CConstaterende datTytsjerksteradiel
Koppel je AI →
Document · PDF

DEFINITIEF - Bijlage 1 - Jaarstukken 2023

RAAD IEPEN POADIUM (RAADZAAL) 4 juli 2024, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Jaarstukken 2023 (ynhâldlik)26.333 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

87

1.403

2.416

2.655

239

- 3.486

- 3.534

- 3.497

37

Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

71

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Analyse verschillen rekening - begroting In de tabel hieronder laten we zien wat het belangrijkste verschil is tussen de rekening en de begroting. Als er een negatief bedrag staat, betekent dit dat er sprake is van nadeel, en als er een positief bedrag staat, betekent dit juist een voordeel. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

37

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten

- 205 - 292

- Diverse overige verschillen

21

- Lagere lasten bijdrage 8KTD

28

- Hogere lasten leerlingenvervoer

- 166

- Hogere lasten Master Frankeskoalle

- 87

- Hogere lasten onderwijshuisvesting basisonderwijs

- 54

- Hogere lasten Peuteropvang

- 34

Baten

87

- Hogere baten Master Frankeskoalle

87

Incidentele voor- of nadelen

242

Lasten

87

- Lagere lasten Nationaal Programma Onderwijs (achterstanden)

15

- Lagere lasten Achterstandsbeleid

32

- Lagere lasten onderwijshuisvesting basisonderwijs

40

Baten

155

- Hogere baten Peuteropvang

59

- Hogere baten Achterstandsbeleid

111

- Lagere baten Nationaal Programma Onderwijs (achterstanden)

- 15

72

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

04. Onderwijs

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator

Eenheid

meting ten tijde van

Metingen en refertejaar ref.jaar

O

P

rek.

begr.

rek.

2023

2024

2022

% Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Tytsjerksteradiel

%

2022

1,8

1,2

1,2

Nederland

%

2022

2,4

1,9

1,9

Tytsjerksteradiel

aantal

2021

0,0

0,0

0,0

Nederland

aantal

2021

2,7

2,7

2,7

Tytsjerksteradiel

aantal

2022

38,0

38,0

20,0

Nederland

aantal

2022

24,0

20,0

20,0

Absoluut verzuim Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven.

Relatief verzuim Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. Per 1.000 leerlingen.

73

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Sport, cultuur en recreatie

Bij dit programma horen de volgende relevante taakvelden: 5.1

Sportbeleid en activering

5.2

Sportaccommodaties

5.3

Cultuurpresent., -prod. en participatie

5.4

Musea

5.5

Cultureel erfgoed

5.6

Media

5.7

Openb. groen en (openlucht)recreatie

Inhoudelijk In de programmabegroting van 2023 staat wat we van plan waren voor dat jaar. De onderwerpen daarvoor waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2023 (jaren 20232026) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. We leggen per onderwerp uit wat we wilden doen, wat gelukt is en wat nog niet. Ook bespreken we onderwerpen uit eerdere plannen die nog niet helemaal zijn afgehandeld.

74

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Alde Feanen; herinrichting - afrondende (3e)

[Kadernota 2018

nr. 5.7 a]

uitvoeringsmodule [ Op schema ]

Wat wilden we? Op basis van de laatste gesprekken (en ramingen) van de Provincie met ons en de andere gebiedspartners houden wij in de begroting rekening met een minimale bijdrage/cofinanciering van de gemeente van € 240.000, verspreid over de jaren 2020 tot en met 2022. Hierdoor kunnen we de gewenste afronding van de vaarroute realiseren en krijgen we een eindinrichting van de Panhuyspoel. Daardoor kunnen we ook het gebied afmaken en inrichten zoals het beoogd was in het Raamplan. En sluiten we aan bij de reeds eerder uitgevoerde 1e en 2e uitvoeringsmodule en ook blijven eerder gedane investeringen behouden. De bijdrage is bestemd voor het afronden van de vaarroute uit de 2e uitvoeringsmodule (€ 140.000) en de eindinrichting van de Panhuyspoel (€ 100.000). Wat hebben we bereikt? In 2023 is in opdracht van de gebiedscommissie Âlde Feanen een variantenstudie gemaakt ten aanzien van (het afronden van) de gewenste verlening van de (electric only-) vaarroute uit de 2e module. Uit de analyse bleek dat de benodigde investering vele malen groter zou zijn dan het begrootte bedrag (€ 140.000). Het college heeft in mei 2023 de raad geïnformeerd dat op basis van het voortschrijdende inzicht en de uitkomsten uit de studie, het verder nastreven van de verlenging van de vaarroute niet zinvol is.

Aangezien realisatie niet meer wordt nagestreefd stellen we voor het hiervoor gereserveerde (€140.000) bedrag vrij te laten vallen. Voor het budgetdeel 'eindinrichting Panhuyspoel' ligt dat anders: als onderdeel van het raamplan (2004) van de gebiedsontwikkeling is bij de zandwinning ‘Panhuyspoel’ de aanleg van een recreatiestrand en wandelpad voorzien. Hiervoor is een gemeentelijke bijdrage gereserveerd. De realisatie kan niet op korte termijn ten uitvoer worden gebracht omdat de recreatieve doeleinden zich niet (veilig) laten combineren met de bedrijfs- en winningsactiviteiten. Ook daarover is de raad in mei 2023 geïnformeerd. Fase 2 van de uitbreiding van de zandwinput zal voor de zandwinning tot 2033 duren. Mede met het oog op de toezeggingen die gedaan zijn richting medeoverheden is het van belang dat het budget beschikbaar is op het moment dat realisatie (veilig) mogelijk is. Wat is (nog) niet gelukt? Zoals eerder is beschreven wordt de afronding van de electric-only vaarroute niet meer nagestreefd. De eindinrichting Panhuyspoel wordt gerealiseerd op een natuurlijk moment, wanneer eindafwerking en recreatie (veilig) gecombineerd kunnen worden met de winningsactiviteiten.

75

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 Facilitering ambities biodiversiteit

[Kadernota 2022

nr. 05.04]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? Wij hebben in ons Coalitieakkoord 2018-2022 aangegeven dat we de biodiversiteit willen vergroten. In de Duurzaamheidsagenda is hiervoor jaarlijks € 15.000 beschikbaar gesteld voor het bevorderen van initiatieven op het gebied van biodiversiteit en Operatie Steenbreek. Invulling geven aan onze ambities vraagt om meer inspanning dan het benutten van werkmet-werksituaties bij aanleg en beheer van het openbaar groen. Het vraagt om een stap naar voren en naar buiten te zetten om zo invloed uit te oefenen op het gebied van biodiversiteit. Concreet betekent dit ondersteuning en advisering van externe partijen en bewoners, deelname aan gemeente-overstijgende projecten en het leveren van extra inspanning aan Operatie Steenbreek. Om dit te realiseren is voor de komende drie jaar formatieve uitbreiding nodig van 1 fte, dit zorgt de komende drie jaar voor € 75.000 aan hogere kosten. Wat hebben we bereikt? De beleidsmedewerker Biodiversiteit is gestart in 2022. De werkzaamheden zijn lopende zaken. Er worden minimaal twee acties per jaar gehouden in het kader van Steenbreek. Najaar 2023 was dit de bloembollenactie. Wat is (nog) niet gelukt? In het voorjaar 2024 organiseren wij een Tegeltaxi en lezing. Daarnaast wordt gewerkt aan het Biodiversiteitsplan. Deze komt in april 2024 opiniërend in de raad.

