CConstaterende datTytsjerksteradiel
Koppel je AI →
Document · PDF

Overzicht reacties (t/m 15 maart) belanghebbenden brug Eastermar

RAADSVERGADERING 2018 t/m 2024 25 maart 2021, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Variantenstudie brug Eastermar (opiniërend)6.681 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

S2021-07911 15 maart 2021

R. de Vries

Overzicht reacties naar aanleiding van informeren belanghebbenden brug Eastermar Begin februari is aan de belanghebbenden bij de brug Eastermar een brief gestuurd om ze te informeren over de variantenstudie die is uitgevoerd naar de brug. In S2021-02027 vindt u de bijbehorende verzendlijst (bijgevoegd bij raadsvoorstel) Van de onderstaande belanghebbenden is tot maandag 15 maart 2021 (12:00uur) een reactie ontvangen. De reacties zijn als bijlage bijgevoegd. Waar nodig zijn op grond van de AVG privégegevens verwijderd. -

13 TIP Eastermar (12 maart 2021) (S2021-07622) o Tegen een vaste brug om oa volgende redenen: beperking recreatieve mogelijkheden, kapitaalvernietiging, economische gevolgen, beperking schepen hoger dan 3,00m, aantrekkelijkheid Eastermar in geding, beperking toekomstige mogelijkheden beweegbare bruggen Opeinde, past niet in toeristische visie NO-Fryslân.

-

12 Wurkgroep D’r ûndertroch (10 maart 2021) (S2021-07390) o “Bûten de tuskentroch stelde fragen yn de ynspraakbydrage is eins de wichtichste en haadfraach: Wol it gemeentebestjoer de mooglikheid oangeande de oanlis fan in akwadukt as ferfanging fan de Litsbrêge yngeand ûndersykje en dêrby net allinnich de kosten dúdlik meitsje mar ek de romtlike, ferkearsmjittige, maatskiplik/toeristyske eleminten en kânsen foar de takomst dêryn meinimme?”

-

11 DB Eastermar (10 maart 2021) (S2021-07370) o Heeft op dit moment geen specifieke voorkeur voor een bepaalde variant. Vraagt of er tekeningen zijn van een eventuele vaste brug en de locatie daarvan.

-

10 Watersportverbond (2 maart 2021) (S2021-06812) o Tegen komst van een vaste brug. Noemt diverse redenen: vaarwegklasse CZM naar Rottevalle, onaantrekkelijk om te zeilen op de Leijen voor grote èn kleine zeilboten, skûtsjes en pramen, grotere motorjachten, neerhalen kappen en windschermen niet reëel, De Leijen als alternatieve rustige ankerplek bij snelvaren op Burgumermar, convenant BRTN en motto Houden Wat je Hebt, lange termijn visie.

-

09 DB Opeinde (27 februari 2021) (S2021-07380) o Heeft geen bezwaar tegen een vaste brug met een doorvaarthoogte van 3,00m

-

08 Rijkswaterstaat (huidige brugbediening vanuit Schuilenburg)(18 februari 2021) (S2021-04988) o Heeft geen voorkeur voor een variant. Geeft mee dat de bruggen in Opeinde een doorvaart hebben van 3,30m en de brug in Eastermar dat dan ook zou moeten krijgen (ipv 3,00m).

-

07 Stichting Freonen fan De Rot (Skûtsje Rottevalle) (18 februari 2021) (S2021-04914) o Heeft grote zorgen bij variant 3 (vaste brug). Kunnen bij een vaste brug niet meer met staande mast varen vanuit Rottevalle richting Eastermar en Burgumermar. “Met gasten aan boord van een skûtsje kun je niet even de mast strijken.” Noemt een eventuele vaste brug “een historische blunder”.

S2021-07911 15 maart 2021

R. de Vries

-

06 Provincie Fryslân (17 februari 2021) o Geeft aan bezig te zijn met een reactie. Vraagt of ook andere gemeenten dan Smallingerland aan de Lits-Lauwersmarvaarroute geïnformeerd zijn. NB. De nadere reactie is nog niet door ons ontvangen. Andere gemeenten zijn niet als belanghebbende aangemerkt en daarom niet geïnformeerd. Deze liggen allen ten noorden van het Burgumermar. Dit noordelijke deel van de vaarroute heeft uitsluitend vaste bruggen.

-

05 Watersportvereniging De Leijen (Rottevalle) (17 februari 2021) (S2021-05064) o Geeft aan dat vaste brug niet acceptabel is om een veelvoud aan redenen: bereikbaarheid haven, verdwijnen open verbinding met rest van Fryslân, kapitaalvernietiging, recente investeringen Smallingerland in haven, Skûtsje De Rot, minder aantrekkelijk worden woningen in het dorp.

-

04 Een omwonende (16 februari 2021) (S2021-05011) o Heeft voorkeur voor variant 1 (behoud huidige brug). Met name om overlast voor de bewoners te beperken.

-

03 Recreatieschap De Marrekrite (15 februari 2021) (S2021-07381) o Vraagt zich af of ook een aquaduct overwogen is. Ziet liefst beweegbare brug terugkomen onder het motto “houden wat je hebt”. Heeft in de afweging ten aanzien van kosten voor de gemeenschap ook begrip voor de eventuele keuze voor een vaste brug en ziet hierbij behalve nadelen ook voordelen voor zowel het weg- als waterverkeer.

-

02 Een omwonende (9 februari) (S2021-04218) o Heeft voorkeur voor variant 1 (behoud huidige brug), maar ziet nog liever een aquaduct.

-

01 Eigenaar Jachthaven De Lits in Eastermar (telefonisch, geen bijlage) (4 februari 2021) o Eigenaar heeft grote zorgen bij variant 3 (vaste brug) met betrekking tot zijn bedrijf. Geeft aan dat de bereikbaarheid over het water vanuit Drachten wordt verslechterd. Zeilen op De Leijen wordt minder aantrekkelijk. Klanten zullen wegblijven.

Van: Aan: Datum: Onderwerp:

"Gemeente Tytsjerksteradiel" <gemeente@t-diel.nl> 9-2-2021 17:34:15 Over brug Eastermar

Geacht college, Nav de brief die u ons geschreven hebt met betrekking tot de brug Eastermar willen wij onze keus doorgeven. Wij gaan voor optie 1, maar het allermooiste zou zijn wanneer we een aquaduct zouden krijgen, dit is in onze opinie ook het veiligste, vooral voor de fietsers. Maar het is aan u Groet Sumarderwei Eastermar .

