CONCEPT - Bijlage 1 - Jaarstukken 2023
Tekst van het document
euro
Formatie Het aantal fte per 1.000 inwoners Tytsjerksteradiel
fte
2023
(Vanaf 2023: inclusief deel van de formatie Werkmaatschappij) Nederland
fte
38
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Veiligheid
Bij dit programma horen de volgende relevante taakvelden: 1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.2
Openbare orde en veiligheid
Inhoudelijk In de programmabegroting van 2023 staat wat we van plan waren voor dat jaar. De onderwerpen daarvoor waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2023 (jaren 20232026) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. We leggen per onderwerp uit wat we wilden doen, wat gelukt is en wat nog niet. Ook bespreken we onderwerpen uit eerdere plannen die nog niet helemaal zijn afgehandeld. Jurist veiligheid
[Kadernota 2023
nr. 01.01]
[ Gereed ]
Wat wilden we? We gaan de juridische schil van het Veiligheidsdomein op peil brengen door het aanstellen van een juridische adviseur/beleidsmedewerker voor 0,25 fte. Door de juridisch adviseur toe 39
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 te voegen in de hele keten kunnen zware juridische klussen in de keten zelf met de juiste antenne voor openbare orde en veiligheid worden afgewikkeld. De totale kosten voor de gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 27.500. Van dit bedrag worden de loonkosten (€ 22.000) verantwoord in dit programma en de overheadkosten (€ 5.500) in het programma Overhead. Wat hebben we bereikt? De juridisch adviseur is toegevoegd. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.
Schenken onder de 18 jaar
[Kadernota 2023
nr. 01.02]
[ Vertraging ]
Wat wilden we? We willen dat er minder alcohol wordt geschonken aan mensen onder de 18 jaar. Wij willen het naleefgedrag op dit punt verbeteren in het belang van de gezondheid en zullen hierop tweejaarlijks proactief controles laten uitvoeren door een extern bureau. Als wij dit niet doen dan blijft het naleefgedrag waarschijnlijk laag. Dit heeft gevolgen voor de gezondheid maar ook voor de openbare orde en de handhaving hiervan. De totale kosten voor de gemeente Tytsjerksteradiel worden geraamd op € 30.000. Wat hebben we bereikt? In verband met het langdurig niet in kunnen vullen van de functie Coördinator middelengebruik, is besloten om deze controles vooruit te schuiven naar 2024. Dit doen we omdat het belangrijk is om, naast het handhavende optreden, ook de preventieve rol in te vullen. Nu daarin al jaren niks (structureel) is gedaan, schuiven we ook de controles één jaar op. Wat is (nog) niet gelukt? De functie Coördinator middelengebruik moet structureel ingevuld worden. Dit is vanaf 2024 gelukt waardoor we in de toekomst de toezichtstaak kunnen uitvoeren.
Overige ontwikkelingen Oekraïnegelden Voor de opvang van de Oekraïners wordt door het rijk op drie manieren een vergoeding gegeven. Voor 'Leefgeld particuliere opvang' en 'Transitiekosten gebouwen' is dat een 100% dekkende vergoeding. Daarnaast wordt voor de gemeentelijke opvang een normvergoeding verstrekt op basis van een gerealiseerde opvangplek per dag. Ondanks de bijstelling in de begrotingswijziging van december 2023 is er een afwijking ontstaan tussen de aangepaste begroting en de realisatie in de jaarrekening. Deze afwijking bedraagt € 394.000 nadelig, waarbij de kosten voor de realisatie in de jaarrekening hoger zijn dan de begroting. Deze afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er met terugwerkende kracht voor een opvanglocatie een huurverhoging over 2023 heeft
40
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 plaatsgevonden van € 222.000. Daarnaast is in de begrotingswijziging van december 2023 geen rekening gehouden met de kosten voor de uitbreiding van Papilio (AZC-school). De kosten hiervan bedragen € 91.000. Tegenover de kosten (en dus de afwijkingen tussen de aangepaste begroting en realisatie in de jaarrekening) staan de opbrengsten die wij ontvangen vanuit het Rijk. In de begrotingswijziging van december zijn de opbrengsten wel volledig verwerkt waardoor er per saldo alleen een verschil op de kosten ontstaat. De totale opbrengsten voor de opvang van Oekraïners over 2023 bedraagt € 6,5 miljoen waaruit onder andere deze kosten worden gedekt.
Wat heeft het gekost? Bij de programma's geven we alleen de kosten aan die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere kosten, die niet direct te maken hebben met het programma, zijn kosten van ondersteunende afdelingen (zoals personeelszaken, facilitaire zaken en financiën) en ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals leidinggevenden en secretariaat). De kosten die niet direct te maken hebben met het programma worden in het programma Overhead opgenomen. Dit is verplicht.
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Crisisbeheersing en brandweer
2.082
2.082
2.075
8
Openbare orde en veiligheid
650
3.623
4.023
- 401
2.732
5.705
6.098
- 393
Totaal lasten Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Crisisbeheersing en brandweer
-
-
-
-
Openbare orde en veiligheid
14
6.509
6.541
32
Totaal baten
14
6.509
6.541
31
- 2.718
804
443
- 361
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
41
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Analyse verschillen rekening - begroting In de tabel hieronder laten we zien wat het belangrijkste verschil is tussen de rekening en de begroting. Als er een negatief bedrag staat, betekent dit dat er sprake is van nadeel, en als er een positief bedrag staat, betekent dit juist een voordeel. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)
- 361
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen
33
Lasten
33
- Diverse verschillen per saldo
33
Incidentele voor- of nadelen
- 394
Lasten
- 394
- Hogere kosten opvang Oekraïners
- 394
Verbonden Partijen
Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.
Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Veiligheidsregio Fryslân
Leeuwarden
42
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld
01. Veiligheid
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator
Eenheid
meting ten tijde van
Metingen en refertejaar ref.jaar
O
P
rek.
begr.
rek.
2023
2024
2022
Misdrijven - Diefstal uit woning per 1.000 inwoners Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Tytsjerksteradiel
aantal
2023
1,5
1,4
0,6
Nederland
aantal
2023
1,3
1,4
1,3
Tytsjerksteradiel
aantal
2023
2,6
1,9
2,8
Nederland
aantal
2023
4,3
4,6
4,3
Tytsjerksteradiel
aantal
2023
3,4
3,3
3,6
Nederland
aantal
2023
5,8
6,0
3,8
Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).
Misdrijven - Vernieling en beschadigingen (in de openbare ruimte) Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners.
