Bijlage 1 - Conceptjaarstukken 2023 WM8KTD
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
Inhoudsopgave Inhoudsopgave................................................................................................................... 2 1 JAARVERSLAG EN REKENING IN VOGELVLUCHT.................................................................... 4 1.1 Inleiding ....................................................................................................................... 5 1.2 Leeswijzer .................................................................................................................... 6 1.3 2023 in vogelvlucht ..................................................................................................... 8 2 BESLUITVORMING .............................................................................................................. 13 3 JAARVERSLAG.................................................................................................................... 14 3.1 Ontwikkelingen .......................................................................................................... 15 3.2 Programma's .............................................................................................................. 23 0. Bestuur en ondersteuning......................................................................................... 23 1.
Veiligheid ................................................................................................................. 24 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ................................................................................. 24 3. Economie .................................................................................................................. 25 4. Onderwijs ................................................................................................................. 25 5. Sport, cultuur en recreatie ........................................................................................ 26 6. Sociaal domein ......................................................................................................... 27 7. Volksgezondheid en milieu....................................................................................... 30 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ........................... 31 Overhead ...................................................................................................................... 31 3.3 Paragrafen.................................................................................................................. 32 A - Lokale heffingen .....................................................................................................
32 B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................. 32 C - Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 34 D - Financiering ........................................................................................................... 35 E - Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 37 F - Verbonden partijen ................................................................................................. 50 G - Grondbeleid ........................................................................................................... 50 H - Wet open overheid.................................................................................................. 51 4 JAARREKENING .................................................................................................................. 53 4.1 Balans ........................................................................................................................ 54 Toelichting op de balans .............................................................................................. 56 Waarderingsgrondslagen ............................................................................................ 56
Werkmaatschappij 8KTD
2
Jaarstukken 2023
Resultaatbepaling ...................................................................................................... 58 Activa ......................................................................................................................... 59 Passiva ....................................................................................................................... 64 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................ 68 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ................................................................ 68 4.2 Baten en lasten........................................................................................................... 69 4.3 Verantwoording Wet Normering Topinkomens ........................................................... 79 4.5 Controleverklaring accountant ................................................................................... 81
Werkmaatschappij 8KTD
3
Jaarstukken 2023
1 JAARVERSLAG EN REKENING IN VOGELVLUCHT
Werkmaatschappij 8KTD
4
Jaarstukken 2023
1.1 Inleiding De Werkmaatschappij 8KTD is een organisatie die samenwerkt met de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel om verschillende taken uit te voeren. Deze taken worden betaald met geld van de gemeenten. We hebben de (concept)jaarrekening van de Werkmaatschappij gemaakt om te laten zien wat er in 2023 is gedaan. Dit doen we volgens de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Om de jaarrekening te maken, hebben we gekeken naar de begroting van 2023 en eventuele veranderingen daarin. De Raad beslist over veranderingen in het (financiële) plan van de Werkmaatschappij. Hieronder ziet u hoe dit werkt:
Werkmaatschappij 8KTD
5
Jaarstukken 2023
1.2 Leeswijzer Vooraf De jaarstukken zijn belangrijk voor de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Ze geven aan wat de gemeenten willen bereiken en hoeveel geld dat mag kosten. Dit wordt vertaald in een opdracht voor de Werkmaatschappij. De jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. JAARVERSLAG In het jaarverslag staat centraal wat er is gedaan en hoeveel dat heeft gekost. JAARREKENING De jaarrekening gaat over de financiën. Hierin wordt verantwoord hoe het financieel is gegaan bij de Werkmaatschappij. In de leeswijzer staat wie welke rol heeft en hoe de jaarstukken zijn ingedeeld.
Wie doet wat bij de Werkmaatschappij? Rol van het Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur De Werkmaatschappij heeft een Algemeen Bestuur (AB) en een Dagelijks Bestuur (DB) die zorgen voor het bestuur van de organisatie. Het AB bestaat uit alle leden van beide colleges van Burgemeester en Wethouders. Het DB bestaat uit enkele leden daarvan. De directie ondersteunt hen hierbij. Rol van de gemeenteraad De
gemeenteraden
van
Achtkarspelen
en
Tytsjerksteradiel
hebben
invloed
op
de
Werkmaatschappij. Het DB en AB moeten hen informeren en verantwoording afleggen over wat er gebeurt binnen de Werkmaatschappij. De gemeenteraden krijgen vooraf de begroting en achteraf de jaarrekening toegestuurd. Zo kunnen zij hun mening geven over de begroting en indien nodig bezwaar maken bij Gedeputeerde Staten. De gemeenteraden hebben ook invloed op de bijdragen die zij leveren aan de Werkmaatschappij. Dit gebeurt op basis van de begrotingen van de gemeenten die in het najaar worden vastgesteld. Dit wordt direct vertaald naar een gewijzigde begroting van de Werkmaatschappij. Op deze manier geven de gemeenteraden indirect toestemming voor de begroting van de Werkmaatschappij. algemeen bestuur (AB)
dagelijks bestuur (DB)
informeren
besturen
wat doen we.
verantwoorden
wat hebben we
wat is onze opdracht en wat mag het kosten.
verantwoorden
wat is bereikt en hoeveel kostte het.
Werkmaatschappij 8KTD
gedaan.
6
Jaarstukken 2023
Opbouw van de jaarstukken In de jaarstukken staan de financiële gegevens van het afgelopen jaar. Dit is verdeeld in drie hoofdstukken: "2023 in Vogelvlucht", "Jaarverslag" en "Jaarrekening". In "2023 in Vogelvlucht" vindt u een korte samenvatting van de financiële ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Het "Jaarverslag" bestaat uit verschillende programma's en paragrafen die ook in de Begroting voorkomen. De programma's laten zien welke taken er zijn uitgevoerd en hoeveel dat heeft gekost. De paragrafen geven extra informatie over de programma's. In de "Jaarrekening" vindt u de balans en de inkomsten (baten) en uitgaven (lasten) van het afgelopen jaar. Ook staan hier de verantwoordingen van het bestuur en de accountant.
Werkmaatschappij 8KTD
7
Jaarstukken 2023
1.3 2023 in vogelvlucht OM TE BEGINNEN De Werkmaatschappij is een middelgrote organisatie. We werken vooral op twee plekken: de gemeentehuizen in Buitenpost en Burgum. Daar doen we taken die horen bij wat de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel ons hebben gevraagd. In dit verslag vertellen we in het kort wat we hebben gedaan en wat dat heeft gekost. We weten dat we werken met geld van de gemeenschap en we willen daar duidelijk over zijn. Met dit jaarverslag willen we laten zien wat we precies hebben gedaan en hoe we het geld hebben gebruikt.
PROGRAMMA'S EN TAAKVELDEN De Werkmaatschappij heeft inkomsten door de bijdrage van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Deze bijdrage staat in de begroting en het jaarverslag van de gemeentes onder verschillende programma's en taakvelden. Dit moet van de wet. De begroting en het jaarverslag van de Werkmaatschappij zijn op dezelfde
manier
ingedeeld
als
die
van
Achtkarspelen
en
Tytsjerksteradiel. Zo is het makkelijker om te begrijpen. Op de volgende pagina kunt u in één oogopslag zien: •
wat we dachten uit te geven
•
wat we echt hebben uitgegeven
We hebben de uitgaven verdeeld in drie categorieën: •
Wonen en werken
•
Samenleving
•
Bestuur en dienstverlening
De inkomsten zijn verdeeld in: •
Bijdragen van Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel
•
Overige inkomsten
Werkmaatschappij 8KTD
8
Jaarstukken 2023
JAARREKENING 2023 IN ÉÉN OOGOPSLAG Deze jaarrekening in één oogopslag geeft u informatie over de inkomsten en uitgaven in 2023 van de Werkmaatschappij.
