Bijlage 4 - Memo Kubiek 12 januari 2026 26-16-B - Extern advies voor gemeenteraad – Stedenbouwkundige beoordeling Sonac
Tekst van het document
Memo - aangepast ontwerp Sonac Burgum Aan: Gemeenteraad Tytjerkstradiel Van: Datum: 12 januari 2026 (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) Betreft: Aangepast ontwerp Sonac Burgum Aanleiding Het bedrijf Sonac Burgum is voornemens op haar terrein (Damsingel 27, te Burgum) een groengasinstallatie te realiseren. In 2023 is hier een ontwerp voor gepresenteerd en Kubiek is destijds gevraagd het voor een stedenbouwkundige beoordeling van het ontwerp. In de memo ‘stedenbouwkundige beoordeling groengasinstallatie Sonac Burgum!’ van 2/ november 2023 heeft Kubiek de volgende aanbevelingen gedaan: Advies e Gezien de prominente figging aan een belangrijke regionale ontsluitingsweg -Centrale As waarbij de landschappelijke inpassing een belangrijk ontwerpthema was; e Gezien de ligging aan de dorpsrand en dorpsentree Van Harinxmaweg; e Gezien de Kwaliteit van het open landschap en houtwallenlandschap dat het bedrijventerrein omarmt; Zou deze locatie met optimale zorg behandeld moeten worden, De vergisters mogen er zijn, maar moeten wel ín de juiste context geplaatst worden, De groene omzoming ín zijn huidige vorm zou daarbij het leidend concept moeten zijn.
Vanuit stedenbouwkundig en landschappelijk perspectief is het wenselijk om de ruimte tussen de perceelsgrens en de bebouwingsgrens aan de westzijde te vergroten ten opzichte van het huidige plan, in lijn met de rest van de omzoming, zodat ruimte blijft voor inpassing middels een volle bosschage. Er zijn wellicht ook andere mogelijkheden om meer ruimte te maken voor de landschappelijke inpassing. We adviseren daarom om het gesprek aan te gaan met de initiatiefnemer over de positionering van het nieuw te bouwen complex en de mogelijkheden om meer ruimte te scheppen voor de omzoming. Los daarvan adviseren wij ook om een inrichtingsplan te vragen -opgesteld door een landschapsarchitect- voor de vereiste inpassing van de groengasinstallatie. Daarbij wordt ook duidelijk wat er aan groen oppervlak definitief verdwijnt en wat er terug geplant wordt. Sj kubiek ruimte voor ontwikkeling Memo–aangepastontwerpSonacBurgum InmiddelsishetontwerpaangepastenisKubiekhetgewijzigdeontwerptebeoordelenente toetsenofdeaanbevelingenuithetadviesvoldoendezijnopgevolgd. Huidigesituatie DebeoogdelocatievoordegroengasinstallatiebevindtzichophetperceelvanSonacBurgum opbedrijventerreinSumar.
HetnoordelijkvanhetdorpSumarenaanweerszijdenvanhetkanaal gelegenbedrijventerreinvindtzijnoorsprongineenaantalondernemingendiehieraanhet beginvandevorigeeeuwzijngevestigd.Dezesituatieisorganischgegroeidmaarineenlatere , faseheeftereenminofmeerplanmatigegroeiplaatsgevonden. Vanafdejaren60heefthet terreinzichdoorontwikkeldenhetkaraktervanlokaalbedrijventerreingekregen. Hetoude dorpslintBurgerdaam/DamsingeldatvoorheendedorpenBugumenSumarverbondheeft , daarmeedeelszijnoudeagrarische-enwoonfunctieverloren. Hetterreinheeftvanoudsher eennauwerelatiemetdedorpskernenaanweerszijdenvanhetPrinsesMargrietkanaal. De meerderheidvandebedrijvigheidheeftgeennadrukkelijkerelatiemethetkanaal. Sindsde aanlegvande‘CentraleAs’isde(auto)bereikbaarheidinregionaalverbandsterkverbeterden warenerplannenvooruitbreidingvanhetareaalaanbedrijfskavelsaandewestkantvande nieuweregionaleweg. B A TopografischekaartmetplanlocatieA(2023)enB(aangepastontwerp2025) 2 ruimtevoorontwikkeling Memo–aangepastontwerpSonacBurgum , Hetbedrijventerreinheefteenheeldiverskarakterwatbetrefttypebedrijvigheidmaarookin stedenbouwkundigopzicht. Eriseengrotediversiteitquabebouwingsstructuur:onderandere korrelverkavelingopenruimtenoriëntatievangebouwenbebouwingstypologiehoogtenen , , , , , kapvormen. Dooraldezevariatiemaakthetgebiedeenwatrommeligeindrukenontbreekthet aaneengoedeoriëntatie.