Misdrijven - Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
43
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 Tytsjerksteradiel
aantal
2023
0,8
0,6
0,6
Nederland
aantal
2023
2,5
2,3
1,8
Tytsjerksteradiel
aantal
2022
5,0
5,0
6,0
Nederland
aantal
2022
8,0
8,0
8,0
Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
44
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Verkeer, vervoer en waterstaat
Bij dit programma horen de volgende relevante taakvelden: 2.1
Verkeer en vervoer
2.3
Recreatieve havens
2.4
Economische havens en waterwegen
Inhoudelijk In de programmabegroting van 2023 staat wat we van plan waren voor dat jaar. De onderwerpen daarvoor waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2023 (jaren 20232026) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. We leggen per onderwerp uit wat we wilden doen, wat gelukt is en wat nog niet. Ook bespreken we onderwerpen uit eerdere plannen die nog niet helemaal zijn afgehandeld. 2e fase Gebiedsontwikkeling De Centrale As
[Kadernota 2023
nr. 02.09]
[ Op schema ]
Wat wilden we? De Gebiedsontwikkeling zorgt ervoor dat De Centrale As goed wordt ingepast in het
45
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 landschap en moet daarnaast zorgen voor een “plus” voor het gebied. Deze “gebiedsplus” is als een soort van compensatie toegezegd aan de streek en kent zogenaamde fase 1 en fase 2 maatregelen. Het college heeft ingestemd met de maatregelen voor beide fasen en voor fase 1 is tevens de gemeentelijke cofinanciering (50%) geregeld. Voor de fase 2 maatregelen is er nog geen gemeentelijke cofinanciering geregeld. Deze wordt op basis van de laatste informatie van de Provincie geraamd op € 125.000 voor het realiseren van: •
Z38; aanleg recreatieve voorzieningen natuurgebied De Leijen
•
Z42; aanleg recreatieve voorzieningen natuurgebied De Súdermar
•
M54; Aanleg wandelpad Rijksstraatweg Noardburgum
Voor incidentele lasten hanteren we de lijn dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Wat hebben we bereikt? In 2023 is door het college ingestemd met de financiële afwikkeling van het project Gebiedsontwikkeling Centrale As. Voor de tweede fase is de projectondersteuning vanuit het Projectbureau en de werkvoorbereiding provincie gestopt. Als gevolg van personeelsverloop en beperkte personele capaciteit hebben deze projecten in 2023 beperkte voortgang gekend. Wat is (nog) niet gelukt? In 2024 wordt dit hoger geprioriteerd, de uiterste datum realisatie is haalbaar. De mogelijkheid om dit te realiseren ligt vooral bij particuliere eigenaren, waar gesprekken mee (her-/)geopend gaan worden (eerste en tweede kwartaal 2024). Om aanspraak te kunnen maken op een overdracht van middelen (50%-bijdrage provincie) uit de Centrale As moeten de maatregelen op 1 januari 2027 gerealiseerd te zijn. De gereserveerde middelen moeten voor voorbereiding en realisatie beschikbaar te blijven.
Aanpak fietsverbinding Damsingel naar de van Harinxmaweg
[Kadernota 2023
nr. 02.11]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? De bedrijven Sonac en Noppert hebben een probleem voorgelegd dat zij ervaren met fietsers die de route over het bedrijventerrein Sumar nemen. In gezamenlijk overleg is het probleem geanalyseerd en onderzocht op welke wijze iets aan de situatie gedaan kan worden. De oplossing die is onderzocht is erop gericht om het bedrijventerrein voor fietsende werknemers vanuit Burgum wel toegankelijk te houden, maar deze minder aantrekkelijk te maken voor doorgaand fietsverkeer. Dit kan door de huidige fietsverbinding vanaf de Van Harinxmaweg naar beneden richting bedrijventerrein op te heffen en een nieuwe verbinding aan te leggen die vanaf de Van Harinxmaweg terug buigt (en afdaalt) richting het kanaal. Recreatief fietsverkeer kan zo de route linksaf vervolgen via het aquaduct naar Garyp en werknemers kunnen daar rechtsaf naar het bedrijventerrein fietsen. De totale kosten van de genoemde aanpassing in de fietsroute van de Van Harinxmaweg naar het bedrijventerrein Sumar zijn geraamd op € 125.000. Met de betrokken bedrijven is nog niet gesproken over een verdeling van deze kosten. Het maximale financiële effect (uitgaande van € 125.000) voor de gemeente bedraagt € 5.000.
46
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Wat hebben we bereikt? Het ontwerp is nog enkele keren aangepast en afgestemd met de betrokken bedrijven. Afstemming over het dragen van de kosten tussen gemeente en deze bedrijven zal in het voorjaar 2024 plaatsvinden. Wat is (nog) niet gelukt? Na afstemming over de financiën zal het werk worden voorbereid in 2024. De daadwerkelijk uitvoering zal naar verwachting in 2025 plaatsvinden.
Aanpassing bediening brug Aldtsjerk
[Kadernota 2022
nr. 02.02]
[ Gereed ]
Wat wilden we? We gaan de installatie van de zelfbedieningsbrug Aldtsjerk aanpassen om de bediening te vereenvoudigen en het aantal storingen te verminderen. De bediening maken we duidelijker en intuïtiever, niet alleen voor de Nederlandse toerist, maar ook voor buitenlandse toeristen. Door de bediening te verbeteren wordt de vaarroute nog aantrekkelijker. Voor het wegverkeer, fietsers en voetgangers betekent een verbeterde bediening dat er minder wachttijd is en minder overlast is van storingen. Wat hebben we bereikt? Door toepassing van pictogrammen en het overzichtelijker maken van het bedieningspaneel is de zelfbediening vereenvoudigd. Het aantal storingen is dan ook verminderd. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.
Aanpassingen brug Eastermar
[Kadernota 2022
nr. 02.04]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? De brug Eastermar wordt bediend vanuit de bedienpost Schuilenburg. Deze bedienpost van Rijkswaterstaat wordt op termijn gesloten. De gemeenteraad heeft eerder dit jaar besloten de beweegbare brug in stand te houden, maar wel grondig te renoveren. We gaan de brugbediening op afstand verplaatsen naar, dan wel geschikt maken voor, aansluiting op de provinciale bedienpost It Swettehûs in Leeuwarden. Bovendien moet groot onderhoud uitgevoerd worden aan de brug. Het groot onderhoud is enerzijds nodig op basis van de onderhoudstoestand, anderzijds moeten er in combinatie met de aanpassing van de brugbediening op afstand aanpassingen gedaan worden om te blijven voldoen aan wet- en regelgeving.
47
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Wat hebben we bereikt? De noodzakelijke onderzoeken en berekeningen zijn in samenspraak en ter controle door de provincie Fryslân uitgevoerd. De resultaten worden momenteel verwerkt in een uitvoeringsbestek. Verwacht wordt dat voorjaar 2024 diverse marktpartijen voor een aanbesteding kunnen worden uitgenodigd. Om de opdracht te kunnen gunnen zal daarna het project aan college en raad worden voorgelegd. Ook heeft de provincie aangegeven om, behoudens de bediening op afstand vanuit It Swettehûs, de brug na uitvoering van groot onderhoud onder voorwaarden in beheer te willen overnemen. Recent is hierover bestuurlijk overleg gevoerd, zodat duidelijk wordt in hoeverre met name de overname van de brug haalbaar is. Qua proces wordt dit aspect meegenomen in het op te stellen raadsvoorstel. In de tijd gezien is besluitvorming bepalend voor de uitvoering: deze moet in het winterseizoen plaatsvinden en nu al wordt rekening gehouden met het seizoen 2025- 2026.
Wat is (nog) niet gelukt? Bediening in vaarseizoen 2024 Als Rijkswaterstaat niet bereid is de brug nog één vaarseizoen te bedienen dan zullen wij dit zelf moeten faciliteren en brugwachters moeten inhuren. Overname door de provincie Behoudens het bedienen van de bediening op afstand vanuit It Swettehûs is de provincie onder voorwaarden bereid de brug ook fysiek over te nemen. Over de voorwaarden (bruidsschat) moet nog duidelijkheid komen en daarvoor heeft de provincie mondeling aangegeven meer tijd nodig te hebben. Gunning na aanbesteding Na aanbesteding moet het werk gegund worden aan een marktpartij, hiervoor is akkoord van de raad noodzakelijk. Het is echter ook de wens om de overname door de provincie gelijktijdig te behandelen. Voor zowel de gunning als overname is aanvullend budget noodzakelijk.