Garyp yn it Grien

[Kadernota 2023

nr. 05.10]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? Garyp was het eerste dorp waar het project Kansen in Kernen (KIK) in uitvoering is gekomen. Het maakte deel uit van de eerste fase van het KIK-programma (2015). In tegenstelling tot de later in uitvoering genomen dorpen Burgum en Hurdegaryp zijn er minder ‘kansen’ in het plan van aanpak opgenomen. Het dorp ervaart dat nu als een gemiste kans. Vanuit Garyp is nadien het initiatief genomen voor het project ‘Garyp yn it Grien’, waarbij diverse initiatieven worden genomen om langs de door het KIK-project heringerichte rondweg de biodiversiteit te bevorderen, inclusief een beleeftuin. Het project wordt in 2022-2023 uitgevoerd. De totale kosten voor 2023 worden geschat op € 32.000. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Wat hebben we bereikt? De eerste maatregelen om de biodiversiteit te bevorderen zijn uitgevoerd. Zo zijn er op een aantal locaties bollen geplant, is er een wilde bloemenborder aangelegd en is er eetbaar groen aangeplant. Daarnaast is de beleeftuin aangelegd en geopend.

76

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Wat is (nog) niet gelukt? Er resteren nog een aantal maatregelen. Zo is de werkgroep van 'Garyp yn it grien' bezig met het plaatsen van een ecotil. Ze zitten nog in de vergunningenprocedure. Daarnaast willen wij nog op een aantal plaatsen bollen planten en buiten de bebouwde kom op enkele plekken wilde bloemenmengsel zaaien. Beide onderdelen hebben door capaciteitsgebrek vertraging opgelopen. Wij streven ernaar deze onderdelen in 2024 uit te voeren.

Realisatie twee TOP's (toeristische overstappunten)

[Kadernota 2023

nr. 03.01]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Realisatie van een toeristische overstappunt (TOP) in de omgeving Trynwâlden en in de omgeving Burgum. Een toeristisch overstappunt is een zuil waarop routes staan. Provinciebreed wordt door de Marrekrite in samenwerking met de gemeenten een netwerk van TOP's gerealiseerd. Deze vormen de startpunten om de mooiste gebieden van Fryslân te voet, per fiets of varend te ontdekken. Een aantal jaren terug is in het kader van een pilot al een TOP in Earnewâld geplaatst. De realisatie van twee TOP's wordt voor de gemeente Tytsjerksteradiel geraamd op € 12.000. Wat hebben we bereikt? Met de realisatie van een TOP in Burgum en in de Trynwâlden is in 2023 een start gemaakt. Wat is (nog) niet gelukt? De verwachting is dat in 2024 een TOP in Burgum en in de Trynwâlden wordt gerealiseerd.

Subsidie Het Achterland

[Kadernota 2023

nr. 05.08]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Het Achterland in Burgum is een cultuurlab voor jong talent uit de regio Noordoost-Fryslân. Sinds 2019 geven professionele docenten cultuur- en theaterles in de Molkfabryk in Burgum, in Hurdegaryp en op basisscholen in Tytsjerksteradiel. De activiteiten van Het Achterland zijn een waardevolle aanvulling op het bestaande cultuuraanbod en Het Achterland ontwikkelt zich als een volwaardige culturele partner in de regio. Met het cultuur- en theateronderwijs levert Het Achterland een bijdrage aan de persoonlijke ontwikkeling, participatie en sociale cohesie van inwoners. Om Het Achterland voor de toekomst te behouden, willen we voor drie jaar een subsidie verstrekken. De kosten hiervan bedragen € 30.000 per jaar voor de periode 2023 t/m 2025. Dit onderwerp wordt als incidenteel geclassificeerd. Voor incidentele lasten hanteren wij de lijn dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

77

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Wat hebben we bereikt? Cultuurlab Het Achterland in Burgum krijgt voor een periode van drie jaar subsidie voor kunst- en cultuureducatie in Tytsjerksteradiel. Het Achterland geeft wekelijks les op basisscholen in verschillende kunstvormen, zoals theater, beeldende kunst en dans en organiseert cultuurdagen voor basisscholen en voortgezet onderwijs in Tytsjerksteradiel. Daarnaast geeft Het Achterland theaterles in Burgum en Hurdegaryp. De subsidie moet jaarlijks worden aangevraagd en verantwoord. De verantwoording over het eerste subsidiejaar (2023) vindt in 2024 plaats. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Overige ontwikkelingen Ontwikkelingen SPUK-GALA Vanaf 2023 is de Specifieke Uitkering - Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK-GALA) in het leven

geroepen.

Voor

de

periode

2023-2026

zullen

wij

van

het

Ministerie

van

Volksgezondheid, Welzijn en Sport € 2,1 miljoen ontvangen. Voor 2023 is een bedrag van in totaal € 564.000 toegekend. Aangezien de SPUK-GALA een breed scala aan onderwerpen (en dus ook programma's) behelst is een deel van deze opbrengsten verantwoord in programma 5. De extra opbrengsten voor programma 5 bedragen € 110.000. De gerealiseerde kosten voor de SPUK-GALA 2023 komen uit op € 22.000. Dit zorgt voor een nadeel op de opbrengsten van € 88.000 omdat wij minder opbrengsten kunnen krijgen van het Ministerie. Dit komt doordat tegenover de opbrengsten de kosten een voordeel laten zien van € 88.000. Oftewel, over 2023 is € 88.000 minder kosten gemaakt voor SPUK-GALA waardoor deze 'gemiste kosten' ook niet vergoed worden door het Ministerie. Binnensport Over 2023 zijn de opbrengsten € 63.000 hoger dan begroot. Deze afwijking wordt voornamelijk (€ 85.000) veroorzaakt door een hogere SPUK-sport uitkering. In de begroting is uitgegaan van het voorgenomen percentage (75%) waarvoor de btw-vergoeding van sport geldt. De eindafrekening van de SPUK-sport laat zien dat er een volledige (100%) btwvergoeding plaatsvindt waardoor een voordeel ontstaat in de jaarrekening 2023. Het restant van het verschil wordt veroorzaakt door minder kantine-opbrengsten en verhuur sporthallen aan verenigingen en scholen. De kosten van binnensport zijn in de jaarrekening 2023 € 65.000 hoger dan de begroting.

