Bijlage 1 - Reactienota zienswijzen
Tekst van het document
“ Mei niget eagje ik it lânskip oer: dit is it gea fan fearten, puollen, reiden, fan bûnt strewelleguod en wâldske greiden; hjir is gjin nee te keap yn ‘ e natoer” Postbus 3 | 9250 AA Burgum | Raadhuisweg 7 | tel 14 0511 | gemeente@t-diel.nl | www.t-diel.nl ons kenmerk : 26ZG153648 dossier : 2025100813796 behandeld door : J. Kok, M. Kooistra, Kl. Dijkstra en J. Sijtsma telefoonnummer : 14 0511 onderwerp : Reactienota Reactienota Zienwijzen “ontwerpbesluit omgevingsvergunning en mer-beoordelingsbesluit GroenGasinstallatie Sonac Burgum BV, Damsingel 27 te Sumar” d.d. 22 mei 2026 voor het ruimtelijk onderdeel ontwerp-vvgb zoals deze op 22 januari 2026 door de gemeenteraad van Tytsjerksteradiel is vastgesteld Burgum, 6 oktober 2026 2 Inhoudsopgave Pagina 1. Inleiding pagina 3 2. Leeswijzer pagina 3 3. Beoordelingskader en uitgangspunten pagina 5 4. Algemene thema’s pagina 7 5. Inhoudelijke beoordeling zienswijzen pagina 10 5.1 zienswijzen ingediend door Prakken d’Oliveira namens Stichting Zuiver en 3 omwonenden pagina 10 5.2 zienswijzen van een inwoner van Burgum pagina 18 5.3 zienswijze van een inwoner van Burgum pagina 20 5.4 zienswijze van GGD pagina 23 6.
Slotconclusie pagina 25 Bijlagen: 1-A zienswijze ingediend door Prakken d’Oliveira namens Stichting Zuiver en 3 omwonenden (ingediend bij gemeenteraad) 1-B zienswijze ingediend door Prakken d’Oliveira namens Stichting Zuiver en 3 omwonenden (ingediend bij provincie) 1-C zienswijze van een inwoner van Burgum (dossier vvgb) 1-D zienswijze van een inwoner van Burgum (dossier omgevingsvergunning Sonac/Rendac te Burgum) 1-E zienswijze van een inwoner van Burgum (hernieuwde toezending oorspronkelijke zienswijze en addendum) 1-F zienswijze van GGD 1-G notitie geurbeleid en geurnormering rond Sonac Burgum 3 1. Inleiding Met ingang van 22 mei 2026 is het “ontwerpbesluit omgevingsvergunning en mer- beoordelingsbesluit Groen Gasinstallatie Sonac Burgum BV, Damsingel 27 te Sumar” gedurende een periode van zes weken ter inzage gelegd. Om de vergunning te kunnen verlenen moet afgeweken worden van het bestemmingsplan (nu onderdeel van het tijdelijk omgevingsplan). Hiervoor heeft Gedeputeerde Staten een verklaring van geen bedenkingen bij de gemeenteraad aangevraagd. De ontwerpverklaring van geen bedenking (hierna: ontwerp-vvgb) maakt onderdeel uit van deze procedure. Binnen de inzagetermijn zijn zeven zienswijzen ingediend. De provincie heeft de ingediende zienswijzen m.u.v. die van de gemeente op 22 juli jl.
aan de gemeente doorgestuurd en gevraagd om de zienswijzen die betrekking hebben op de ontwerp-vvgb te behandelen. 2. Leeswijzer In deze reactienota wordt ingegaan op de zienswijzen, dan wel onderdelen daarvan, die betrekking hebben op de ontwerp-vvgb. GS is verantwoordelijk voor de beoordeling van de tegen het besluit ingebrachte milieurechtelijke en procedurele zienswijzen. Omdat GS de zienswijzen heeft doorgestuurd noodzaakt dit wel, dat de gemeente per ingediende grond beoordeelt of sprake is van een zienswijze die relevant is voor de ruimtelijke aanvaardbaarheid en de mogelijke effecten op het woon- en leefklimaat. De zienswijzen zijn ter informatie als bijlage bij deze reactienota gevoegd zodat een volledig overzicht wordt verkregen. In deze nota zal achtereenvolgens worden ingegaan op: 1. Zienswijzen ingediend door Prakken d’Oliveira namens Stichting Zuiver en 3 omwonenden (bijlagen A en B): Advocatenkantoor Prakken d’Oliveira heeft twee zienswijzen ingediend. De zienswijze die betrekking heeft op de ontwerp-vvgb en die is gericht aan de gemeenteraad, wordt door de gemeenteraad in zijn geheel betrokken bij de besluitvorming over de vvgb. Voor de andere zienswijze geldt, dat de gemeenteraad deze alleen bij zijn besluitvorming zal betrekken voor zover dit extra gronden betreffen die nog niet besproken zijn en deze gronden relevant zijn voor de goede ruimtelijke ordening.
De overige onderdelen worden beoordeeld door GS. 2. Zienswijzen van een inwoner van Burgum (bijlagen C en D): Een inwoner van Burgum heeft twee zienswijzen ingediend. De zienswijze waarvan de indiener heeft geschreven dat die betrekking heeft op de ontwerp-vvgb Sonac Burgum wordt door de gemeenteraad in zijn geheel betrokken bij de besluitvorming over de vvgb. Ook hier geldt dat de raad de andere zienswijze alleen bij zijn besluitvorming betrekt voor zover dit extra gronden betreffen die nog niet besproken zijn en deze gronden relevant zijn voor de goede ruimtelijke ordening. De overige onderdelen worden beoordeeld door GS. 3. Zienswijze van een inwoner van Burgum (bijlage E): Deze zienswijze is ingediend bij GS maar richt zich volgens de aanhef op pagina 1 mede op de ontwerp-vvgb. Bij de besluitvorming over de vvgb betrekt de gemeenteraad die onderdelen van de zienswijze die relevant zijn voor de beoordeling of sprake is van een goede ruimtelijke ordening. De overige onderdelen worden beoordeeld door GS. 4 4. Zienswijze GGD (bijlage F): De GGD heeft vanuit het perspectief van gezondheid een brede zienswijze ingediend die ook deels gaat over de monitoring van klachten. Voor zover deze zienswijze gronden bevat die relevant zijn voor de goede ruimtelijke ordening zal hierop in worden gegaan.
Voordat op de zienswijzen wordt ingegaan worden in hoofdstuk 3 nog een aantal algemene opmerkingen gemaakt over het beoordelingskader en de uitgangspunten. In hoofdstuk 4 worden een aantal algemene thema’s uit de zienswijzen (bebouwingsbeeld, geluid en verkeer, en geur) behandeld. In hoofdstuk 5 worden de inhoudelijke gronden van de zienswijzen beoordeeld waarbij naar deze algemene thema’s verwezen kan worden om herhalingen zoveel mogelijk te vermijden. 5 3. Beoordelingskader en uitgangspunten In dit hoofdstuk wordt omschreven waar de gemeenteraad bij een besluit op de vvgb in het algemeen rekening mee moet houden. Geen milieutoets Zoals in de leeswijzer al aangegeven, beslist de gemeenteraad niet over de gehele omgevingsvergunning, maar over de ruimtelijk-planologische aanvaardbaarheid van de activiteit waarvoor de vvgb nodig is. De vvgb is geen goedkeuringsinstrument voor de gehele omgevingsvergunning. Ook beoordeelt de raad in het kader van de vvgb niet of de inrichting milieutechnisch aan de milieuregels voldoet, of hiervoor de juiste voorschriften worden gesteld en of voldoende gemeten en gemonitord wordt. Hiervoor is GS het bevoegd gezag en dit behoort tot het milieuspoor. De ruimtelijke beoordeling is ook niet afhankelijk van de milieutechnische afweging want dit is door de wetgever juist aan GS als het milieubevoegd gezag opgedragen.
