Bijlage 1 - Ruimtelijke onderbouwing Groen Gasinstallatie Sonac Burgum

HaskoningDHV Nederland B.V. Industry & Buildings

Notitie Aan: Van: Datum: Kopie: Ons kenmerk: Classificatie: Gecontroleerd door

Bevoegd gezag Martin Nomden 22 juni 2023 Richard Dijkstra en Joost Schreuder (Sonac Burgum) BH7896-IB-FN-230621-0956 Projectgerelateerd Joost Schreuder

Onderwerp:

Ruimtelijke onderbouwing Groen Gasinstallatie Sonac Burgum

1

Inleiding

De innovatieve fabriek van Sonac Burgum is gelegen op het bedrijventerrein Burgum-Sumar aan de Damsingel 27 te Sumar. Sonac Burgum, onderdeel van Darling Ingredients International, verzamelt en verwerkt dierlijke bijproducten.

Figuur 1 - Luchtfoto Sonac Burgum 2021 (Cyclomedia)

De dierlijke bijproducten zijn voornamelijk afkomstig van voor menselijke consumptie goedgekeurde dieren; zogenaamde Categorie 2 en 3 dierlijke bijproducten. Deze grondstoffen worden duurzaam verwerkt tot producten (o.a. melen en vetten), die worden afgezet in de diervoedersector, de meststoffen sector, de energiesector en de farmaceutische sector. Voor het verwerken van de dierlijke bijproducten zijn er nu negen verwerkingslijnen waar op jaarbasis maximaal 700.000 ton dierlijke bijproducten worden verwerkt.

2

Groen Gasinstallatie

Sonac Burgum is nu voornemens een nieuwe 10e productielijn te realiseren, een zogenaamde Groen Gasinstallatie. Met deze Groen Gasinstallatie wordt met verschillende reststromen (voornamelijk dierlijke bijproducten) een duurzaam alternatief voor aardgas geproduceerd, groen gas, dat beschikbaar komt voor onze regio. Het gaat bij deze reststromen om biomassa die niet voor andere doeleinden gebruikt kan worden: bijvoorbeeld producten die over de datum zijn en vallen onder de dierlijke bijproducten verordening. Door

22 juni 2023

BH7896-IB-FN-230621-0956

1/8

van restmaterialen nu groen gas te maken en dat in het bestaande aardgasnet bij te mengen, is er minder aardgas nodig voor verwarming in woningen, koken en de industrie. Dat scheelt uitstoot van CO2 en is beter voor het klimaat (Bron: Milieu Centraal). De in 2022 vergunde totale verwerkingscapaciteit van de gehele locatie van 700.000 ton per jaar wordt hiermee echter niet gewijzigd. De verwerking van 140.000 ton (dierlijke bij-) producten per jaar in de Groen Gasinstallatie past binnen de totale vergunde verwerkingscapaciteit van de gehele inrichting. De Groen Gasinstallatie produceert, afhankelijk van de producten die verwerkt worden, ongeveer 1.000 tot 1.500 Nm3 groen gas per uur. Het groen gas wordt vervolgens geleverd aan het landelijke gasnetwerk. De nieuwe 10e productielijn kan in principe ongeveer 12.000 huishoudens jaarlijks voorzien van gas.

Figuur 2 - 3D visualisatie Groen Gasinstallatie Sonac Burgum

2.1

Nut en noodzaak

In alle productieprocessen besteed Sonac Burgum veel aandacht aan het beperken van de impact op het milieu. Sonac streeft ernaar om daarin elke dag beter worden. Sonac neemt graag hun verantwoordelijkheid om een bijdrage aan de energietransitie te leveren. Ze willen én kunnen meer doen op het gebied van circulariteit en duurzaamheid. Met nieuwe technieken waarmee Sonac Burgum nóg meer reststoffen verwerken tot een hoogwaardige energiebron, namelijk groen gas. Om klimaatverandering binnen de perken te houden is het nodig om afscheid te nemen van fossiele energiebronnen zoals aardgas. Groen gas is een hiervoor een duurzamer alternatief. In het Klimaatakkoord is de ambitie uitgesproken om in Nederland de komende jaren zoveel mogelijk te

22 juni 2023

BH7896-IB-FN-230621-0956

2/8

stoppen met het gebruik van aardgas, omdat dit een fossiele brandstof is. Helemaal stoppen met gasgebruik is nu nog niet mogelijk. Daar waar gas nog nodig is, kan aardgas vervangen worden door groen gas. Daarom is door de overheid de ambitie uitgesproken om de productie van groen gas flink te verhogen, naar 2 miljard m3 in 2030 (Bron: Milieu Centraal).