Deze afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere onderhoudsbehoefte bij de zwembaden in onze gemeente. De begroting van 2023 is namelijk gebaseerd op uitgangspunten (ervaringscijfers, trend en dergelijke), in de werkelijkheid was de noodzaak voor dit (dagelijks) onderhoud hoger waardoor een nadeel op de kosten ontstaat van € 29.000. In 2023 zijn de schoonmaakkosten voor het zwembad Burgum € 20.000 hoger dan begroot. Deze afwijking wordt veroorzaakt door een te laag begroot bedrag én extra (onvoorziene) schoonmaakkosten € 7.000.

78

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 Ontwikkelingen buitensport De kosten voor buitensport zijn in de jaarrekening 2023 € 38.000 hoger dan begroot. Deze ontwikkeling wordt met name veroorzaakt doordat in 2023 onvoorziene onderhoudskosten zijn uitgevoerd aan een tractor die gebruikt wordt voor het onderhoud van de velden (€ 18.000). Daarnaast worden de hogere kosten veroorzaakt door een stijging van de OZB die betaald moet worden over de kunstgrasvelden (€ 14.000). Het restant van de verschillen van € 6.000 bestaat uit allemaal kleine afwijkingen. Recreatieve voorzieningen In 2022 is het wandelpad 40-Med aangelegd en in 2023 is het project (financieel) afgerond. Voor de financiële afronding was de verwachting dat er in 2023 nog een laatste factuur van de aannemer ontvangen zou worden. In 2023 is echter gebleken dat alle werkzaamheden uit zijn gevoerd en er geen financiële verrekening meer plaatsvindt. Daarom zorgt dit voor lagere kosten in de jaarrekening 2023 van € 32.000.

79

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Wat heeft het gekost? Bij de programma's geven we alleen de kosten aan die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere kosten, die niet direct te maken hebben met het programma, zijn kosten van ondersteunende afdelingen (zoals personeelszaken, facilitaire zaken en financiën) en ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals leidinggevenden en secretariaat). De kosten die niet direct te maken hebben met het programma worden in het programma Overhead opgenomen. Dit is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Cultureel erfgoed

86

86

81

6

Cultuurpresent., -prod. en participatie

551

659

640

19

Media

599

924

924

-

Musea

46

46

49

-3

Openb. groen en (openlucht)recreatie

2.817

2.770

2.729

42

Sportaccommodaties

4.287

3.962

3.942

21

195

407

275

131

8.582

8.855

8.639

216

Sportbeleid en activering Totaal lasten Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Cultureel erfgoed

10

10

9

-1

Cultuurpresent., -prod. en participatie

59

59

65

6

Media

-

32

32

-

Musea

-

-

-

-

151

199

176

- 23

1.068

1.377

1.445

68

15

135

53

- 82

1.303

1.811

1.780

- 32

- 7.279

- 7.044

- 6.860

184

Openb. groen en (openlucht)recreatie Sportaccommodaties Sportbeleid en activering Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

80

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Analyse verschillen rekening - begroting In de tabel hieronder laten we zien wat het belangrijkste verschil is tussen de rekening en de begroting. Als er een negatief bedrag staat, betekent dit dat er sprake is van nadeel, en als er een positief bedrag staat, betekent dit juist een voordeel. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

184

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen

184

Lasten

122

- Lagere kosten recreatieve voorzieningen

33

- Diverse verschillen per saldo

34

- Ontwikkeling personeelskosten

158

- Hogere kosten binnensport

- 65

- Hogere kosten buitensport

- 38

Baten

62

- Hogere opbrengsten binnensport

63

- Diverse verschillen per saldo

-1

Incidentele voor- of nadelen

-

Lasten

88

- Lagere besteding SPUK-GALA

88

Baten

- 88

- Lagere opbrengst SPUK-GALA

- 88

Verbonden Partijen

Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.

Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Recreatieschap Marrekrite

Grou

Stichting / Vereniging Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

VvE Nije Westermar

Burgum

81

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

05. Sport, cultuur en recreatie

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator

Eenheid

meting ten tijde van

Metingen en refertejaar ref.jaar

O

P

rek.

begr.

rek.

2023

2024

2022

% Niet-sporters Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Tytsjerksteradiel

%

2022

54,2

56,9

56,9

Nederland

%

2022

46,4

49,2

49,3

82

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Sociaal domein

Bij dit programma horen de volgende relevante taakvelden: 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

6.2

Wijkteams

6.3

Inkomensregeling

6.4

Begeleide participatie

6.5

Arbeidsparticipatie

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO) 6.71C Dagbesteding (WMO) 6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

6.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling 6.72C Jeugdhulp dagbesteding 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73A Pleegzorg 83

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 6.74A Jeugdhulp behand. GGZ zonder verblijf 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74C Gesloten plaatsing 6.81

Geëscaleerde zorg 18+

6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82

Geëscaleerde zorg 18-

6.82A Jeugdbescherming 6.82B Jeugdreclassering

Inhoudelijk In de programmabegroting van 2023 staat wat we van plan waren voor dat jaar. De onderwerpen daarvoor waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2023 (jaren 20232026) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. We leggen per onderwerp uit wat we wilden doen, wat gelukt is en wat nog niet. Ook bespreken we onderwerpen uit eerdere plannen die nog niet helemaal zijn afgehandeld. Hoofdlijnenakkoord GGZ

[Kadernota 2023

nr. 06.04]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? In het Hoofdlijnenakkoord GGZ zijn structurele middelen ter beschikking gesteld aan de centrumgemeenten om vorm te geven aan de ambulantisering van mensen met GGZproblematiek. Dit houdt in dat mensen met (ernstige) psychische aandoeningen zo veel mogelijk kunnen deelnemen aan en wonen in de maatschappij. De toedeling van deze financiële middelen moet eraan bijdragen dat de achterstand in kwaliteit van leven van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) wordt ingehaald. Daardoor kunnen inwoners met psychische problematiek beter in staat worden gesteld een gezond, veilig, sociaal en maatschappelijk leven te leiden in hun eigen woonomgeving. Deze gelden werden tot 2022 ter beschikking gesteld aan de centrumgemeenten (i.c. Leeuwarden). In Sociaal Domein Fryslân verband is afgesproken dat deze middelen vanaf 2022 aan de regiogemeenten ter beschikking worden gesteld. Met behulp van deze middelen kan iedere gemeente zelf invulling geven aan ambulante zorg/ondersteuning voor mensen met een (ernstige) psychiatrische aandoening. Een bureau voert een nulmeting uit naar de EPA-doelgroep in onze gemeente. Doel van dit onderzoek is feiten en cijfers over de EPA-doelgroep te verzamelen. Ook om in kaart te brengen hoe de zorgverlening voor deze doelgroep nu is georganiseerd.

En om te beoordelen waar verbetermogelijkheden worden gezien in de integrale zorg- en ondersteuning aan deze doelgroep. Tot slot wordt bekeken of implementatie van de Friese EPA passend zou zijn voor deze doelgroep in onze gemeente.