Begroot
Werkelijk
Verschil
UITGAVEN
52.386
53.112
- 725
Wonen en werken
4.119
4.022
97
494
455
39
Volkhuisvesting, RO en stedelijke vern
3.625
3.568
58
Samenleving
17.598
17.199
400
547
503
44
14.609
14.058
551
Sport, cultuur en recreatie
721
716
5
Veiligheid
742
803
- 61
Volksgezondheid en milieu
979
1.118
- 140
Bestuur en dienstverlening
30.669
31.891
- 1.222
Bestuur en ondersteuning
30.669
31.891
- 1.222
INKOMSTEN
52.386
53.112
725
Bijdrage uit gemeenten
51.917
51.511
- 406
469
1.601
1.132
-
-
-
Economie
Onderwijs Sociaal domein
tableCell9
Overige inkomsten
tableCell9 TOTALEN
Hieronder vindt u een tabel met informatie over de verwachte en werkelijke financiële bijdragen in het jaar 2023. (bedragen x € 1.000)
begr. prim.
wijziging
begr. def.
rekening
verschil
Achtkarspelen
19.304
6.750
26.053
25.854
199
Tytsjerksteradiel
19.522
6.342
25.864
25.657
207
Totaal
38.826
13.091
51.917
51.511
406
Werkmaatschappij 8KTD
9
Jaarstukken 2023
Indeling naar kostensoort We
verdelen
de
Werkmaatschappij
uitgaven voert
en
inkomsten
opdrachten
uit
in
voor
verschillende de
soorten
gemeenten
kosten.
De
Achtkarspelen
en
Tytsjerksteradiel. Dat betekent dat de meeste kosten gaan naar het personeel. Hieronder ziet u hoeveel geld er in verhouding naar andere kosten gaat.
WAARUIT BESTAAT HET RESULTAAT? De Werkmaatschappij heeft minder geld ontvangen dan was verwacht, namelijk € 406.000. De gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel hebben allebei bijgedragen aan de Werkmaatschappij. Dit bedrag is € 25.854.000 voor Achtkarspelen en € 25.657.000 voor Tytsjerksteradiel. Op begrotingsbasis was dit na wijziging € 26.053.000 voor Achtkarspelen en € 25.864.000 voor Tytsjerksteradiel. In de tabel hieronder staat wat extra geld heeft gekost of juist minder geld heeft gekost. In hoofdlijnen worden de voordelen en nadelen uitgelegd. In paragraaf 3.1 wordt dit verder uitgelegd.
Omschrijving
Bedrag
V/N
Overig baten en lasten
€ -232.000 € 100.000 € 538.000
N V V
Totaal lagere bijdragen
€ 406.000
N
Personeelslasten direct ICT kosten
Werkmaatschappij 8KTD
10
Jaarstukken 2023
Personeelskosten In 2023 is per saldo sprake van een nadelig resultaat op de personeelskosten van € 232.000, met name veroorzaakt door de hoge kosten voor ziekteverzuim en het langer openstaan van vacatures dan gewenst als gevolg van de krappe arbeidsmarkt. Per saldo hebben deze ontwikkelingen geleid tot een nadeel in de jaarrekening 2023. ICT In 2023 is er minder geld uitgegeven aan ICT dan gepland. Er was begroot dat er € 3.319.000 uitgegeven zou worden, maar het was uiteindelijk € 100.000 minder. Dit komt doordat drie grote ICT-projecten vertraging hebben opgelopen. Het gaat om het vervangen van belangrijke computerprogramma's voor het sociaal domein, het verbeteren van de financiële software en de telefonie. Deze projecten zijn begonnen in het laatste deel van 2023 en zullen in 2024 afgerond worden. Overige ontwikkelingen Naast de budgetten voor personeelskosten en ICT beschikt de Werkmaatschappij over diverse werkbudgetten voor onder meer de facilitaire diensten, HR, Communicatie en de Gebiedsteams. Per saldo (lasten en baten) is er op deze budgetten over 2023 sprake van een voordeel van € 538.000. De voor- en nadelen betreffen diverse budgetten. In paragraaf 3.1 lichten we de verschillende voor- en nadelen nader toe.
BALANS De balans is een overzicht van alle bezittingen die een organisatie heeft en alle geld dat ze nog moet betalen op een bepaald moment. Dit overzicht laat zien hoe het financieel gaat met de organisatie. De balans bestaat uit twee delen. De twee kanten van de balans Op de linkerkant van de balans staan alle spullen, de bezittingen, die de organisatie heeft. Op de rechterkant staan alle dingen die ze nog moeten betalen, de schulden. Het verschil tussen deze twee dingen is het geld dat de organisatie zelf heeft, het eigen vermogen.
Werkmaatschappij 8KTD
11
Jaarstukken 2023
De balans is in evenwicht De balans laat zien hoe de bezittingen van de organisatie (linkerkant) betaald worden (rechterkant). Het is belangrijk om te weten dat de twee kanten van de balans altijd hetzelfde zijn. Daarom heet het een balans.
Balans per 31 december 2023 (x € 1.000) BEZITTINGEN
2023
2022
SCHULDEN
2023
2022
Bezittingen
1.152
1.063
Eigen vermogen
6.323
-
Voorraden, geld en
14.824
4.910
Schulden
9.653
5.973
15.976
5.973
TOTAAL
15.976
5.973
vorderingen TOTAAL
Werkmaatschappij 8KTD
12
Jaarstukken 2023
2 BESLUITVORMING Wij stellen u voor: •
De conceptjaarstukken 2023 vast te stellen;
•
De conceptjaarstukken 2023 aan de colleges van burgemeester en wethouders en de raden van de deelnemende gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel te verzenden. Zij kunnen binnen tien weken na toezending daarvan aan het Dagelijks Bestuur hun zienswijze schriftelijk doorgeven;
•
De conceptjaarstukken 2023 naar onze accountant te verzenden met het verzoek zo spoedig mogelijk het controlerapport uit te brengen.
Burgum, 7 mei 2024
Het dagelijks Bestuur van de Werkmaatschappij 8KTD, secretaris
voorzitter
M. de Jong
L.J. Gebben
Werkmaatschappij 8KTD
13
Jaarstukken 2023
3 JAARVERSLAG
Werkmaatschappij 8KTD
14
Jaarstukken 2023
3.1 Ontwikkelingen Inleiding Uiteindelijk is de bijdrage aan de Werkmaatschappij € 406.000 lager dan gepland. Dit komt door zowel voordelige als nadelige ontwikkelingen. Hieronder leggen we uit wat deze ontwikkelingen zijn. Dit staat ook samengevat in de tabel hieronder. Omschrijving
Bedrag
V/N
Personeelskosten reguliere bezetting
€
615.000
V
Inleen personeel bij ziekte
€
-985.000
N
Overige personeelskosten
€
138.000
V
Lagere ICT-kosten
€
100.000
V
Voorziening spaarverlof
€
-268.000
N
Voorziening herwaardering functies
€
96.000
V
Vrijval stelpost herwaardering functies
€
215.000
V
Overschrijding vrije ruimte Werkkostenregeling (WKR) 2022 en 2023
€
-115.000
N
Vrijval stelpost overhead
€
149.000
V
Vrijval onderzoeksbudget bezuinigingen c.a.
€
25.000
V
Vrijval frictiekosten ombuigingen
€
245.000
V
Inkoop WMO Participatie
€
20.000
V
Project Toegang SD
€
22.000
V
Bedrijfsvoering Sociaal Domein
€
47.000
V
Gebiedsteams huur en andere kosten
€
-12.000
N
Werkbudget alcohol en drugs
€
10.000
V
Overige kosten belastingen
€
30.000
V
Budget ruimtelijke ordening
€
36.000
V
Hogere abonnements- en portokosten
€
-27.000
N
Lagere kosten catering
€
16.000
V
Informatieveiligheid
€
10.000
V
Lagere kosten Archief
€
34.000
V
Hogere kosten Arbo-activiteiten
€
-55.000
N
Lagere kosten Communicatie
€
50.000
V
Diverse overige verschillen
€
10.000
V
Totaal lagere bijdragen
€
406.000
V
Personeelskosten reguliere bezetting De Werkmaatschappij heeft het afgelopen jaar minder geld uitgegeven aan salarissen en inhuur dan gepland. Dit heeft geleid tot een voordelig resultaat van € 615.000 en betreft zowel de salariskosten van vaste en tijdelijke medewerkers, de kosten van inhuur op formatie en de kosten van voormalig personeel, onder aftrek van ontvangen vergoedingen en aanvullende gelden. De totale begroting voor de personeelskosten bedroeg € 38,3 miljoen. Er zijn 58 medewerkers (dat is ongeveer 10% van het gemiddelde personeelsbestand) vertrokken en 57 nieuwe medewerkers aangenomen. Ook zijn er 136 tijdelijke werknemers ingehuurd omdat het moeilijk is om vacatures te vervullen. Er zijn 88 tijdelijke medewerkers vertrokken.