In beginsel mag ervan worden uitgegaan dat GS zijn bevoegdheden rechtmatig uitoefent, waaronder het stellen van toereikende milieuvoorschriften en het zorgvuldig beoordelen van de tegen het milieudeel ingebrachte zienswijzen. Zou dit onverhoopt niet het geval zijn, dan staat hiertegen een rechtsbeschermingsprocedure open en kan tegen het milieudeel worden opgekomen. Beoordeling van ruimtelijke gevolgen van de afwijking In artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 3 van de Wabo staat dat de activiteit alleen vergund kan worden als zij niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. De raad beslist daarbij of de aangevraagde activiteit, voor zover deze ziet op het aspect waarvoor de verklaring van geen bedenking is vereist, in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. De raad beoordeelt daarbij welke ruimtelijke gevolgen de aangevraagde activiteit heeft en of die activiteit, in samenhang met de bestaande planologische toegestane situatie, ruimtelijk aanvaardbaar is. De raad heeft hierbij beleidsruimte en moet de betrokken belangen afwegen. De omvang van deze beoordeling wordt bepaald door de ruimtelijke gevolgen van de aangevraagde activiteit in samenhang met de afwijking waarvoor de vvgb nodig is.
Hierbij kan ook de bestaande inrichting en de samenhang tussen de verschillende onderdelen van de inrichting van betekenis zijn, voor zover deze relevant kunnen zijn voor de ruimtelijke aanvaardbaarheid van de aangevraagde (afwijkende) activiteit. Deze vvgb-beoordeling is dus verbonden aan de aanvraag die is ingediend en de bedrijfsvoering zoals die in de aanvraag en de daarbij behorende stukken is beschreven. Milieuaspecten kunnen bij de beoordeling van een goede ruimtelijke ordening worden betrokken voor zover zij relevant zijn voor de ruimtelijke aanvaardbaarheid en het woon- en leefklimaat. Geluidsgezoneerd industrieterrein Voor het aspect geluid is van belang dat de locatie ligt binnen een door de gemeenteraad als gezoneerd aangewezen industrieterrein. Hiermee heeft de raad in het verleden een bewuste planologische keuze gemaakt voor de aanwezigheid en ontwikkeling van geluidproducerende bedrijvigheid op deze locatie. De geluidruimte voor deze bedrijven en de bescherming van de omgeving tegen geluid zijn bij die eerdere planologische keuze m.b.t. een geluidszonemodel afgewogen. Dit planologisch kader zal de raad betrekken bij de beoordeling van de zienswijzen m.b.t. geluid. 6 Beoordeling van de overige ruimtelijke aspecten m.b.t. wijziging milieubelasting Voor de overige milieuaspecten is van belang dat Sonac Burgum B.V.
een revisievergunning heeft gekregen die op 1 december 2022 is verleend en op 24 mei 2023 onder nummer 5848 in het provinciaal blad is gepubliceerd. Tegen die vergunning zijn geen rechtsmiddelen aangewend. Deze vergunning is onherroepelijk en daarmee rechtsgeldig en kan door Sonac Burgum B.V. zonder nieuwe toestemmingen of aanvullende besluitvorming worden benut. Voor zover de milieubelasting van de inrichting relevant is voor de ruimtelijke beoordeling zal de gemeenteraad rekening moeten houden met de vergunde situatie. De gemeenteraad beoordeelt daarbij niet of de bestaande en gewijzigde milieubelasting toelaatbaar is. Zoals eerder vermeld, behoort dat tot de bevoegdheid van de provincie. De raad beoordeelt alleen de ruimtelijke aspecten van de voorgenomen wijziging van de milieubelasting en mag hierbij de onderzoeksresultaten betrekken die in het kader van de aanvraag zijn verstrekt. Ontwerp-vvgb De raad heeft een ontwerp-vvgb gegeven met voorwaarden over een goede landschappelijke inpassing en de instandhouding daarvan. In de fase waarin het vergunningsproces zich nu bevindt, maakt de raad een definitieve, actuele afweging. Daarbij gebruikt de raad de eerdere beoordeling uit de ontwerp-vvgb als uitgangspunt, en betrekt daarbij de zienswijzen en andere ruimtelijk relevante feiten en omstandigheden om te bepalen of het plan ruimtelijk aanvaardbaar is.
MER De vraag of wel of geen MER nodig is, ligt bij GS als bevoegd gezag voor deze vergunningprocedure. De gemeente hoeft dit niet zelf te toetsen. De gemeenteraad heeft in deze vergunningprocedure een beperkte rol en beslist alleen over de verklaring van geen bedenking en betrekt daarbij de belangen van een goede ruimtelijke ordening. In de ontwerp-vergunning is onder 1.14 in het onderdeel procedurele aspecten opnieuw getoetst of er aanleiding is om een MER op te stellen als gevolg van de wijziging van de plannen. Gebleken is dat de effecten op de omgeving niet groter zijn geworden en dat de activiteit geen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu heeft en dat er geen aanleiding is voor het opstellen van een MER. De gemeenteraad mag hier bij zijn beoordeling van de goede ruimtelijke ordening rekening mee houden. 7 4. Algemene thema’s In dit hoofdstuk worden de algemene thema’s besproken die relevant zijn voor de verdere beoordeling van de zienswijzen. Bebouwingsbeeld en landschappelijke inpassing Eerder heeft de raad bij de voorbereiding van het ontwerpbesluit op de vvgb van 14 december 2023 een expertadvies ingewonnen bij Sieben&Lont die Kubiek Ruimtelijke Plannen heeft ingeschakeld om het bebouwingsbeeld en de landschappelijke inpassing nog een keer te beoordelen. In de memo van Kubiek van 27 november 2023 wordt aangesloten bij het advies van welstand en stedenbouw.
Volgens Kubiek voegen de 24 meter hoge vergisters zich op een logische wijze in op het bedrijventerrein en is het plaatsen van hogere en goed zichtbare installaties binnen het bedrijventerrein niet wezensvreemd voor deze plek en kan het zelfs op een positieve manier beeldbepalend zijn. Wel vindt Kubiek het wenselijk om aan de westzijde meer ruimte te houden tussen de perceelsgrens en de bebouwingsgrens zodat ruimte blijft voor een volle bosschage. Daarnaast is geadviseerd om een inrichtingsplan op te stellen. Mede op basis van dit advies heeft de raad bij geamendeerd besluit van 14 december 2023 de ontwerp-vvgb geweigerd, omdat een deel van de groenzone verdwijnt en een landschappelijk inpassingsplan ontbreekt. Aanvrager heeft naar aanleiding van deze bedenkingen de aanvraag en de bijbehorende ruimtelijke onderbouwing aangepast. In de bestemming “groenvoorziening” komen geen bouwwerken meer, de vergisters komen nu in de noordwesthoek geheel binnen het bouwvlak en de maximale bouwhoogte is verlaagd tot 20 meter. Het stedenbouwkundig en landschappelijk advies en het opgestelde landschappelijk inpassingsplan zijn aan de raad voorgelegd (bijlage 5 en 6 van de raadsstukken van raadsvergadering van 22 januari 2026, Agenda Tytsjerksteradiel - RAAD IT BESLUT Beslútfoarmjend donderdag 22 januari 2026 19:30 - 21:30 - iBabs Publieksportaal).
Ook had de raad de beschikking over visualisaties van de Groen Gasinstallaties. Verder heeft de raad op 3 december 2025 ter voorbereiding op de besluitvorming over het aangepaste plan een expertmeeting met een externe adviseur (Sieben&Lont Bestuursrechtadviseurs) belegd. Op 22 januari 2026 heeft de raad op basis van deze adviezen geoordeeld dat er sprake is van een aanvaardbare stedenbouwkundige en landschappelijke inpassing en dat het project niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Wel heeft de raad hierbij de voorwaarde gesteld dat voldaan moet worden aan de landschappelijke inpassing als beschreven in de hiervoor genoemde bijlage 6 bij het besluit (landschappelijke inpassingsplan). In de ontwerp-vergunning zijn deze voorwaarden overgenomen. Geluid, verkeer en de verkeerssituatie Zoals in hoofdstuk 3 al genoemd, ligt het bedrijf op een gezoneerd bedrijventerrein. Dat betekent dat de raad een geluidzone op grond van de Wet geluidhinder heeft vastgesteld. Met de aanwijzing van het terrein als gezoneerd industrieterrein heeft de raad destijds milieuruimte gereserveerd voor de aanwezige en toekomstige bedrijven. Daarbij wordt de bescherming van woningen buiten het industrieterrein gewaarborgd door de vastgestelde geluidzone.