Eenanderopvallendelementishetvelegroeninenrondhetterrein. Hetgroenkenteveneens eengrotevariatie:Vanhoutwallenaanderandentotstevigelaanbeplanting(nietcontinu) , openbermenenlommerrijkebosschagesdiefungerenalsomzomingvandiversepercelen , onderanderehetterreinvanSonac. Ookiserveelrestgroenindevormvannoglegepercelenof snippergroenenzijnerenkelesolitairebomenmetnameaandeDamsingel. , , Voorbeeldenvanbeeldbepalendgroenalsinpassingstructurerendelementaankledingenalsrestruimte. , , Hetvelegroengeefthetbedrijventerreineenfrisseaanblikenvoorzietdeongestructureerde bebouwinginsommigegevallenvaneenpassendkaderwaardoorverrommelingvoorkomen , wordt. Ditisechter(nog)nietophetgeheleterreinconsequentenstructurerendtoegepast. 3 ruimtevoorontwikkeling Memo–aangepastontwerpSonacBurgum Deomzomingaandebuitenzijdevanhetbedrijventerreinisbehalvegroeneaankledingook landschappelijkstructurerend. Hetoverige(interne)groenvervulteenwelkomefunctieinde straatprofielenmaaristediversvanaardenpositioneringomeenstructurerenderolte , vervullen. Inhetoordeelvanwelstand/stedenbouwwordtdeplaatsingvanhogerebouwwerken verdedigdvanuitdehuidigesituatie:“Debeoogdelocatievoordegroengasinstallatiebevindt zichopeenbedrijventerreinmeteendiversiteitaanbouwvormenenbouwhoogtes. De realisatievaneengroengasinstallatieopdevoorgesteldelocatieisstedenbouwkundig akkoord(….
)” Dedirecte omgevingvandebeoogde nieuwbouwkentinderdaadmeerderehogere bouwwerkenvanindustriëleaardvoornamelijksilo’senschoorstenen. , Diversebouwwerkeneninstallatiesophetbedrijventerreinvallenopdoorhunhoogte , *Deomschrijvingvanhuidigesituatieisovergenomenuitvoorgaandmemosituatieis tussentijdsongewijzigd. 4 ruimtevoorontwikkeling Memo–aangepastontwerpSonacBurgum Omgevingsplan Het plangebied ligt in het omgevingsplanvan de gemeente Tytsjerksteradiel. Dit omgevingsplanbestaatoplocatieDamsingel27uitdebruidsschatregelsenuithettijdelijk deelvanhetomgevingsplan:hetbestemmingsplan‘BurgumSumarbedrijventerreinen kanaalzone2008’. Ditbestemmingsplanis vastgestelddoorde gemeenteraadvan Tytsjerksteradielop29-02-2010. Hetplangebiedisgelegenbinnendebegrenzingvanhetbestemmingsplan‘BurgumSumar bedrijventerreinenkanaalzone2008’. Debeoogdegroengasinstallatieligtgrotendeelsbinnen debestemming‘Bedrijventerrein4’metdefunctieaanduidingen‘verwerkingsbedrijfdierlijke slachtbijproducten’en‘geluidzoneringsplichtigeinrichtingen’. Binnendebedrijfsbestemmingis hetgebruiktenbehoevevandeinstallatietoegestaan. Devoorgenomenactiviteitenzijninlijn metdehuidigeactiviteitenzoalshetverwerkenvandierlijkeslachtbijproducten.
Plankaartvan‘SumarbedrijventerreinenKanaalzone2008’metdaarin aangegevende beoogdelocatie(globaal)vandegroengasinstallatie ruimtevoorontwikkeling 5 Memo–aangepastontwerpSonacBurgum Gewenstesituatie Planopzet2023(oudeontwerp) InhetvoorgaandeplanwasdeGroenGasinstallatieindenoordwesthoekvanhetSonacterrein beoogdmetdehogevergisters(afzonderlijkongeveer24meterhoogmeteendoorsnedevan 25meter)oprijaandewestzijde. Plankaartenimpressiesvoorgaandplan2023 aanzienlijksmallerworden. behouden. Hetadviesisdegroenstrookalskapstokvoorhetbedrijventerreinte Doorsitueringvandehogevergistersaandewestzijdezoudebestaandegroenstrookzou ruimtevoorontwikkeling 6 Memo–aangepastontwerpSonacBurgum Omzoomdeenclaveinopenlandschap vanhetSonacterreinmaardebenodigdehogevergistersbevindenzichnuoprijaande Noordzijdevanhetgebied. ontwerp. Op19juli2024isdeaanvraagomgevingsvergunninggewijzigdmiddelshetaangepaste DebeoogdelocatievoordeGroenGasinstallatiebevindzichookindeNoordwesthoek , Groenalskapstokvoorbedrijventerrein Aangepastontwerp Situatietekening09-07-24metvergistersaandenoordzijde , ruimtevoorontwikkeling 7 Memo–aangepastontwerpSonacBurgum Inhetgewijzigdeplanpastdegroengasinstallatievolledigbinnendebestemminghetpaarse vlakmetdebestemming‘Bedrijventerrein4’endefunctieaanduidingen‘verwerkingsbedrijf dierlijkeslachtbijproducten’en‘geluidzoneringsplichtigeinrichtingen’.