Verstuurd vanaf mijn iPad

Van: Aan: Datum: Onderwerp:

"Rob de Vries" "Gemeente Tytsjerksteradiel" <gemeente@t-diel.nl> 10-3-2021 17:51:18 FW: S2021-02693: Toekomst brug(bediening) Eastermar

SVP inboeken als e-mail van Recreatieschap Marrekrite Van: Verzonden: maandag 15 februari 2021 10:26 Aan: Rob de Vries <RdeVries@t-diel.nl> Onderwerp: RE: S2021-02693: Toekomst brug(bediening) Eastermar Dag Rob, Marrekrite ziet het liefst een beweegbare brug terug komen onder het motto “houden wat je hebt” maar gelet op de extra kosten die dit voor gemeenschap meebrengt en het feit dat de overige bruggen in de aangrenzende vaarwegen allemaal zijn voorzien van vaste bruggen hebben wij er begrip voor dat de gemeente in dit geval voor een vaste brug zou kiezen mits dezelfde hoogte als de overige vaste bruggen in deze vaarroute. Behalve de nadelen van een vaste brug zien wij ook de voordelen hiervan, zoals geen wachttijden voor land- of waterverkeer en het hele jaar door de mogelijkheid om de brug te passeren zonder oponthoud.

Vriendelijke groet, coördinator waterrecreatie Werkdagen: maandag t/m donderdag

@marrekrite marrekrite.frl

Emmakade 87a 8921 AH Leeuwarden

Van: Verzonden: woensdag 10 februari 2021 08:59 Aan: Rob de Vries <RdeVries@t-diel.nl> Onderwerp: FW: S2021-02693: Toekomst brug(bediening) Eastermar Goedemorgen Rob, ik moet in dit geval nog even denken aan de plannen van de gemeente SWF om een tunnel te maken onder de Yntemasleat bij Gaastmar. Voordeel is dat je de bestaande brug kunt behouden tot de tunnel klaar is, er is geen taludverhoging, je kunt in het droge bouwen. De aanjager bij dit project is Ik wil hem wel vragen of hij met jou contact op wil nemen of zeg je dat dit al te laat is en de plannen niet meer gewijzigd kunnen worden, dan is dat ook duidelijk.

Vriendelijke groet, coördinator waterrecreatie Werkdagen: maandag t/m donderdag

@marrekrite marrekrite.frl

Emmakade 87a 8921 AH Leeuwarden

Van: Verzonden: maandag 8 februari 2021 15:42 Aan: 'Rob de Vries' <RdeVries@t-diel.nl> Onderwerp: RE: S2021-02693: Toekomst brug(bediening) Eastermar Dag Rob, hartelijk dank voor de info met bijlagen. Ik kan me voorstelen dat het een lastige keuze is om nu te bepalen wat het moet worden. Misschien is het al eens ter sprake gekomen maar wat ik mis in deze variantenstudie is een aquaduct. Het zal ongetwijfeld de duurste zijn, wel de meest efficiënte en qua uitvoering het meest praktische. Ik kan me voorstellen dat dit geen optie is maar als het niet genoemd wordt kan dit wat blijven hangen, benoem je het wel dan is het duidelijk en hoef je er niet meer op terug te komen. Het mooist is behouden wat je hebt maar ik kan me ook voorstellen dat variant 3 wel erg aantrekkelijk is, hiermee los je een aantal problemen op voor langere tijd waarbij de kosten beheersbaar blijven.

Onderwerp Brug Eastermar

Eastermar 16 -02 - 2021

Geachte Medewerker Gemeente Wij zijn op de hoogte gesteld wat betreft de gesteldheid van de brug .Wat ons betreft is variant 1 de beste oplossing om de huidige brug te behouden en groot onderhoud uit te voeren . Ook om zoveel mogelijk overlast voor de bewoners te beperken .

Met vriendelijke groet

Gemeente Tytsjerksteradiel Reg.nr Ynk.: Klass.nr.

1 8 FEB. 2021

Op 'e noed fan1r)-

Kop.: weth./ öfd./ ried

__,

Aan: College van Burgemeester en Wethouders en Raad van gemeente Tytsjerksteradiel Van: W.S.V. de Leijen Rottevalle. Datum: 17 februari 2021 Onderwerp: Brug Eastermar Geacht college en raad, Bij ons bestuur is bekend geworden dat er diverse plannen zijn met betrekking tot de brug bij Oostermeer. Een van de plannen behelst de optie van een NIET- beweegbare brug met een doorvaarthoogte van 3.00 meter. Dit is voor de leden van Watersportvereniging de Leijen niet acceptabel. Dit houdt in dat ze met hun zeilboot niet meer de thuishaven kunnen bereiken. (Geen of moeilijk neerklapbare mast) Ook voor een aantal grotere motorjachten betekend dit een forse beperking van het gebruik van hun schip. Het gemakkelijk neerhalen van kappen en windschermen is bij slechter weer, met name harde wind , namelijk geen optie. Dit zou voor de meeste bezitters van deze boten betekenen dat er geen andere keuze blijft dan een andere thuishaven te kiezen. Voor de watersportvereniging zou dit voor het ledenbestand desastreuze gevolgen hebben. De aanstaande upgrade van de haven in Rottevalle door de gemeente Smallingerland met uitbreiding van ligplaatsen voor scheepslengtes van plus 10 meter en breedtes van 4.50 meter zal kapitaalvernietiging worden daar de grotere schepen vertrekken naar een andere haven.

Voor het skûtsje de Rot houdt een niet beweegbare brug bij Oostermeer in dat er niet meer met gasten naar wateren buiten de Leijen gevaren kan worden. Het neerhalen van de mast met onervaren mensen m.b.t. de zeilsport aan boord is qua veiligheid niet een aanbevelenswaardige klus. Het in de vaart houden van het skûtsje krijgt hierdoor een extra handicap. Voor de watersport vereniging zal het organiseren van evenementen waarbij schepen worden uitgenodigd met doorvaarthoogtes van plus drie meter niet meer mogelijk zijn. Ook voor onderhoud aan steigers aanlegplaatsen en oevers kan er maar beperkt materieel aangevoerd worden.(denk hierbij aan graafmachines pontons en schepen met spudpalen) Ook voor bezitters van stukjes land aan de Leijen , de zogenoemde pôle bezitters kunnen geen materieel voor onderhoud aanvoeren, denk aan pontons met eventueel een graafmachine voor baggerwerkzaamheden en of het in stand houden van hun kades. Het op deze manier gedeeltelijk afsluiten van het dorp Rottevalle en de Leijen van het open Friese water verdiend geen schoonheidsprijs. *Het schaadt ons mooie dorp, waar bij ieder huis wat te koop staat vermeld wordt dat er een open verbinding met de Friese wateren is. *Het schaadt onze watersportvereniging. *Het schaadt zeker mensen die vanuit eigen dorp in eigen omgeving willen recreëren.