Actualisatie en koppeling BGT & GBI-beheersysteem
[Kadernota 2019
nr. 2.05]
[ Vertraging ]
Wat wilden we? Vele jaren lang werden de Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN, nu Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT)) en de geografische data in het beheersysteem (GBI) voor de openbare ruimte separaat van elkaar bijgehouden. In de loop van jaren zijn hierdoor veel grotere en kleine verschillen tussen beide datasets ontstaan. Een analyse heeft aangetoond dat er niet alleen verschillen tussen de BGT en GBI zijn, maar dat de informatie ook niet altijd overeenkomt met de werkelijke situatie buiten op straat. Conform de Wet
48
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) is de gemeente verplicht om de BGT actueel te houden. Daarnaast dient voor 1 januari 2020 fase II van de transitie BGT uitgevoerd te zijn. Dit betreft onder andere het verbeteren van de volledigheid en de kwaliteit van de BGT. Daarnaast zijn we verplicht om de BGT te gebruiken als basis voor onze beheeractiviteiten. De beide systemen (BGT en GBI) moeten gekoppeld worden, waarbij de BGT leidend wordt. Hierbij mogen geen metadata verloren gaan. Dit is een arbeidsintensieve klus hoewel een groot deel geautomatiseerd gekoppeld kan worden. Echter, alle verschillen tussen de systemen moeten handmatig op elkaar afgestemd worden. Daarnaast volgt er nog een grote hoeveelheid mutaties als gevolg van de Centrale As en Kansen in Kernen. De koppeling biedt uiteindelijk veel voordelen: enkelvoudig data inwinnen/meervoudig gebruik, voorkomen van fouten, betere analysemogelijkheden door standaardisatie. Samengevat •
De BGT is niet 100% actueel conform Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie
•
We hebben ons te beheren areaal in de openbare ruimte niet compleet in beeld in ons beheersysteem
•
De systemen zijn niet gekoppeld waardoor veranderingen in de openbare ruimte via de BGT niet geautomatiseerd in het beheersysteem GBI komen (dubbel werk, kans op fouten)
De basis moet dus weer op orde komen en blijven. Door samenwerking tussen het team Informatiebeheer (WM) en Beheer Binnendienst (TD) kunnen we een boppeslach maken: optimalisatie van zowel de BGT (verplichting Wet BGT) als ook het GBI-beheersysteem. We gaan hiervoor bovendien ervaringen inwinnen bij Achtkarspelen. In Achtkarspelen is de BGT en GBI inmiddels op elkaar afgestemd en gekoppeld. De omvang van de werkzaamheden is op voorhand niet in te schatten. Het betreft veelal handmatig mutatie-werk. Op basis van ervaringen elders is bekend dat hier minimaal ca. 2,5 jaar werk (€ 175.000) in zit. Reeds beschikbaar in begroting van 2019: € 70.000. Nog benodigd: •
in 2020 € 35.000
•
in 2021 € 70.000
49
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Wat hebben we bereikt? Het jaar 2023 stond in het teken van de implementatie van de nieuwe versie van GeoVisia volgens de IMBOR+ normen. Er is veel getest en er zijn voorbereidingen getroffen voor het implementeren van de koppeling tussen BGT en het beheersysteem van Geovisia. (STUF GeoConnector). De koppeling met de BGT is nog niet gerealliseerd, dit is gestagneerd vanwege de implementatie van de nieuwe versie van GeoVisia en een versie-update probleem aan de kant van de BGT. De verschillen tussen de BGT en het beheerpakket zijn grotendeels weggewerkt en de informatie komt nu meer overeen met de werkelijkheid buiten op straat. Dit is mede te danken aan de goede samenwerking met de collega's van de buitendienst. Ook is er veel gebruik gemaakt van de ervaring bij de Gemeente Achtkarspelen. Wat is (nog) niet gelukt? De koppeling met de BGT is nog niet gerealiseerd. Dit is gestagneerd vanwege de implementatie van de nieuwe versie van GeoVisia en een versie-update probleem aan de kant van de BGT. Vanwege de nog niet definitieve overdracht zijn de mutaties van de Centrale As en Kansen in Kernen nog niet volledig verwerkt.
Borging bijhouden beheerdata
[Kadernota 2022
nr. 00.13]
[ Continue proces ]
Wat wilden we? Het is onze taak om de openbare ruimten adequaat en volgens de afgesproken kwaliteitsnormen te onderhouden. Daarvoor is actueel inzicht noodzakelijk in het te beheren areaal. Daarnaast hebben wij wettelijke verplichtingen op onderdelen qua beschikbaarheid van data voor derden. De taak - het bijhouden van de data - is zowel toegenomen in omvang, noodzaak als in complexiteit wat structureel meer inzet vraagt van de beheerorganisatie. Wat hebben we bereikt? In de afgelopen periode zijn er een aantal verbeteringen in het groenareaal doorgevoerd. Zo zijn er hekkelkaarten, maaikaarten (gazon en bermen) gerealiseerd, met de daarbij behorende hoeveelheden. Door de aanschaf van het pakket "Bestekchecker" kunnen aannemers nu met behulp van bijvoorbeeld een tablet langs de groen arealen rijden. Op en aanmerkingen kunnen hierbij worden toegevoegd. Een professionelere werkwijze wat naast gemak ook tijdswinst oplevert.
50
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Wat is (nog) niet gelukt? Er is inmiddels gestart met het verwerken van gegevens van de bakken (containers en afvalbakken). In de nabije toekomst zal worden gestart met: •
meubilair (banken, tafels)
•
watergangen
•
oeverbescherming
Infrastructuur rondom Pont Prinses Margrietkanaal
[Kadernota 2023
nr. 02.16]
Bergumermeer-Sumar [ Op schema ]
Wat wilden we? De realisatie van een pontverbinding tussen Burgum en Sumar (ter hoogte van Recreatiecentrum Bergumermeer). Dit initiatief maakt onderdeel uit van de Gebiedsontwikkeling De Centrale As, fase 2. Het project is tot stand gekomen met een stichting (i.o), waarin de lokale mienskip participeert. De aanleg van de pontverbinding, nabij de Burgumer Mar, versterkt de toeristisch-recreatieve (infra)structuur in de gemeente. Dit initiatief past binnen de ambitie van het gebiedscluster Burgumer Mar, welke is opgenomen in het toeristisch-recreatieve beleidsplan “Tytsjerksteradiel, folle mear om te ûntdekken”. Door het ontbreken van de financiële middelen heeft het project een tijd stilgelegen. Het project kan nu een vervolg krijgen en moet weer worden geactiveerd. Provincie en gemeente zijn gezamenlijk 50/50% verantwoordelijk voor de randvoorwaardelijke zaken van de pontverbinding: de fietspaden en de aanlandingsplaatsen aan de noord- en zuidkant van het Prinses Margrietkanaal. De stichting i.o. is verantwoordelijk voor de aanschaf van de pont. De stichting i.o. zal via een scholenproject een pont laten bouwen op hun kosten. Daarnaast is de stichting i.o. verantwoordelijk voor de exploitatie van het geheel (inclusief beheer en onderhoud). De aangenomen motie wordt meegenomen bij de verdere uitvoering.
De totale kosten voor de gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 340.000. De provincie investeert eveneens € 340.000 zodat er een totaalbudget ontstaat van € 680.000. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.