Binnendeze bestemmingishetgebruiktenbehoevevandeinstallatietoegestaan. Devoorgenomen activiteitenzijngeheelinlijnmetdehuidigeactiviteitenzoalshetverwerkenvandierlijke slachtbijproducten. Deinhetbestemmingsplan‘BurgumSumarbedrijventerreinenKanaalzone2008’ vastgesteldegroenzoneblijftvolledigintact. Indehuidigesituatieisdegroenstrookbreder danbestemddooraanplantvangroenopeigenterrein(inhetpaarsevlak). Dezebeplanting verdwijntdoordekomstvandegroengasinstallatie. LandschappelijkStedenbouwkundigeVisie Landschap Hetomliggendelandschapbestaatuittweetypen. Noordelijk(indeomgevingvanhetkanaal enookdirectaansluitendopdeplanlocatie)eenzeeropenlandschapmetlangezichtlijnen;en meernaarhetzuidenhetbeginvaneenkleinschaligcoulisselandschapmethoutwallen. Bijde totstandkomingvandeCentraleAsisveelaandachtbesteedaaninpassingendediverse waardevollelandschapstypen. Dewegenhaarprofielreageertopzorgvuldigewijzeopde diverselandschapstypesdiezedoorsnijdtenversterktdeze. Terplaatsevandeplanlocatieis hetprofieloptimaalopengehouden. Dezeopenheidstoptbijdegeslotengroeneomzoming vanhetbedrijventerrein. Dehierdoorontstanetegenstellingtussenopenengeslotenis kenmerkendvoordeplekenverdienthetomeenvastewaardetezijn.
8 ruimtevoorontwikkeling Memo–aangepastontwerpSonacBurgum Omzoomdeenclaveinhetlandschap Groenalskapstokvoorbedrijventerrein Inpassing Inhetaangepasteplanzijnde3hogevegisters(20m)endenavergister(20m)nietmeer parallelaandevanHarinxmaweggesitueerdmaarhaaksdaaropinlijnmethetwater.Doordat , zebuitenhetgroenbestemde vlakgesitueerdzijnblijftdegroenekapstokomhet bedrijventerreinvanSonakvolledigintact. Afbeelding:Aandelinkerzijdedegroengasinstallatiemetde3hoofdvergistersende navergister. Afbeeldingkomtuitderuimtelijkeonderbouwing(onderdeelvanbijlage2). 9 ruimtevoorontwikkeling Memo–aangepastontwerpSonacBurgum Impressiesvaninitiatiefnemer Inhetaangepasteontwerpzijnvoorgesteldevergisterswatminderhoog20meterinplaats , van24meter. OokstaanzehaaksopdeHarinxmawegwaardoorzeminderimpacthebbenop debelevingengoedaansluitenophetbestaandeindustrielandschapincombinatiemetde , groenstructuurvanhetbedrijventerrein. Vanafooghoogtevanafhetfietspadende Harinxmawegwordendevergistersdoordeaanwezigebomenbijnageheelaanhetzicht onttrokken. Bedrijventerrein Vanbuitenbezien-inelkgevalvanuithetwesten-ishetmassiefeilandvanopgaandgroenin datgrotendeelsopenlandschap.
Vanuitdatgroenstekennogenkelehogere bebouwingselementenuitmaarhetmeestelichterachterverscholen.Dezerigidebuitenkant , biedtaandebinnenkant-deplekwaarhetallemaalgebeurtdepercelenwaardebedrijven , liggen-juistextravrijheidtenaanzienvandebebouwingeninrichting. Hetgroenals ‘boekenkast’zowelvanbinnenalsvanbuiten. Ditiseenkwaliteitdieeenleidendthemazou moetenblijvenbijtoekomstigeontwikkelingeninenrondhetterrein. Deversterkinghiervan internenaandeoostkantkaneenambitiezijnbijverdereuitbreidingofherstructureringaan 10 ruimtevoorontwikkeling Memo–aangepastontwerpSonacBurgum diezijde. bebouwingenhallenbinnendegroeneomkadering. industriëlebebouwingbestaandeuiteenmixvanhogeenlagereelementencilindervormige aangepasteplansluitdegroengasinstallatiegoedaanopgevarieerdebeeldvanhetde Aandewestkantisdezeopsterkteenzoudezegekoesterdmoetenworden. , , Inhet achterdebestaandehalendebomen. parallelaanhetwatergoedinhetbestaandebeeld. ZichtvanafBurgerdaam(bestaand)toekomstigelocatievergistersbijpijl. , Devergisterszullennagenoegwegvallen VanafdeBurgerdaamendejachtwerfaandeoverzijdepastdesitueringvandevergisters Dorp passendemarkeringkunnenzijnvandeentree;maarookeen‘moment’ineenserieopje zichtlocatie. DelocatieisdoorhaarliggingaandeCentraleAsenaandedorpsentreeeenbelangrijke Eenwatnadrukkelijker(enookhoger)vormgegevenbouwvolumezoueen , verdienenweleengoedvormgegevencontext.