Deze optie van vervangen van de beweegbare brug stuurt direct inwoners van Rottevalle en gebruikers van de haven naar recreatiehavens elders. Rottevalle Watersportvereniging de Leijen

Van: Aan: Datum: Onderwerp: Bijlagen:

"jan keuning" "Gemeente Tytsjerksteradiel" <gemeente@t-diel.nl> 18-2-2021 10:37:11 brug Eastermar Tytsjerksteradiel reaktie brug Eastermar.docx

Geacht college, In de bijlage de reactie van De Stichting ‘Freonen fan De Rot’ naar aanleiding van de toekomstige plannen over de brug in Eastermar. Groetnis, Jan Keuning, Secretaris Stichting 'Freonen fan De Rot’.

Verzonden vanuit Mail voor Windows 10

Aan’:

College van Burgemeester en Wethouders van gemeente Tytsjerksteradiel

Van:

Stichting ‘Freonen fan De Rot

Emailadres:

gemeente@t-diel.nl

Datum:

17 februari 2021

Onderwerp:

Brug Eastermar

Geacht college, Dank voor de informatie over de toekomst van de brug van Eastermar. Hierbij een korte eerste reactie van de Stichting ‘Freonen fan De Rot’ uit Rottevalle. Als Stichting zijn we eigenaar fan het skûtsje De Rot en zetten we ons in voor het behoud en in de vaart houden van het historisch skûtsje. De Rot is gebouwd in 1887 en voer jarenlang wekelijks als beurtschip van Rottevalle via Eastermar naar Leeuwarden. Om het skûtsje in de vaart te kunnen houden zeilen we regelmatig met betalende gasten op De Leijen en de Burgumermar. We maken ons grote zorgen over de toekomstige plannen t.a.v. de brug in Eastermar. Een vaste brug zou voor De Rot drastische gevolgen hebben. Ons vaargebied is hoofdzakelijk De Leijen en de Burgumermar waarbij we Eastermar vaak als tussenstop aandoen. Bij een vaste brug kunnen we niet meer met gasten naar Eastermar en de Burgumermar en wordt het vaargebied beperkt tot alleen De Leijen. Met gasten aan boord van een skûtsje kun je niet even de mast strijken. Een vaste brug zou volgens ons ook een historische blunder zijn. De Rot heeft als beurtschip vanaf 1887 altijd vanuit Rottevalle met staande mast naar o.a. Leeuwarden en de rest van Fryslân kunnen zeilen. Ver voor 1887 was er al een vaarverbinding vanuit Rottevalle.

De afwaardering van de CZM klasse vaarweg naar CM klasse zal ook consequenties hebben voor de vaarroute naar Rottevalle en zou betekenen dat we op termijn niet meer met het historische skûtsje De Rot vanuit de oorspronkelijke thuishaven in Rottevalle kunnen varen; immers de afwaardering zal waarschijnlijk ook gevolgen hebben voor het onderhoud van de Lits naar Rottevalle. Als Stichting ‘Freonen fan De Rot zijn we van plan samen met Dorpsbelang Rottevalle en Watersportvereniging De Leijen van Rottevalle actie te ondernemen voor het behoud van een beweegbare brug in Eastermar.’

Groetnis, Jan Keuning, Secretaris Stichting 'Freonen fan De Rot’.

Van: Aan: Datum: Onderwerp:

"Gemeente Tytsjerksteradiel" <gemeente@t-diel.nl> 18-2-2021 12:16:34 Brug Eastermar

Beste lezer, Dank voor uw brief van 29 januari 2021 (uw kenmerk s2021-02017) waarin Rijkswaterstaat de gelegenheid wordt geboden een reactie te geven op de 4 brugvarianten. RWS Noord Nederland heeft geen voorkeur voor één van de varianten. Met betrekking tot de vaste variant merken wij op dat de route Drachten Burgumermar 4 vaste bruggen heeft waarvan er 3 stuks 3,30m doorvaarthoogte hebben en in de Waldwei op 4,80m (Bron vaarweginformatie.nl). Een vaste brug bij Eastermar zou dan ook minimaal 3,30m doorvaarthoogte moeten hebben om de mogelijkheden niet verder te beperken. Met vriendelijke groet, Rijkswaterstaat Noord Nederland

Van: Aan: Datum: Onderwerp:

"Rob de Vries" "Gemeente Tytsjerksteradiel" <gemeente@t-diel.nl> 10-3-2021 17:18:42 FW: S2021-02693: Toekomst brug(bediening) Eastermar

SVP inboeken als email van DB Opeinde -----Oorspronkelijk bericht----Van: secretariaat@dorpspleinopeinde.nl <secretariaat@dorpspleinopeinde.nl> Verzonden: zaterdag 27 februari 2021 21:05 Aan: Rob de Vries <RdeVries@t-diel.nl> Onderwerp: Re: S2021-02693: Toekomst brug(bediening) Eastermar Geacht college, Uw brief met kenmerk S2021-02005 met als onderwerp Toekomst brug(bediening) Eastermar, d.d. 29 januari 2021, hebben wij in goede orde ontvangen. We hebben volgens ons goed begrepen dat u varianten voorlegt met voor- en nadelen per variant. De vaarweg in Eastermar betreft een vaarklasse voor vaartuigen met een maximale vaarhoogte van 3 meter boven het streefpeil van het water. Deze vaarklasse in Eastermar is dezelfde als de vaarwegklasse in ons dorp Opeinde. We hebben uw brief gedeeld met het bestuur van de Watersportvereniging in ons dorp. Dit bestuur was ook van de inhoud van deze brief op de hoogte. Onze gezamenlijke reactie luidt dat wij geen bezwaar hebben tegen een vaste brug met een vaarhoogte van minimaal 3 meter, door is als variant 3 genoemd in uw brief. We vertrouwen erop dat we u hiermee voldoende hebben geïnformeerd en wensen u succes in de verder afwegingen en overwegingen in doen besluiten welke variant het gaat worden. We stellen het op prijs dat u ons als bestuur van Dorpsbelang Opeinde en de Watersportvereniging in Opeinde hierover nader op de hoogte houdt.