2.2

Binding met Burgum

Al bijna 100 jaar (opgericht in 1926) wordt op deze locatie dierlijke bijproducten verwerkt en vormt het bedrijf een stabiele werkgever in de gemeente Tytsjerksteradiel. Deze productielocatie is historisch zo gegroeid. De huidige voorzieningen en installaties zijn van een zeer hoogwaardig niveau en zijn de afgelopen jaren aangepast met aandacht voor de kwaliteit van de leefomgeving. Dit alles altijd in goed overleg met omwonenden en bevoegde gezagen (gemeente, provincie, Wetterskip en FUMO).

2.3

Groen Gasinstallatie en bestemmingsplan

De nieuwe Groen Gasinstallatie is geprojecteerd in de noordwesthoek van het terrein van Sonac Burgum. Dit deel van het terrein is nu nog onbebouwd en voorzien van bomen en struiken, in het verleden aangeplant door Sonac zelf. Om de ruimtelijke impact richting Burgum zo klein mogelijk te houden zijn de drie grootste installaties, de voorvergister en de twee hoofdvergisters (ieder afzonderlijk ongeveer 24 meter hoog en 25 meter in diameter) in de lijn noord-zuid geprojecteerd. Hierdoor is het aanzicht vanuit Burgum gezien zo “klein” mogelijk gehouden. Door deze situering wordt nu echter wel het bestemmingsplanvlak, waarbinnen Sonac mag bouwen, overschreden. De vergisters staan nu voor een klein deel in het bestemmingsplanvlak “Groenvoorziening” geprojecteerd.

3

Planologisch kader

De locatie van Sonac Burgum ligt binnen het huidige bestemmingsplan “Burgum Sumar bedrijventerrein kanaalzone 2008”. Alle vergunde activiteiten liggen binnen het huidige bestemmingsplanvlak “Bedrijventerrein 4 - verwerkingsbedrijf dierlijke slachtbijproducten” en passen binnen de geldende planregels.

3.1

Afwijken bestemmingsplan - bouwhoogte

In verband met het afwijken van de maximale bouwhoogte van 10,0 meter, voor “bouwwerken geen gebouw zijnde”, zijn in de periode 2019-2022 een drietal installaties tijdelijk vergund (Omgevingsvergunning bouwdeel, milieudeel en afwijken bestemmingsplan). De gemeente Tytsjerksteradiel heeft in deze procedures schriftelijk aangegeven dat het bestemmingsplan op termijn zal worden geactualiseerd en dat de maximale bouwhoogte wordt aangepast in het nieuwe bestemmingsplan/omgevingsplan. Het gaat hierbij om de volgende vergunde installaties (tijdelijk vergund tot 29 oktober 2029): ◼

RTO-installatie (bouwhoogte scrubber 12,77 meter) 29 oktober 2024;

◼

8 Vettanks bij ingang Zuid (bouwhoogte 18,56 meter) tijdelijk vergund tot 15 september 2025;

◼

Vettank Cat. 2 lijn (bouwhoogte 19,21 meter) tijdelijk vergund tot 15 september 2025.

Het bestemmingsplan is op het moment van aanvragen van deze veranderingsvergunning nog niet geactualiseerd. Het verzoek is nu dan ook om de installaties van de Groen Gasinstallatie die ook niet voldoen aan de genoemde maximale bouwhoogte op dezelfde wijze te vergunnen (tijdelijk tot 29 oktober 2029).