Voor woningen binnen de geluidzone werd een aanvaardbaar woon- en leefklimaat verzekerd door toepassing van de Wet geluidhinder, waaronder de vaststelling van maximaal toelaatbare geluidbelastingen (MTG-waarden). De raad heeft daarmee een 8 afweging gemaakt waarbij ruimte voor industriële ontwikkeling werd gecombineerd met bescherming van woonfuncties. De geluidsbelasting van alle bedrijven tezamen op de zonegrens mag niet meer bedragen dan 50 dB(A). Daarnaast is het noodzakelijk dat alle bedrijven tezamen voldoen aan de vastgestelde MTG (maximaal toelaatbare gevelbelasting) en hogere waarden bij de woningen binnen de zone. Er is voor het project akoestisch onderzoek uitgevoerd (bijlage 2 m7 bij de raadsstukken van 22 januari 2026). In dit onderzoek is gekeken naar het geluidseffect van het Groen Gas project. Door de ligging van de inrichting op ruime afstand van de woningen en andere geluidgevoelige functies, de beperkte niet significante en niet waarneembare geluidstoename en de milieubescherming die via de zonering wordt geboden zijn er geen belangrijke nadelige planeffecten voor het milieuaspect geluid. De Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (hierna FUMO) is namens de gemeente Tytsjerksteradiel zonebeheerder voor het industrieterrein Burgum-Sumar.
De FUMO heeft de zonetoetsing uitgevoerd en bevestigd dat de gewijzigde activiteiten akoestisch binnen het zonemodel passen en in het zonebeheersmodel kunnen worden opgenomen. Ter borging is in de ontwerp-vergunning een voorwaarde opgenomen dat de geluidsemissie en -immissie na het in gebruik nemen van het Groen Gas project moeten worden bepaald en dat bij overschrijdende waarden maatregelen moeten worden getroffen om alsnog aan de geluidsniveaus te voldoen. Hierbij wordt opgemerkt dat geluid van verkeer op de openbare weg (dat is opgenomen in het heersende verkeersbeeld) geen onderdeel uitmaakt van de geluidszone van het industrieterrein. De keuze voor de ontsluiting van het industrieterrein is al planologisch in het Inpassingsplan de Centrale As gemaakt en hoeft niet bij elke uitbreiding of verandering van een bedrijf opnieuw te worden afgewogen. Alleen nieuwe relevante en substantiële verkeerseffecten die de situatie fundamenteel wijzigen kunnen bij de beoordeling worden betrokken. In de veranderingsaanvraag is sprake van een zeer geringe toename van het vrachtverkeer op het terrein van Sonac zelf. Het gaat dan om 26 vrachtautobewegingen in de dagperiode en 6 vrachtautobewegingen in de avondperiode.
Door de FUMO is berekend dat bij de vergelijking tussen de extra verkeersbewegingen op het terrein en het totale geluidsniveau van het bedrijf bij geen enkele woning een verhoging van de resultaten optreedt. Dit geldt niet alleen bij woningen waarvoor de toetsingspunten in de ontwerp-vergunning staan maar voor alle woningen. Het is een hele kleine toename die niet leidt tot een hogere geluidsbelasting op de vergunningspunten en ook bij woningen geen verhoging van de geluidsbelasting betekent. Met de aanleg van De Centrale As, de nieuwe brug over het Prinses Margrietkanaal en de daarop aangepaste infrastructuur is het industrieterrein via de nieuwe rotonde rechtstreeks aangesloten op het hoofdwegennet. Tegelijkertijd is de ontsluitingsstructuur van Sumar gewijzigd waardoor verkeer van en naar het industrieterrein vrijwel niet meer langs het dorp rijdt. Hierdoor zijn zowel de leefbaarheid in Sumar als de bereikbaarheid van het industrieterrein verbeterd. De aanwezige infrastructuur kan de verkeersbewegingen zonder problemen verwerken en bij de verandering van de infrastructuur is rekening gehouden met het verkeerslawaai op deze weg waarbij de verkeersstromen zijn geprognotiseerd. Deze zeer beperkte toename van het verkeer op de openbare weg leidt niet tot een akoestisch effect waardoor het woon- of leefklimaat in de directe omgeving van de weg verslechtert.
Daarnaast verandert de verkeersstroom niet wezenlijk. Ook nu zijn er tanktransporten met vloeibare stoffen. Het Groen Gas project leidt daarom niet tot significante wijzigingen in de verkeerseffecten. 9 Geur Anders dan de geluidszone, maakt een “geurzone” geen onderdeel uit van het planologisch beleid. De raad heeft bij het bestemmen van het bedrijf rekening gehouden met het feit dat de bedrijfsvoering een aanzienlijke geurbelasting met zich meebrengt. De raad heeft daarbij de reductie van de geurbelasting, die in het kader van het IMZ-project is vastgelegd, in 2004 is gehaald en in de milieuvergunning opgenomen, planologisch geaccepteerd. Dat blijkt mede uit het feit dat de raad niet voor beëindiging of beperking van de bedrijfsbestemming heeft gekozen en de gemeente de beleidslijn geur Burgum/Sumar 2005 mede heeft ondertekend met als consequentie dat geen nieuwe woonfuncties binnen die geurcontour zijn toegestaan. Dat betekent overigens niet, dat niet gewerkt is aan de wens van de gemeente om de geurbelasting nog verder af te laten nemen. In de notitie geurbeleid en geurnormering rond Sonac Burgum die als bijlage G bij deze reactienota is gevoegd, wordt uitvoerig uitgelegd dat het niet bij de 70% doelstelling uit het verleden is gebleven. De geuremissie is nog verder afgenomen waardoor de woon- en leefsituatie nog verder is verbeterd.
In de notitie staat verder dat wat in de toelichting over geur en een geurcontour is geschreven al lang niet meer actueel is. De milieusituatie is dus niet statisch en de milieuprestaties van de inrichting verbeteren voortdurend. GS toetst de milieubelastende activiteiten aan de BBT-conclusies uit de voor deze inrichting geldende BREF’s en REF’s (Europese referentiedocumenten voor beste beschikbare technieken). Nieuwe Europese regelgeving (relevant is voor deze inrichting de BBT SA 2023 voor slacht- of destructiebedrijven die voor 1 december 2027 moet zijn geïmplementeerd en de Richtlijn (EU) 2024/1785 IED 2.0) is erop gericht dat de milieusituatie en -bescherming in de toekomst nog verder wordt verbeterd. 10 5. Inhoudelijke beoordeling zienswijzen 5.1 zienswijzen ingediend door Prakken d’Oliveira namens Stichting Zuiver en 3 omwonenden (bijlagen 1-A en 1-B) Advocatenkantoor Prakken d’Oliveira heeft bij brief van 30 juni 2026 bij de gemeenteraad een zienswijze ingediend tegen de ontwerp-vvgb. In deze reactienota wordt voor een goede leesbaarheid de nummering in deze zienswijze overgenomen, maar worden de stellingen wel samengevat. Op de tweede zienswijze die aan GS is gericht zal alleen worden ingegaan als dit relevant is voor de ruimtelijke toets en voor zover dit aspect nog onbesproken is gebleven.
De verklaring van geen bedenkingen dient niet te worden verleend Ter onderbouwing van deze stelling worden samengevat de volgende argumenten aangevoerd: 1. De gemeenteraad heeft op 14 december 2023 al rechtsgeldig besloten om de vvgb te weigeren en daarom is geen nieuwe vvgb nodig. De provincie had de aanvraag daarna direct moeten afwijzen, omdat de beslistermijn al was verstreken en niet rechtsgeldig is verlengd. Omdat geen nieuwe verklaring van geen bedenkingen nodig is, dient de aanvraag alsnog door Gedeputeerde Staten te worden afgewezen. 2. De aangevulde aanvraag van Sonac zal middels geldende wetgeving (Omgevingswet) moeten worden beoordeeld. Gevraagd wordt om deze ontwerpverklaring niet om te zetten in een definitieve verklaring en in het kader van de besluitvorming te verwijzen naar de beslissing van de gemeenteraad van 14 december 2023 (i.c. het ontwerpbesluit om de vvgb te weigeren). Beoordeling argumenten 1 en 2 De aanvragen zijn vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet ingediend. Op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet blijft het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op die aanvraag onherroepelijk wordt. Dit wordt in overweging 2 uit de uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State (hierna voorzieningenrechter)1 ook bevestigd.