Werkmaatschappij 8KTD
15
Jaarstukken 2023
Door krapte in de arbeidsmarkt kunnen vacatures moeilijk worden ingevuld en staan deze ook langer open. Als gevolg hiervan moet er vaker worden voorzien in externe inhuur. Medewerkers ervaren hierdoor mede een hoge werkdruk. Het ziekteverzuim is daardoor ook relatief hoog (circa 7,9). In 2020 was dit ongeveer 6%, in 2021 ongeveer 8% en in 2022 ongeveer 10%. Door de vele veranderingen is het lastiger geworden om de bedrijfsvoering goed te regelen, vooral op het gebied van HR, Personeelsadministratie, Facilitaire dienst en ICT. Er zijn dit jaar ook diverse gelden ingezet ter dekking van deze personeelskosten. Denk hierbij
bijvoorbeeld
aan
gelden
vanuit
de
Parlementaire
Ondervragingscommisie
Kinderopvangtoeslag (POK), Nationaal Programma Onderwijs (NPO), Oekraïne, omgevingswet en Energie Armoede. Inleen personeel bij ziekte Op de inleen van personeel bij ziekte is dit jaar een nadelig resultaat behaald van € 985.000. Dit resultaat bestaat uit de kosten van ziektevervanging minus de ontvangen uitkeringen voor ziekte. De totale kosten van ziektevervanging bedroegen in 2023 € 2.242.000. Het gros hiervan vond plaats via externe inleen. De ontvangen uitkeringen (€ 498.000) konden in mindering worden gebracht op deze kosten. Voor de dekking van deze kosten was rekening gehouden met een netto centraal ziektebudget van € 759.000. Voor 2024 is dit netto ziektebudget opgehoogd naar € 968.000. Het totale ziekteverzuim is in 2023 gedaald naar 7,9% na een aantal jaren van stijging. In het najaar van 2023 heeft 8KTD Akademy veel aandacht besteed aan het fysieke en mentale welzijn van medewerkers. Er zijn binnen dit thema vele activiteiten en workshops georganiseerd. Overige personeelskosten Op de overige personeelskosten zoals vorming & opleiding, interne representatie en binding is eveneens een voordeel behaald ten opzichte van de begroting. Dit voordeel bedroeg € 138.000 op een begroting van € 842.000. Dit voordeel komt vooral door lagere kosten van vorming & opleiding. Er hebben minder specifieke trainingen en trajecten plaatsgevonden dan opgenomen in de begroting.
Opvang vluchtelingen Oekraïne In 2023 hebben we in de Werkmaatschappij 2.199 uur besteed aan het opvangen van vluchtelingen uit Oekraïne. Dit heeft € 229.000 gekost. We hebben ook wat extra hulp ingeroepen.
De
kosten
zijn
verdeeld
tussen
de
gemeenten
Achtkarspelen
en
Tytsjerksteradiel op basis van het aantal opvanglocaties. Voor de jaarrekening van 2023 voor beide gemeenten is dit een incidenteel voordeel van € 123.000 voor Achtkarspelen en € 106.000 voor Tytsjerksteradiel. Binnen de beide gemeenten worden deze kosten verantwoord op het project vluchtelingen uit Oekraïne. De woonbegeleiders en locatiemanagers op de opvanglocaties worden rechtstreeks ingehuurd door beide gemeenten.
Werkmaatschappij 8KTD
16
Jaarstukken 2023
Flankerend beleid en voormalig personeel inclusief eigen risico WW. Binnen de Werkmaatschappij zijn er kosten voor (voormalige) medewerkers, die zijn ontstaan omdat ze niet meer bij ons werken. Er zijn afspraken gemaakt om deze medewerkers te helpen bij het vinden van een nieuwe baan. Een deel van deze kosten was al betaald voordat de medewerkers weggingen. Daarvoor hadden we een voorziening. In 2023 is het laatste deel van de voorziening gebruikt om de kosten te betalen. Voorziening spaarverlof Vanaf 1 januari 2022 mogen medewerkers extra verlofuren sparen volgens de CAO. Deze uren kunnen ze later opnemen. Het verlof dat ze sparen, hoeft niet binnen twee jaar te worden opgenomen en daarom moet er volgens de BBV een voorziening worden gemaakt. Hier zijn in het BBV een paar regels voor: 1. Voor het wettelijke verlofsaldo per 31 december wordt geen voorziening getroffen. Doordat dit verlof binnen twee jaar moet worden opgenomen, zal dit saldo niet bovenmatig zijn en geen spaarsaldo betreffen. Hier is sprake van een verplichting van gelijke omvang. 2. Voor het spaarverlof zoals dit vanaf 2022 van toepassing is, moet een voorziening worden opgenomen omdat hier sprake is van een spaarsaldo dat in de tijd, naar verwachting, niet van gelijke omvang zal zijn. In de opbouwjaren zal naar verwachting vooral sprake zijn van toevoegingen en groei van de omvang van het spaarsaldo. 3.
Voor het bovenwettelijke verlof waarvan aangetoond kan worden dat dit een gelijke omvang kent en voor zover dat niet het karakter heeft van overmatige verlofsaldi of spaarsaldi mag geen voorziening te worden opgenomen. Voor het bovenwettelijke verlof dat geen gelijke omvang kent en/of bestaat uit overmatige verlofsaldi of spaarsaldi moet een voorziening worden opgenomen. In 2022 was er een voorziening van € 673.000. In 2023 is deze voorziening gegroeid naar € 941.000. Deze voorziening is bedoeld voor 160 mensen. Elk persoon heeft gemiddeld bijna € 6.000 aan verlofuren gespaard. Dit is in totaal meer dan 21.000 uren, wat 5.000 uren meer is dan in 2022. Voor de jaarrekening van 2023 moet er € 268.000 aan de voorziening worden toegevoegd. Veel medewerkers hebben namelijk verlofuren gespaard vanwege de coronacrisis, hoge werkdruk en weinig personeel op de arbeidsmarkt. Daarnaast wordt er gebruik gemaakt van het wettelijk recht om spaarverlof op te bouwen. Voorziening herwaardering functies
Afhandeling van de herwaarderingsronde van 2022 Vorig
jaar
is
er
besloten
om
€
400.000
opzij
te
zetten
voor
de
jaarlijkse
herwaarderingsronde van 2022. Dit bedrag was gebaseerd op de voorlopige resultaten. Na de definitieve indeling van de herwaardering van functies in 2023, is er uiteindelijk € 193.000 uitbetaald. Voor de voorziening betekent dit dat er een bedrag van € 207.000 kan vrijvallen.
Werkmaatschappij 8KTD
17
Jaarstukken 2023
Herwaarderingsronde van 2023 In 2023 komen 24 functies in aanmerking voor herwaardering. Dit gaat om ongeveer 50 mensen uit verschillende vakgebieden. Het heeft financiële gevolgen van ongeveer € 111.000 per jaar, gebaseerd op voorlopige resultaten. Er wordt nog onderzoek gedaan naar de definitieve indeling. Omdat het om een voorlopig advies gaat en de extra betalingen pas na 2023 plaatsvinden, is dit bedrag nog nodig in de voorziening.
