Inspraakreactie dhr. J. Riemersma

Burgum, 20-11-25 Geachte leden van onze gemeenteraad, de door ons gekozen vertegenwoordigers. Een groep verontruste dorpsbewoners heeft mij gevraagd om namens hen op deze avond in te spreken. Wij constateren een herhaling van een bijeenkomst van ca 2 jaar geleden, waarin toen ook door Sonac een uitbreiding van een groengasinstallatie werd aangevraagd. Gelukkig heeft toen onze gemeenteraad besloten om niet met de aanvraag in te stemmen. Nu ligt een soortgelijke vraag voor, waarbij opnieuw een uitbreiding van de groengasinstallatie aan de orde is. De omschrijving daarvan is gegeven door Olfasense. Ik heb dit rapport bestudeerd en vraag mij af hoe uw raad een op deze wijze gestelde informatie kan accepteren. Het rapport staat stijf van allerhande afkortingen, die zeker in alledaags taalgebruik nooit voorkomen. Mag ik u vragen of u alle afkortingen, net zoals ik, op internet heeft opgezocht en dan ook nog de diepgang en de samenhang ervan heeft begrepen. U wordt wel geacht op grond van deze informatiestroom een beslissing te gaan nemen, die voor een aanzienlijk aantal burgers uit Burgum gevolgen kan gaan hebben. Ik heb over het rapport vanuit mijn vroegere werk als apotheker, die toxicologie als bijvak heeft gehad, op 14 oktober 2024 vragen gesteld aan het FUMO. De antwoorden, die ik pas vorige week heb ontvangen, hebben mij bijzonder teleurgesteld.

Specifieke vragen werden met algemeenheden beantwoord, waarbij op geen enkele wijze antwoord werd gegeven op vragen betreffende de giftigheid van de uitstoot door SONAC. De geuroverlast, bij ons thuis heet dat stank, zou alleen veroorzaakt worden door zwavelverbindingen , waaronder zwaveldioxide (is een sterk prikkelende geur), zwavelwaterstof, de rotte eierengeur, die mij vanuit mijn laboratoriumwerk tijdens mijn studie overbekend is en zwaveldisulfide. Deze laatste stof bestaat helemaal niet. Daarnaast en ik citeer: “Van andere stoffen zijn er geen relevante hoeveelheden, die op leefniveau ( is dat ook in mijn geval op 20m hoogte?) eenzijdig de geur bepalen”. Dan is mijn vraag: welke andere stoffen bedoelt FUMO en waarop wordt deze uitspraak gebaseerd? U snapt wel dat ons vertrouwen in een rapport van FUMO door de opgeschreven nonsens er niet groter op wordt. Het antwoord van FUMO dd 31 oktober 2025 is grotendeels gebaseerd op aannames en niet op wetenschappelijk onderbouwde feiten. Er wordt gesproken over acute toxicologische gezondheidseffecten, maar ik leef hier hopelijk niet alleen vandaag en de volgende week, maar ook nog een aantal jaren hierna. Er wordt lichtvoetig gesproken over milieuvergunningen en emissienormen. Het zal u, gelijk mij, bekend zijn, dat wetgeving vaak achter loopt op later bekend geworden feiten en meningen van deskundigen.

De schade wordt in de tussenliggende periode aangericht en kan onherstelbaar zijn. Daarnaast wordt er gesproken over de gassen die ingeademd en direct daarna ook weer uitgeademd worden, dan wel worden opgenomen door het lichaam en omgezet worden in stoffen (metabolieten) , die het lichaam kunnen verlaten. Is dat onderzocht of ook al weer een loze kreet. Tenslotte wil ik u wijzen op het stuk : “Beleidsregel geur door milieubelastende activiteiten” van onze provincie. Ik wijs u in dit verband op artikelen 5 en 9. Dit laatste geeft informatie over geurgevoelige gebouwen met daaraan gekoppelde waarden. Wij maken bezwaar omdat wij hinder hebben van de geur. De grenswaarde voor een bestaand bedrijf en dat is SONAC is 1,5. Bij een aantal onderzochte panden (zie Olfasense rapport onder 2.5.3) wordt deze grenswaarde overschreden en op grond daarvan kan een gevraagde uitbreiding, die extra geur tot gevolg heeft niet worden toegestaan. Daarenboven is de nieuwe aanvraag in de basis gelijk aan de oude aanvraag en worden dezelfde waarden aangehouden.

Mijn conclusie uit het geheel van voorgelegde rapporten is dat er veel aannames zijn en minder wetenschappelijk onderbouwde rapporten. Mijn verzoek aan onze vertegenwoordigers in de raad loopt parallel aan de kreet in het verkeer:” Bij onzekerheid NIET inhalen” en voor vanavond: “ bij onvoldoende echte gegevens NIET instemmen”.

Literatuur: a. Beleidsregel geur door milieubelastende activiteiten 2025 van GS Fryslân https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR7742744#artikel_6 en volgende b. GS brief aan Provinciale Staten Zuid-Holland kenmerk: PZH-2025-867887820 DOS-2019-0005750 c. Rapport Wageningen University : Goed benutten van biologische combi-luchtwassers van maart 2025 rapport nummer 1545 . Het betreft hier gegevens van vier varkenshouderijen. De uitstoot daarvan is vaak vergelijkbaar met de uitstoot van de SONAC-schoorstenen en bedden. (Deel hieruit bijgevoegd als bijlage III) d. Omschrijving van geurhinder (zie aparte bijlage I, van belang is de definitie van “Odeur Unit” . Deze Europese odour unit per m3 is de concentratie geurstoffen, die door een gemiddeld persoon nog net kan worden geroken) e. Een apart overzicht (Toxiciteiten van stoffen bijlage II ) van de giftigheden van een aantal stoffen die uit het onder c genoemde rapport Wageningen University zijn gehaald.