Met vriendelijke groet,

Mink Visser Voorzitter Bestuur Dorpsbelang Opeinde

C --~

Ortel i uslaan 1041 3528 BE Utrecht Tel 030 - 307 7500

---ê2_~

é watersportverbond

www.watersportverbond.nl

Gemeente Tytsjerksteradiel Reg.nr Ynk.: Klass.nr.

O 4 MAART 2021

Aan de Gemeenteraad van Tytsjerksteradiel Postbus 3 9250 AA BURGUM

Op'e

Kop.:

Utrecht, 2 maart 2021 Briefnummer: Contactpersoon: Onderwerp:

U47210-005/21 Rienk Broers (fryslan@watersportverbond.com) Inspraakreactie Brug Eastermar

Geachte raadsleden, Het college van B&W van uw gemeente heeft het Watersportverbond, regio Fryslàn, bij brief van 29 januari 2021 aangemerkt als een maatschappelijke organisatie, die belanghebbende is aangaande de besluitvorming over herstel c.q. vervanging van de brug te Eastermar. Tevens heeft het college geduid op de mogelijkheden om als zodanig bij uw raad te kunnen reageren op het raadsvoorstel en de daarbij gaande oplegnotitie. Wij stellen het zeer op prijs in bedoelde gelegenheid te worden gesteld en hebben besloten tot deze schriftelijke reactie. Uit de oplegnotitie hebben we begrepen dat het qua besluitvorming gaat om: óf het behoud en herstel van de bestaande brug; óf het bouwen van een nieuwe beweegbare brug dan wel het bouwen van een vaste brug , die een doorvaarthoogte zal krijgen van 3 meter. In een eerdere reactie hierover heeft het Watersportverbond aangegeven dat de brug ligt in de LitsLauwersroute, maar ook dat de brug als beweegbaar is opgenomen in het BRTN (Besluit Recreatie Toervaarnet Nederland). Daarbij geldt de vaarroute van de Burgumer Mar naar Rottevalle als een vaarweg, geschikt voor zeilschepen. In verband met deze omstandigheden moeten wij opmerken dat in de Lits-Lauwersroute meerdere vaste bruggen zijn opgenomen. Waterverkeer op die route moet voldoen aan de vrije doorvaarthoogte van die bruggen, te weten: 3 meter.

Op grond hiervan zou een nieuwe vaste brug, die aan deze maatvoering voldoet toereikend zijn. Echter, qua vaarweg van en naar Rottevalle - geschikt voor zeilschepen - zou die vrije doorvaarthoogte van 3 meter niet volstaan. Immers zeilschepen met vaste of moeilijk strijkbare mast kunnen zo'n brug niet passeren. Uit de telgegevens van het aantal schepen dat de brug heeft gepasseerd, blijkt dat slechts een klein deel niet voldoende zou hebben aan een vrije doorvaarthoogte van 3 meter. Hoewel het om een (betrekkelijk) klein aantal gaat, betekent een vaste brug dat deze schepen niet meer naar/van De Leien c.q. Rottevalle kunnen varen. Overigens hecht het Watersportverbond eraan te melden dat de interpretatie van de telgegevens (p. 7 Oplegnotitie), niet realistisch wordt voorgesteld. Bijvoorbeeld een in Burgum gehuurde Valk of een zeilschip met thuishaven Rottevalle, Eastermar of Burgum, zal in de praktijk niet 2x de mast strijken en weer overeind zetten om een paar uurtjes op het ene dan wel op het andere meer te gaan varen. Dat is gewoonweg te omslachtig en te tijdrovend om voor je plezier te doen.

Ook andere schepen, zeker die met (betalende) gasten varen, zoals historisch skûtsje De Rot, skûtsje Het dorp Eastermar, de zeilpramen met vaste ligplaats in het gebied, kunnen niet "even" de mast strijken en weer overeind zetten om op De Leyen respectievelijk de Burgumer Mar te gaan zeilen, alleen al omdat dit te gevaarlijk is met gasten aan boord. Maar ook voor grotere motorjachten met thuishaven Rottevalle, Eastermar of Burgum zou een vaste brug een forse beperking van het gebruik van hun schip betekenen. Het gemakkelijk neerhalen van kappen en windschermen is bij slechter weer, met name harde wind, geen reële optie. Naar de mening van het Watersportverbond liggen de cijfers dus wel wat anders dan de Oplegnotitie wil doen voorkomen.

Alllanz®

c---~

---~

st watersportverbond

Ortel i uslaan 1041 3528 BE Utrecht

Tel 030 - 307 7500 www.watersportverbond.nl

Daarbij wil het Watersportverbond u toch ook in herinnering roepen dat u heeft besloten om (in beginsel) snel varen op de Burgumer Mar toe te staan. Bekend is dat zulks nog niet definitief is. Er loopt nog een bodemprocedure tegen een in verband hiermee door de provincie genomen besluit. Mocht dat besluit in stand blijven, dan is snelvaren ter plaatse toegestaan. In de discussie over het al dan niet meewerken van uw kant aan het snelvaren is ook naar voren gekomen dat de Burgumer Mar door watersporters gebruikt wordt als ankerplek Juist het rustige karakter van de omgeving nodigt hen daartoe uit. Dat rustige karakter verdwijnt op het moment dat er snel gevaren kan worden. Het is dan ook zeer wel denkbaar dat men in de toekomst daarvoor naar De Leien trekt, waar wél een rustige omgeving resteert. Hier heeft de gemeente Smallingerland in (nauwe) samenwerking met Staatsbosbeheer flink geïnvesteerd om De Leien aantrekkelijker te maken, ook voor de watersport. Bij een besluit voor een vaste brug wordt de mogelijkheid om met zeilschepen en grotere motorboten van en naar De Leien respectievelijk de Burgumer Mar te gaan afgesneden.