22 juni 2023

BH7896-IB-FN-230621-0956

3/8

Hierdoor heeft het bevoegd gezag, de gemeente Tytsjerksteradiel, voldoende tijd om de gewenste actualisatie van het vigerende bestemmingsplan/omgevingsplan door te voeren. Na deze actualisatie kan door Sonac Burgum een aanvraag worden ingediend voor het permanent vergunnen van de drie genoemde installaties. Het gaat hierbij om de volgende Groen Gasinstallatieonderdelen (allemaal “bouwwerken geen gebouw zijnde”): ◼

Twee hoofdvergisters (bouwhoogte ca. 24 meter);

◼

Navergister (bouwhoogte ca. 24 meter);

◼

Biogas buffer (bouwhoogte ca. 9 meter);

◼

Diverse opslagtanks te verwerken producten (bouwhoogte ca. 10-16 meter);

◼

Diverse opslagtanks hulpstoffen (bouwhoogte ca. 8-15 meter);

◼

Opslagsilo digestaat (bouwhoogte ca. 12 meter);

◼

4-traps gaswasser (bouwhoogte ca. 6 meter);

◼

Fakkelinstallatie (bouwhoogte ca. 14 meter);

◼

Opslagtanks C02 (bouwhoogte ca. 15 meter);

◼

Buffertank afvalwater (bouwhoogte ca. 9 meter);

◼

Voorverzuring (bouwhoogte ca. 16 meter).

Alle installatieonderdelen onder de 10 meter bouwhoogte worden permanent aangevraagd. Het nieuwe Groen Gasgebouw (200-BD-780) met een bouwhoogte van 12 meter, past ook binnen het huidige bestemmingsplan. Voor gebouwen geldt namelijk een maximale bouwhoogte van 20 meter. Het Groen Gasgebouw wordt dan ook permanent aangevraagd.

3.2

Afwijken bestemmingsplan - bouwvlak

Om de ruimtelijke impact richting Burgum zo klein mogelijk te houden zijn de drie grootste installaties, de voorvergister en de twee hoofdvergisters (ieder afzonderlijk ongeveer 24 meter hoog en 25 meter in diameter) in de lijn noord-zuid geprojecteerd. Hierdoor is het aanzicht vanuit Burgum gezien zo “klein” mogelijk gehouden. Door deze situering wordt nu echter wel het bestemmingsplanvlak, waarbinnen Sonac mag bouwen (het bouwvlak), overschreden. De vergisters staan nu voor een klein deel in het bestemmingsplanvlak “Groenvoorziening” geprojecteerd. Voor deze afwijking van het bestemmingsplan is medio februari 2023 een principeverzoek ingediend bij het college van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Tytsjerksteradiel. Op dit verzoek is positief gereageerd door de gemeente.

3.2.1

Reactie Welstand - Stedebouw

Het plan is beoordeeld door Welstand aan de gemeentelijke welstandsnota. Het plan voldoet aan redelijke eisen van welstand onder voorwaarde van een goede landschappelijke inpassing (aanleg/handhaven van de groenzone aan de buitenzijde). De beoogde locatie voor de groen gasinstallatie bevindt zich op een bedrijventerrein met een diversiteit aan bouwvormen en bouwhoogtes. De realisatie van een groen gasinstallatie op de voorgestelde locatie is stedenbouwkundig akkoord.

22 juni 2023

BH7896-IB-FN-230621-0956

4/8

Naast de overige industriële opstallen wordt de noordzijde “verzacht” door een ruime hoeveelheid hoog, opgaand groen. De goede landschappelijke inpassing is een voorwaarde om de vergunning te verlenen.

4

Milieu- en omgevingsaspecten

In het kader van een goede ruimtelijke ordening moeten milieu- en omgevingsaspecten in beeld worden gebracht die een relatie hebben met de nieuwe Groen Gasinstallatie. De primaire beoordeling van milieu ligt bij de provincie Fryslân. De milieuaspecten worden geborgd in het milieudeel van de nieuwe WABOvergunning. De milieu- en omgevingsaspecten worden in de volgende paragrafen beschreven.