84

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Afhankelijk van de opbrengsten van de nulmeting zullen de beschikbare middelen efficiënt en effectief voor onze EPA-doelgroep worden ingezet. Wat hebben we bereikt? Het bureau EHdK heeft een concept-rapport opgeleverd. Dit concept-rapport is besproken met de wethouders. Geconcludeerd is dat plaatsing van sociaal werkers in een EPA-team onder leiding van GGZ Fryslân voor onze gemeente geen efficiënte oplossing biedt. Op dit moment ligt er een voorstel bij de colleges van B&W van beide gemeenten om invulling te geven aan deze taak. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Implementatie handelingsprotocol Meldcode Huiselijk geweld

[Kadernota 2020

nr. 06.10]

en Kindermishandeling [ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Een onderdeel van Veilig in het Sociaal domein is de toepassing van de wettelijk verplichte meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Het handelingsprotocol met daarin de meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling wordt na vaststelling door het colleges geïmplementeerd in de beide gemeentelijke organisaties en de werkmaatschappij 8KTD. Bij de implementatie en uitvoering is een belangrijke rol en taak weggelegd voor de aandachtsfunctionarissen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling voor gemiddeld 2 uur per week per aandachtsfunctionaris. Deze taak wordt onderdeel van de herschikking van taken in de gebiedsteams. Wat hebben we bereikt? Er is een concept-handelingsprotocol. Deze is nog niet vastgesteld in de beide organisaties. Aan de wettelijke taak van de aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld en Kindermishandeling wordt uitvoering gegeven. Wat is (nog) niet gelukt? Landelijke en regionale ontwikkelingen vragen om een heroverweging van de inzet van taken en daarmee de uitvoering die is vastgelegd in het handelingsprotocol. Dit heeft daarnaast mede stilgestaan in afwachting van de recente landelijke en politieke ontwikkelingen en de keuzes die hierin worden gemaakt.

Inkoop Wmo & Participatiewet (Implementatieplan)

[Kadernota 2023

nr. 06.03]

[ Gereed ]

Wat wilden we? De inkoopstrategie Wmo en Participatie heeft tot doel om effectieve en kwalitatief hoogwaardige dienstverlening te kunnen blijven bieden bij een groeiend aantal zorgbehoeftige inwoners (door vergrijzing). In deze inkoopstrategie wordt gekozen voor twee verschillende manieren van inkoop en bekostiging (wijze waarop we gaan betalen voor 85

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 de ondersteuningsdiensten). We maken hierbij onderscheid in de inkoop van de ondersteuning aan ouderen en de inkoop van de ondersteuning aan (jong-) volwassenen. Daarnaast onderzoeken we of vervoer van en naar de dagbesteding op een andere wijze kan worden georganiseerd. Het vertalen van en het tot uitvoering brengen van de inkoopstrategie vraagt om een zorgvuldig proces naar inwoners, zorgaanbieders en naar de ambtelijke organisatie. Met het implementatieplan brengen we in kaart welke activiteiten en inzet nodig is om het inkoopproces te doorlopen en de inkoopstrategie te implementeren. De totale kosten voor het implementatieplan voor de gemeente Tytsjerksteradiel bedragen €122.000. Wat hebben we bereikt? Naast WMO en Participatie is de inkoop Jeugd hierin meegenomen. Gezien de huidige ontwikkelingen loopt dit project eind 2023 deels af. De feitelijke inzet van de projectleider in 2023 is iets lager geweest dan van tevoren ingeschat. Voor de jaarrekening van de werkmaatschappij levert dit een voordeel op van € 20.000. Wat is (nog) niet gelukt? Alleen de inkoop Jeugd krijgt een vervolg in 2024. Dit betekent dat inkoop Wmo en Participatiewet geen vervolg hebben gekregen en ook nog niet krijgen.

In verband met de komende ontvlechting van de samenwerking zal in 2025 de situatie opnieuw worden bekeken, na inventarisatie van de wensen van de beide afzonderlijke gemeenten.

Motie: Ondersteuning pleegouders ter voorkoming van

[Kadernota 2023

nr. M-4-8-3]

breakdown [ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Helaas is in de afgelopen jaren het aantal pleeggezinnen teruggelopen. Dit heeft onder andere met de complexe problematiek van kinderen te maken, maar ook met een verandering in de maatschappij. De maatschappij is meer individueel ingericht, dat maakt dat minder gezinnen bereid zijn om de zorgen van andere kinderen dan hun eigen op zich te nemen. Ook de negatieve berichtgeving in de media over de jeugdzorg draagt niet bij aan het vergroten van het aantal pleeggezinnen. Het onderzoeken of een tussenvorm tussen een gezinshuis en pleeggezin wenselijk is, is zeker de moeite waard. Jeugdhulp Fryslân is de grootste aanbieder van pleegzorg in Fryslân. Het selecteren van pleeggezinnen, de match, het begeleiden van pleegouders, de financiën: alles wordt door Jeugdhulp Fryslân georganiseerd. Als gemeente monitoren en financieren we dit. In de komende periode zullen wij gesprekken voeren met Jeugdhulp Fryslân om te inventariseren en onderzoeken wat zij als helpend ervaren. Wij zullen de raad over de voortgang informeren. Het project buurtgezinnen is een ander type zorg. Eventuele mogelijkheden hiertoe zullen wij in een later stadium onderzoeken. Wat hebben we bereikt? Inmiddels is in Fryslân een vierde pleegzorgaanbieder gecontracteerd.

86

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Wat is (nog) niet gelukt? Er wordt momenteel op regionaal niveau gewerkt aan het ontwikkelen van een 'pleegzorgplus product'. Het doel hiervan is dat pleeggezinnen worden ondersteund.

Motie: Ophoging éénmalige energietoeslag

[Kadernota 2023

nr. M-4-812]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Het college heeft, na het bekend worden van het besluit van het kabinet om de energietoeslag nogmaals te verhogen met € 500, meteen de informatie op de gemeentewebsite aangepast. Ook is gedurende 4 achtereenvolgende weken (27 juli, 3 augustus, 10 augustus en 17 augustus) een bericht geplaatst op de infopagina in weekblad Actief en tevens hiervan herhaaldelijk melding gemaakt via de sociale media. De hiervoor gebruikte teksten zijn in overleg met communicatie tot stand gekomen. Het college zal de raad afzonderlijk hierover nog schriftelijk informeren. Hiermee heeft het college voldaan aan de strekking van de motie. Wat hebben we bereikt? De motie is al op 13 oktober 2022 afgehandeld. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Motie: VoorleesExpress

[Kadernota 2023

nr. M-4-811]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Op 14 juli 2022 heeft de gemeenteraad Tytsjerksteradiel een motie aangenomen die het college oproept om de invoering van de VoorleesExpress in onze gemeente te onderzoeken. Over uitvoering van de motie is de raad inmiddels op de hoogte gesteld via een raadsbrief op de LIST. Humanitas heeft met het 'Voorleesproject' een soortgelijk project als de Voorleesexpress in onze gemeente. We gaan wel met Humanitas bekijken hoe wij als gemeente kunnen ondersteunen in het vinden van vrijwilligers. Wat hebben we bereikt? We hebben geen signalen van Humanitas ontvangen dat er te weinig vrijwilligers zijn om het "Voorleesproject" goed uit te kunnen voeren. Daarmee is de uitvoering van de motie tot een einde gekomen. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