Afhandeling van de voorziening Met de extra betalingen van 2022 en de verwachte betalingen van 2023, blijft er nog € 96.000 over van de opzijgezette € 400.000 (€ 400.000 -/- € 193.000 -/- € 111.000 = € 96.000). Dit bedrag kan vrijvallen ten gunste van 2023. Dit is mogelijk omdat er in de begroting van 2024 voldoende rekening gehouden wordt met de financiële gevolgen van de jaarlijkse herwaarderingsrondes. Vrijval stelpost herwaardering functies In de begroting staat een bedrag gereserveerd voor het geval er geld nodig is voor herwaardering
van
bepaalde
functies.
Maar
omdat
de
uitkomsten
van
de
herwaarderingsronde 2022 en de verwachting over 2023 minder geld kostten dan verwacht, hoeft dit bedrag niet gebruikt te worden. Voor de jaarrekening 2023 betekent dit een incidenteel voordeel van € 215.000. Lagere ICT-kosten In 2023 is er minder geld uitgegeven aan ICT dan gepland. Er was begroot dat er € 3.319.000 uitgegeven zou worden, maar het was uiteindelijk € 100.000 minder. Dit komt doordat drie grote ICT-projecten vertraging hebben opgelopen. Het gaat om het vervangen van belangrijke computerprogramma's voor het sociaal domein, het verbeteren van de financiële software en de telefonie. Deze projecten zijn begonnen in het laatste deel van 2023 en zullen in 2024 afgerond worden. Budget ontvlechtingsproces Voor het ontvlechten van de Werkmaatschappij is er een plan gemaakt. Hierbij worden kosten verwacht van € 6.385.000 tot eind 2024. De kosten worden verantwoord binnen de Werkmaatschappij. In 2023 is er € 62.000 uitgegeven aan met name externe ondersteuning. Het overgebleven bedrag van € 6.323.000 wordt gestort in de bestemmingsreserve en is beschikbaar voor 2024. Inkoop WMO Participatie In de begroting 2023-2026 is geld aan de Werkmaatschappij beschikbaar gesteld voor het regelen van zorg en hulp voor mensen die dat nodig hebben, zoals ouderen en mensen met een beperking. Daarvoor is een plan gemaakt hoe de Werkmaatschappij deze zorg en hulp willen inkopen.
Dit plan wordt ook gebruikt voor het inkopen van hulp voor kinderen en jongeren. De persoon die verantwoordelijk was voor dit project heeft minder tijd nodig gehad dan verwacht. Dit heeft gezorgd voor een besparing van € 20.000.
Werkmaatschappij 8KTD
18
Jaarstukken 2023
Het project loopt tot eind 2023. Daarna gaat het inkopen van hulp voor kinderen en jongeren nog door in 2024. Een deel van het budget dat niet is gebruikt, wordt doorgeschoven naar 2024. Het geld dat overblijft kan terug naar de gemeente. In 2025 wordt opnieuw gekeken wat er nodig is en wat de gemeenten willen. Project Toegang SD We zijn bezig met het project Toegang SD. Dit project is weer opgepakt in 2023. We hebben er hard aan gewerkt om onze dienstverlening zo goed mogelijk te maken en efficiënt te werken. Dit doen we om de inwoners zo goed mogelijk te kunnen helpen. Om ons hierbij te helpen, hebben we hulp van buitenaf ingeschakeld. We hebben minder hulp van deze externe experts nodig gehad dan we dachten. Hierdoor hebben we € 22.000 minder uitgegeven dan we hadden gepland. In 2024 is hiervoor weer regulier budget beschikbaar Bedrijfsvoering Sociaal Domein Binnen het Sociaal Domein hebben we een budget voor algemene kosten om de bedrijfsvoering beter te laten verlopen. Hierbij kunt u denken aan bijvoorbeeld evaluaties en onderzoeken door externe partijen. In 2023 hebben we geen evaluaties en onderzoeken laten doen door externe partijen, wat een voordeel oplevert van € 47.000. Gebiedsteams huur en andere kosten Voor de huurlocatie in Hurdegaryp hebben we een rekening ontvangen voor extra ruimte (60 m2) die we in de periode van 2019 tot en met 2023 hebben gebruikt.
Voor de jaren 2019 t/m 2022 was geen balanspost opgenomen. Voor de jaarrekening 2023 levert dit een incidenteel nadeel op van € 57.000. Vanaf 2024 betalen we deze extra huur elk kwartaal. We hebben in 2023 geen extra locaties of landingsplekken gebruikt naast de bestaande huurlocaties in twee dorpen. Hierdoor hebben we niet alle gelden gebruikt die we hadden gereserveerd voor andere uitgaven, wat een voordeel oplevert van € 45.000. Dit heeft per saldo geleid tot een nadeel van €12.000 voor de jaarrekening. Werkbudget alcohol en drugs In 2023 is het werkbudget voor activiteiten en onderzoek over alcohol en drugs niet gebruikt. Dit komt doordat de projectleider in 2022 stopte, en er daarna niet verder is opgepakt. Hierdoor is er € 10.000 overgebleven. Aan het einde van 2023 is een coördinator Middelengebruik aangenomen. In 2024 wordt er verder gewerkt aan deze activiteiten. Overschrijding vrije ruimte Werkkostenregeling (WKR) 2022 en 2023 Als werkgever mag je je werknemers belastingvrij vergoedingen en verstrekkingen geven tot een bepaald bedrag. Dit noemen we de vrije ruimte Werkkostenregeling (WKR). Als we meer vergoedingen en verstrekkingen geven dan de vrije ruimte, moeten we wel belasting betalen. Als we de vrije ruimte overschrijden moeten we 80% belasting betalen over het bedrag dat we te veel hebben uitgegeven. Voor 2022 en 2023 is de vrije ruimte overschreden.
Daarom hebben we in 2023 extra belasting moeten betalen van € 87.000 voor 2022 en € 28.000 voor 2023. In totaal is dit een nadeel van € 115.000 voor de jaarrekening 2023.
Werkmaatschappij 8KTD
19
Jaarstukken 2023
Vrijval stelpost overhead In de begroting van 2023-2026 was er een bedrag opgenomen voor de kosten van het ondersteunend personeel. Als er meer mensen komen werken bij de organisatie, zijn er ook meer mensen nodig bij bedrijfsvoering. Het is moeilijk om vooraf te bepalen hoeveel ondersteuning er nodig is voor bijvoorbeeld ICT of juridische zaken, dus hebben we een extra bedrag in de begroting gezet (stelpost). Dit bedrag kan worden gebruikt als het nodig is. Voor 2023 was er € 236.000 beschikbaar gesteld, maar er is maar € 87.000 van gebruikt. Dit betekent dat er voor de jaarrekening een eenmalig voordeel van € 149.000 is. Vrijval onderzoeksbudget bezuinigingen c.a. Er was in 2022 geld beschikbaar om het proces van het versturen van facturen te verbeteren en te digitaliseren voor het team Administratie & Belastingen. Dit geld is via de overlopende posten naar 2023 gegaan. Vanwege de komende ontvlechting is er in 2023 niets mee gedaan. Dit betekent dat er in 2023 een voordeel is van € 25.000 voor de jaarrekening. Vrijval frictiekosten ombuigingen In het kader van bezuinigingen hebben beide gemeenten geld beschikbaar gesteld om kosten te dekken die voortkomen uit veranderingen in werkzaamheden (zogenaamde frictiekosten). Dit bedrag was € 245.000 (€ 122.500 per gemeente) voor de periode 20212024.
In 2021 en 2022 is dit geld niet gebruikt en is het weer beschikbaar gekomen voor 2023. Maar nu is op basis van het besluit tot ontvlechting besloten om de bezuinigingen te laten vervallen, dus is het geld voor de frictiekosten ook niet meer nodig. Dit betekent dat er voor de jaarrekening van 2023 een voordeel van € 245.000. Overige kosten belastingen In 2023 is er € 30.000 minder uitgegeven aan kosten en belastingen dan de geplande € 102.000. De werkelijke kosten blijken structureel lager te zijn. Vanaf 2024 zijn de budgetten daarom bijgewerkt en passen ze beter bij de werkelijke kosten. Daarnaast worden van dit budget de kosten betaald voor het maken van bezwaarschriften over de WOZwaarde. Dit hangt af van het aantal bezwaarschriften dat elk jaar wordt ingediend en de beslissing van de commissie die daarover gaat. Budget ruimtelijke ordening In 2023 is er € 36.000 minder uitgegeven aan ruimtelijke ordening dan de geplande € 80.000. De reden voor deze onderschrijding is dat er in 2023 een geschil is geweest met een externe partij. In 2022 is er een aanbestedingsprocedure geweest voor de levering en hosting van panoramabeelden en is hiervoor een overeenkomst gesloten met een externe partij. Maar het bedrijf heeft niet gedaan wat er werd afgesproken. Daarom is er minder geld uitgegeven op dit budget.