Ook de opname van de brug in het BRTN als beweegbaar is niet onbelangrijk Dit landelijke convenant aangaande het recreatieve toervaar netwerk in geheel Nederland gaat uit van behoud van de bestaande infrastructuur, en daarmee ook het beweegbare karakter van de brug. brug in Eastermar. Zoals uit de Oplegnotitie blijkt, hanteert ook de provincie Fryslàn het principe van "Houden wat je hebt" (HWJH), zoals verwoord in het BRTN. Ook de watersportverenigingen, (passanten)havens en andere watersportgerelateerde organisaties in Eastermar en Rottevalle zien graag dat door een beweegbare brug de bestaande watersportmogelijkheden in het gebied behouden blijven en in de toekomst uitgebreid kunnen worden. Het lijkt niet irreëel dat een vaste brug in Eastermar betekent dat grotere motorjachten en zeilschepen een thuishaven elders kiezen. Wij begrijpen dat een (nieuwe) beweegbare brug zal leiden tot een fikse greep in "de kas". Dat is zeker een belangrijk aspect.

Ofschoon de financiële gevolgen van uw besluit over de brug van belang zijn en een keuze voor een vaste brug vanuit dat perspectief wellicht voor de hand ligt, wil het Watersportverbond u niettemin met deze reactie in overweging geven niet alleen naar het verleden te kijken (aantal brugpassages in vorige seizoenen), maar dat u zich óók rekenschap geeft van de mogelijkheden die een (nieuwe) beweegbare brug voor de toekomst kan betekenen. Denk daarbij vooral aan de verdere ontwikkeling van De Leien. De gemeente Smallingerland spreekt zelfs van opwaardering van het recreatieve product en over het (op termijn) vervangen van de vaste bruggen in de Lits door beweegbarel Een niet beweegbare brug zou de watersportmogelijkheden, zowel voor toeristen als voor inwoners en anderen met thuishaven in Burgum, Eastermar en Rottevalle, flink beperken. Een situatie die het Watersportverbond als onwenselijk beschouwt voor dé watersportprovincie van Nederland. Naast deze lokale argumenten willen we u er op wijzen dat het vervangen van de beweegbare brug door een vaste brug in gaat tegen de lange termijn ontwikkeling van de waterrecreatie in Noord oost Friesland. Deze toekomstvisie door de vijf gemeenten in Noord oost Friesland is vastgelegd in het rapport "Land en water verbonden" (onder leiding van Hanneke Schmeinck).

Tenslotte wenst het Watersportverbond u wijsheid in het verdere besluitvormingsproces. Uw beslissing wordt met belangstelling afgewacht.

_..,,.Vriendelijke.qroet,

Arno van Genz: Directed ~erbond

Alllanz®

Van: Aan: Datum: Onderwerp:

"Rob de Vries" "Gemeente Tytsjerksteradiel" <gemeente@t-diel.nl> 10-3-2021 13:31:36 FW: Brug Eastermar

Svp inboeken in Cosa als e-mail van DB Eastermar. Van: sekretaris Doarpsbelang <sekretaris.db.eastermar@gmail.com> Verzonden: woensdag 10 maart 2021 10:20 Aan: Rob de Vries <RdeVries@t-diel.nl> Onderwerp: Fwd: Brug Eastermar Dag Rob, Vorige week hebben wij als dorpsbelang Eastermar een extra vergadering ingelast vanwege de Eastermarder brug. Hierin hebben we de opties besproken die aan de hand van de brief zijn gepresenteerd. Op dit moment heeft dorpsbelang Eastermar geen specifieke voorkeur voor een bepaalde optie. Wel zijn we benieuwd mocht de gemeente kiezen voor een nieuwe niet draaibare brug), waar deze dan geplaatst gaat worden. Zijn hier eventueel tekeningen over hoe dit er dan uit komt te zien en mogen wij deze ontvangen? Wij zullen er dan beter met de inwoners van het dorp Eastermar over in gesprek kunnen gaan. Met vriendelijke groet, Anne-Wieke Postma

Van: Aan: Datum: Onderwerp: Bijlagen:

"Gemeente Tytsjerksteradiel" <gemeente@t-diel.nl> 10-3-2021 21:25:52 Litsbrêge Eastermar Litsbrêge Ynspraakstik.docx

Oan: it Kolleezje fan B&W en de gemeenteried fan Tytsjerksteradiel, Achte bestjoerders en folksfertsjintwurdigers, Bygeand fine jo in bydrage oangeande de ynspraak oer de takomstplannen foar de Litsbrêge by Eastermar. It ferhaal giet lykwols net oer in brêge, mar oer in alternatyf t.w. in akwadukt ûnder de Lits troch. Dêrom ha wy ússels ek de titel jûn: ’Wurkgroep D’r ûndertroch’ Wy binne ús bewust dat dizze bydrage falt yn ‘e kategoary ‘bûten-it-doaske-tinken’, mar is wol hiel searieus bedoeld. It idee fan dizze wâlferbining hat te krijen mei de noed dy’t wy ha foar de feilichheid fan dyselden dy’t no gebrûk meitsje fan de neamde brêge en om oan te jaan dat der nei de takomst ta ek noch oare ynfalshoeken binne as finânsjes en mjitterij. It hoe-en-het fan ús gedachtegong stiet yn ‘e taheakke bylage. Freonlik groetsjend, út namme fan ‘e Wurkgroep D’r ûndertroch’,

Ynspraakbydrage ‘Litsbrêge’, Eastermar. Oanlieding: Begjin 2020 kamen de Eastermarders op ‘e hichte fan it feit dat de Litsbrêge ûnder hannen naam wurde moast. De reden fan dit grut ûnderhâld wie twaliddich: a. Rykswettersteat hie ein 2018/begjin 2019 it beslút naam om de brêge-betsjinningen fan it P.M.-kanaal te sintralisearjen op ‘e Lemmer; sadwaande ferfoel de betsjinning fan ‘e brêgen dy’t ûnder it tafersjoch fan ‘e brêgewachterspost Skûlenboarch en dus ek dat fan ’e LItsbrêge by Eastermar. b. Troch dit beslút waard de eigner fan ‘e Litsbrêge, de gemeente Tytsjerksteradiel attint om mei dit betsjinningsferhaal yn ‘e efterholle ris goed nei de situaasje Litsbrêge en de fisike tastân fan it keunstwurk te sjen. Fraach oer dizze ûntjouwingen: It Ryk, c.q. Rykswettersteat, hat dit beslút naam en hat dêrmei in probleem kreëard dat taspile wurdt oan legere oerheden: Provinsje Fryslân, Gemeente Tytsjerksteradiel en Wetterskip Fryslân; hat dizze Ryksynstânsje oerlein oer de kosten dy’t har beslút foar de legere oerheden meibringt en sa ja, oer hokker yn ‘e mjittekomming fan dy kosten ha wy it dan? (of is dit wer de no hast wenstige hannelswize fan ‘e Ryksoerheid/-ynstânsje om in taak mar by de legere oerheden te deponearjen sûnder dêr in adekwate fergoeding foar te bieden?)