87

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Participatiebeleid (uitvoeringsplan)

[Kadernota 2023

nr. 06.06]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? Uitvoeringsplan De raad heeft in december 2021 het nieuwe participatiebeleid vastgesteld. Wij hebben toen aangegeven dat we het nieuwe participatiebeleid uitvoeren binnen de bestaande budgettaire kaders. Dit met de kanttekening dat we op basis van een uitvoeringsplan bekijken of we onze ambities voor de komende jaren kunnen waarmaken met de inzet van de bestaande budgetten. Wegens diverse omstandigheden lukt het niet om het plan dit jaar nog op te stellen. Wij streven ernaar dat het uitvoeringsplan medio 2023 klaar is. Omtinken foar elkenien Op 1 januari 2023 loopt het project 'Omtinken foar elkenien' af. Vanaf deze datum willen wij willen structureel invulling geven aan het project. Dit op basis van het coalitieakkoord en de positieve resultaten van het project. Coördinatiepunt Social Return On Investment (CP SROI) We nemen € 8.000 structureel op in de begroting voor het CP SROI. Het CP SROI adviseert en ondersteunt opdrachtgevers en opdrachtnemers bij de uitvoering en monitoring van de Social Return afspraken in Fryslân. Tot en met 2020 werden de kosten van het CP SROI betaald door Werkgeversservicepunt Fryslân Werkt. Vanaf 2021 betalen de Friese gemeenten deze kosten zelf op basis van een verdeelsleutel. Deze kosten waren nog niet structureel opgenomen in de begroting. Wat hebben we bereikt?

Uitvoeringsplan Er is nog geen geactualiseerd uitvoeringsplan vastgesteld in 2023.

Omtinken foar elkenien Werkwijze van het project is structureel ingebed. Extra formatie is opgenomen in begroting

Coördinatiepunt SROI Het bedrag ad €8.000 is structureel opgenomen in de begroting Wat is (nog) niet gelukt? Uitvoeringsplan opstellen en vaststellen in 2024.

88

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Overige ontwikkelingen 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) In 2023 heeft het rijk hiervoor een specifieke uitkering in het leven geroepen voor een periode van vier jaar, waarbij vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid als rijksoverheid, gemeenten en zorgverzekeraars afspraken worden gemaakt op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Op het terrein van welzijn is hiervoor een bedrag beschikbaar van € 117.000. Er zijn meer gelden gerealiseerd dan vooraf begroot, wat leidt tot zowel hogere lasten als baten. Het betreft een incidentele ontwikkeling.

Welzijn Kearn Welzijnsorganisatie Kearn heeft in 2023 een project uitgevoerd waarbij subsidie beschikbaar is gesteld via het ministerie van VWS. De gemeente is de ontvangende partij voor deze subsidie. De verrekening van de projectsubsidie vindt dan ook plaats via de gemeente. In de begroting is hiervoor niets opgenomen. De kosten voor 2023 bedragen € 21.000 en dit leidt tot een nadeel in de lasten. Voor de jaarrekening heeft dit geen gevolgen, want bij de inkomsten is de ontvangst voor hetzelfde bedrag meegenomen.

Welzijnswerk Project ‘Een plek voor de jeugd in Burgum’ In 2023 is een nadeel ontstaan in de kosten van € 25.000. Toegezegde gelden voor het project "Een plek voor de jeugd in Burgum’ van € 25.000 in het jaar 2022 zijn per abuis niet in 2022 verantwoord. Dit is hersteld in 2023, met als gevolg voor dit jaar een nadeel in de exploitatie.

HAR-regeling Binnen de begeleiding vluchtelingen/Hotel en accommodatie regeling (HAR) is een nadeel ontstaan van € 26.000 in de lasten. Volgens de zogenaamde HAR-regeling wordt aan gemeenten een vergoeding beschikbaar gesteld door het COA van € 8.280 per halfjaar per persoon voor de tijdelijke huisvesting. Voor de begeleidingscomponent was een bedrag van € 1.000 per persoon per halfjaar beschikbaar. Als de tijdelijke huisvesting wordt verlengd na die periode zijn de kosten voor de gemeente. Dit heeft zich voorgedaan in 2023 waardoor een nadeel is ontstaan van € 26.000. 6.3 Inkomensregelingen

Bijstandsverlening (BUIG) De inkomensregelingen bestaan uit diverse regelingen (Bijstand, IOAW, Bbz en IOAZ). Per saldo hebben deze regelingen geleid tot een voordeel voor de jaarrekening 2023 van € 422.000. In onderstaande tabel is het verloop van het aantal uitkeringen over het afgelopen jaar weergegeven.

89

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

In december is door de raad een begrotingswijziging vastgesteld, waarbij lasten en baten zijn geactualiseerd op grond van de ontwikkelingen in het aantal cliënten en de definitief toegekende rijksbijdrage. Bij de ontwikkeling in aantal cliënten is toen aangegeven, dat door een stijging in de eerste maanden van het jaar een nadelige ontwikkeling gaande was, ondanks een stabilisatie van het aantal cliënten tijdens de latere maanden. De laatste maanden is er zelfs sprake geweest van een lichte daling. Hierdoor is er ten opzichte van de actualisering in december een positief resultaat ontstaan.

Bijzondere Bijstand (Energietoeslag) Het uitvoeren van regeling Energietoeslag heeft geleid tot een nadeel van € 207.000 voor de jaarrekening 2023. Van het Rijk is voor de uitvoering van de regeling € 1.887.000 ontvangen. In 2023 is in totaal een bedrag van € 2.094.000 uitgegeven, waarvan een bedrag van € 160.000 nog betrekking had op 2022.

Bijzondere bijstand structureel Op de uitgaven van deze post is een nadeel ontstaan van € 41.000. In relatie tot het geraamd budget van ruim € 800.000 betekent dit een afwijking van afgerond 5%.

Minimabeleid Tytsjerksteradiel kent diverse inkomensregelingen in het kader van minimabeleid. Onder deze titel vallen naast de bijzondere bijstand de collectieve ziektekostenverzekering, algemene kosten, de schuldhulpverlening, kwijtschelding gemeentelijke belastingen en de regeling maatschappelijke participatie. Per saldo is het resultaat op minimabeleid € 240.000 positief. Het resultaat wordt bepaald door de mate waarin hierop een beroep op wordt gedaan.

Regeling toeslagenproblematiek Er is over 2023 per saldo een voordeel ontstaan van €33.000 op de uitvoering van de Regeling toeslagenproblematiek. Dit saldo bestaat uit een voordeel op de baten van €49.000 en een nadeel in de lasten van €16.000. Gemeenten worden gecompenseerd voor de kosten die zij maken met betrekking tot de Regeling toeslagenproblematiek. Dit bestaat uit de werkelijke kosten die voor ondersteuning van gedupeerden wordt gemaakt en ook een normbedrag per gedupeerde. De totale bijdrage wordt achteraf vastgesteld en daarom wordt hiervoor geen raming opgenomen. De lasten over 2023 bedroegen € 35.000. Van Kearn is met betrekking tot 2022 een bedrag van €19.000 terugontvangen, waardoor per saldo een nadeel in de lasten is ontstaan van €16.000.