51
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Wat hebben we bereikt? De randinfrastructuur voor de pont is gekoppeld aan het project 'pont Burgum - Sumar' en daarom niet los te zien van het onderdeel 'Motie: Pont Burgum-Sumar'. De tekst hierna is ook bij dat onderwerp terug te vinden: In 2023 lag de focus op het bij elkaar brengen van alle bij de pont Burgum-Sumar betrokkenen. Dit als vervolg op een gesprek op 26 september 2022, met de dorpsbelangen. Doel van het proces in 2023 was het bereiken van gedragenheid, het in overleg met betrokkenen vaststellen van randvoorwaarden (zoals positie aanlegplaatsen, route) en het behouden van draagvlak, betrokkenheid en energie van de betrokken organisaties. Actueel is er een grote mate van draagvlak. In overleg met betrokkenen worden in het eerste en tweede kwartaal van 2024 de technische randvoorwaarden verder voorbereid (met name de afstemming met Rijkswaterstaat met betrekking tot het gebruik van het PM-kanaal). Als ook daar de seinen (binnen haalbare kaders voor de stichting/vrijwilligers) op groen staan, kan de raad inhoudelijk verder geïnformeerd worden, een en ander conform Motie: Pont Burgum-Sumar (M-4-8-2). Wat is (nog) niet gelukt? Het project ligt nog op schema, maar het proces van draagvlak heeft wel de nodige procestijd gekost en de rek qua uitloop is hiermee wel uit het project.
Om op 1-1-2027 de realisatie verwezenlijkt te hebben mag er nu dus verder geen vertraging optreden.
Inventarisaties en inspecties oeververdedigingsobjecten en
[Kadernota 2023
nr. 02.04]
steigers/vlonders [ Vertraging ]
Wat wilden we? We hebben een groot areaal met waterbouwkundige werken. De bruggen zijn bekend en worden periodiek geïnspecteerd. Van de oeververdedigingen en steigers/vlonders zijn niet alle gegevens geregistreerd en deze worden niet structureel geïnspecteerd. Daarnaast speelt op dit moment tevens de discussie over het eigendom en beheer van oevers langs de vaarwegen wat ook invloed kan hebben op de grootte van ons areaal. Om ongevallen en aansprakelijkstellingen te voorkomen is het noodzakelijk om het areaal te inventariseren en daarna driejaarlijks structureel te inspecteren. De gegevens worden verwerkt en bijgehouden in het beheerprogramma Geovisia. De kosten voor inventarisatie en inspectie worden voor 2023 ingeschat op € 40.000. Daarna is er structureel om de drie jaar een budget van € 30.000 benodigd. Wat hebben we bereikt? Tijdens de inventarisatie is gebleken dat het areaal oeververdedigingen en steigers/vlonders nog groter was dan verwacht. Er is ingezet op meer onderzoek naar volledigheid van het areaal, voordat de inspectie wordt uitgezet naar de markt, wat de vertraging heeft veroorzaakt.
52
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Wat is (nog) niet gelukt? De inspecties zullen in 2024 worden voltooid.
Lagere bezuiniging recreatieve haven Earnewâld
[Kadernota 2022
nr. 21.10]
[ Stopgezet ]
Wat wilden we? In de begroting 2021-2024 zijn financiële taakstellingen opgenomen. Dit was nodig om op termijn een gezond financieel perspectief te bereiken. Periodiek beoordelen we in hoeverre de begrote taakstelling ook werkelijk gerealiseerd wordt. Uit de inventarisatie van de stand van zaken van de ombuigingen kwam naar voren dat de realisatie van de bezuiniging op de recreatieve haven in Earnewâld niet gerealiseerd gaat worden. Deze verwachte lagere realisatie van de bezuiniging op de recreatieve haven in Earnewâld is gebaseerd op de eerste verkenningen. Wat hebben we bereikt? In de vergadering van 20 april 2023 heeft de raad besloten om de privatisering van de passantenhaven en omliggend projectgebied niet verder te onderzoeken. Hierdoor blijft de haven gemeentelijk eigendom en kan de verwachte bezuiniging van € 125.000 niet worden gerealiseerd. De taakstelling is hiermee afgewikkeld en afgevoerd. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.
Motie: Pont Burgum-Sumar
[Kadernota 2023
nr. M-4-8-2]
[ Op schema ]
Wat wilden we? Om by de inisjatyfnimmers foar de pont Burgum-Sumar oan te jaan dat in ynsidintele ynvestearring troch de gemeente Tytsjerksteradiel allinnich akkoart is mits de kontinuïteit fan de farrûte boarge wurde kin en der oan in oantal rânebetingsten foldien wurdt: •
De te kiezen oanlisplakken moatte yn oerlis mei alle belanghawwenden fêststelt wurde.
•
Der is sprake fan in sluten eksploitaasje ynklusyf reservearringen foar ferfanging/grut ûnderhâld.
•
In konsept jierplanning en frijwilligerspool binne klear foardat besluten wurdt oer de ynsidintele ynvestearring (sûnder leechrin frijwilligerspool Sûwald).
•
De rie op de hichte hâlden wurdt fan de wize werop oan de rânebetingsten foldien wurde.
Op 18 augustus jl. heeft er een bestuurlijk overleg plaatsgevonden met de vertegenwoordigers van de stichting Pont PMK i.o. De gemeente gaat, in navolging van de aangenomen motie, in gesprek met vertegenwoordigers van de dorpsbelangen, over dit initiatief en het draagvlak ervoor. De 53
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 dorpsbelangen Burgum, Sumar, Eastermar, Jistrum en Noardburgum zijn uitgenodigd voor een overleg op 26 september. De vertegenwoordigers van de stichting gaan in de tussentijd verder met de actualisatie van het plan en betrekken van partners en vrijwilligers. Wat hebben we bereikt? In 2023 lag de focus op het bij elkaar brengen van alle bij de pont Burgum-Sumar betrokkenen. Dit als vervolg op een gesprek op 26 september 2022, met de dorpsbelangen. Doel van het proces in 2023 was het bereiken van gedragenheid, het in overleg met betrokkenen vaststellen van randvoorwaarden (zoals positie aanlegplaatsen, route) en het behouden van draagvlak, betrokkenheid en energie van de betrokken organsiaties. Actueel is er een grote mate van draagvlak. In overleg met betrokkenen worden in de eerste twee kwartalen van 2024 de technische randvoorwaarden verder voorbereid (met namen de afstemming met Rijkswaterstaat met betrekking tot het gebruik van het PM-kanaal). Als ook daar de seinen (binnen haalbare kaders voor de stichting/vrijwilligers) op groen staan, kan de raad inhoudelijk verder geïnformeerd worden, e.e.a. conform Motie: Pont Burgum-Sumar (M-4-8-2). Wat is (nog) niet gelukt? Het project ligt nog op schema, maar het proces van draagvlak heeft wel de nodige procestijd gekost en de rek qua uitloop is hiermee wel uit het project.
Om op 1 januari 2027 de realisatie verwezenlijkt te hebben mag er nu dus verder geen vertraging optreden.
Nieuw verkeer- en vervoerbeleid
[Kadernota 2023
nr. 02.01]
[ Op schema ]
Wat wilden we? Het huidige gemeentelijk verkeer- en vervoerplan loopt af en moet vervangen worden door een vernieuwd plan waarin het gemeentelijk beleid (incl. uitvoeringsprogramma) voor de komende vijf jaar wordt vastgelegd. Dit voeren we in 2023 uit. Daarmee geven we een antwoord op de uitdagingen die in deze periode voor ons liggen en stellen we het ambitieniveau vast. De kosten voor het opstellen worden geraamd op € 35.000. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel en die kosten worden ten laste gebracht van de Algemene Reserve. Wat hebben we bereikt? De ontwerpversie van het Gemeentelijk Mobiliteitsplan is gereed. De kosten zijn binnen het gestelde budget gebleven. In 2024 zal hier nadere opvolging aan worden gegeven, waar raad en inwoners bij zullen worden betrokken. Wat is (nog) niet gelukt? Aan de hand van de reacties zal het plan definitief worden gemaakt. Dit wordt in juli 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad.