Aksjes en ynstek fan ‘e gemeente Tytsjerksteradiel: It boppeneamde krekte besjen fan de Litsbrêge hat ta gefolch hân dat der in tal saken yn gong set waarden:  It ‘Ingenieursbureau Antea’ (Heerenveen) waard begjin 2019 frege om in finansjele ‘Varianten’stúdzje út te fieren op trije mooglikheden dy’t der foar de Litsbrêge, neffens de saakkundigen helber, wienen: 1. it opkreazjen fan ‘e besteande brêge; 2. it ferfangen fan ‘e besteande brêge troch in folslein nije brêge; 3. it hegere (trochfarhichte 3.00 mt.) fêste brêge; Fraach hjirby: Wêrom is doe (jann. ’19) de Eastermarder mienskip, c.q. Feriening fan Doarpsbelang, net konfrontearre mei de selde fraach oer de neamde farianten?  Troch de gemeente sels waarden tellingen dien en opnamen makke om it gebrûk troch de wettersporters en oare boatbesitters fan dizze brêge yn byld te krijen. Fraach: Yn hokker perioade en op hokker dagen waarden dizze tellingen dien?  De gemeente hat op amtlik nivo oerlis hân mei buorgemeente Smellingerlân, Provinsje Fryslân, yntern mei de ôfdielingen Rekr.&Toerisme en Romte.  De gemeenteried fan Tytsjerksteradiel trune mei it yn mearheid oannimmen fan in moasje (yntsjinne troch Pv/dA, CU en CDA) it Kolleezje fan B&W oan om nei te gean oft der yn Eastermar genôch animo is om mei frijwilligers de brêgebetsjinning út te fieren (op grûn fan it saneamde ‘Right to Challenge’).

Dit lêste omtinkpunt krige stal yn ‘e foarm fan in enkête dy’t de feriening fan Doarpsbelang oan de doarpsgenoaten foarlei. De respons dêrop wie tige meager (24 reaksjes op in befolking fan rom 600 hûshâldings en dêrfan wienen 2 dy’t ‘wat ynteresse’ toanden, mar de oare 22 reagearden negatyf op de stelde fragen om as brêgewipper te funksjonearjen); koartsein: gjin draachflak, sadat dizze gemeentlike aksje mislearre. Bliuwe oer de beide earst neamde omtinkpunten: de 3 varianten en de gemeentlike ynventarisaasje fan boatefarders. Ut de toansetting en argumintaasje fan de ‘Oplegnotitie Variantenstudie brug Eastermar’ (klear op 12-01-2021 en te beskôgjen as in úttreksel fan de Antea-rapportaazje, dy’t klear

wie op 24-07-2019 !!!) falt op te meitsjen dat de foarkar dúdlik útgiet nei in fêste brêge mei in trochfarhichte fan 3,00 mt. De ûnderbouwing fan dizze foarkar wurdt foaral fûn yn finansjele, boutechnyske, ûnderhâldsmjittige arguminten. Op himsels, fan it amtlik stânpunt út, in logyske wurkwize. Mar wat docht dy kar foar de bou fan in fêste brêge – mar ek de opset om de fernijbou fan ‘e besteande brêge én it folslein ferfangen dêrfan – mei de Eastermarder mienskip, mei it toeristysk ‘produkt’ Lits-Lauwersmarrûte, mei ûndernimmers dy’t, diels of hielendal, ôfhinklik binne fan ‘e wettersporters? Dêr wurdt én yn it Antea-rapport én yn de neamde Oplegnotitie amper op yngien. Sterker noch, de Oplegnotitie ferswijd in hiel wichtige konstatearring yn it Antea-ferhaal. Wis twa kear neamt it Antea-rapport dat de oanlis fan in tydlike needbrêge foar motorisearre ferkear en de oanlis fan in wâlferbining foar fytsers in wichtich ûnderdiel wêze moat fan ‘e útfieringsfase, omdat “omleidingen via omliggende N-wegen geen optie is en de omrijtijden buiten proporties zijn (sd. 6, boppeste sin en yn bylage 1, sd. 2, 5-de ‘bullet’)”. Wat is ntl.

it foarstel foar it motorisearre ferkear fan gemeentewege: minimaal (!) 5 moanne sil it motorisearre ferkear dat oars gebrûk makket fan ‘e Litsbrêge de noardlike wegen oer ’t Heechsân (Grote Hornstweg/Torenlaan) en Skûlenboarch (Skûlenboargerwei) brûke moatte. Wegen dy’t no al noedlik binne fanwegen breedte, beammen lâns de kant, gjin fytspaden en de konstatearring dat der, benammen op ‘e Skûlenboargerwei, te hurd riden wurdt. Dat is in swiere sile dy’t de Eastermarder mienskip te lûken kriget. De begjin dizze iuw mei safolle ynset, entûsjasme en mei breed draachflak tastânkommen Lits-Lauwersmarrûte wurdt slim ûnderstek dien mei de oanlis fan in fêste brêge oer de Lits. Dy miening binne tal fan ferienings, ynstellingen en bedriuwen – ferwizend nei de ferskillende reaksjes út dy hoeke – ek tadien. Dit jout de buorgemeente Smellingerlân ek noch oan troch te melden dat der yn ‘e takomst in mooglike ferfanging fan ‘e Peinder fêste brêgen troch beweechbere wâlferbiningen komme kin: dan soe de Lits-Lauwersmarrûte toeristysk in opsjitter krije, temear as Drachten e.o. it Lely-spoar by har del krije, want dan sil dat plak en omlizzende doarpen – neffens publikaasjes en prognoases – grif yn ynwennertal tanimme. It ferlet fan goede wettersportfoarsjenningen sil dan ek grutter wurde en dêr past in fêste brêge yn alle gefallen net by. Wat de ûndernimmers yn Eastermar e.o.