De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), zoals die gold vóór 1 januari 2024 verwijst voor de beslistermijn van een uitgebreide omgevingsvergunning naar Afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna Awb). In artikel 3.18, eerste lid Awb staat dat het bestuursorgaan het besluit zo spoedig mogelijk neemt, doch uiterlijk zes maanden na ontvangst van de aanvraag. Op grond van lid 2 van dit artikel kan het bestuursorgaan besluiten om deze termijn met een redelijke termijn te verlengen. Op grond van artikel 3.12 lid 8 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna Wabo) bedraagt deze verlengingstermijn ten hoogste zes weken. Niet bestreden wordt dat de zes maanden termijn is verstreken en dat geen besluit is genomen over de verlengingstermijn. Bij niet tijdig beslissen ontstaat er géén vergunning van rechtswege, vervalt de aanvraag ook niet en moet er nog steeds op de aanvraag worden besloten. De aanvraag is nog steeds in behandeling. Wel kan het bevoegd gezag bij de overschrijding van de beslistermijn in 1 Uitspraak 22-12-2025 Voorzieningenrechter Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RVS:2025:6258 11 gebreke worden gesteld waarna de rechter kan worden gevraagd een redelijke beslistermijn te stellen (en dat is hier gebeurd).
Zolang er geen ontwerpbesluit ter inzage is gelegd, is er ruimte om een aanvraag te wijzigen mits dit niet leidt tot een wezenlijk andere aanvraag. GS is bevoegd gezag en heeft de aanvraag inclusief de wijzigingen in behandeling. De gemeenteraad gaat over de vvgb. De voorgenomen weigering van de vvgb van 14 december 2023 zag niet op deze aangepaste aanvraag waarbij met een aantal wijzigingen wordt beoogd tegemoet te komen aan de bedenkingen van de gemeenteraad. GS kan deze wijzigingen niet zelf beoordelen, want dit is de planologische beslisruimte van de gemeenteraad. Hiermee negeert de gemeente de eerdergenoemde uitspraak van de voorzieningenrechter en de hieraan voorafgaande uitspraak van de rechtbank2 niet, maar wordt de uitspraak juist gevolgd. De opdracht van de rechtbank is dat GS alsnog op de aanvraag moeten besluiten en hiervoor is een beslistermijn gesteld. De rechtbank stelt niet dat GS op de oorspronkelijke aanvragen moet beslissen. Uit overweging 2.2 van de uitspraak blijkt immers dat de rechtbank kennis heeft van de gewijzigde aanvragen en bij de termijnstelling rekening heeft gehouden met de nog te volgen procedure. Uit de uitspraak van de voorzieningenrechter (o.a. overweging 6.1) blijkt nog duidelijker dat de beslistermijn betrekking heeft op de (gewijzigde) aanvraag.
De door GS aangevoerde omstandigheid dat de raad nog een besluit over de vvgb moet nemen is voor de voorzieningenrechter geen reden om de door de rechtbank aan GS opgelegde beslistermijn te kort te vinden. De voorzieningenrechter stelt dus niet dat de gemeente niet opnieuw over de vvgb hoeft te besluiten, maar stelt juist vast dat de termijn voldoende was om een beslissing op de gewijzigde vvgb te nemen. De voorzieningenrechter spreekt in de verleden tijd omdat de door de rechtbank geboden termijn ten tijde van de uitspraak was verstreken. Ook is het goed om te beseffen dat de voorzieningenrechter de uitspraak van de rechtbank ex. tunc toetst. De voorzieningenrechter beoordeelt dus of de rechtbank op het moment van de uitspraak gelet op de aard, complexiteit en stand van het dossier een redelijke beslistermijn heeft gesteld. Alleen bij een kennelijk onredelijke of een onmogelijke termijn had de voorzieningenrechter in het kader van een voorlopige voorziening een nuancering aan kunnen brengen. Zou de stelling van Prakken d’Oliveira juist zijn en zou een vvgb op de gewijzigde aanvraag niet meer nodig zijn, dan was overweging 6.1 uit de uitspraak heel anders geschreven.
Dan had de voorzieningenrechter wel uitgesproken dat de aangevoerde omstandigheden niet relevant zijn en dat het college van GS op de oorspronkelijke aanvraag had dienen te beslissen en dat een vvgb voor de gewijzigde aanvraag niet nodig is omdat de gemeenteraad m.b.t. de oorspronkelijke aanvraag al een ontwerpbesluit heeft genomen. De voorzieningenrechter gaat juist inhoudelijk in op de omstandigheid van de gevraagde gewijzigde verklaring van geen bedenking, de agendering hiervan en het feit dat de raad nog een besluit moet nemen over een verklaring van geen bedenking. In dat verband ziet de voorzieningenrechter niet in waarom het onrealistisch is dat er binnen 21 weken na de uitspraak van de rechtbank een besluit zou zijn genomen over een gewijzigde verklaring van geen bedenking. Omdat de door de rechtbank gestelde beslistermijn is verstreken en de maximale dwangsom is verbeurd, is opnieuw beroep ingesteld. In de uitspraak (Lee 26/1607, nog niet gepubliceerd) draagt de rechtbank GS op een (nieuw) besluit te nemen. Daarbij houdt de rechtbank rekening met de ingezette procedure van de ter inzagelegging van het ontwerpbesluit en de ontwerp vvgb.
Omdat GS mede afhankelijk is van de definitieve 12 besluitvorming van de gemeenteraad, houdt de rechtbank bij de termijnstelling rekening met het mogelijke moment van besluitvorming hierover, waarbij de datum van de raadsvergaderingen in oktober en november worden genoemd. De definitieve beslissing van GS kan hierna binnen enkele weken worden genomen. De rechtbank oordeelt op grond van het door GS aangegeven tijdpad en de aard en complexiteit van de zaak dat GS binnen twee weken na 26 november een besluit op de aanvraag moet nemen. Het besluit moet bekend zijn gemaakt voor 10 december 2026. Conclusie De rechtbank geeft GS juist de opdracht om een besluit te nemen en houdt daarbij rekening met het besluitvormingsproces en de tijd die de gemeenteraad nodig heeft om opnieuw over de vvgb te beslissen. De provincie en de gemeente negeren de uitspraken van de rechtbank en de voorzieningenrechter niet, maar volgen deze uitspraken juist. De aanvraag wordt op grond van de Wabo afgehandeld. De argumenten 8 en 9 uit de bij GS ingediende zienwijze zijn -voorzover dit tot een reactie van de gemeente noodzaakt- hiermee ook behandeld. De uitbreiding past niet binnen een goede ruimtelijke ordening 3. In de ontwerpverklaring is onvoldoende gewicht toegekend aan het feit dat het aanzicht negatief wordt beïnvloed.
De installatie van Sonac is zeker wanneer de bomen niet meer groen zijn vanaf onder andere de Burgumerdaam goed zichtbaar. 4. Door de extra milieubelasting wordt de footprint van Sonac almaar groter en dat gaat ten koste van burgers en andere bedrijven. Hoe dat binnen een goede ruimtelijke ordening zou passen, is onvoldoende navolgbaar op basis van de afgegeven ontwerpverklaring. Beoordeling argument 3 Zoals in hoofdstuk 4 al beschreven, heeft de raad een expertadvies ingewonnen over de landschappelijke en stedenbouwkundige aanpassing. Het plan is aangepast en het gewijzigde plan is door de gemeente stedenbouwkundig en landschappelijk getoetst (bijlage 5 bij de raadsstukken van 22 januari 2026). Ook heeft de raad een expertadvies van Kubiek ingewonnen op het gewijzigde plan. Uit de memo van Kubiek van 12 januari 2026 die op 16 januari 2026 op de List van de raad is geplaatst en is betrokken bij de raadsbehandeling van de ontwerp-vvgb is kort samengevat geoordeeld dat het draaien van de vergisters haaks op de Harinxmaweg een verbetering is, dat de groene omheining blijft bestaan en ook in de winter, als de bomen geen blad meer dragen, niet hoeven te worden weggestopt, maar een passende aanvulling zijn.
