Bijlage 1 - Wrp Wettersoarch Tytsjerksteradiel 2026-2031 hoofdrapport
Tekst van het document
planning
Reservering DPRA maatregelen Budget reservering voor DPRA maatregelen volgend uit de inrichtingsplannen water en klimaat.
Budgetten zijn op prijspeil 2025, exclusief btw en inclusief toeslagen voor voorbereiding, advies en toezicht.
terug
programma onderzoek & planvorming
programma regulier onderhoud
programma facilitair personeel & overhead
programma groot onderhoud en vervanging
programma verbetering
programma nieuwe aanleg
31
Programma - nieuwe aanleg Nieuwe aanleg in de kernen
Nieuwe aanleg in het buitengebied
In de komende planperiode zijn diverse nieuwbouwprojecten voorzien (zie kader rechtsonder).
Met de Omgevingswet is de ontheffingsbevoegdheid voor de zorgplicht stedelijk afvalwater vervallen. De gemeente bepaalt vanaf nu zelf, in overleg met wetterskip Fryslân, hoe omgegaan moet worden nieuwe lozingen in het buitengebied.
Conform het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) geldt het uitgangspunt bij nieuwbouw dat waterstromen (afval- en hemelwater) op het perceel gescheiden worden én gescheiden worden aangeleverd op de perceelsgrens. Ten aanzien van de (verdere) verwerking van hemelwater in gemeentelijke voorzieningen geldt daarbij de voorkeur om water zoveel mogelijk lokaal vast te houden via infiltratie of berging in oppervlaktewater. Indien er geen of onvoldoende oppervlakte water aanwezig is en/of infiltratie niet mogelijk is kiezen we voor inzameling en afvoer van overtollig hemelwater via riolen.
De insteek van de gemeente is én blijft een doelmatigheidsafweging op maatschappelijke kosten; (via het afwegingskader nieuwe rioolaansluitingen buitengebied bepalen we of aansluiting op (druk)riolering meerwaarde biedt
Tijdens de weging van het waterbelang (voorheen de watertoetsprocedure) geldt deze voorkeursvolgorde als uitgangspunt en worden van daaruit de kaders voor het ontwerp op de betreffende nieuwbouwlocatie vastgesteld. Aanlegkosten nieuwe voorzieningen - grondexploitaties Kosten voor aanleg van nieuwe voorzieningen, als onderdeel van een grondexploitatie, worden gedekt uit deze grondexploitatie. Het betreft dan kosten voor het opstellen van het ontwerp én de aanlegkosten. Aansluitkosten op gemeentelijke voorzieningen Voor het maken van een aansluiting op een gemeentelijke voorziening (riolering) brengt de gemeente kosten in rekening (standaardtarief en bij een aansluitleiding van meer dan 5,0 meter en/of een afwijkende buisdiameter een meerprijs).
terug Planning nieuwbouwprojecten
programma onderzoek & planvorming
programma regulier onderhoud
programma facilitair personeel & overhead
programma groot onderhoud en vervanging
programma verbetering
programma nieuwe aanleg
32
Afwegingskader nieuwe rioolaansluitingen buitengebied
terug
33
Verdieping: balans lasten en inkomsten rioolheffing De investeringskosten voor afval-, hemel- en grondwatervoorzieningen bij nieuwbouwprojecten komen ten laste van de grondexploitatie en vallen buiten dit Wrp. Om schommelingen in de lasten op te vangen wordt gebruik gemaakt van een voorziening. Hiermee hoeft het tarief niet steeds aangepast te worden wanneer sprake is van een piek (of dal) in de uitgaven. Bij een positieve of negatieve stand wordt geen rente toegerekend aan de voorziening. De voorziening riolering had op 1-1-2025 een stand van € 1,98 miljoen. Naar verwachting heeft deze op 1-1-2026 (bij het begin van de planperiode) een stand van circa € 1,77 miljoen.
4. Bedrijfsvoering Op dit moment worden zoveel mogelijk werkzaamheden in eigen beheer uitgevoerd. Op onderdelen waar specialistische kennis nodig is wordt externe capaciteit ingeschakeld.
5. Heffingsgrondslag 1. Visie en beheerstrategie In het onderdeel “programma” van dit Wrp zijn de maatregelen, inclusief de verwachte uitgaven in de planperiode 2026 t/m 2031 gepresenteerd. De ramingen zijn gebaseerd op prijspeil 2025. De ramingen voor de uitgaven na de planperiode (vanaf 2032) zijn gebaseerd op de inzichten en meerjarenplanningen peildatum 2025.
Alle panden betalen rioolheffing. De heffing bestaat uit 2 gedeelten: een eigenarenheffing en een gebruikersheffing. Ook gebruikers van panden die niet aangesloten zijn op het gemeentelijke rioolstelsel krijgen een aanslag rioolheffing (het basistarief). Naast de gebruikers van aangesloten panden, hebben ook de gebruikers van niet aangesloten panden een algemeen belang bij de afvoer van hemelwater en het grondwaterbeheer én dragen ze dus bij aan de kosten die de gemeente hiervoor maakt.
Een deel van de kosten van straatvegen (jaarlijks circa € 100.000) worden doorbelast in de rioolheffing.
Toename heffingseenheden als gevolg van areaaluitbreiding Er wordt de komende planperiode geen rekening gehouden met een toename van de heffingseenheden. Daarentegen wordt ook geen rekening gehouden met stijging van de exploitatielasten als gevolg van areaalgroei.
De compensabele btw op de exploitatielasten en de investeringen worden niet doorbelast in de rioolheffing.
Inkomsten rioolheffing In 2026 wordt in totaal € 2,48 miljoen aan rioolheffing opgelegd.
2. Concernstrategie
Jaarlijks wordt € 45.000 gereserveerd voor kwijtschelding/oninbaar.
terug
3. Financieringsmethodiek Nieuwe investeringen van dit Wrp worden, in lijn met de financiële verordening, geactiveerd en als kapitaallasten (lineaire afschrijvingsvorm met 0,7% rente) ten laste van de begroting gebracht. 34
Verdieping: lastenontwikkeling en tariefvoorstel Lastenontwikkeling In de planperiode 2026-2031 stijgen de jaarlijkse lasten van circa € 2,6 miljoen in 2026 naar circa € 3,0 miljoen in 2031. Dit is het gevolg van de investeringsopgave voor vervanging van riolen en gemalen én de verbeteringsmaatregelen. Ook na de periode stijgen de lasten geleidelijk tot circa € 3,5 miljoen in 2037. Dit is het gevolg van alsmaar meer uitgaven voor groot onderhoud en vervanging van de arealen die in de aanleggolf van de jaren ’70 van de vorige eeuw zijn aangelegd. Op dit moment zijn de tarieven rioolheffing niet kostendekkend (92% in 2025); het tekort vangen wij op vanuit de voorziening. Deze heeft daarvoor voldoende buffer; maar zonder tariefcorrectie bereiken we de komende jaren de ondergrens van de voorziening. Daarom is het voorstel de komende jaren geleidelijk naar een kostendekkend tarief te groeien, met een minimale ondergrens in de voorziening van € 1,0 miljoen. Hiervoor is de komende jaren een jaarlijks index van 3,2% nodig, exclusief de jaarlijkse prijsindexatie van loon, materiaal en materiaal kosten conform CBS index.
terug
35