oangiet dy’t it diels of hielendal ha moatte fan ‘e wettersporters, sil in fêste brêge de oantreklikens fan Eastermar e.o. bot ferminderje. Der wurdt yn ‘e Oplegnotitie nochal lichjes oer dit aspekt hinne skreaun. De hichten fan passearende skippen wurde yn persintaasjes útdrukt en hannelingen, lykas it delheljen fan mêsten en oerkapingen, wurde as osa maklik út te fieren beskreaun. Dat hjir echt út de ûnderfining en it perspektyf fan ‘e wettersporter sprutsen wurdt, mei betwivele wurde. De oerlêst dy’t de wettersporters en oare, miskien wol beropsmjittige, brêgepassearders ûnderfine yn de útfieringsfase fan ‘e trije farianten (minstens 5 moanne lang) wurdt ek efkes oantsjut as ‘lestich’ en goedpraat mei de meidieling dat it wurk ‘bûten it seizoen’ plakfine sil. It komt der op del dat net ien fan ‘e trije farianten eins omearme wurde kin op grûn fan in brede maatskiplike skôging. Is der dan gjin alternatyf? Jawis wol!!!

In akwadukt. De suggestje om dêr ris oer nei te tinken, wurdt op amtlik nivo yn in skriuwen fan 16 febr. l.l. ôfdien mei : “De kosten voor een aquaduct zijn vele malen hoger dan het opknappen en aanpassen van de bestaande brug(bediening) of het maken van een nieuwe vaste brug. Mede daarom en gezien vaarwegklasse, wegtype, ligging, etc. is een aquaduct geen haalbare optie en derhalve ook niet uitgewerkt in de varianten studie.” Wat dy kosten krekt binne? Wurdt net neamd. Hoefolle kear dy heger binne as de neamde farianten? Wurdt net neamd.

De farweiklasse wurdt ek as argumint neamd, mar as der in fêste brêge komt sil in degradaasje fan ‘e farweiklasse in automatysk gefolch wêze; ‘wishful thinking’??? Yn ‘e opsomming einigjend mei etc. ‘vaarwegklasse, wegtype, ligging’ stean by dy etc. net ‘verkeersveiligheid, overlast en duurzaamheid. Is dat omdat die net passe yn ‘e foarkar foar de fêste brêge? Of omdat dizze kritearia net te fangen binne yn sifers en maten? Op gjin inkelde wize sil bestriden wurde dat in akwadukt in hiel djoere oplossing as ferfanger fan in brêge is, nee dat is sa klear as in klûntsje. Mar jou dan ek oan hoefolle djoerder troch de mooglikheid derfan goed te ûndersykjen en de foar- en neidielen tsjin mekoar ôf te weagjen. Hoe sa, foardielen? As it in rottekrûddjoer alternatyf is, kinne der ommers gjin foardielen wêze? Dat falt lykwols ta, as men der iepen foar stean wol, net allinnich mar finansjeel en technysk tinkt, mar ek saken dy’t har net yn mjittingen en formules fêstlizze litte, meinimme wol.

Wat ‘plussen-en-minnen’ op in rychje:  Ferkearsfeiligens: - by de oanlis fan in akwadukt kin dat ‘yn ’t drûge’, dus op ‘e wâl barre; - tink hjirby oan it stik greide noard-west fan ‘e Litsbrêge; - de Litsbrêge kin salang syn funksje hâlde oant it keunstwurk yn ‘e foarm fan in tunnelbak klear is en teplak fearn is; - de noardlike wegen wurde net drokker en dus minder kâns op gefaarlike situaasjes op Gr. Hornstweg, Torenlaan en Skûlenboargerwei; - as der yn ’t akwadukt oan ‘e noardkant in fytspaad realisearre wurdt, is de besteande oerstekproblematyk oan ‘e doarpskant (nei Teije Tolstr.) foarby. - de bocht dy’t no nei de brêge liedt, kin derút; - 2 rotondes (ien by krusing Mienskerwei en Sumarderwei en ien by ’t ‘Betterskip’) helje de gong út it no fierstente hurd ridende ferkear en biede fytsers in feilige trochgong. - yn it Antea-rapport wurdt oanjûn dat it werombringen fan ‘e maks. snelheid foar it autoferkear nei 60 km/o.

winsklik is; Fraach: Wêrom dat net no daliks al dwaan te begjinnen by de krusing Sumarderwei/Mienskerwei oant en mei de ôfslach by ’t Betterskip?  Oerlêst (en dan bedoeld yn ‘breedste sin’ fan ’t wurd): - by de ôfsluting fan ‘e ferbining mei Sumar foar minimaal 5 moanne en it net oanlizzen fan in needbrêge (sa’t it Antea-rapport foarstelt) sil net allinnich it autoferkear nei ’t Heechsân en fierder tanimme, mar hat ek gefolgen foar de drokte yn ‘e doarpen Jistrum en Rottevalle. - dan wurde de Eastermarders dy’t – hoewol’t wy in prima buertsuper ha – dochs boadskipje/winkelje wolle yn Burgum wol hast twongen om dat yn Surhuisterveen, Drachten of Kootstertille fe dwaan. - by it realisearjen fan in fêste brêge (trochfarhichte 3.00 mt.) sil de animo ôfnimme by silers om de Leien en it dêr situearre paviljoen te besytsjen; de Rottefalsters (bgl. skûtsje De Rôt) sil har rûnfearten beheine moatte ta De Leien. - ek sil by in fêste brêge, mei in weidekferheging fan 1.80 m. in grutte oanslach dien wurde op de lânskiplike situaasje: it iepen greidegebiet kriget der in bult by.  Duorsumens: - der wurdt by it gemeentebestjoer wakker praat oer en promoasje makke foar de plannen dy’t it duorsumensbesef by de boargers tanimme litte moat.

Fraach: Hoe strykt dit stribjen mei it gegeven dat by in ôfsluting fan ‘e ferbining mei Sumar de autobrûkende Eastermarders twongen wurde om minimaal 15 km. om te riden om dochs yn Burgum komme te kinnen? De kosten: - fansels is de oanlis fan in akwadukt de djoerste oplossing foar it troch it RWS-beslút én de fisike tastân fen ‘e Litsbrêge ûntstiene probleem, mar it is ek de meast ôfdwaande en takomstbestendichste oplossing; de ynvestearring en dêrút folgjende jierlêsten binne gâns heger, mar kwa ûnderhâld sil – by in goede duorsume bou – leger lizze as by brêgen; - tidens de akwaduktebou hoecht der gjin needbrêge foar fytsers oanlein te wurden: in besparring; - neitiid sille der wol kosten wêze om de Litsbrêge te slopen.