54
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Reconstructie Quatrebras ca.
[Kadernota 2022
nr. 02.06]
[ Vertraging ]
Wat wilden we? De provincie gaat binnenkort kruispunt Quatrebras in de N355 (de oost-westverbinding) flink aanpakken. De aansluitende Oude Commissieweg en Woudweg zijn gemeentelijke wegen. De provincie heeft in nauw overleg met de gemeente een ontwerp gemaakt voor buurtschap Quatrebras. Dit ontwerp hebben we gezamenlijk met de provincie afgestemd met de omgeving. In aansluiting op de werkzaamheden van de provincie gaan we de Woudweg en de Oude Commissieweg in buurtschap Quatrebras opnieuw inrichten. Daarnaast gaan we ook kruispunt Zomerweg-Oude Commissieweg aanpassen om de oversteekbaarheid en veiligheid te verbeteren. Wat hebben we bereikt? De werkzaamheden zijn grotendeels voltooid. In het werk is het asfalteren van de Woudweg meegenomen om werk- met-werk te maken. In de vorige termijn is dit meerwerk geboekt op het krediet. Het krediet is hiermee volledig benut. Er dienen nog een aantal werkzaamheden te worden uitgevoerd ten behoeve van de vervanging/aanleg van riolering en de daarop liggende verharding. De kosten van de verharding kunnen worden gedekt uit de Voorziening wegen, dit bedrag is vergelijkbaar met het eerder uitgevoerde meerwerk. Wat is (nog) niet gelukt? Er zijn nog resterende werkzaamheden ten behoeve van de verharding. Deze kunnen worden gedekt uit de Voorziening wegen.
Toezicht kabels, leidingen, wegopbrekingen
[Kadernota 2023
nr. 02.12]
[ Continue proces ]
Wat wilden we? De komende jaren wordt een groot aantal werkzaamheden aan de ondergrondse infrastructuur, zoals aanleg glasvezelnetwerk(en) en uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk uitgevoerd. Voor een adequate begeleiding van deze structurele toename van nutswerkzaamheden zijn extra middelen nodig. De staande organisatie is hier niet op berekend en daarom is aanvullend budget van € 95.000 voor het organiseren en inrichten van voldoende begeleiding noodzakelijk. Wat hebben we bereikt? Er is een vaste medewerker aangenomen om de werkzaamheden op MOOR (ondergrondse infrastructuur) te begeleiden. Voor deze werkzaamheden worden leges geheven die, in combinatie met de vergoeding voor het houden van toezicht op de aanleg van glasvezel door Deltafiber en Glaspoort, voldoende inkomsten genereren om de kosten van deze medewerker af te dekken.
55
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Wat is (nog) niet gelukt? Verwacht wordt dat de energietransitie werkzaamheden met zich meebrengen waarvan de inkomsten gebruikt kunnen worden om de dekking van de medewerker de komende jaren verder te borgen.
Zwerfafval
[Kadernota 2023
nr. 02.15]
[ Continue proces ]
Wat wilden we? Per 2023 stopt de landelijke vergoeding voor het opruimen van zwerfafvalvergoeding à € 1,19 per inwoner per jaar. Het doel is dat er "zo weinig mogelijk zwerfafval in de openbare ruimte” ligt. De huidige situatie is dat de beeldkwaliteit op orde is – Friesland 100% zwerfafvalvrij 2020 was Tytsjerksteradiel de schoonste gemeente van Fryslân. Voor het in stand houden van de huidige beeldkwaliteit met betrekking tot zwerfafval is het wenselijk dat hiervoor budget beschikbaar wordt gesteld en het zwerfafval wordt opgeruimd. De totale kosten bedragen € 50.000. Per 2023 is het wenselijk dat € 40.000 beschikbaar gesteld wordt voor het opruimen van zwerfafval. Daarnaast is het wenselijk dat € 10.000 beschikbaar wordt gesteld voor het verstrekken van middelen en de communicatie met de inwoners en vrijwilligers. Wat hebben we bereikt? Het budget is over 2023 goed besteed aan het opruimen van zwerfafval, het verstrekken van grijpers en communicatie. De landelijke vergoedingen van de overheid zijn afgesproken voor 2023 en 2024: •
Een Single Used Plastic (SUP-) -vergoeding. Voor de gemeente over 2023 van waarschijnlijk € 3,02 per inwoner. De uitkering van de definitieve vergoeding (peiljaar 2023) aan gemeenten gebeurt voor november 2024.
•
Prullenbakkenvergoeding. Gemeenten ontvangen over het jaar 2023 € 0,76 per inwoner. Voor het jaar 2024 bedraagt de vergoeding € 0,94 per inwoner.
In de begrotingswijziging van december 2023 is gemeld dat op basis van de landelijke vergoedingen over 2023 een bedrag van € 25.000 is vrijgevallen ten gunste van het begrotingsresultaat. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.
56
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Overige ontwikkelingen Uitstel aanleg glasvezelnetwerk Voor de aanleg van het glasvezelnetwerk door Glaspoort (KPN) ontvangt de gemeente een vergoeding.
Deze
vergoeding
wordt
toegerekend
aan
het
moment
waarop
de
werkzaamheden ook daadwerkelijk plaatsvinden. Tijdens de eerdere begrotingswijziging was de inschatting dat de werkzaamheden gestart zouden worden in december 2023. Echter de werkzaamheden zijn gestart in januari 2024 waardoor de opbrengsten (te relateren aan de daadwerkelijke uitvoering) € 111.000 lager uitvallen in 2023. Naast de lagere opbrengsten zijn, als gevolg van uitstel van de werkzaamheden, gerealiseerde kosten € 89.000 lager dan begroot. Net als de opbrengsten worden deze kosten toegerekend aan het moment waarop de werkzaamheden worden uitgevoerd waardoor deze doorschuiven naar 2024. Dekking eigen uren De opbrengsten voor de dekking van eigen uren is lager dan begroot. De afwijking bedraagt € 37.000 lager. Deze afwijking wordt veroorzaakt doordat de eigen medewerker voor het installatiewerk uit dienst is gegaan. Doordat er geen eigen medewerker meer in dienst is vervalt deze dekking. Om de werkzaamheden toch uit te voeren is hiervoor een externe partij ingeschakeld waarvoor wij facturen ontvangen. In plaats van de (oorspronkelijk) begrote dekking eigen uren zijn in 2023 de facturen van de externe partij verantwoord in de onderhoudsvoorziening. Lagere kosten gebouwenbeheer De kosten voor het gebouwenbeheer zijn € 50.000 lager dan begroot. Deze daling wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de kosten van gas en elektriciteit € 15.000 lager zijn dan eerder begroot.
Deze daling wordt vooral veroorzaakt doordat de prijzen minder sterk zijn gestegen dan oorspronkelijk begroot. Daarnaast zijn er in 2023 € 25.000 minder kosten gemaakt voor de magazijnvoorraad. Doordat er minder (aanvulling van de) voorraad nodig was dan oorspronkelijke begroot heeft dit tot een voordeel geleid. Vertraging inventarisatie beschoeiing In de Kadernota 2023 is € 40.000 beschikbaar gesteld voor inventarisatie en inspectie van de
oeververdedigingen en de steigers/vlonders. Uitvoering hiervan heeft in 2023 niet
plaatsgevonden waardoor deze incidentele middelen niet zijn besteed.
57
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Wat heeft het gekost? Bij de programma's geven we alleen de kosten aan die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere kosten, die niet direct te maken hebben met het programma, zijn kosten van ondersteunende afdelingen (zoals personeelszaken, facilitaire zaken en financiën) en ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals leidinggevenden en secretariaat). De kosten die niet direct te maken hebben met het programma worden in het programma Overhead opgenomen. Dit is verplicht.