4.1

Ecologie

Het plangebied waar de Groen Gasinstallatie wordt gerealiseerd maakt onderdeel uit van het terrein van Sonac Burgum en is onderdeel van het bedrijventerrein kanaalzone Burgum Sumar. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrenst door bosplantsoen en bebouwing. De westzijde wordt begrensd door bosplantsoen, een sloot en de berm, met talud, van de verhoogd aangelegde Van Harinxmaweg. Ten zuiden en oosten van het plangebied ligt de bestaande bebouwing van Sonac Burgum. In de noordwesthoek van het terrein is grofweg 25 jaar geleden tijdelijke natuur aangelegd door Sonac Burgum. De afgelopen 25 jaar is dit deel van het terrein dichtgegroeid met houtopslag, hoofdzakelijk met beuken en boswilg. Het betreffende terreindeel is door een ecoloog geïnventariseerd. Op 24 april 2023 is een aanvraag omgevingsvergunning ingediend bij de provincie Fryslân voor het kappen van de bomen in de noordwesthoek van het terrein. Van de ecologische inventarisatie is een rapportage opgesteld die als “Bijlage 2 – Natuurtoets” bij de aanvraag voor de kapvergunning is gevoegd (aanvraag nummer 2023-FUMO-0075714). De algehele conclusie van de Natuurtoets is dat een negatief effect op de natuur kan worden uitgesloten.

4.2

Water

Bij de activiteiten van Sonac Burgum wordt water gebruikt en komt er water vrij. De aangevoerde grondstoffen hebben een hoog vochtgehalte (65-75%) dat tijdens het productieproces vrijkomt als afvalwater. Daarnaast wordt grondwater wordt ingezet als koelwater, spoel- en schoonmaakwater, en leidingwater in hoofdzaak als ketelvoedingswater, drinkwater en enkele specifieke toepassingen. Ook het afvalwater van de Groen Gasinstallatie wordt afgevoerd naar de eigen afvalwaterzuivering (AWZI). De afvalwaterstroom vanuit de Groen Gasinstallatie is qua vuillast en samenstelling vergelijkbaar met de afvalwaterstromen vanuit de andere 9 productielijnen. Bij de Groen Gasinstallatie wordt het afvalwater wel extra voorbehandeld met een DAF-unit en een stikstof-stripper. De vergunde AWZI heeft een hoog zuiveringsrendement en loost het gezuiverde water op het Prinses Margrietkanaal. De AWZI heeft voldoende vergunde capaciteit om de afvalwaterstroom uit de Groen Gasinstallatie te kunnen behandelen.

4.3

Externe Veiligheid

Alle voorzieningen bij Sonac Burgum voldoen aan de wettelijke eisen voor wat betreft veiligheid. Dit betreft voor de opslag van gevaarlijke stoffen het voldoen aan afstandseisen en opslagvoorzieningen die voldoen aan de geldende PGS-richtlijnen (Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen).

22 juni 2023

BH7896-IB-FN-230621-0956

5/8

Voor de Groen Gasinstallatie wordt een explosieveiligheidsdocument opgesteld en worden de ATEXgebieden rond de installatiedelen in kaart gebracht. Bij calamiteiten kan de hele installatie drukloos worden gemaakt door middel van de fakkelinstallatie, het aanwezige biogas wordt dan verbrand en de installatie wordt druk- en gasloos gemaakt. In de Groen Gasinstallatie wordt geen groen gas opgeslagen. De vergisters zijn reactoren met een beperkte biogashoeveelheid. Het biogas bevindt zich alleen in de bovenste 2 meter van de vergisters. De vergisters worden beschermd door meerdere niveaumetingen, schuimmetingen, temperatuur en drukmetingen. Bij schuimvorming wordt er antischuim bovenaan de vergister verneveld. De gasdruk boven de vloeistof is constant 20 mbar (voorziene druk aan de gasballon) en het gas wordt afgevoerd richting het Groen Gasgebouw (200-BD-780) voor verdere behandeling. In de Groen Gasinstallatie bevindt zich in totaal ongeveer 2800 m3 biogas. Dat zijn de drie (na)vergisters, met ieder ongeveer 700 m3 biogas in de bovenste 2 meter, en één biogasbuffer van 700 m3. De locatie beschikt over een Bedrijfsnoodplan waarin de organisatie van hulpverlening en andere acties ter bescherming van mens en milieu zijn beschreven.