90

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 Deze € 16.000 zal opgenomen worden in de verantwoording naar het Rijk, tezamen met de interne apparaatskosten van €8.000. Dit levert een te ontvangen bijdrage op van € 24.000 met betrekking tot 2023. Dit bedrag wordt meegenomen in de verantwoording. Omdat in de begroting hiermee geen rekening is gehouden betreft dit een voordeel. Verder is gedurende 2023 over het jaar 2021 nog een afrekening van het Rijk ontvangen van € 25.000. Hiervoor was geen balanspost opgenomen, waardoor dit een voordeel in de exploitatie oplevert. 6.4 Begeleide participatie

DVO’s Caparis De uitgaven aan Caparis zijn gestegen en laten een nadeel zien van € 36.000. Het tekort wordt veroorzaakt door de Cao-verhogingen welke afgelopen jaar zijn doorgevoerd. Deze Cao-verhogingen werken door in de tarieven.

Beschut Werken Wanneer het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen vaststelt dat een persoon is aangewezen op beschut werk, dan hebben wij de wettelijke verplichting om een baan voor deze persoon te zoeken. Wij kopen Beschut Werkplekken in bij aanbieders van Beschut Werk of realiseren deze bij reguliere werkgevers. Kopen we in, dan zijn de begeleidingskosten van Beschut Werk hoger dan de begeleidingskosten bij reguliere werkgevers. Op dit product is over 2023 een voordelig verschil ontstaan van €39.000. Hiervoor zijn een aantal oorzaken aan te wijzen De dienstverbanden zijn niet allemaal aangegaan voor 32 uur per week. In- en uitstroom vindt gedurende het hele jaar plaats, zodat niet in alle gevallen kosten worden gemaakt voor een heel jaar. Daarnaast zijn de werkplekken niet alleen gerealiseerd bij aanbieders van Beschut Werk, maar deels ook bij reguliere werkgevers, waarbij geen sprake is van extra kosten voor begeleiding. 6.5 Arbeidsparticipatie

Re-integratie lasten maatwerkvoorzieningen Per saldo wijken de baten en lasten met betrekking tot de re-integratie niet af van de begroting. Binnen de baten en lasten zelf zijn wel voor en nadelen ontstaan. Op de lasten van dit product is zowel een nadeel (€ 69.000) als een voordeel (€ 57.000) ontstaan. Per saldo is de afwijking in de lasten ten opzichte van de begroting € 12.000 negatief. Het nadeel in de lasten van € 69.000 is ontstaan doordat er bij cliënten vaak een grotere afstand tot de arbeidsmarkt is dan in eerste instantie wordt aangenomen. Dit leidt tot meer maatwerk. Daarnaast bleek dat bij bepaalde werkgevers niet de begeleiding kon worden gegeven die in specifieke gevallen nodig is. Daarop is specifiek maatwerk ingekocht. Dit is vaak een duurdere oplossing. Ook is er door krapte in de bezetting binnen het team de prioriteit komen te liggen bij het helpen van de kwetsbare cliënten. Dit heeft prioriteit, waardoor niet altijd de goedkoopste aanbieder is gekozen.

91

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Het voordeel in de lasten van € 57.000 heeft twee oorzaken. De raming van de kosten van Beurtschip was inclusief btw, terwijl de btw verrekenbaar is. Dit levert een voordeel op van € 26.000. Daarnaast zijn door krapte in de bezetting binnen het team en daardoor strakkere prioritering niet alle plannen in uitvoering gebracht. Hierdoor is er onderbesteding opgetreden wat een voordeel oplevert van € 31.000. Binnen de baten een voordeel ontstaan van € 12.000. De baten zijn incidenteel van aard en waren niet geraamd.

Inburgering nieuwkomers Binnen de uitvoering van de wet inburgering is per saldo een voordeel ontstaan van € 75.000. Het voordeel van € 75.000 is ontstaan als gevolg van een lagere besteding, door een lagere vraag. Er is sprake van een open-einde regeling, waarbij besteding afhankelijk is in welke mate de vraag zich voordoet. Verder is er binnen de uitvoering van deze wet zowel een voordeel (lagere lasten) als een nadeel (lagere lasten) ontstaan van € 206.000. Deze afwijking heeft betrekking op de inburgering nieuwkomers maatwerkvoorzieningen. De corresponderende uitkering hiervoor wordt gebaseerd op een prognose die het betreffende ministerie doet omtrent te huisvesten asielstatushouders in 2022 en 2023 en het aantal gezins- en overige migranten in 2023. Omdat hier sprake is van een meerjarige termijn van de uitkering met een meeneemregeling hoeft de besteding niet in één jaar plaats te vinden. Deze systematiek is gekozen omdat de beleidsinspanningen van gemeenten kunnen variëren over de jaren. Niet alle uitgaven voor een nieuwkomer worden binnen 1 jaar gedaan. Gevolg daarvan is, dat het voordeel op de lasten tot een nadeel leidt op de baten. Het verschil tussen uitkering en besteding wordt vanuit de exploitatie geparkeerd op de balans vanwege de meeneemregeling. 6.6 / 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

Wmo-maatwerkvoorzieningen Op de uitgaven van de maatwerkvoorzieningen is een nadeel ontstaan van € 243.000. Bij de maatwerkvoorzieningen gaat het om hulpmiddelen en woonvoorzieningen waarbij sprake is van een open-einde regeling. De uitkomsten op rekeningbasis zijn daardoor moeilijk voorspelbaar. In de loop van het jaar is bewust niet gekozen om het budget bij te stellen, omdat er niet alleen een afhankelijkheid bestaat in de vraag naar voorzieningen, maar ook qua soort en prijs. Het nadeel op deze voorzieningen bedraagt € 154.000. 92

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Daarnaast is binnen dit taakveld een nadeel ontstaan van € 86.000. Dit betreft een theoretisch nadeel, omdat volgens de BBV-regels kosten voor het vervoer van WMObegeleiding op dit taakveld moeten worden verantwoord. Dit betekent dus een verschuiving van taakveld 6.71 naar dit taakveld. Voor het saldo van de jaarrekening heeft dit uiteraard geen gevolgen, omdat op taakveld 6.71 een voordeel ontstaat tot hetzelfde bedrag.

WMO Hulp bij het huishouden Op de uitgaven is een voordeel ontstaan van € 490.000. Het aantal cliënten is gedurende 2023 stabiel gebleven. In de loop van het jaar is er bewust voor gekozen om het budget niet bij te stellen. Er is een voordeel ontstaan op de gehanteerde indexatie, welke in de begroting hoger is geweest dan wat zich in werkelijkheid heeft voorgedaan.