Langs het water staan meerdere hoge installaties en de Groen Gasinstallatie sluit goed aan op het gevarieerde beeld van industriële bebouwing bestaande uit een mix van hoge en lage elementen, cilindervormige bebouwing en hallen, binnen de groene omkadering. Specifiek is daarbij ingegaan op het zicht vanaf de Burgumerdaam. De Groen Gasinstallatie parallel aan het water past goed in het bestaande beeld. De installatie zal nagenoeg wegvallen achter de bestaande hal en de bomen. Op 15 januari 2026 is hiervan nog een visualisatie ingediend Document Tytsjerksteradiel - 26-07-B - Visualisatie Ooghoogte vanaf Burgumerdaam - iBabs Publieksportaal welke bij de besluitvorming is betrokken. 13 Beoordeling argument 4 De fabriek is sinds 1926 op deze locatie gevestigd en planologisch en milieurechtelijk geregeld. De discussie kan niet gaan over de wenselijkheid van deze inrichting in het algemeen. De beoordeling van dit argument dient daarom beperkt te worden tot de ruimtelijk relevante effecten van de aangevraagde ruimtelijke afwijking. Verder wordt opgemerkt dat dit argument heel algemeen geformuleerd is en dat niet wordt onderbouwd waarom dit ten koste van burgers en bedrijven zou gaan. De aanvraag is voorzien van een goede ruimtelijke motivering.
Verder heeft de gemeenteraad -voor zover het relevant is voor deze afwijking- de onderzoeken naar de milieuaspecten betrokken die een relatie hebben met de leef- en werkomgeving. Door de aanpassing van de plannen wordt binnen de grens van de bestemming en het bouwvlak gebouwd. In letterlijke zin verandert de planologische footprint van het bedrijf daarom niet. Er komen er binnen de bestemmingsgrens en het bijbehorende bouwvlak een aantal bouwwerken bij en hiervan worden een aantal "andere bouwwerken" hoger dan de planregel toelaat. Ook blijft het bedrijf opereren binnen de door de raad vastgestelde planologische geluidszone. Dit gaat niet ten koste van andere bedrijven en bij woningen is geen sprake van een toename van de geluidsbelasting. Het project draagt niet in betekende mate bij aan de luchtverontreiniging. Verder bevestigt het geuronderzoek dat de planologische afwijking niet leidt tot een toename van de geurbelasting. Ook leidt het initiatief niet tot grote veiligheidsrisico’s. Conclusie: De raad heeft de omgevingskwaliteit zeer zorgvuldig meegewogen en hiervoor zelfs een expertadvies ingewonnen. Ook zijn de andere ruimtelijke effecten van afwijking op de woon- en leefomgeving meegenomen.
14 Het project is niet uitvoerbaar door stikstofdepositie 5. Bij de toets of wordt voldaan aan een goede ruimtelijke ordening moet de vraag worden beantwoord of voor het project een omgevingsvergunning Natura 2000-activiteit kan worden verleend; 6. Uit de natuurdoelanalyse blijkt dat het Natura 2000-gebied Alde Feanen al is verslechterd en dat verdere maatregelen moeten worden genomen om te voorkomen dat het gebied verder verslechtert; 7. Daardoor zal het niet mogelijk zijn de komende jaren te voldoen aan de additionaliteitstoets; 8. En is onduidelijk of voor het project stikstofruimte is en of de vergunning voor de Natura 2000-activiteit kan worden verleend; 9. Dit maakt de uitvoerbaarheid van het project volstrekt onzeker en de gevraagde verklaring van geen bedenkingen kan daarom niet worden verleend. Bovendien blijkt uit de beperkte Aerius berekening niet, dat niet alleen voor de Alde Feanen, maar ook voor andere Natura 2000- gebieden, waaronder het gebied Groote Wielen, onoverkomelijke knelpunten in verband met het additionaliteitsvereiste bestaan. Beoordeling argumenten 5, 6, 7 en 8 In de memo van 5 september 2025 van RNMW Advocaten die de raad bij de besluitvorming heeft betrokken is uitvoerig ingegaan op de betekenis van de Natura 2000-activiteit en de stikstofproblematiek in relatie tot de besluitvorming over de vvgb.
De gemeenteraad hoeft bij een beslissing op een vvgb niet te toetsen of de omgevingsvergunning voor de Natura 2000-activiteit kan worden verleend. De gemeente is niet het bevoegde gezag voor een volledige natuurtoets. De toets of een project uitvoerbaar is, dient terughoudend te worden uitgevoerd. Alleen indien evident is dat voor de Natura 2000-activiteit geen vergunning kan worden gekregen en het project daarom niet kan worden gerealiseerd, is de uitvoerbaarheid van het project in het geding. Bij de beslissing op een vvgb hoeft de gemeenteraad geen passende beoordeling te maken. Daarvoor is de raad bovendien niet het bevoegde gezag. Voor dit project is door initiatiefnemer mede naar aanleiding van recente jurisprudentie op 26 september 2025 een Natura 2000-vergunning aangevraagd waarbij met toepassing van intern salderen aanspraak wordt gemaakt op deze vergunning. Een Aerius stikstof(verschil)berekening maakt onderdeel uit van de stukken die in het kader van de beslissing op de vvgb naar de gemeenteraad zijn gestuurd. Uit de interne salderingsberekening blijkt dat de stikstofdepositie op de relevante stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden afneemt. De systematiek van intern salderen wordt in de rechtspraak geaccepteerd.
Het is uiteindelijk aan de provincie om een passende beoordeling te doen en te beoordelen of de Natura 2000-vergunning (mede gelet op het additionaliteitsvereiste) kan worden verleend. GS heeft recent het voorstel Friese Aanpak Stikstofreductie en Natuurherstel vastgesteld en aan Provinciale Staten voorgelegd. Beoordeling argument 9: De memo Luchtonderzoek (bijlage M6-1 bij ontwerpbesluit omgevingsvergunning) geeft uitleg over de rekeninstellingen die zijn gebruikt voor de AERIUS berekening. De AERIUS Calculator bepaalt vervolgens zelf welke Natura 2000-gebieden mogelijk worden beïnvloed. Het gaat daarbij om stikstofgevoelige Natura 2000-natuur. De rekenresultaten 15 hebben betrekking op stikstofgevoelige habitattypen en stikstofgevoelige leefgebieden van soorten in die gebieden. Uit de verschilberekening blijkt een afnemend effect op meerdere stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. De door indiener genoemde Groote Wielen komt niet als resultaat in de berekening naar voren omdat dit gebied niet als stikstofoverbelast is aangemerkt en er voor de aangewezen natuurwaarden geen stikstofherstelopgave bestaat. Verder is in de mer-beoordeling -die in de ontwerp-vergunning is opgenomen- uitgelegd dat andere verstoringsfactoren op beschermde natuurgebieden gelet op de afstand tot deze gebieden zijn uitgesloten.
In de reactie op de vorige argumenten is al op het additionaliteitsvereiste ingegaan. Conclusie Er is geen sprake van een evident niet uitvoerbaar project of een onmogelijk project. Indiener van de zienswijze heeft dit ook niet aangetoond. Verder is er ook geen onlosmakelijke samenhang tussen de vergunningen. Initiatiefnemer mag de Natura-2000 vergunning afzonderlijk aanvragen en de verlening van deze vergunning is geen voorwaarde voor het verkrijgen van andere vergunningen. Dit is ook niet nodig. Pas wanneer initiatiefnemer over alle vergunningen beschikt kan het project worden uitgevoerd. De AERIUS Calculator houdt rekening met het effect op alle stikstofgevoelige Natura-2000 gebieden en voor Groote Wielen blijkt uit de berekening geen knelpunt, omdat voor dit gebied geen stikstofherstelopgave is. Het project is niet uitvoerbaar in verband met geurhinder 10. De geurhinder zal voor omwonenden zeer belastend zijn en komt nog op de bestaande geurhinder waarbij niet is meegenomen dat geur van de vergister een heel andere geur is dan de bestaande geur van slachtafval en dat daar bovendien nog een groot volume nieuw slacht- en ander afval bijkomt dat ook voor stankhinder zal zorgen. Hierom is onduidelijk of met dit uitbreidingsproject wordt voldaan aan een goede ruimtelijke ordening. Beoordeling argument10.
In de overweging 3.8 bij de ontwerpbeschikking is uitvoerig uitgelegd wat het juridische toetsingskader voor geur is en hoe GS dit kader voor dit initiatief heeft getoetst. Hierbij is niet alleen gekeken naar gewijzigde geurbronnen maar ook naar de impact op bestaande geurbronnen en de totale geuremissie in relatie tot het provinciale geurbeleid en de vergunde geurnormen. Door Olfasense is hiervoor een geuronderzoek aangeleverd. Deze gegevens heeft de raad tot zijn beschikking en uit dit onderzoek blijkt dat de geurbelasting op de omgeving door de nieuwe Groen Gasinstallatie ten opzichte van de vergunde situatie niet zal toenemen. De nieuwe procesvoering is integraal in dit geuronderzoek meegenomen en met de 10e verwerkingslijn, de Groen Gasinstallatie, zal de geuremissie (de hoeveelheid geur die wordt uitgestoten) licht afnemen en ook de geurimmissie (de geurbelasting op de beoordelingspunten) verbetert licht. Dit komt mede doordat de technische voorzieningen die al aanwezig zijn ook voor deze nieuwe verwerkingslijn kunnen worden ingezet.
