten voor de omgeving Gesloten systeem, maar… • Externe veiligheid Risico tot maximaal 50 meter, gemeten vanaf de vergister

Biogas groengasinstallatie: • Methaan (65-70%)

• Bloostelling aan gevaarlijke stoffen voornamelijk waterstofsulfide, vanaf 1% in biogasmengsel

• Kooldioxide (30-35%) • Waterdamp • Waterstofsulfide (<0,02 vol%)

• Geurhinder • Ammoniak (<0,003 vol%) door waterstofsulfide (rotte eieren geur) Tot 8 km benedenwinds geurhinder en tot 2 km lichte oogirritatie bij het falen van een tank van 1000 m3 biogas met 0,03% waterstofsulfide *

* Hagens et al. (RIVM). Co-vergister Coevorden indicatieve berekeningen (2012)

Overlast voorkomen/beperken Weeg gezondheid mee: • Denk na over het inrichten van het proces om geur/geluidhinder te vermijden/beperken. Zowel technische als procesmatige maatregelen. • Communiceren van onderhoudswerkzaamheden en gevolgen van werkzaamheden • Klachtenregistratie en terugkoppeling bij klachten • Ernstige hinder of storing melden

Bronnen • GGD Fryslân Gezondheidsmonitor Volwassenen 2020

• GGD-richtlijn medische milieukunde: omgevingsgeluid en gezondheid • GGD-richtlijn medische milieukunde: geur en gezondheid • Feitenrelaas rond de aspecten ‘Gezondheid en Veiligheid’ van biovergisting. RIVM Briefrapport 2014-0162

• Vergiftigingen.info