Hogere abonnements- en portokosten en overige kosten In 2023 is er € 27.000 meer uitgegeven aan onder meer abonnements- en portokosten. Dit kwam omdat er meer abonnementen moesten worden afgesloten voor juridische zaken ten bedrage van € 6.000.
Werkmaatschappij 8KTD
20
Jaarstukken 2023
Daarnaast zijn de prijzen van het versturen van post verhoogd. Dit heeft geleid tot een overschrijding van € 14.000. De overige kosten laten een overschrijding zien van € 7.000. Lagere kosten catering In 2023 is er € 16.000 minder uitgegeven aan facilitaire diensten catering dan de geplande € 70.000. Dit kwam vooral doordat er minder geld werd besteed aan onderhoud en het kopen van eten en drinken. Er werd bijvoorbeeld minder geld uitgegeven aan koffie en koffiebekers. Ook hoefden de koffiemachines minder vaak gerepareerd te worden omdat er weinig problemen mee waren. Informatieveiligheid In 2023 is er € 10.000 minder geld uitgegeven aan het veilig houden van onze informatie dan de geplande € 40.000. Dit komt doordat er dat jaar geen externe controle is geweest. We hadden in onze begroting elk jaar zo'n controle gepland, maar het hoeft maar eens in de twee of drie jaar. Lagere kosten Archief In 2023 is er voor het archief € 34.000 minder uitgegeven dan de geplande € 45.000. Dit komt doordat er minder geld is uitgegeven door ziekte en/of vertrek van medewerkers die werken met het openbare en semi-statische archief. Ook worden de kosten voor abonnementen en boeken sinds 2023 centraal geboekt en valt het niet meer onder dit budget. Vanaf 2024 is dit aangepast in de begroting.
Hogere kosten Arbo- activiteiten In 2023 is er € 55.000 meer uitgegeven aan Arbo- activiteiten dan gepland. Dit komt doordat er extra inzet van externe Arbo deskundigen ter ondersteuning in reintegratietrajecten van zieke medewerkers in hun terugkeer naar eigen werk of naar ander werk binnen of buiten onze organisatie is geweest. Hierbij kun je denken aan kosten van arbeidsdeskundig onderzoek naar functionele mogelijkheden, vorming en opleiding, maatschappelijke ondersteuning en externe begeleiding bij outplacementtrajecten. Dit zijn wettelijke taken die voortkomen uit de inspanningsplicht die de werkgever op grond van de Arbowetgeving (Wet Poortwachter) heeft om ervoor te zorgen dat de medewerker weer verantwoord aan het werk kan. Lagere kosten Communicatie In 2023 is er minder geld uitgegeven aan Communicatie dan verwacht, namelijk € 50.000 minder. Dat komt door drie dingen. Er was op basis van de Kadernota 2023-2026 in de begroting 2023-2026 geld gereserveerd om actiepunten uit te voeren volgens de communicatiestrategie. Hiervoor is het programma Docufiller gekocht. We wisten dat er daarna veel ontwerpkosten zouden komen om het programma te kunnen gebruiken. Maar toen bleek dat we zouden gaan ontvlechten, is besloten om Docufiller niet te gebruiken. Misschien wordt het later nog wel ingezet.
Docufiller is een programma waarmee je bijvoorbeeld flyers, posters en reclame kunt maken. Vooralsnog is er € 20.000 overgebleven.
Werkmaatschappij 8KTD
21
Jaarstukken 2023
Er is overal meer gebruik gemaakt van digitale uitingen in plaats van drukwerk. Dit heeft geleid tot een besparing van € 10.000. De doelen uit de begroting voor het aantal projecten en burgerinitiatieven zijn nog niet behaald. Hierdoor is er minder geld uitgegeven aan communicatie dan was verwacht. Dit heeft geleid tot een voordeel van € 20.000.
Werkmaatschappij 8KTD
22
Jaarstukken 2023
3.2 Programma's 0. Bestuur en ondersteuning Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 0.10
Mutaties reserves
0.2
Burgerzaken
0.5
Treasury
0.61
OZB woningen
0.62
OZB niet-woningen
0.64
Belastingen overig
0.8
Overige baten en lasten
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de telling.) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
-
6.323
6.323
-
2.558
2.487
2.527
- 40
4
4
1
3
OZB woningen
419
371
383
- 11
OZB niet-woningen
354
373
376
-3
Belastingen overig
102
102
72
30
Overige baten en lasten
11
136
116
21
3.447
9.796
9.796
-1
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
-
6.323
6.323
-
2.558
2.487
2.527
40
4
4
1
-3
OZB woningen
419
371
383
11
OZB niet-woningen
354
373
376
3
Belastingen overig
102
102
72
- 30
Overige baten en lasten
11
136
116
- 21
3.447
9.796
9.796
1
-
-
-
-
Lasten Mutaties reserves Burgerzaken Treasury
Totaal lasten Baten Mutaties reserves Burgerzaken Treasury
Totaal baten Saldo van lasten en baten
Werkmaatschappij 8KTD
23
Jaarstukken 2023
1. Veiligheid Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.2
Openbare orde en veiligheid
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Crisisbeheersing en brandweer
-
-
-
-
Openbare orde en veiligheid
812
742
803
- 61
Totaal lasten
812
742
803
- 61
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Crisisbeheersing en brandweer