Het voordeel op deze

voorzieningen bedraagt € 490.000.

WMO Begeleiding Op de uitgaven is een voordeel ontstaan van € 180.000. Op basis van de maandrapportages en -prognoses mocht een voordeel worden verwacht, gezien de ontwikkeling in het aantal cliënten. Dit laat zich becijferen op een bedrag van € 94.000. Daarnaast is een voordeel van € 86.000 ontstaan, omdat op grond van de BBV-regels, zoals ook hierboven beschreven, de vervoerskosten van de cliënten begeleiding niet meer op dit taakveld verantwoord worden, maar op taakveld 6.6. Voor het saldo van de jaarrekening heeft dit geen gevolgen. Het voordeel op dit taakveld leidt tot een nadeel op taakveld 6.6.

WMO Dagbesteding Op de uitgaven is per saldo een voordeel ontstaan van € 503.000. Voor de reguliere dagbesteding mocht op basis van de maandrapportages en -prognoses een voordeel worden verwacht gezien de ontwikkeling in het aantal cliënten. Gedurende het hele jaar 2023 is er sprake van een gestage daling in het aantal, wat een voordeel oplevert van € 375.000 in de lasten.

WMO dagbesteding PGB Op de uitgaven dagbesteding PGB is een voordeel ontstaan van € 128.000. Afgelopen jaar zijn

hierop

geen

boekingen

geweest

van

verstrekte

voorschotten

aan

de

93

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 SocialeVerzekeringsBank (SVB) als uitvoerende instantie. Deze hanteert nog steeds de driedeling pgb's voor hulp bij het huishouden, begeleiding en jeugdwet.

WMO-vervoer Op het WMO-vervoer is per saldo een voordeel ontstaan van € 74.000. Op de uitgaven van het WMO-vervoer, dat uitgevoerd wordt Jobinder, is een voordeel ontstaan van € 53.000. Het aantal cliënten dat gebruik maakt van WMO-vervoer is over gedurende 2023 weliswaar gestegen, maar nog altijd lager dan voor de pandemie. 6.72 Jeugdhulp behandeling/Jeugdhulp zonder verblijf Net als afgelopen jaren blijft de vraag naar Jeugdzorg groot. Daarbij zien we dat de zorg die wordt ingezet steeds zwaarder wordt (hogere profiel/intensiteit combinaties), met als gevolg duurdere zorg. Conform de landelijke trend laat ook Tytsjerksteradiel een stijging zien van het aantal cliënten in de Jeugdzorg. De duurdere zorgtrajecten tezamen met de stijging van het aantal cliënten resulteren erin dat de kosten van specialistische jeugdhulp (Jeugdhulp behandeling, Jeugdhulp zonder verblijf) in 2023 hoger uitvallen dan begroot. Het positieve resultaat is te wijden aan teveel betaalde voorschotten op Jeugdbescherming en het perceel Hoog specialistisch.

6.73 Pleegzorg/Jeugdhulp met verblijf De kosten op dit taakveld worden op basis van een voorschot betaald. Het voorschot wordt betaald op basis van de zorgconsumptie en het aantal 0 tot 18-jarigen op 1 januari 2022. De afrekening wordt gedaan op basis van de werkelijke cijfers 2023. Hieruit volgt dat er over 2023 minder zorgconsumptie geweest is, waardoor er sprake is van lagere lasten. Over het algemeen zijn deze trajecten intensief en kostbaar. Slechts een klein aantal van dit soort trajecten kan al leiden tot hoge uitgaven. 2023 was het laatste jaar van de

94

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 lumpsumregeling voor Hoog-specialistische Jeugdzorg. Vanaf 2024 is deze zorg verdeeld over het Jeugdzorglandschap (Specialistische Jeugdzorg, Landelijk Transitie Arrangement, kleinschalige woonvoorzieningen, individuele maatwerktrajecten enz.) waardoor er een reële kans bestaat dat de kosten op andere taakvelden binnen Jeugdzorg vanaf 2024 toenemen. 6.74 Jeugdhulpbehandeling GGZ met en zonder verblijf/Crisis/LTA De kosten voor Crisishulp zijn hoger uitgevallen dan begroot. Enerzijds komt dit doordat de instandhoudingsbijdrage hoger is dan geraamd en anderzijds zijn er meer trajecten afgenomen. De instandhoudingsbijdrage wordt berekend op basis van inwoneraantal van 018 jaar. Dit voorziet onder meer in een aantal beschikbare crisisbedden. Ook wordt er per afgenomen traject een bedrag doorberekend. Deze trajecten voorzien in een zeer specifieke zorgvraag en zijn kostbaar. Ook voor deze taak geldt dat een klein aantal kan leiden tot hoge uitgaven. 6.81B WMO Maatschappelijke en vrouwenopvang Per saldo is op dit taalveld een voordeel ontstaan van € 248.000.

Hoofdlijnenakkoord GGZ In het Hoofdlijnenakkoord GGZ zijn vanaf 2022 structurele middelen ter beschikking gesteld aan de (centrum) gemeenten om vorm te geven aan de ambulantisering van mensen met GGZ-problematiek. Ambulantisering houdt in dat mensen met (ernstige) psychische aandoeningen zo veel mogelijk kunnen deelnemen aan en wonen in de maatschappij. Het streven is: minder en kortere psychiatrische opnamen en gelijktijdig verbetering van de ambulante zorg en ondersteuning. De herallocatie van middelen moet ertoe bijdragen dat de achterstand in kwaliteit van leven van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) wordt ingehaald en dat betrokkenen beter in staat worden gesteld een gezond, veilig, sociaal en maatschappelijk leven te leiden. In Fryslân is afgesproken dat deze middelen aan de lokale gemeenten ter beschikking worden gesteld. In de loop van 2023 is gewerkt aan de totstandkoming van een voorstel om te komen tot een meer optimale werkwijze en inzet van het team zorg en veiligheid. Voor dekking van de kosten zou deels de hiervoor genoemde middelen worden ingezet. In 2023 is dit niet meer gerealiseerd, zodat de beschikbare middelen ook niet zijn ingezet. Hierdoor is een voordeel ontstaan van € 123.000.

Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang (MOVO) De producten Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang worden op provinciaal niveau uitgevoerd door de centrumregeling Sociaal Domein Fryslân (SDF). Financiering vindt plaats via de centrumgemeente Leeuwarden. Eventuele tekorten of overschotten worden verrekend met de Fryske gemeenten. Over het jaar 2023 hebben we een positieve afrekening ontvangen van de Maatschappelijke opvang en Vrouwenopvang, alsmede de daaraan gerelateerde afrekening Coronamiddelen van in totaal € 46.000. Op het budget Personen met verward gedrag is een voordeel ontstaan van € 89.000. Besteding van de middelen is afhankelijk van gebeurtenissen die vragen om ingrijpen en/of behandelingen. 6.82 Jeugdbescherming en -reclassering 95

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 Het voorschot voor de Beschermings- en jeugdreclasseringsmaatregelen wordt berekend aan de hand van de maatregelen die in de voorafgaande jaren zijn uitgevoerd. Door de wetswijziging Woonplaatsbeginsel die op 1 januari 2022 is ingegaan heeft de gemeente minder jeugdigen waarvoor zij de financiële verantwoordelijkheid draagt. Het aantal is naar aanleiding van het woonplaatsbeginsel echter niet bijgesteld, waardoor de voorschotten 2023 te hoog zijn geweest. Dat is voor 2024 hersteld waardoor er een reëler voorschot in rekening wordt gebracht.