Dit bedrijfsnoodplan zal worden aangepast in verband met de nieuwe Groen Gasinstallatie en daarna getoetst door de Gemeentelijke Brandweer Tytsjerksteradiel. Als algemene voorzieningen, ten behoeve van brandpreventie en brandrepressie, zijn de volgende maatregelen en voorzieningen aanwezig: ◼

BHV-organisatie;

◼

Brandwerende opslagruimtes voor milieugevaarlijke stoffen in verpakkingen;

◼

Draagbare blusmiddelen;

◼

Branddetectiesystemen;

◼

Branddetectiesysteem met automatisch blussysteem zijn aangebracht in diverse installaties;

◼

Fakkel (drukvrij maken Groen Gasinstallatie).

4.4

Lucht

De nieuwe installaties heeft een beperkt aantal emissiebronnen. In de banddroger van de Groen Gasinstallatie komen door het droogproces afgassen vrij. Deze afgassen worden door een chemische gaswasser geleid. In deze gaswasser wordt het grootste gedeelte van de afgassen (voornamelijk geur) verwijderd. Bij het gebruik van de nieuwe DeNOx installatie bij de stoomketels zal de NOx emissie sterk afnemen. Er komt echter ook een kleine hoeveelheid ammoniak vrij (ammoniakslip). Al deze emissies voldoen aan de eisen zoals deze door de wetgeving worden gesteld. Gezien de berekende resultaten voor luchtkwaliteit passen de aangevraagde emissies (en de daarbij gehanteerde grenswaarden) binnen de wettelijke kaders. De luchtkwaliteit in de buitenlucht wordt niet boven de geldende grenswaarden belast. Het resultaat van immissieberekening voor fijnstof (PM10), stikstofdioxide (NO2) en zwaveldioxide (SO2) toont aan dat de grenswaarden voor luchtkwaliteit ruimschoots worden onderschreden. De nieuwe activiteiten vanuit de Groen Gasinstallatie veroorzaken geen belasting op de kwaliteit van omgevingslucht boven de toegestane eisen in de Wet milieubeheer en de Wet natuurbescherming (Wnb).

22 juni 2023

BH7896-IB-FN-230621-0956

6/8

4.5

Geur

De geuremissie van de Groen Gasinstallatie zal voornamelijk afkomstig zijn van de banddroger. De banddroger zal worden voorzien van een chemische wasser om de, met name ammoniak houdende lucht, te reinigen alvorens te worden geëmitteerd. De drooglucht voor de banddroger wordt onttrokken uit bestaande gebouwen (kelder) en uit het nieuw te realiseren Groen Gas gebouw. Doordat het nieuwe Groen Gas gebouw wordt afgezogen en het productieproces gesloten is, zal er geen relevante diffuse geuremissie optreden van uit deze nieuwe productielijn. Daarnaast zullen alle geurrelevante procesinstallaties (o.a. opslagtanks) worden voorzien van afzuiging, waarbij de afgezogen lucht wordt aangesloten op het bestaande non-condensables systeem, waarbij deze geurstromen worden vernietigd door ze te verbranden in de reeds vergunde Regeneratieve Thermische Oxidatie (RTO) installatie met als back-up de (stoom) ketels 2 en 4. Deze back-up installatie heeft hetzelfde verwijderingsrendement als de RTO. De geurbelasting van de omgeving zal door de nieuwe Groen Gasinstallatie niet veranderen.

4.6

Geluid

Sonac Burgum is gelegen op een geluid-gezoneerd bedrijventerrein. Voor het geluidonderzoek voor de nieuwe Groen Gasinstallatie is het bestaande akoestisch model aangevuld met de geprognotiseerde geluidbronnen van deze nieuwe installatie. De nieuwe productielijn, wordt gerealiseerd in de noordwesthoek van de inrichting, met daarachter het wegtalud van de verhoogd liggende Van Harinxmaweg en het fietspad van de Damsingel. De hoofdconclusie van het geluidonderzoek is dat Sonac Burgum kan voldoen aan de gestelde normering. De inpasbaarheid binnen de geluidszone moet uiteindelijk worden getoetst door het bevoegd gezag.