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Economische havens en waterwegen
216
208
153
55
Recreatieve havens
178
325
363
- 39
Verkeer en vervoer
5.003
5.245
4.953
291
Totaal lasten
5.398
5.778
5.470
308
Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Economische havens en waterwegen
30
30
27
-3
Recreatieve havens
104
140
128
- 12
Verkeer en vervoer
461
1.170
1.068
- 102
Totaal baten
595
1.339
1.222
- 117
- 4.803
- 4.439
- 4.247
191
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
58
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Analyse verschillen rekening - begroting In de tabel hieronder laten we zien wat het belangrijkste verschil is tussen de rekening en de begroting. Als er een negatief bedrag staat, betekent dit dat er sprake is van nadeel, en als er een positief bedrag staat, betekent dit juist een voordeel. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)
191
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen
234
Lasten
264
- Lagere kosten gebouwenbeheer
50
- Minder kosten straatwerk als gevolg van uitstel aanleg glasvezelnetwerk
89
- Ontwikkeling personeelskosten
143
- Diverse verschillen per saldo
- 18
Baten
- 30
- Ontwikkeling personeelskosten
6
- Minder dekking eigen uren door (externe) uitbesteding werkzaamheden
- 37
- Lagere opbrengsten toeristenbelasting haven Earnewâld
- 11
- Diverse verschillen per saldo
12
Incidentele voor- of nadelen
- 43
Lasten
44
- Vertraging inventarisatie beschoeiing
44
Baten
- 87
- Hogere vastgestelde SPV subsidie
24
- Lagere vergoeding agv uitstel aanleg glasvezelnetwerk
- 111
Verbonden Partijen
Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.
Vennootschap / Coöperatie Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân, OVEF
Leeuwarden
59
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Economie
Bij dit programma horen de volgende relevante taakvelden: 3.1
Economische ontwikkeling
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
3.4
Economische promotie
Inhoudelijk In de programmabegroting van 2023 staat wat we van plan waren voor dat jaar. De onderwerpen daarvoor waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2023 (jaren 20232026) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. We leggen per onderwerp uit wat we wilden doen, wat gelukt is en wat nog niet. Ook bespreken we onderwerpen uit eerdere plannen die nog niet helemaal zijn afgehandeld. Aanjagen toerisme
[Kadernota 2022
nr. 03.05]
[ Vertraging ]
Wat wilden we? Met het Beleidsplan Recreatie en Toerisme is een kwalitatief sterk uitgangspunt gemaakt voor de periode tot 2030 dat past bij onze gemeente. Van belang is nu de uitvoering te
60
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 implementeren in het werkveld. Wij zoeken die ondernemers die in staat zijn tot nieuwe initiatieven om de parels in onze gemeente goed te benutten en andere ondernemers in producten en activiteiten betrekken. Deze ondernemers verdienen faciliteiten van de gemeente om het nieuwe beleid met bijbehorende uitvoeringsagenda om te zetten in daden. Deze faciliteiten kunnen zeer divers zijn. Door juist de ondernemers hierin het voortouw te geven kan een vliegwieleffect ontstaan, dat zichzelf gaat versterken. Daarom is financiële ondersteuning vanuit de gemeente vooral in de beginfase van belang. Het gewenste effect is een aanzienlijke toename van toeristen en verbreding van het recreatieve aanbod die ook de inwoners ten goede komt. We stellen voor om hiervoor een incidenteel budget ter hoogte van jaarlijks € 45.000 gedurende drie jaren beschikbaar te stellen en ten laste te brengen van de algemene reserve. De verwachting is gerechtvaardigd dat als gevolg van de uitvoering de bijdragen toeristenbelasting zullen toenemen. Wat hebben we bereikt? In 2023 hebben we een subsidieregeling opgesteld voor initiatieven die de doelen zoals omschreven in het beleidsplan, dichterbij brengen. Van deze regeling is één keer gebruik gemaakt. De extra formatie voor toerisme en recreatie kon pas in september 2023 ingevuld worden.
Daarom hebben we weinig tijd in kunnen zetten om ondernemers te betrekken bij de uitvoeringsagenda en te ondersteunen bij het opzetten van initiatieven. Het beschikbare budget is doorgeschoven. Wat is (nog) niet gelukt? Omdat er te weinig bezetting op de afdeling was om actief aan de slag te gaan met de uitvoeringsagenda gaan wij college en raad voorstellen om de beschikbaar gestelde middelen over een langere tijd uit te smeren zodat deze maximaal ingezet kunnen worden om de doelen in de uitvoeringsagenda te realiseren. We schatten in dat er weinig gebruik gemaakt is van de subsidieregeling omdat deze nog onbekend was. In 2024 gaan we meer communiceren over de subsidieregeling.
Extra inzet recreatie en toerisme
[Kadernota 2023
nr. 03.02]
[ Gereed ]
Wat wilden we? Voor het beleidsveld Toerisme en Recreatie wordt een uitbreiding van 0,67 fte gevraagd. De huidige formatie voor Toerisme en Recreatie (0,5 fte) is te weinig om op professionele wijze invulling te geven aan vragen in relatie tot toerisme en recreatie van ondernemers en de samenleving en om inhoudelijk de regie te houden en proactief onze rol als gemeente op te pakken. De uitbreiding van uren is zowel nodig als aanvulling op de beleidstaken als om aan de slag te gaan met de gemeentelijke ambitie op het vlak van toerisme en recreatie (netwerkaanjager). De totale kosten voor de gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op
61
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 € 73.000. Van dit bedrag worden de loonkosten (€ 59.000) verantwoord in dit programma en de overheadkosten (€ 14.000) in het programma Overhead. Wat hebben we bereikt? In september 2023 is de uitbreiding ingevuld voor 20 uren per week. Binnen deze uitbreiding wordt uitvoering gegeven aan de algemene werkzaamheden van de beleidsadviseurs R&T, en in het bijzonder de uitvoering van het Beleid en Uitvoeringsprogramma 2021-2030 van R&T, "Tytsjerksteradiel, folle mear om te ûntdekken". Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.
Lidmaatschap Kennislab Noordoost Fryslân
[Kadernota 2023
nr. 03.03]
[ Continue proces ]
Wat wilden we? Kennislab NOF helpt invulling geven aan de ambities van het vastgestelde beleidsplan Economische Zaken. Door jongeren te interesseren voor techniek ontstaat een goede basis voor vervolgstudies in de techniek. Hierdoor zijn er volop kansen voor jongeren voor kansrijke en toekomstgerichte banen in de gemeente/regio. De verschillende programma's van de Technetkring Tytsjerksteradiel worden gefaciliteerd met behulp van het Kennislab NOF. De Technetkring Tytsjerksteradiel is een samenwerking van het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs, de Industriële Club Tytsjerksteradiel en de gemeente. De jaarlijkse kosten voor de gemeente Tytsjerksteradiel zijn € 6.000. Wat hebben we bereikt? Voor wat betreft de jaarlijkse activiteiten hebben we het afgelopen jaar o.a. Techniek Tastbaar georganiseerd bij de ENGIE-centrale in Burgum. Deze activiteit is voor de groepen 7 en 8 van het basisonderwijs en de groepen 1 en 2 van het voortgezet onderwijs. Aan Techniek Tastbaar doen ca. 35-40 bedrijven mee met een stand met activiteiten. Daarnaast is de techniek dag georganiseerd. De groepen 1 en 2 van het voortgezet onderwijs gaan bij een aantal bedrijven langs in de gemeente. Daar kunnen ze kennis nemen van het bedrijf. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.