Het gaat hier om een technisch sterk beheerst proces binnen een bestaand industrieel bedrijf waarbij in dit geval gebruik kan worden gemaakt van aanwezige installaties en technieken zoals een Regeneratieve Thermische Oxidatie installaties (hierna RTO), luchtwassers, afzuiging, en een schoorsteen die bij andere vergistingsinstallaties niet of zelden worden toegepast. 16 Geur wordt daarbij volgens het provinciaal geurbeleid ingedeeld naar hedonische categorieën. Bij deze categorisering wordt dus juist gekeken naar de mate van hinderlijkheid van geur en daarbij is rekening gehouden met de geuruitstoot van de nieuwe verwerkingslijn. Omdat het een gesloten proces betreft waarvoor de bestaande emissiepunten worden gebruikt, is er ook geen sprake van andere (meer hinderlijke) geur. De maximale productiecapaciteit is niet in het bestemmingsplan vastgelegd. De via het milieuspoor vergunde maximale verwerkingscapaciteit van de inrichting is 700.000 ton en uit de aanvraag blijkt dat dit niet verandert en dat in de Groen Gasinstallatie 140.000 ton hiervan door middel van vergisting zal worden omgezet in groen gas. De gemeente heeft geen geurregels. Alleen in het kader van een goede ruimtelijke ordening kan -voor zover de planologische afwijking hiertoe aanleiding geeft- geur als ruimtelijke effect in beschouwing worden genomen.
De hoge bouwwerken waarvoor de afwijking nodig is zijn zelf geen relevante geurbron. De vergisters en opslagtanks vormen net zoals de biogasbuffer een gesloten systeem en ook de aanvoer van het vloeibare slacht- en ander afval gebeurt via gesloten tankauto’s. Het nieuwe gebouw bij de Groen Gasinstallatie is niet in strijd met het bestemmingsplan. Geuremissie wordt zoveel mogelijk voorkomen door hoog geconcentreerde ventilatiestromen af te zuigen en via de bestaande RTO te verbranden. De overige ventilatiestromen worden via een viertraps chemische wasser ontgeurd en voor de emissie wordt de bestaande hoge schoorsteen van de BHV-fabriek benut. Ook op deze bouwwerken heeft de vvgb geen betrekking. Conclusie De bedrijfsvoering zoals aangevraagd is ruimtelijk beoordeeld. De raad heeft daarbij de onderzoeken naar de gevolgen van de aangevraagde bedrijfsvoering bij de beslissing op de vvgb betrokken. De geurhinder is berekend en blijft ten opzichte van de vastgelegde vergunde situatie ongewijzigd maar is ten opzichte van het moment dat de raad het bestemmingsplan vaststelde al sterk verbeterd.
Hierbij is nota gemaakt van de in de ontwerp-omgevingsvergunning opgenomen emissievoorschriften voor de RTO en de schoorsteen van de BHV-lijn die een extra garantie bieden op een goede bescherming voor de leefomgeving (en waarover wij in onze zienswijze een positieve opmerking hebben gemaakt). Zoals in hoofdstuk 4 van deze reactienota al is vermeld, is dit huidige aanvaardbare hinderniveau al een aanzienlijke verbetering van de milieubelasting van het reeds eerder bestemde milieuhinderlijk bedrijf en is het niet aan de gemeente om de milieutoets opnieuw te doen. Er is geen aanleiding om de aangevraagde afwijking vanwege het aspect geur in strijd met een goede ruimtelijke ordening te achten. Indiener van de zienswijze heeft dit ook niet aangetoond. Toename vrachtverkeer is in strijd met goede ruimtelijke ordening 11. Met de uitbreiding van Sonac zal er sprake zijn van extra verkeersbewegingen in en rond het dorp van zwaar vrachtverkeer. De huidige situatie vormt al een aanzienlijke verkeersbelasting voor het dorp Sumar. De raad lijkt dit in zijn geheel niet getoetst te hebben. De overlast zal ontegenzeggelijk nog groter worden en het extra verkeer heeft gevolgen voor de verkeersdruk, de veiligheid en de luchtkwaliteit. Dit had de raad in het kader van een goede ruimtelijke ordening mee moeten wegen. 12. Er is een toename van geluid op de woningen.
Hierbij wordt verwezen naar een gezoneerd bedrijventerrein en de toetsnormen maar dit is niet voldoende omdat getoetst moet worden aan een goede ruimtelijke ordening. Ook is de zonering niet getoetst aan de richtafstanden van de VNG en de piekgeluiden en is het extra vrachtwagenverkeer niet in de beoordeling meegenomen. De 17 gemeenteraad had de cumulatieve geluidsbelasting in de ruimtelijke beoordeling mee moeten nemen. Beoordeling argument 11. Zoals in hoofdstuk 4 in het onderdeel geluid, verkeer en verkeerssituatie is toegelicht leidt de ontsluiting van het industrieterrein niet tot een verkeersbelasting door het dorp Sumar. De verkeersstructuur is met de komst van de Centrale As juist om het dorp gelegd en het industrieterrein is direct via de rotonde te bereiken. De keuze voor de ontsluiting van het industrieterrein is al planologisch in het Inpassingsplan van de Centrale As gemaakt en hoeft niet bij elke uitbreiding of verandering van een bedrijf opnieuw te worden afgewogen. Alleen nieuwe relevante en substantiële verkeerseffecten die de situatie fundamenteel wijzigen kunnen bij de beoordeling worden betrokken. Op basis van de aanvraag en de bij de aanvraag ingeleverde stukken heeft de raad geoordeeld dat de verkeersbewegingen akoestisch kunnen worden ingepast en dat dit geen akoestisch effect heeft op de woningen.
De gemodeleerde verkeersbewegingen op het terrein van Sonac zullen bij geen enkele woning tot een verhoging van de geluidsbelasting leiden. De aangepaste infrastructuur kan dit verkeer prima kan verwerken en de aard van de verkeersstroom met de 10e verwerkingslijn ook niet zal veranderen. Deze zeer beperkte toename van het verkeer op de openbare weg leidt niet tot een akoestisch effect waardoor het woon- of leefklimaat in de directe omgeving van deze weg zou verslechteren. De verkeerssituatie is meegewogen en ook op dit onderdeel is het plan niet in strijd met een goede ruimtelijke ordening. Beoordeling argument 12. De bewering dat er sprake zou zijn van een toename van geluid op woningen dient genuanceerd te worden. Bij één rekenpunt is er een lichte verhoging van 0,57dB die wordt afgerond op 1 dB maar dit rekenpunt ligt aan de zijde van de brug in het weiland. Bij woningen is geen sprake van een significante toename van de geluidsbelasting. Zoals in hoofdstuk 4 in het onderdeel geluid, verkeer en verkeerssituatie toegelicht, is er sprake van een wettelijk geluidgezoneerd industrieterrein. Deze keuze heeft de raad in het verleden gemaakt zodat milieuruimte wordt gecreëerd en gereserveerd voor bedrijven en woonfuncties afdoende worden beschermd. Dit is een specifiek, exclusief en uitputtend stelsel van geluidbeheersing (de zonebewaking).
De VNG-brochure “Bedrijven en milieuzonering” mist hierdoor juridische relevantie: de systematiek van de vml. Wet geluidhinder en de vastgestelde zonegrenzen treden hiervoor in de plaats. De FUMO is namens de gemeente zonebeheerder en door de FUMO is bevestigd dat het bedrijf blijft opereren binnen de al vergunde geluidsruimte en past binnen de vastgestelde zonecontour. Omdat de geluidzone rondom een gezoneerd industrieterrein betrekking heeft op het totale geluid van de inrichtingen op het industrieterrein betekent dit dat de gezamenlijke geluidbelasting van de bedrijven op het industrieterrein binnen de geluidsruimte blijft. Uit het door adviesbureau DGMR opgestelde geluidsrapport waarin de gehele inrichting is beschouwd blijkt dat het effect van de toevoeging van de 10e verwerkingslijn een rekenkundig zeer lichte toename (tot 0,2 dB) voor een tweetal woningen in de avondperiode betekent. Deze geluidtoename wordt in het akoestisch onderzoek als niet significant beoordeeld. Deze berekende geluidsbelasting komt ook bij andere woningen in de omgeving voor en gelet op de zeer beperkte feitelijke toename van 0,2 dB bij 2 woningen is er geen relevante geluidsverandering en heeft dit ook geen relevante consequenties voor de cumulatieve geluidssituatie. De gewijzigde activiteiten passen 18 akoestisch binnen het zonemodel en kunnen in het zonebeheersmodel worden opgenomen.