-
-
-
-
Openbare orde en veiligheid
812
742
803
61
Totaal baten
812
742
803
61
-
-
-
-
Lasten
Baten
Saldo van lasten en baten
2. Verkeer, vervoer en waterstaat Voor dit programma zijn geen taakvelden van toepassing.
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
-
-
-
-
-
-
-
-
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
-
-
-
-
Totaal baten
-
-
-
-
Saldo van lasten en baten
-
-
-
-
Lasten
Totaal lasten Baten
Werkmaatschappij 8KTD
24
Jaarstukken 2023
3. Economie Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 3.1
Economische ontwikkeling
3.4
Economische promotie
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Economische ontwikkeling
567
439
404
35
Economische promotie
71
55
51
4
Totaal lasten
638
494
455
39
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Economische ontwikkeling
567
439
404
- 35
Economische promotie
71
55
51
-4
Totaal baten
638
494
455
- 39
-
-
-
-
Lasten
Baten
Saldo van lasten en baten
4. Onderwijs Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 4.2
Onderwijshuisvesting
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
-
-
-
-
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
361
547
503
44
Totaal lasten
361
547
503
44
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
-
-
-
-
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
361
547
503
- 44
Totaal baten
361
547
503
- 44
-
-
-
-
Lasten Onderwijshuisvesting
Baten Onderwijshuisvesting
Saldo van lasten en baten
Werkmaatschappij 8KTD
25
Jaarstukken 2023
5. Sport, cultuur en recreatie Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 5.1
Sportbeleid en activering
5.3
Cultuurpresent., -prod. en -participatie
5.7
Openb. groen en (openlucht)recreatie
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Sportbeleid en activering
87
277
254
23
Cultuurpresent., -prod. en -participatie
67
270
248
22
Openb. groen en (openlucht)recreatie
237
174
214
- 40
Totaal lasten
390
721
716
5
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Sportbeleid en activering
87
277
254
- 23
Cultuurpresent., -prod. en -participatie
67
270
248
- 22
Openb. groen en (openlucht)recreatie
237
174
214
40
Totaal baten
390
721
716
-5
-
-
-
-
Lasten
Baten
Saldo van lasten en baten
Werkmaatschappij 8KTD
26
Jaarstukken 2023
6. Sociaal domein Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
6.2
Wijkteams
6.3
Inkomensregelingen
6.4
Begeleide participatie
6.5
Arbeidsparticipatie
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
6.71A
Hulp bij het huishouden (WMO)
6.71B
Begeleiding (WMO)
6.71C
Dagbesteding (WMO)
6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
6.72A
Jeugdhulp begeleiding
6.72B
Jeugdhulp behandeling
6.72C
Jeugdhulp dagbesteding
6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73A
Pleegzorg
6.73B
Gezinsgericht
6.73C
Jeugdhulp met verblijf overig
6.74A
Jeugdhulp behand. GGZ zonder verblijf
6.74B
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
6.74C
Gesloten plaatsing
6.81
Geëscaleerde zorg 18+
6.81B
Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
6.82
Geëscaleerde zorg 18-
6.82A
Jeugdbescherming
6.82B
Jeugdreclasering
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
698
832
762
70
Wijkteams
7.073
5.239
5.035
204
Inkomensregelingen
2.621
2.974
2.724
250
Lasten Samenkracht en burgerparticipatie
Werkmaatschappij 8KTD
27
Jaarstukken 2023
Begeleide participatie
98
-
-
-
Arbeidsparticipatie
246
2.625
2.621
4
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
126
1.408
1.407
1
Maatwerkdienstverlening 18+
1.116
-
-
-
Hulp bij het huishouden (WMO)
-
967
946
21
Begeleiding (WMO)
-
563
563
1
Dagbesteding (WMO)
-
-
-
-
589
-
-
-
Jeugdhulp begeleiding
-
-
-
-
Jeugdhulp behandeling
-
-
-
-
Jeugdhulp dagbesteding
-
-
-
-
Jeugdhulp zonder verblijf overig
-
-
-
-
Pleegzorg
-
-
-
-
Gezinsgericht
-
-
-
-
Jeugdhulp met verblijf overig
-
-
-
-
Jeugdhulp behand. GGZ zonder verblijf
-
-
-
-
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
-
-
-
-
Gesloten plaatsing
-
-
-
-
Geëscaleerde zorg 18+
67
-
-
-
Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
-
-
-
-
Geëscaleerde zorg 18-
50
-
-
-
Jeugdbescherming
-
-
-
-
Jeugdreclasering
-
-
-
-
12.683
14.609
14.058
551
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
698
832
762
- 70
Wijkteams
7.073
5.239
5.035
- 204
Inkomensregelingen
2.621
2.974
2.724
- 250
Begeleide participatie
98
-
-
-
Arbeidsparticipatie
246
2.625
2.621
-4
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
126
1.408
1.407
-1
Maatwerkdienstverlening 18+
1.116
-
-
-
Hulp bij het huishouden (WMO)
-
967
953
- 13
Begeleiding (WMO)
-
563
555
-8
Dagbesteding (WMO)
-
-
-
-
589
-
-
-
-
-
-
-
Maatwerkdienstverlening 18-
Totaal lasten Baten Samenkracht en burgerparticipatie
Maatwerkdienstverlening 18Jeugdhulp begeleiding
Werkmaatschappij 8KTD
28
Jaarstukken 2023
Jeugdhulp behandeling
-
-
-
-
Jeugdhulp dagbesteding
-
-
-
-
Jeugdhulp zonder verblijf overig
-
-
-
-
Pleegzorg
-
-
-
-
Gezinsgericht
-
-
-
-
Jeugdhulp met verblijf overig
-
-
-
-
Jeugdhulp behand. GGZ zonder verblijf
-
-
-
-
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
-
-
-
-
Gesloten plaatsing
-
-
-
-
Geëscaleerde zorg 18+
67
-
-
-
Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
-
-
-
-
Geëscaleerde zorg 18-
50
-
-
-
Jeugdbescherming
-
-
-
-
Jeugdreclasering
-
-
-
-
12.683
14.609
14.058
- 551
-
-
-
-
Totaal baten Saldo van lasten en baten
Werkmaatschappij 8KTD
29
Jaarstukken 2023
7. Volksgezondheid en milieu Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 7.1
Volksgezondheid
7.4
Milieubeheer
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
60
10
-
10
Milieubeheer
1.152
969
1.118
- 150
Totaal lasten
1.212
979
1.118
- 140
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
60
10
-
- 10
Milieubeheer
1.152
969
1.118
150
Totaal baten
1.212
979
1.118
140
-
-
-
-
Lasten Volksgezondheid
Baten Volksgezondheid
Saldo van lasten en baten
Werkmaatschappij 8KTD
30
Jaarstukken 2023
8.
Volkshuisvesting,
Ruimtelijke
ordening
en
stedelijke
vernieuwing Binnen dit programma horen voor zover van toepassing, de volgende taakvelden: 8.1
Ruimtelijke ordening
8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)
8.3
Wonen en bouwen
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
2.765
2.180
2.019
161
532
412
379
33
Wonen en bouwen
1.426
1.033
1.169
- 136
Totaal lasten
4.722
3.625
3.568
58
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
2.765
2.180
2.019
- 161
532
412
379
- 33
Wonen en bouwen
1.426
1.033
1.169
136
Totaal baten
4.722
3.625
3.568
- 58
-
-
-
-
Lasten Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)
Baten Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)
Saldo van lasten en baten
Overhead Binnen dit programma hoort, voor zover van toepassing, het volgende taakveld: 0.4
Overhead
Wat heeft het gekost (door afronding op duizendtallen kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de optelling) (bedragen x € 1.000) Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Overhead
14.686
20.873
22.094
- 1.221
Totaal lasten
14.686
20.873
22.094
- 1.221
Begr. prim.
Begr. def.
Rekening
Verschil
Overhead
14.686
20.873
22.094
1.221
Totaal baten
14.686
20.873
22.094
1.221
-
-
-
-
Lasten
Baten
Saldo van lasten en baten
Werkmaatschappij 8KTD
31
Jaarstukken 2023
3.3 Paragrafen A - Lokale heffingen Omdat de Werkmaatschappij een organisatie is die taken uitvoert voor de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel, worden er geen lokale belastingen geheven door de Werkmaatschappij vanwege de (juridische) aard van deze organisatie.
B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen laat zien hoe goed de Werkmaatschappij financieel gezien in staat is om onverwachte gebeurtenissen op te vangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit twee delen: •
weerstandscapaciteit
•
risicobeheersing.
Met
weerstandscapaciteit
bedoelen
we
alle
manieren
en
middelen
waarop
de
Werkmaatschappij onvoorziene kosten kan betalen. Dit is belangrijk omdat er altijd risico's zijn die niet voorzien kunnen worden maar wel invloed kunnen hebben op de financiële positie van de Werkmaatschappij. In deze paragraaf zullen we het hebben over de weerstandscapaciteit en de risico's die daarbij horen. We laten ook een aantal cijfers zien die iets vertellen over de financiële positie van de Werkmaatschappij.
Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen dat ingezet kan worden om eenmalige tegenvallers op te vangen. In beginsel betreft dit de optelsom van het vrij aanwendbare deel van de reserves en de stille reserves. •
Het vrij aanwendbare deel van de reserves is dat deel van de reserves waarvoor nog geen bestemming is vastgelegd, meestal de Algemene Reserve.
•
De stille reserves hebben betrekking op activa die op de balans lager zijn gewaardeerd dan de marktwaarde en die op korte termijn verkoopbaar zijn. Voor zover op dit moment bekend, hebben wij geen stille reserves.
Incidenteel betekent dat er geld beschikbaar is om eenmalige kosten te betalen. Dit geld komt uit de reserves. De reserves worden alleen gebruikt als er onverwachte kosten zijn.
Werkmaatschappij 8KTD
32
Jaarstukken 2023
De Werkmaatschappij heeft geen Algemene Reserve omdat het geld aan het eind van het jaar wordt afgerekend met de gemeenten. Dit betekent dat er geen geld overblijft om in een reserve te stoppen. Als er toch onverwachte kosten zijn, moeten de gemeenten extra geld bijdragen. In de notitie "reserves en voorzieningen" staat dat de Werkmaatschappij reserves kan vormen als dat nodig is. Voor het jaar 2023 heeft de Werkmaatschappij geld gereserveerd (bestemmingsreserve) voor het ontvlechtingsproces. Ook zijn er nog enkele voorzieningen. Als er onverwachte kosten zijn, moeten de gemeenten extra geld bijdragen om deze kosten te kunnen betalen.