Regiodeal fase II
[Kadernota 2018
nr. 3.1 a]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? De probleemdefinitie en de ambitie is vastgelegd in de notitie 'Maak het Verschil die in de raad is besproken en vastgesteld. De ontwikkellijnen zijn uitgewerkt naar businesscasussen. waarop een programmatisch uitvoeringsprogramma van de Regiodeal fase 2 is bepaald, uitgaande van doelstellingen voor extra groei van het bruto regionaal product waarmee we onze regio vitaal kunnen houden. Deze regiodeal wordt ter besluitvorming voorgelegd aan
62
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 colleges en raden. De (nu nog concept) businesscasussen zijn gebaseerd op de ontwikkellijnen: 1.
Innovatie & Ondernemerschap
2. Onderwijs & Arbeidsmarkt 3. Doorontwikkeling regionale samenwerking De Regiodeal (fase 2) is definitief aangemeld voor de bijdrage uit de Regio-enveloppe van het Rijk. Op 24 september hebben alle (42-44) betrokken organisatie een symbolische handtekening gezet onder de Regiodeal. De verwachting is dat het Rijk in november duidelijkheid verschaft over haar bijdrage aan dit project. De provincie Fryslan heeft de Regiodeal per brief aan de minister geduid als één van de projecten welke de provincie ook financieel steunt. De gemeente(n) zullen hun bijdrage aan de Regiodeal ook moeten formaliseren met een besluit door de raden. De totale bijdrage vanuit onze gemeente in de periode 2019 t/m 2024 bedraagt € 1.542.000 en verwachten wij over de jaren als volgt in te zetten: •
2019:
€ 157.000
•
2020:
€ 257.000
•
2021 t/m 2024
€ 282.000
Wat hebben we bereikt? Ook in 2023 zijn vele partijen samengebracht, is met initiatiefnemers van projecten meegedacht, zijn plannen aangescherpt, kansen gekoppeld en heel veel tips gegeven door de betrokken partijen bij de versnellingsagenda. Van projecten die inzetten op het verkorten van ketens binnen de industrie en landbouw tot het opzetten van waardeketens en nieuwe verdienmodellen. De regio weet de subsidieregeling meer en meer te vinden. Wat is (nog) niet gelukt? De Regio Deal Noordoost Fryslân en de Versnellingsagenda lopen op 31 december 2025 af. Gezien de huidige uitgaven van de Versnellingsagenda (na openstelling 11) is er nog ca. € 5,2 mln. voor grote projecten en ca. € 400.000 voor de kleine en middelgrote projecten beschikbaar (stand januari 2024). Om te zorgen dat de projecten nog groot in omvang kunnen blijven – waardoor de impactkans ook groter kan zijn – heeft het Bestuurlijk Overleg (BO) besloten om de uiterlijke aflooptermijn van de projecten van 31 december 2025 naar 31 december 2026 te verschuiven.
63
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Overige ontwikkelingen Winstrealisatie grondexploitaties bedrijventerreinen Op de bedrijventerreinen is in 2023 een totale winst gerealiseerd van € 172.000. Deze winst kan gespecificeerd worden naar de volgende complexen: Oentsjerk, Sanjesfjild
€ 198.000
Burgum west
€
Gytsjerk centrum
€ 29.000 -
3.000
Voor een uitgebreidere toelichting op de grondexploitaties wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid en de Meerjaren Prognose Grondbeleid. Voordeel grondverkopen losse bedrijventerreinen In 2023 zijn twee bouwrijpe kavels uit voorraad verkocht. Rekening houdend met de boekwaarde is hier een positief resultaat behaald van € 164.000. Hogere opbrengst toeristenbelasting De totale opbrengst toeristenbelasting over 2023 is € 456.000. Ten opzichte van de oorspronkelijke raming is dit € 24.000 hoger. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel van € 24.000. Bijdrage project Wetterwâlden In 2023 is de afrekening van gemeente Dantumadiel ontvangen. Hiermee is het project Wetterwâlden in 2023 financieel afgerond. De totale kosten van de afrekening bedragen € 103.000. In de begroting was rekening gehouden met een totaal van kosten van € 113.000. Per saldo leidt dit tot een voordeel van € 10.000 wat een positief effect heeft op de jaarrekening.
64
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Wat heeft het gekost? Bij de programma's geven we alleen de kosten aan die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere kosten, die niet direct te maken hebben met het programma, zijn kosten van ondersteunende afdelingen (zoals personeelszaken, facilitaire zaken en financiën) en ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals leidinggevenden en secretariaat). De kosten die niet direct te maken hebben met het programma worden in het programma Overhead opgenomen. Dit is verplicht.
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
83
88
71
17
Economische ontwikkeling
618
508
487
22
Economische promotie
199
177
163
15
1
20
149
- 130
900
793
870
- 77
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal lasten Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
13
13
11
-2
Economische ontwikkeling
-
-
-
-
432
432
456
23
-
-
503
503
445
445
970
524
- 454
- 348
100
448
Economische promotie Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
65
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Analyse verschillen rekening - begroting In de tabel hieronder laten we zien wat het belangrijkste verschil is tussen de rekening en de begroting. Als er een negatief bedrag staat, betekent dit dat er sprake is van nadeel, en als er een positief bedrag staat, betekent dit juist een voordeel. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)
448
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen
35
Lasten
22
- Ontwikkeling bijdrage werkmaatschappij
28
- Diverse verschillen per saldo
-6
Baten
13
- Hogere opbrengsten toeristenbelasting
24
- Diverse verschillen per saldo
- 11
Incidentele voor- of nadelen
413
Lasten
27
- Lagere lasten project Wetterwâld
10
- Lagere lasten bijdrage ANNO II
17
Baten
386
- Hogere winstrealisatie grondexploitaties bedrijventerreinen
172
- Voordeel grondverkopen losse bedrijventerreinen
214
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld
03. Economie
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator
Eenheid
meting ten tijde van
Metingen en refertejaar ref.jaar
O
P
rek.
begr.
rek.
2023
2024
2022
Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Tytsjerksteradiel
%
2022
42,5
42,5
41,7
66
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Nederland
%
2022
53,8
53,8
53,3
Tytsjerksteradiel
aantal
2022
156,4
156,4
146,5
Nederland
aantal
2022
174,1
174,1
165,1
Vestigingen (van bedrijven) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
tableCell12 Taakveld
06. Sociaal domein
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator
Eenheid
meting ten tijde van
Metingen en refertejaar ref.jaar
O
P
rek.
begr.
rek.
2023
2024
2022
Banen Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Tytsjerksteradiel
aantal
2022
542,4
542,4
524,8
Nederland
aantal
2022
825,4
825,4
805,5
67
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Onderwijs
Bij dit programma horen de volgende relevante taakvelden: 4.1
Openbaar basisonderwijs
4.2
Onderwijshuisvesting
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Inhoudelijk In de programmabegroting van 2023 staat wat we van plan waren voor dat jaar. De onderwerpen daarvoor waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2023 (jaren 20232026) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. We leggen per onderwerp uit wat we wilden doen, wat gelukt is en wat nog niet. Ook bespreken we onderwerpen uit eerdere plannen die nog niet helemaal zijn afgehandeld.