Ook vanwege geluid is er geen strijd met een goede ruimtelijke ordening. Conclusie De verkeerssituatie is ruimtelijk beoordeeld. Met de aanleg van de Centrale As is de verkeerssituatie aanzienlijk verbeterd. Dit was een investering in de leefbaarheid van Sumar en de bereikbaarheid van het bedrijventerrein. De infrastructuur is geschikt om deze verkeersstromen te verwerken en de 10e verwerkingslijn zorgt ook niet voor meer of ander verkeer. De zeer beperkte toename van het verkeer op de openbare weg leidt niet tot een akoestisch effect waardoor het woon- of leefklimaat in de directe omgeving van deze weg verslechtert. Bij woningen betekenen de gemodeleerde extra verkeersbewegingen geen verhoging van de resultaten en er is ook geen significante toename van de geluidsbelasting van het geluid van de totale inrichting. Verder past dit bedrijf inclusief de verandering in het geluidzonemodel en binnen de al vergunde milieuruimte. Er is sprake van een rekenkundig zeer lichte toename van 0,2 dB voor de avondperiode maar dit is niet significant en is geen relevante verandering van de geluidssituatie. De gemeenteraad mag bij de beoordeling van een goede ruimtelijke ordening uitgaan van deze onderzoeken en gegevens en hoeft de milieutoets niet opnieuw te doen.
Er is geen aanleiding om de aangevraagde afwijking vanwege het aspect geluid in strijd met een goede ruimtelijke ordening te achten. Indiener van de zienswijze heeft dit ook niet aangetoond. 5.2 zienswijzen van een inwoner van Burgum (bijlagen 1-C en 1-D) Op 29 juni 2026 is door GS een zienswijze (bijlage C) van een inwoner van Burgum doorgestuurd die expliciet is gericht op het onderdeel vvgb Sonac Burgum. De andere zienswijze (bijlage D) die GS van deze inwoner heeft ontvangen is van 21 juni 2026 en gaat over de milieuaspecten van de aanvraag. Indiener stelt hierover een groot aantal vragen die door GS dienen te worden beantwoord. Omdat deze zienswijze door GS wel aan de gemeente is doorgezonden, is deze zienswijze ook doorgenomen en zal alleen worden ingegaan op de verbazing waarom eisen worden gesteld aan de bouw van een bouwwerk terwijl dit een bevoegdheid van de gemeente zou zijn. De zienswijze van 29 juni 2026 bevat 1 stelling of vraag: Geur Geur is een aspect van goede ruimtelijke ordening en dit kan dientengevolge betekenen dat de gemeenteraad de vvgb kan weigeren. De stelling wordt onderbouwd door te verwijzen naar artikel 3.1.6 Bro en te verwijzen naar de toelichting waarin staat dat het doel blijft om de geuruitstoot in de toekomst te verminderen.
Indiener trekt daarbij de conclusie dat het daarom een aspect van goede ruimtelijke ordening betreft en verwijst daarbij naar een tweetal uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Beoordeling stelling/vraag Op grond van artikel 3.1.6 Bro is de toelichting bij een bestemmingsplan een onderdeel van de onderbouwing en motivering van het bestemmingsplan. Maar de toelichting is juridisch niet bindend. Een in toelichting opgenomen doelstelling is geen zelfstandige, juridische norm waaraan een toekomstige ontwikkeling kan worden getoetst. 19 Zoals in hoofdstuk 4 onderdeel geur al is geschreven, heeft de raad bij het bestemmen van het bedrijf rekening gehouden met het feit het bedrijf een aanzienlijke geurbelasting met zich meebrengt. De raad heeft daarbij de in het kader van het IMZ-project verminderde geurbelasting die destijds milieutechnisch ook is vastgelegd planologisch geaccepteerd. De raad heeft niet gekozen voor beëindiging of beperking van de bedrijfsbestemming en de gemeente heeft de beleidslijn geur Burgum/Sumar 2005 medeondertekend met als consequentie dat geen nieuwe woonfuncties binnen die geurcontour zijn toegestaan. Dat betekent overigens niet, dat niet gewerkt is aan de wens van de gemeente om de geurbelasting nog verder af te laten nemen.
In de notitie geurbeleid en geurnormering rond Sonac Burgum die als bijlage G bij deze reactienota is gevoegd, wordt uitvoerig uitgelegd dat het niet bij de 70% doelstelling uit het verleden is gebleven. De geuremissie is nog verder afgenomen waardoor de woon- en leefsituatie nog verder is verbeterd. In de memo staat verder dat wat in de toelichting over geur en een geurcontour is geschreven al lang niet meer actueel is. In de overweging 3.8 bij de ontwerpbeschikking is uitvoerig uitgelegd wat het juridische toetsingskader voor geur is en hoe GS dit kader voor dit initiatief heeft getoetst. Hierbij is niet alleen gekeken naar gewijzigde geurbronnen maar ook naar de impact op bestaande geurbronnen en de totale geuremissie in relatie tot het provinciale geurbeleid en de vergunde geurnormen. Door Olfasense is hiervoor een geuronderzoek aangeleverd. Dit alles neemt niet weg dat geur bij de beoordeling van een vvgb een relevant ruimtelijk aspect kan zijn. Dit is in hoofdstuk 3 van deze reactienota (beoordelingskaders) ook beschreven. Hierbij is ook de kanttekening geplaatst dat de gemeente de milieutoets niet herhaalt en dat de beoordeling beperkt is tot de ruimtelijke gevolgen van de afwijking waarbij de gemeenteraad de onderzoeksresultaten mag betrekken die in het kader van de aanvraag zijn verstrekt.
Uit het geuronderzoek blijkt dat de geurbelasting op de omgeving door de nieuwe Groen Gasinstallatie ten opzichte van de vergunde situatie niet zal toenemen. De nieuwe procesvoering is integraal in dit geuronderzoek meegenomen en met de 10e verwerkingslijn zal de geuremissie (de hoeveelheid geur die wordt uitgestoten) licht afnemen en ook de geurimmissie (de geurbelasting op de beoordelingspunten) verbetert licht. Dit komt mede doordat de technische voorzieningen die al aanwezig zijn ook voor deze nieuwe verwerkingslijn kunnen worden ingezet. Het gaat hier om een technisch sterk beheerst proces binnen een bestaand industrieel bedrijf waarbij in dit geval gebruik kan worden gemaakt van aanwezige installaties en technieken zoals een Regeneratieve Thermische Oxidatie installaties (hierna RTO), luchtwassers, afzuiging en een schoorsteen die bij andere vergistingsinstallaties niet of zelden worden toegepast. Geur wordt daarbij volgens het provinciaal geurbeleid ingedeeld naar hedonische categorieën. Bij deze categorisering is ook gekeken naar de mate van hinderlijkheid van geur en daarbij is rekening gehouden met de geuruitstoot van de nieuwe verwerkingslijn. Omdat het een gesloten proces betreft waarvoor de bestaande emissiepunten worden gebruikt, is er ook geen sprake van andere (meer hinderlijke) geur. De maximale productiecapaciteit is niet in het bestemmingsplan vastgelegd.