Structurele weerstandscapaciteit Er zijn twee soorten weerstandscapaciteit: structureel en incidenteel. Structureel betekent dat er altijd geld beschikbaar is om onverwachte kosten te betalen zonder dat dit ten koste gaat van de bestaande taken. Voor de Werkmaatschappij is dit niet van toepassing omdat er geen geld overblijft aan het eind van het jaar. De gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel betalen allebei bij tot het maximale bedrag dat nodig is. Daarnaast heeft de Werkmaatschappij geen andere inkomsten die niet gebruikt worden, zoals bijvoorbeeld de OZB. Als er structurele tegenvallers zijn in de begroting dan moeten de gemeenten extra geld bijdragen.
Risico's Niet ieder risico heeft direct gevolgen voor de weerstandscapaciteit. We spreken van een risico als het gaat om •
relatief grote bestaande of toekomstige verplichtingen
•
met een buitengewoon karakter
•
waarbij de omvang en de kans onmogelijk is in te schatten
•
en die niet kan worden afgedekt door een voorziening, verzekering of andere beheersmaatregel.
Risico’s waarvan de financiële tegenvaller lager dan € 100.000 wordt geschat beschouwen we als onderdeel van de reguliere bedrijfsvoering. Daarboven worden ze in de paragraaf weerstandsvermogen meegenomen en beschreven. Gewone risico's, het overschrijden van de begroting, betekenen niet automatisch dat er een beroep wordt gedaan op de weerstandscapaciteit. Als in het begrotingsjaar materiële afwijkingen van de begroting voorkomen dan melden we dit in de begrotingswijzigingen. Dat geldt ook voor de niet in geld uit te drukken risico’s van bijvoorbeeld vertragingen in processen en het niet realiseren van beleidsdoelstellingen.
Werkmaatschappij 8KTD
33
Jaarstukken 2023
Risico's ten laste van de weerstandscapaciteit Voor de Werkmaatschappij kennen we geen risico's.
Kengetallen De Werkmaatschappij kan geen leningen afsluiten of verplichtingen aangaan vanwege de juridische vorm. Alle afspraken en kosten worden rechtstreeks door de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel betaald. Daarom zijn de verplichte kengetallen voor de Werkmaatschappij niet van toepassing.
C - Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen
zijn
alle
spullen
waarvoor
investeringen
nodig
zijn.
Binnen
de
Werkmaatschappij hebben we alleen kapitaalgoederen voor ICT. In de begroting houden we er rekening mee dat we deze kapitaalgoederen goed moeten onderhouden en uiteindelijk vervangen.
Werkmaatschappij 8KTD
34
Jaarstukken 2023
D - Financiering Inleiding Bij treasurybeleid gaat het om het beheren van geld. Het is belangrijk om dit goed te doen omdat het veel geld kan kosten als het niet goed gebeurt. Her Rijk heeft regels opgesteld voor hoe openbare organisaties hun geld moeten beheren. Deze regels staan in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Deze wet zegt ook dat openbare organisaties een treasurystatuut moeten hebben. Treasurybeleid In de wet en ons eigen Treasurystatuut staan regels hoe we moeten omgaan met ons geld. Dit is verplicht volgens de wet Fido. Het gaat erom hoe we ons geld beheren, hoe we het uitgeven
en
hoe
we
de
risico's
daarbij
beperken.
Het
Treasurystatuut
van
de
Werkmaatschappij is vastgesteld door het DB en gebaseerd op het Treasurystatuut van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Schatkistbankieren De Werkmaatschappij is verplicht om geld dat ze niet meteen nodig hebben voor hun werk, in de schatkist van de overheid te bewaren. Elk jaar wordt er een minimumbedrag vastgesteld. Voor 2023 is het minimumbedrag 2% van de begroting tot € 500 miljoen en € 1.000.000 voor de Werkmaatschappij. Het gemiddelde tegoed van de Werkmaatschappij over een kwartaal mag niet hoger zijn dan deze drempel. De tabel hieronder laat zien hoeveel geld de Werkmaatschappij gemiddeld per kwartaal had. Uit de tabel blijkt dat de Werkmaatschappij het drempelbedrag in het kader van het schatkistbankieren niet heeft overschreden. Benutting drempelbedrag SKB (x € 1.000)
Bedragen 2023
Kwartaal 1
67
Kwartaal 2
59
Kwartaal 3
79
Kwartaal 4
89
Gemiddeld
74
Als de rente voor leningen erg verandert, kan dat ervoor zorgen dat de Werkmaatschappij veel meer rente moet betalen aan de bank. Daarom moet de Werkmaatschappij zich aan bepaalde regels houden om dit te voorkomen. De regels heten de kasgeldlimiet en de renterisiconorm en zijn vastgelegd in de wet Fido.
Werkmaatschappij 8KTD
35
Jaarstukken 2023
Kasgeldlimiet Om tekorten op de lopende rekening aan te vullen, leent de Werkmaatschappij tijdelijk geld. Dit soort leningen hebben een heel laag rentepercentage. Er is een maximumbedrag dat de Werkmaatschappij mag lenen als kortlopende schuld, dit heet de kasgeldlimiet. Dit zorgt ervoor dat het risico op hoge rentes voor korte termijn leningen beperkt blijft. Voor 2023 is de kasgeldlimiet vastgesteld op 8,2% van het totale bedrag dat voor dat jaar is begroot. Dit betekent dat de organisatie niet meer dan dit bedrag mag lenen voor korte tijd. Voor 2023 bedraagt de kasgeldlimiet: (x € 1.000)
Begrotingstotaal per 1 januari
38.952
Het door de minister vastgestelde percentage
8,2%
Kasgeldlimiet
3.194
Renterisiconorm In 2023 hoefde de Werkmaatschappij geen geld te lenen voor langere tijd. De Werkmaatschappij werkt voor de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel en krijgt genoeg geld van deze gemeenten om de taken te kunnen uitvoeren. De renterisiconorm, bepaalde regels over het lenen van geld, is dus niet van toepassing.
Werkmaatschappij 8KTD
36
Jaarstukken 2023
E - Bedrijfsvoering Inleiding In deze paragraaf leggen we uit hoe we de Werkmaatschappij runnen en waar we ons op richten. We willen dat de Werkmaatschappij goed werkt en dat we onze doelen kunnen bereiken. We willen de mensen die gebruik maken van onze diensten zo goed mogelijk helpen en het bestuur van onze organisatie en de organisaties zelf zo goed mogelijk ondersteunen. Binnen onze organisatie zijn er twee rollen: de opdrachtgever en de opdrachtnemer. De opdrachtgever is een van de twee gemeenten en wordt vertegenwoordigd door het college van burgemeester en wethouders of de burgemeester. De opdrachtnemer is het Openbaar Lichaam, oftewel de Werkmaatschappij, en wordt vertegenwoordigd door het Dagelijks Bestuur (DB). Risicomanagement In 2022 heeft de Rekenkamer Commissie het rapport 'managen van risico's' afgerond. Dit rapport is goedgekeurd door de raad op 2 juni 2022. Er zijn aanbevelingen gedaan en er is afgesproken om een beleidskader risicomanagement op te stellen waar de aanbevelingen zoveel mogelijk worden opgenomen. In 2023 is het beleidskader Risicomanagement voorgelegd aan beide gemeenteraden en het algemeen bestuur van de Werkmaatschappij. We maken gebruik van de Gemeente Brede Risico Analyse (GBRA) als basis voor ons risicomanagement. Dit omvat onder andere •
het opstellen van een Tax Control Framework om fiscale risico's te beheersen,
•
het uitvoeren en verder ontwikkelen van Verbijzonderde Interne Controles om de financiële rechtmatigheid te waarborgen,
•
het opstellen van een Frauderisico-analyse om risico's op fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik te beheersen en
•
het verder professionaliseren van de Verbetermonitor: een monitoringsysteem om te kunnen sturen op de opvolging van aanbevelingen uit auditrapportages.