68
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023
Overige ontwikkelingen Nationaal Programma Onderwijs (NPO) In 2021 werd aan scholen en gemeenten budget toegekend volgens het NPO. Het doel was, kort
gezegd,
daarmee
de
gevolgen
van
de
Coronacrisis
(de
leerachterstanden,
leervertragingen en met name ook de mentale impact van de lockdowns) te bestrijden. Vanuit de NPO kreeg de gemeente Tytsjerksteradiel eenmalig € 495.000. In goed overleg met de partners in het Strategisch Platform Jeugd (SPJ), voortaan lokaal educatieve jeugd agenda (LEJA) zijn keuzes gemaakt voor de besteding. Gezamenlijk werd gekozen voor het organiseren en duurzaam versterken van de samenwerkingen op het gebied van Zorg in en rond het Onderwijs. Deze uitgesproken prioritering is omgezet naar de volgende projecten; -
Extra uren sociaal werkers gebiedsteamregisseurs ín de scholen (GIS) voor basis- en voortgezet onderwijs; de ervaringen en effecten worden nauwgezet gevolgd door middel van onderzoek.
-
Jongerenwerkers zichtbaar in de scholen voor Voortgezet Onderwijs
-
Nieuwe initiatieven/activiteiten Sport, Spel en Cultuuraanbod
De projecten liepen initieel door tot 31 december 2023. Echter is door diverse instanties aangegeven, dat door de late bekendmaking van het krijgen van deze middelen en doordat plannen nog moesten worden ontwikkeld de bestedingsperiode daardoor bekort werd. Daarop is door het ministerie van O.C. en W. aangegeven dat de periode verlengd wordt tot en met het schooljaar 2024-2025. De ontvangen middelen zijn echter nog niet volledig besteed maar zullen op basis van de gemaakte plannen later worden ingezet. De resterende middelen zijn via de balans als 'vooruitontvangen bedragen' overgebracht naar 2024 en hebben daarom dus geen effect op het resultaat. Onderwijsachterstandenbeleid. In 2019 is het Onderwijsachterstandenbeleid landelijk herijkt. Bij de nieuwe verdeling heeft de gemeente aanzienlijk meer middelen tot haar beschikking gekregen voor deze taken. De ontvangen middelen mogen gedurende een periode van vier jaren worden ingezet. Over de periode 2019-2022 is van het rijk een definitieve afrekening ontvangen. Hierbij is een voordeel ontstaan van € 20.000 welke ten gunste van de exploitatie is geboekt. De huidige periode loopt van 2023 tot en met 2026. Op grond van de regeling mag de gemeente eventuele middelen die overblijven meenemen naar het volgende jaar. Binnen achterstandenbeleid is ook de opvang voor- en vroegschoolse educatie (VVE) Peuters opgenomen.
In 2023 heeft de definitieve afrekening plaatsgevonden van de subsidie 2022 op de opvang VVE peuters. Gebleken is dat er minder peuters gebruik hebben gemaakt van de opvang dan waarmee in de aanvragen door de organisaties rekening was gehouden. Hierdoor is een incidentele bate ontstaan van € 91.000.
69
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 Tot slot zijn er in de Algemene uitkering gemeentefonds aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor voorschoolse educatie en taalonderwijs Oekraïners. Het gaat hierbij om een bedrag van € 32.000. In 2023 zijn er geen bestedingen geweest ten laste van dit budget. Leerlingenvervoer De kosten over het jaar 2023 zijn beduidend hoger geweest dan de raming. Er is een nadeel ontstaan van € 133.000. Dit komt door de toename van het aantal te vervoeren leerlingen, waarbij opvalt dat vooral de anders geïndiceerde ritten een substantieel aandeel hebben in de oorzaak. Ten opzichte van 2022 is het aantal beladen kilometers met 25% gestegen en het aantal ritten met 16%. Er zijn dus meer ritten geweest, welke gemiddeld een langere afstand kenden. Bij het leerlingenvervoer uitgezonderd het vervoer door Jobinder is een structureel nadeel ontstaan van € 33.000. Ook hier is sprake van een toename van het aantal leerlingen, wat mede wordt veroorzaakt door de toename van het aantal migranten uit andere landen. Hierbij valt te denken aan Oekraïners en nieuwkomers. Onderwijshuisvesting basisonderwijs Op de kosten van huur van schoolgebouwen en gymlokalen c.a. voor bewegingsonderwijs is een structureel nadeel ontstaan van € 54.000. In 2023 is een afrekening van servicekosten 2022 ontvangen van de verhuurder van de schoolgebouwen.
Het gaat hierbij om een bedrag van € 18.000, waarmee in de ramingen geen rekening gehouden is. Verder is een klein verschil ontstaan op de huurkosten 2023 door een afwijking van de toegepaste index op de huurkosten ten opzichte van de raming van € 4.000. Daarnaast is er in het jaar 2022 een nadeel geweest op de kosten van het bewegingsonderwijs. Door miscommunicatie waren roosterwijzigingen
en
daardoor
meerkosten
niet
voldoende
bekend
bij
(intern)
belanghebbenden. De begroting 2023 is daardoor niet aangepast op deze gebeurtenis, zodat ook in 2023 een nadeel is ontstaan in dezelfde orde van grootte. Het nadeel bedraagt € 32.000. Tegenover dit nadeel in 2023 staat een incidentele bate van € 40.000. In het huidige Integraal huisvestingsplan (IHP) is voor een drietal onderzoeken (Trynwâlden, Noardburgum en Ryptsjerk) € 60.000 beschikbaar gesteld. Met deze onderzoeken is in 2023 een begin gemaakt, in afstemming met de twee schoolbesturen. In 2024 zal met de uitkomsten van deze onderzoeken verder worden gegaan. Ook zullen er voor de onderwijshuisvesting in de Trynwâlden nog nadere onderzoeken moeten worden gedaan. Op dit taakveld leidt dat tot een voordeel van € 40.000. Voor het resultaat van de jaarrekening heeft het geen gevolgen, omdat voor de dekking van de kosten een onttrekking aan de algemene reserve was geraamd op programma 0. Doordat er minder besteding heeft plaatsgevonden is de onttrekking aan de algemene reserve ook minder geweest. Dit levert op programma 0 een nadeel op tot hetzelfde bedrag. Peuteropvang In 2023 heeft de definitieve afrekening plaatsgevonden van de subsidie 2022. De afrekening betrof een incidentele bate van € 59.000. Het blijkt dat er minder peuters gebruik hebben
70
Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2023 gemaakt van de opvang dan waarmee in de aanvragen door de organisaties rekening was gehouden. Bij de peuteropvang is tevens een nadeel ontstaan van € 34.000. Er zijn kosten gemaakt voor de peuteropvang, waarvoor dekking binnen Achterstandsmiddelen was gevonden. Deze dekking geldt echter alleen voor het VVE deel. Master Frankeskoalle De exploitatie van de Master Frankeskoalle is voor de gemeente, op de vergoeding van de aanvulling op de kosten van administratie, beheer en bestuur na, budgettair neutraal. De financiële ondersteuning voor het schoolbestuur is extern belegd. Het verschil bij zowel de uitgaven als de inkomsten komt doordat gedurende het exploitatiejaar hierop geen begrotingswijzigingen zijn voorgelegd, terwijl de kosten hoger waren.
Wat heeft het gekost? Bij de programma's geven we alleen de kosten aan die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere kosten, die niet direct te maken hebben met het programma, zijn kosten van ondersteunende afdelingen (zoals personeelszaken, facilitaire zaken en financiën) en ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals leidinggevenden en secretariaat). De kosten die niet direct te maken hebben met het programma worden in het programma Overhead opgenomen. Dit is verplicht.
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
2.142
2.506
2.630
- 124
Onderwijshuisvesting
2.206
2.882
2.875
7
540
562
648
- 86
4.888
5.950
6.152
- 202
Openbaar basisonderwijs Totaal lasten Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
840
1.100
1.258
158
Onderwijshuisvesting
34
765
759
-6
Openbaar basisonderwijs
529
551
638