- troch it ynskeakeljen fan lokale bedriuwen (beton-, stiel-, grûnferset) kin der kosten besparre wurde; - it akwadukt past ek better yn ‘e mooglikheden dy’t buorgemeente Smellingerlân oerwaget: de brêgen yn Opeinde wer beweechber meitsje om sa de tagong nei in te kreëaren Aldegeaster Mar te ferbetterjen en mocht it Lely-spoar stal krije dan sil Sm’lân ferlet ha om foar de ferwachte tanommen befolking goeie rekreative situaasjes te biede; - der kin sels oerwage wurde om te hifkjen yn hoefier ’t Sm’lân, de oare Lits-Lauwersmarrûte-gemeenten en/of gemeenten feriene yn ANNO en de Provinsje Fryslân (de brêge leit tsjin it wurkgebiet fan ‘e Gebietskommisje Sintrale As oan) bydrage wolle oan de bou fan sa’n akwadukt om dêrmei it ‘toeristysk produkt’ fan ‘e krite fuort te sterkjen.

Ta beslút: Bûten de tuskentroch stelde fragen yn boppesteande ynspraakbydrage is eins de wichtichste en haadfraach: Wol it gemeentebestjoer de mooglikheid oangeande de oanlis fan in akwadukt as ferfanging fan de Litsbrêge yngeand ûndersykje en dêrby net allinnich de kosten dúdlik meitsje mar ek de romtlike, ferkearsmjittige, maatskiplik/toeristyske eleminten en kânsen foar de takomst dêryn meinimme? Wurkgroep ‘D’r ûndertroch’.

Van: Aan: Datum: Onderwerp: Bijlagen:

"Gemeente Tytsjerksteradiel" <gemeente@t-diel.nl> 11-3-2021 15:25:13 Litsbrug bij Eastermar TIP Eastermar Prom. Brief Litsbrug def..docx

Aan het college van B&W en de gemeenteraad van Tytsjerksteradiel. Het bestuur van de vereniging Toeristenbureau Eastermar & Omstreken (TIP) heeft zich gebogen over de toekomstplannen van de gemeente aangaande de brug over De Lits. Zij heeft haar standpunten dienaangaande vastgelegd in bijgevoegde brief die tevens als inspraakreactie beschouwd moet worden. Wij wensen u wijsheid toe in de verdere afhandeling. Mte vriendelijke groet, Bestuur TIP Eastermar Promoasje.

Aan: College van B&W en Gemeenteraad van de gemeente Tytsjerksteradiel Over: Inspraak Toekomst brug(bediening) Eastermar Van: Toeristenbureau Eastermar & Omstreken, c.q. TIP Eastermar Promoasje (verder aan te duiden als TIP) Eastermar, 11 maart 2021 Geacht(e) college en gemeenteraad, Op 29 januari jl. ontvingen wij een brief waarin de varianten voor de Litsbrug bij Eastermar worden geschetst. U meldt ons ook dat er een inspraakmogelijkheid is om te reageren op de genoemde varianten. Deze brief moet derhalve als zo’n inspraakbijdrage beschouwd worden. Het TIP staat bij de Kamer van Koophandel ingeschreven als vereniging. In de oprichtingsakte (2000) wordt de doelstelling omschreven als: het onder de aandacht brengen van de toeristische en recreatieve mogelijkheden van Eastermar en omgeving bij de verschillende geledingen van de samenleving. Dit kan gedaan worden door o.a. inlichtingen te verstrekken over het werkgebied en het in stand houden en tot stand brengen van toeristische en recreatieve mogelijkheden of stimuleren daartoe. Deze doelstelling en het nastreven daarvan heeft rechtstreeks te maken met een variant die in de genoemde brief staat t.w. variant 3, de vaste brug als vervanger van de huidige beweegbare brug.

Als bestuur van de vereniging zijn wij tegen deze ‘vaste brug-variant’ omdat: • de recreatieve mogelijkheden van de Lits-Lauwersmar-route zeer beperkt worden; • daarmee een kapitaalvernietigend effect ontstaat t.a.v. de investeringen die begin deze eeuw gedaan zijn om de Lits-Lauwersmar-route te realiseren; • de zeilende watersporter belemmerd wordt in zijn mogelijkheden; • De Leien als zeilwater ‘ingesloten’ wordt tussen vaste bruggen met een doorvaarthoogte van 3.00 mt.; • deze optie voor grotere vaartuigen een blokkade vormt richting De Leien en Eastermar voor deze schepen minder aantrekkelijk wordt; • deze oplossing een degradatie van de vaarwegklasse van De Lits tot gevolg heeft; • de economische gevolgen voor de Eastermarder bedrijven, verenigingen en stichtingen (o.a. het water-sportbedrijf ‘De Lits’, de horeca en dorpssuper, passantenhaven De Komerk, de watersportvereniging) nadelig zullen zijn, waarmee de recreatieve/toeristische aantrekkelijkheid van dorp en omgeving verminderd wordt; • variant 3 de nu gerealiseerde uitbreiding van de aanlegmogelijkheden bij het Paviljoen ‘de Leien’ voor het deel ‘schepen hoger dan 3.00 mt.’ frustreert;

•

•

als gekozen wordt voor dat kunstwerk een aantrekkelijke vaarroute Burgumer Mar-Wide Ie-Alde Feanen – die bij het realiseren van de Smallingerlandse plannen voor een meer bij Oudega en daarmee annex de mogelijkheid van beweegbare bruggen in Opeinde wordt overwogen – voor een deel van de waterrecreanten blokkeert; een vaste brug voor Eastermar en omgeving een belemmering zou vormen om de mede door uw gemeente vastgestelde toeristische visie voor NO Fryslân uit te voeren.

Uit bovenstaande argumentatie kunt u opmaken dat voor TIP en haar leden het behoud van een beweegbare brug over De Lits zeer belangrijk is. Afsluitend met de hoop dat u tegemoet komt aan ons standpunt verblijven wij, Bestuur TIP Eastermar Promoasje.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Tytsjerksteradiel&id=5782c981-80ff-4343-b039-0f8b1edb92aa