Gelet op de huidige werkdruk en onderbezetting van de organisatie is besloten om een groeipad van drie jaar vanaf 2023 te volgen. Dit groeipad zal opnieuw worden beoordeeld in het kader van ontvlechting. Procesoptimalisatie In juni 2023 is er een belangrijke beslissing genomen over de Werkmaatschappij. Dit heeft ook invloed op hoe het beleid straks verder wordt uitgevoerd. Bij de behandeling van de begroting 2024-2027 in beide raden in november is besloten om
de hiervoor opgenomen
taakstellende bezuiniging te schrappen.
Werkmaatschappij 8KTD
37
Jaarstukken 2023
Digitalisering en Informatieveiligheid Met de toenemende digitalisering neemt het belang van informatieveiligheid ook toe. We merken dat de digitale kwetsbaarheden en dreigingen fors toenemen. Ook de complexiteit en de impact van security-incidenten nemen toe op zowel bestuurlijk als uitvoerend niveau. Betrouwbare (en veilige) informatievoorziening is een absolute randvoorwaarde voor een gemeente. Er worden daartoe diverse maatregelen ondernomen, zoals het implementeren van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), die geldt als basisnormenkader binnen alle overheidslagen (Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen) voor informatiebeveiliging. Deze is leidend voor onze organisatie. In 2023 heeft onze organisatie niet te maken gehad met grote incidenten. In 2023 zijn er 44 door medewerkers gemeld. Hiervan betroffen 39 meldingen phishing emails en 5 betroffen beveiligingsincidenten. De meldingen zijn deels via het juiste kanaal (TopDesk) gegaan, bij het merendeel is de CISO direct door de medewerker benaderd. Ongeacht de wijze van de melding, is de stijging van het aantal meldingen een zeer positieve ontwikkeling. Dit duidt erop dat medewerkers beter phishing e-mails herkennen en bij twijfel eerder navraag doen. In 2023: •
zijn de jaarlijkse ENSIA en DigiD audits behaald
•
is de Wpg (Wet politiegegevens) audit afgenomen
•
is Vulnerability Management voor intern onderzoek naar digitale kwetsbaarheden ingericht en ingezet
•
is een meerjaren planning opgesteld om de technische basis stapsgewijs verder te verhogen en/of te verstevigen.
•
Is conditional access (de voorwaarden voor toegang tot gemeentelijke informatie) verder aangescherpt
•
Is een project gestart om privé apparaten te vervangen door de organisatie beheerde apparaten
•
Is gewerkt om de digitale weerbaarheid van de organisatie te verhogen en de ICTinfrastructuur nog veiliger maken.
Informatiebeveiliging en privacy Alle burgers en medewerkers hebben er recht op dat de gemeente zorgvuldig met zijn of haar gegevens omgaan. Vanaf mei 2018 geldt de AVG en per januari 2020 is de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) van kracht. Er zijn in 2023 onder meer (vervolg)stappen gezet door: •
opzoeken betere aansluiting met Concern Control
•
implementatie medewerker awareness met continu karakter
•
opstarten project om toegangsrechten op basis van functie te verbeteren
•
opstarten project voor verbeteren van de In Dienst/Uit Dienst procedure
•
inschrijving VNG/BIZOB aanbesteding voor afname Monitoring & Response
Werkmaatschappij 8KTD
38
Jaarstukken 2023
•
Het periodiek versturen van interne phishing simulaties
•
Het werken met software die interne kwetsbaarheden scant
•
Het verder implementeren van een informatiebeveiligings- en privacybeleidsplan
•
Het
uitvoeren
van
risicoanalyses
en
implementeren
van
informatiebeveiligings-
maatregelen, ook voortkomend uit privacy analyses.
De Functionaris voor de Gegevensbescherming (FG) en de Chief Information Security Officer (CISO) rapporteren elk afzonderlijk over de stand van zaken van Informatiebeveiliging en privacy in hun jaarverslagen. AVG en datalekken In 2023 hebben 27 mensen gevraagd om hun gegevens te bekijken. In de eerste helft van dat jaar waren er veel meer verzoeken dan in voorgaande jaren. Maar in de tweede helft van het jaar was het aantal verzoeken weer normaal. Toch was het aantal verzoeken meer dan twee keer zoveel als daarvoor. We weten niet waarom er zoveel verzoeken waren. In 2023 zijn 25 datalekken geregistreerd, waarbij één datalek is geregistreerd als Wpgdatalek. De datalekken betroffen voornamelijk verkeerd verstuurde informatie (per mail of fysieke post). Na elke melding wordt beoordeeld of er technische of organisatorische aanpassingen gedaan moeten worden om in de toekomst zo veel mogelijk te voorkomen dat eenzelfde soort datalek plaatsvindt.
Werkmaatschappij 8KTD
39
Jaarstukken 2023
Rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur Vanaf 2023 moet het Dagelijks Bestuur (DB) van de Werkmaatschappij verantwoording afleggen over de naleving van regels die belangrijk zijn voor de financiële situatie van de Werkmaatschappij. Dit wordt de rechtmatigheidsverantwoording genoemd. Het gaat bijvoorbeeld om de regels voor subsidies en Europese bestedingen en om situaties waarbij er kosten zijn gemaakt waarvoor geen geld was gereserveerd in de begroting. Het DB is al verantwoordelijk voor de naleving van deze regels, maar vanaf 2023 moet ze hier zelf ook verslag van doen. Om te bepalen of financiën goed gebruikt zijn, zijn er een paar regels waar we ons aan moeten houden: •
We moeten ons aan de afgesproken budgetten houden (begrotingscriterium);
•
Er moeten bepaalde voorwaarden voldaan zijn om het geld te mogen gebruiken (voorwaardencriterium);
•
We mogen het geld niet gebruiken voor andere dingen dan waar het voor bedoeld is en we mogen het niet misbruiken (misbruik en oneigenlijk gebruik).
Het DB doet geen accountantscontrole, maar kan wel informatie krijgen over situaties waarover twijfel bestaat of ze wel rechtmatig zijn. Dit gaat niet over het ontbreken van informatie, maar over verschillende interpretaties van feiten en regels. Bijvoorbeeld als er mogelijk sprake is van staatssteun, waarbij juristen verschillende meningen hebben. Als er onduidelijkheden zijn, is het de taak van het DB om deze zoveel mogelijk te voorkomen en als ze er toch zijn, ze binnen een redelijke tijd op te helderen. Dit zal in de meeste gevallen niet nodig zijn, omdat het DB meestal duidelijk kan aangeven wat wel en niet mag. Maar als er niet genoeg informatie is, kan er nog steeds onzekerheid zijn voor de accountant die het controleert. Voor de jaarrekening van 2023 van de Werkmaatschappij zijn er grenzen bepaald voor wat er gerapporteerd
moet
worden.
Dit
noemen
we
de
verantwoordingsgrens
en
de
rapportagegrens. De gemeenteraden zijn met de Colleges van B&W in gesprek gegaan over deze verantwoording. Zij bepalen ook hoeveel informatie ze van de Werkmaatschappij willen ontvangen. De grens hiervoor moet tussen de 0% en 3% van de kosten liggen. Er is gekozen voor 1%. De accountant controleert of de jaarrekening klopt en of de verantwoording van de Werkmaatschappij een getrouw beeld geeft. Het kost minder werk als de naleving van regels al goed geregeld is en er systematisch verslag over wordt uitgebracht. Als dit niet zo is, dan kost het meer tijd en moet de accountant meer controles uitvoeren. Het DB heeft daarom vooraf met de accountant besproken wat er moet gebeuren.
Werkmaatschappij 8KTD
40
Jaarstukken 2023
Er zijn een aantal criteria die van belang zijn voor het vaststellen van de rechtmatigheid: •
Calculatiecriterium
•
Valuteringscriterium
•
Adresseringscriterium
•
Volledigheidscriterium
•
Aanvaardbaarheidscriterium