4.7

Bodem

De nieuwe bedrijfsactiviteiten van de Groen Gasinstallatie zijn getoetst aan de Nederlandse Richtlijn Bodembescherming 2012 (NRB). Daarbij is beoordeeld of de bij een activiteit te gebruiken stoffen bodembedreigend zijn en met welke combinatie van voorzieningen en maatregelen een verwaarloosbaar bodemrisico wordt gerealiseerd. De handelingen en de opslag van grond en hulpstoffen en diverse activiteiten binnen de nieuwe Groen Gasinstallatie zijn beoordeeld als potentieel bodembedreigend. Deze bodembedreigende activiteiten zijn opgenomen in een bodemrisicoanalyse. Hieruit blijkt dat voor alle activiteiten zodanig voorzieningen en maatregelen zijn getroffen dat er sprake is van een verwaarloosbaar bodemrisico.

4.8

Verkeer en vervoer

De aanvoer van grond- en hulpstoffen en de daarbij behorende transportbewegingen kunnen gedurende 24 uur per dag en zeven dagen per week plaatsvinden. De vervoersbewegingen ten behoeve van de Groen Gasinstallatie passen binnen de vergunde totale vervoersbewegingen. De vergunde vervoersbewegingen zullen qua aantallen niet wijzigen, die zijn namelijk al gebaseerd op de huidige vergunde maximale totale verwerkingscapaciteit van de totale inrichting van Sonac Burgum en deze zal niet veranderen.

22 juni 2023

BH7896-IB-FN-230621-0956

7/8

4.9

Aanzicht Groen Gasinstallatie – landschappelijke inpassing

Het voornaamste omgevingsaspect van de nieuwe Groen Gasinstallatie is het aanzicht vanaf de bebouwde kom van Burgum. De Groen Gasinstallatie wordt in de noordoosthoek van het Sonac terrein gerealiseerd. Om dit mogelijk te maken zal een gedeelte van de aanwezige bomen en struiken worden verwijderd. Aan de noordzijde (kijkrichting vanuit Burgum) blijft een strook van ongeveer 35 meter breed met (hoge) bomen en struiken bestaan. Aan de westzijde wordt de strook met bomen en struiken een stuk smaller namelijk tussen de 5 en 10 meter breed (op eigen grond van Sonac Burgum). Naast deze strook grond met bomen bevindt zich aan de westzijde een perceel grond dat in eigendom is van de provincie Fryslân. Op dit perceel bevindt zich op de scheiding aan de oostzijde een bermsloot met daarna grasland met nog een paar bomen. Dit alles is onderdeel van de berm (talud) van de Van Harinxmaweg (links op de luchtfoto in Figuur 4-1) die verhoogd is aanbracht. De Van Harinxmaweg ligt ongeveer 5 meter hoger dan het Sonac Burgum terrein.

Figuur 4-1. Binnen het kleurvlak (globaal) wordt de groengasinstallatie gerealiseerd

Het zicht vanuit het noorden wordt verzacht door een ruime hoeveelheid hoog, opgaand groen. Aan de westzijde zal de overgebleven strook met bomen en struiken worden “verdicht” met extra aanplant van bomen en struiken om ook de nieuwe installaties meer aan het zicht te onttrekken.

5

Conclusie

Gebleken is dat de realisatie van de Groen Gasinstallatie niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. De primaire beoordeling van de milieuaspecten ligt bij de provincie Fryslân. Deze milieuaspecten worden geborgd in het milieudeel van de nieuwe WABO-vergunning. Het voornaamste omgevingsaspect van de nieuwe Groen Gasinstallatie is het aanzicht vanaf de bebouwde kom van Burgum. Om het aanzicht vanuit de bebouwde kom van Burgum zo klein mogelijk te houden is gekozen voor een noord-zuid situering van de voornaamste bouwvolumes (de voorvergister en de twee hoofdvergisters). In het kader van een goede landschappelijke inpassing wordt de westelijke groenstrook, die wordt versmald, “verdicht” door de aanplant van extra bomen en struiken.

22 juni 2023

BH7896-IB-FN-230621-0956

8/8