kernzoalshetgemeentehuis.Devergistershoevennietweggestopttewordenmaar routedoorhetdorpsamenmetdebrug(peiler)enenkelebeeldbepalendegebouweninde , , , Devergisterswordeneenbeeldbepalendelementaandedorpsrand/-entree. weggestopttewordenmaarverdienenhieromwelaandachteneensecureinpassing. , ruimtevoorontwikkeling Zehoevenniet 11 Memo–aangepastontwerpSonacBurgum Bestaandesituatieenimpressievanuitzuidelijkerichtingbeeldeninitiatiefnemer Dereeksbeeldbepalendeelementenbijbenaderingvanhetdorpblijftintactwaarbijde , , , groeneomkaderingbehoudenblijft.Indewinterperiodezonderbladaandebomenzullende wegisditeenaanvullingopdereedsaanwezigeelementenenpassendindecontext. vergistersmeerzichtbaarzijnachterdebomen.Doorsitueringinstrakopeenrijhaaksopde , Conclusie Hetaangepasteplaniseenverbeteringtenopzichtevanhetplanuit2023. voordegroengasinstallatiebevindtzichopeenbedrijventerreinmeteendiversiteitaan Debeoogdelocatie gebouwvormenengebouwhoogtes. maximalebouwhoogtevan20meterzijnhogerdaninhetbestemmingsplantoegestaanmaar Debenodigdevergistersennavergistershebbeneen , stedenbouwkundigpassenindereeksaanwezigegebouwenen(hoge)installaties.
Debenodigdegebouwonderdelenvoordegroengasinstallatiekunnenvolledigbinnende functieaanduidingbedrijventerreinwordengerealiseerdwaardoordegroeneomkaderingmet , , volwassenbomenenstruikenvanhetterreinvolledigintactblijft.Hierinwordtvoldaanaande belangrijkstevoorwaardenvoordeuitbreiding. , Voorinstandhoudingvandezebosstrookis goedtoekomstigbeheerenonderhoudvanbelang. Zoalsaangegevenookaangegeveninhet gemeentelijkadvieslandschappelijkeinpassing. Streefbeeldbedekkinginvooraanzicht(landschappelijkeinpassinggemeente) , ruimtevoorontwikkeling 12 Memo–aangepastontwerpSonacBurgum Tenminstedienteennormaleinspanningtewordenverrichtomopiedermomenttestreven naardevereistentenaanzienvankroonbedekkingenvooraanzicht. Hieronderverstaanweiniedergeval: -Voordeaanplantenverzorgingvanbomenwordtuitgegaanvaneennormalevakkundige , inspanning; -Uitvalvanbeplantingdientzodanigingeboettewordendatdelandschapselementende beschrevenfunctieinhetbeschrevenlandschapsbeeldkunnenvervullen; -Bij voorzienbare uitval (bijvoorbeeldziekte) dientopeentijdignatuurlijkmoment , vervangendebeplantingtewordenaangebracht; -Kappen/vellen/rooienvandestrookisinbeginselniettoegestaan.
, HetdraaienvandevergistershaaksopdeHarinxmawegiseenverbeteringdehogeelementen zullenvooralindewinteralsdebomengeenbladdragenzichtbaarzijnachterdebomen.Ze , , hoevendanookniettewordenweggestoptmaarvormendoorhungroeperingoprijeen passendeaanvullingopdecontext. Doorhetdraaienblokkerenzehetzichtvanafde Harinxmawegniethinderlijkenbenadrukkenzederichtingvanhetwateralvorenshet , overgaanmetdebrug.Langshetwaterstaanmeerderehogeinstallatiesstaandegroen , gasinstallatiepastgoedindezereeks. Deeerdergedaneadviezenzijnvoldoendeopgevolgdenhet‘groene’aanzichtvanuitde bebouwdekomvanBurgumblijftintactendegroengasinstallatiekanruimtelijkgoedworden ingepast. 13 ruimtevoorontwikkeling