Wat heeft het gekost? Bij de programma's geven we alleen de kosten aan die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere kosten, die niet direct te maken hebben met het programma, zijn kosten van ondersteunende afdelingen (zoals personeelszaken, facilitaire zaken en financiën) en ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals leidinggevenden en secretariaat). De kosten die niet direct te maken hebben met het programma worden in het programma Overhead opgenomen. Dit is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Arbeidsparticipatie

1.032

2.319

2.057

262

Begeleide participatie

3.799

3.867

3.862

5

Begeleiding (WMO)

2.419

2.550

2.367

183

Dagbesteding (WMO)

1.683

1.472

969

503

Geëscaleerde zorg 18-

-

-

-

-

Geëscaleerde zorg 18+

-

-

-

-

Gesloten plaatsing

103

-

- 14

14

Gezinsgericht

219

-

-

-

Hulp bij het huishouden (WMO)

4.306

4.638

4.142

496

Inkomensregeling

12.346

15.298

14.775

523

Jeugdbescherming

1.107

907

516

391

Jeugdhulp begeleiding

409

-

-

-

Jeugdhulp behand. GGZ zonder verblijf

105

133

143

- 10

Jeugdhulp behandeling

650

56

51

5

Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

103

142

221

- 79

Jeugdhulp dagbesteding

409

-

-

-

Jeugdhulp met verblijf overig

1.810

1.472

1.403

68

Jeugdhulp zonder verblijf overig

3.665

6.341

6.537

- 196

Jeugdreclassering

277

75

75

-

Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

110

94

- 30

125

Maatwerkdienstverlening 18-

-

-

-

-

Maatwerkdienstverlening 18+

-

-

-

-

96

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 1.489

2.182

2.366

- 184

836

487

456

31

Samenkracht en burgerparticipatie

2.564

2.741

2.682

59

Wijkteams

3.552

2.635

2.520

115

Totaal lasten

42.993

47.410

45.097

2.312

Maatwerkvoorzieningen (WMO) Pleegzorg

Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Arbeidsparticipatie

183

333

149

- 184

Begeleide participatie

-

-

-

-

Begeleiding (WMO)

-

-

-

-

Dagbesteding (WMO)

-

-

-

-

Geëscaleerde zorg 18-

-

-

-

-

Geëscaleerde zorg 18+

-

-

-

-

Gesloten plaatsing

-

-

-

-

Gezinsgericht

-

-

-

-

219

219

237

18

Inkomensregeling

9.213

9.414

9.458

44

Jeugdbescherming

-

-

-

-

Jeugdhulp begeleiding

-

-

-

-

Jeugdhulp behand. GGZ zonder verblijf

-

-

-

-

Jeugdhulp behandeling

-

-

-

-

Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

-

-

-

-

Jeugdhulp dagbesteding

-

-

-

-

Jeugdhulp met verblijf overig

-

-

-

-

Jeugdhulp zonder verblijf overig

-

-

-

-

Jeugdreclassering

-

-

-

-

Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

-

781

904

123

Maatwerkdienstverlening 18-

-

-

-

-

Maatwerkdienstverlening 18+

-

-

-

-

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

79

53

69

16

Pleegzorg

-

-

-

-

195

355

483

127

-

6

6

-

9.890

11.161

11.307

146

- 33.103

- 36.249

- 33.791

2.458

Hulp bij het huishouden (WMO)

Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

97

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Analyse verschillen rekening - begroting In de tabel hieronder laten we zien wat het belangrijkste verschil is tussen de rekening en de begroting. Als er een negatief bedrag staat, betekent dit dat er sprake is van nadeel, en als er een positief bedrag staat, betekent dit juist een voordeel. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

2.458

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten

2.323 2.397

- Lagere lasten beschutte werkplekken

39

- Lagere lasten WMO vervoer

53

- Lagere lasten WMO Maatschappelijke en vrouwenopvang

79

- Lagere lasten WMO Begeleiding

180

- Lagere lasten gemeentelijk minimabeleid

240

- Lagere lasten bijdrage aan 8KTD

346

- Lagere lasten Jeugdbescherming

391

- Lagere lasten bijstandsuitkeringen

422

- Lagere lasten WMO Hulp bij huishouden

490

- Lagere lasten WMO Dagbesteding

503

- Hogere lasten WMO maatwerkvoorzieningen

- 242

- Hogere lasten Jeugdhulp zonder verblijf overig

- 163

- Hogere lasten Jeugdhulp crisis LTA en GGZ-verblijf

- 79

- Diverse verschillen per saldo

- 45

- Hogere lasten bijzondere bijstand

- 41

- Hogere lasten DVO's Caparis

- 36

- Hogere lasten re-integratie

- 12

- Lagere lasten wet inburgering

272

Baten

- 74

- Hogere baten WMO Maatschappelijke en vrouwenopvang

123

- Lagere baten wet inburgering

- 197

Incidentele voor- of nadelen Lasten

135 - 85

- Lagere lasten Pleegzorg

31

- Lagere lasten WMO Maatschappelijke en vrouwenopvang

46

- Lagere lasten Jeugdhulp met verblijf overig

68

- Lagere lasten Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) gelden

117

- Hogere lasten bijzondere bijstand

- 207

- Diverse verschillen per saldo

- 68

- Hogere lasten welzijn

- 46

- Hogere lasten uitvoering HAR-regeling

- 26

Baten

220

- Hogere baten welzijnswerk

22

- Hogere baten regeling toeslagenproblematiek

48

- Diverse verschillen per saldo

51

- Hogere baten Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) gelden

99

98

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Verbonden Partijen

Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.

Gemeenschappelijke regeling (licht) Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân

Dokkum

Daarnaast kennen we nog overige samenwerkingsvormen, zoals de centrumregeling. Deze vorm kent geen eigen rechtspersoonlijkheid en is geen verbonden partij conform de definitie van het BBV. Maar gelet op het belang van samenwerkingsverbanden kiezen we ervoor om deze, voor zover van toepassing, wel te presenteren.

Centrumregeling Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Sociaal Domein Fryslân

Leeuwarden

99

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

06. Sociaal domein

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator

Eenheid

meting ten tijde van

Metingen en refertejaar ref.jaar

O

P

rek.

begr.

rek.

2023

2024

2022

Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Tytsjerksteradiel

%

2022

4,0

3,0

3,0

Nederland

%

2022

6,0

6,0

6,0

Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Tytsjerksteradiel&id=953ee5e0-b7a6-4675-96e3-a2859a28b7db