De via het milieuspoor vergunde maximale verwerkingscapaciteit van de inrichting is 700.000 ton en uit de aanvraag blijkt dat dit niet verandert en dat in de Groen Gasinstallatie 140.000 ton hiervan door middel van vergisting zal worden omgezet in groen gas. 20 De gemeente heeft geen geurregels. Alleen in het kader van een goede ruimtelijke ordening kan -voor zover de planologische afwijking hiertoe aanleiding geeft- geur als ruimtelijke effect in beschouwing worden genomen. De hoge bouwwerken waarvoor de afwijking nodig is zijn zelf geen relevante geurbron. De vergisters en opslagtanks vormen net zoals de biogasbuffer een gesloten systeem en ook de aanvoer van het vloeibare slacht- en ander afval gebeurt via gesloten tankauto’s. Het Groen Gasgebouw is niet in strijd met het bestemmingsplan. Geuremissie wordt voorkomen door hoog geconcentreerde ventilatiestromen af te zuigen en via de bestaande RTO te verbranden en de overige ventilatiestromen worden via een viertraps chemische wasser ontgeurd en voor de emissie wordt de bestaande hoge schoorsteen van de BHV-fabriek te benutten. Ook hierop heeft de vvgb geen betrekking. De verbazing in de aan de provincie gestuurde zienswijze over voorwaarden over de bouw kan eenvoudig worden weggenomen. GS is bij deze inrichting het bevoegd gezag voor de Wabo-vergunningsactiviteiten en dus ook voor de bouwactiviteit.
Alleen voor het planologische deel is een vvgb van de gemeenteraad nodig. Deze figuur is in de wet opgenomen omdat de gemeenteraad verantwoordelijk is voor de ruimtelijke ordening in de gemeente. GS volgt de vvgb en is de vvgb onder voorwaarden afgegeven, dan worden deze voorwaarden in de vergunning verwerkt. Het is dus terecht dat GS over het bouwen van een bouwwerk voorwaarden in de ontwerp-vergunning heeft opgenomen. Conclusie De bedrijfsvoering zoals aangevraagd is ruimtelijk beoordeeld. De raad heeft daarbij de onderzoeken naar de gevolgen van de aangevraagde bedrijfsvoering bij de beslissing op de vvgb betrokken. De geurhinder is berekend en blijft ten opzichte van de vastgelegde vergunde situatie ongewijzigd, maar is ten opzichte van het moment dat de raad het bestemmingsplan vaststelde al sterk verbeterd. Hierbij is nota gemaakt van de in de ontwerp-omgevingsvergunning opgenomen emissievoorschriften voor de RTO en de schoorsteen van de BHV-lijn die een extra garantie bieden op een goede bescherming voor de leefomgeving (en waarover wij in onze zienswijze een positieve opmerking hebben gemaakt). Zoals in hoofdstuk 4 van deze reactienota al is vermeld, is dit huidige aanvaardbare hinderniveau al een aanzienlijke verbetering van de milieubelasting van het reeds eerder bestemde milieuhinderlijk bedrijf en is het niet aan de gemeente om de milieutoets opnieuw te doen.
Er is geen aanleiding om de aangevraagde afwijking vanwege het aspect geur in strijd met een goede ruimtelijke ordening te achten. GS is bevoegd gezag voor de vergunning en dus ook voor de bouwactiviteiten en het toezicht hierop. Er is een vvgb nodig omdat van het bestemmingsplan/tijdelijk omgevingsplan wordt afgeweken en de bevoegdheid om op de vvgb te besluiten ligt bij de gemeenteraad. Het besluit van de gemeenteraad wordt door GS in de vergunning verwerkt. 5.3 zienswijze van een inwoner van Burgum (bijlage 1-E) Op 26 juni (datum hernieuwde toezending met een addendum) heeft een inwoner van Burgum een zienwijze bij GS ingediend. Ook deze zienswijze is aan de gemeente doorgestuurd. De zienswijze heeft overduidelijke AI kenmerken. De opbouw, de lengte van de tekst, de algemene formuleringen die inhoudelijk niets zeggen over het ontwerpbesluit en het project en de vele verwijzingen naar wetgeving en jurisprudentie die onjuist zijn of in deze context niet passen maken dat de zienswijze niet leesbaar en onnavolgbaar is. 21 Enkele voorbeelden van verwijzingen naar onjuiste jurisprudentie: • | De uitspraak ECLI:NL:RVS:2018:3696 gaat bv.
helemaal niet over de zelfstandige betekenis van geurhinder en het woord 'geur' komt in deze uitspraak zelfs niet voor; • | De uitspraak ECLI:NL:RVS:2020:530 gaat niet over geurbelasting en klachtenhistorie en de woorden 'geur' en 'klacht' komt in deze uitspraak zelfs niet voor; • | De uitspraak ECLI:NL:RVS:2019:282 gaat niet over een milieubelaste situatie maar over een asielaanvraag. Enkele voorbeelden van verwijzingen naar in deze context misplaatste jurisprudentie: • | HvJ, 7 september 2004, C-127/02 Waddenzee; • | De uitspraak ECLI:NL:RVS:2022:3159 (Porthos). Wordt AI voor het indienen van een zienswijze gebruikt, dan moet de gebruiker zelf beoordelen of wat door AI is gegenereerd ook gebruikt kan worden. Het is niet aan de gemeente om deze fouten in de zienswijze te corrigeren. Het is ondoenlijk om deze zienswijze en de hierbij behorende bijlagen stellinggewijs van commentaar te voorzien. Daarom zullen wij volstaan met een thematische behandeling. Een deel van de thema’s is ook al behandeld in het algemene deel van deze reactienota en hiernaar wordt dan ook verwezen. Belanghebbendheid Het is voor het indienen van een zienswijze niet nodig om een belang aan te tonen. Bij een uitgebreide omgevingsvergunning mag eenieder een zienswijze indienen. Het Varkens in Nood-arrest bevestigt dit. Ook in de publicatie is opgenomen dat eenieder een zienswijze kan indienen.
Gewijzigde aanvraag Zolang er geen ontwerpbesluit ter inzage is gelegd, is er ruimte om een aanvraag te wijzigen mits dit niet leidt tot een wezenlijk andere aanvraag. GS is bevoegd gezag en heeft de aanvraag inclusief de wijzigingen in behandeling. De gemeenteraad gaat over de vvgb. De voorgenomen weigering van de vvgb van 14 december 2023 zag niet op deze aangepaste aanvraag waarbij met een aantal wijzigingen wordt beoogd tegemoet te komen aan de bedenkingen van de gemeenteraad. GS kan deze wijzigingen niet zelf beoordelen, want dit is de planologische beslisruimte van de gemeenteraad. Daarom is het ook logisch dat de raad is gevraagd of een vvgb voor de gewijzigde aanvraag kan worden verleend. Externe veiligheid Bij de aanvraag zit een uitgebreide veiligheidsanalyse die ook aan de Veiligheidsregio en de brandweer om advies is voorgelegd. Daarnaast is ook nog een memo Interne veiligheidsafstanden Groen Gasinstallatie opgesteld om te toetsen aan de NEN-EN ISO 24252:2022. Ook wordt voldaan aan de PGS-richtlijnen (Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen) en de NEN-norm voor “biogassystemen-Niet-huishoudelijk en niet vergassing”. In de ontwerp-vergunning zijn verder nog voorwaarden opgenomen over de aanwezigheid van een calamiteitenplan zodra de biogasinstallatie in gebruik wordt genomen en de maximale hoeveelheid van gevaarlijke stoffen en de wijze van opslag.
In het mer-beoordelingsbesluit wordt dit ook nog nader toegelicht. De installatie heeft geen biogasopslag maar alleen procesvolume. Bovendien kan de installatie bij calamiteiten drukloos worden gemaakt. Aan het aspect (externe) veiligheid is uitgebreid aandacht besteed en er zijn veiligheidsbeoordeling gedaan door de FUMO, de veiligheidsregio en andere 22 veiligheidsexperts. Er is geen aanleiding om de aangevraagde afwijking vanwege het aspect externe veiligheid in strijd met een goede ruimtelijke ordening te achten. Geur en geurhistorie en een integrale beoordeling Zoals in hoofdstuk 4 onderdeel geur al is geschreven, heeft de raad bij het bestemmen van het bedrijf rekening gehouden met het feit het bedrijf een aanzienlijke geurbelasting met zich meebrengt. De raad heeft daarbij de in het kader van het IMZ-project verminderde geurbelasting die milieutechnisch is vastgelegd planologisch geaccepteerd. De raad heeft niet gekozen voor beëindiging of beperking van de bedrijfsbestemming en de gemeente heeft de beleidslijn geur Burgum/Sumar 2005 medeondertekend met als consequentie dat geen nieuwe woonfuncties binnen die geurcontour zijn toegestaan. Dat betekent overigens niet, dat niet gewerkt is aan de wens van de gemeente om de geurbelasting nog verder af te laten nemen.