Bijlage 1 - Begrotingswijzigingen april 2026

Begrotingswijzigingen april 2026

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................................... 2 1 Financieel ........................................................................................................................... 3 1.1 Inleiding ....................................................................................................................... 4 1.2 Belangrijkste ontwikkelingen nader toegelicht ............................................................. 7 1.3 Begrotingswijziging - financiële impact en toelichting ............................................... 10 1.4 Gevolgen bijdrage Werkmaatschappij......................................................................... 23 2 Besluitvorming .................................................................................................................. 26 2.1 Besluit ........................................................................................................................ 26

1 Financieel

3

1.1 Inleiding Met dit overzicht 'begrotingswijzigingen april' leggen wij als college verantwoording af aan de raad over de ontwikkelingen ten opzichte van de begroting 2026. Het begrotingssaldo vóór het uitbrengen van deze rapportage bedraagt € -117.000. De voorgestelde wijzigingen in deze rapportage bedragen € -476.000, waardoor na vaststelling door de raad het begrotingssaldo uitkomt op € -593.000. Ontwikkeling van de begroting gedurende het jaar Het verloop van het saldo van de primitieve begroting 2026 naar het saldo van de begroting ná wijzigingen heeft zich in de loop van 2026 als volgt ontwikkeld: (x € 1.000)

Primitieve begroting

-

Begrotingswijzigingen op basis van raadsbesluiten

-

- Tussentijdse wijzigingen

- 117

Gewijzigde vastgestelde begroting

- 117

4

In vogelvlucht

EFFECTEN WIJZIGINGEN IN ÉÉN OOGOPSLAG Dit overzicht geeft u in één oogopslag informatie over de inkomsten en uitgaven in 2026 van de gemeente Tytsjerksteradiel (bedragen x € 1.000).

UITGAVEN

Primitieve

Saldo tot

Voorstel

Saldo na

begroting

heden

wijziging

wijziging

116.937

120.235

2.075

122.309

Bestuur en dienstverlening

22.393

23.487

681

24.168

Bestuur en ondersteuning

22.393

23.487

681

24.168

Samenleving

84.411

85.618

1.290

86.907

Onderwijs

6.677

6.677

142

6.819

Sociaal domein

51.673

52.098

291

52.389

Sport, cultuur en recreatie

10.313

10.510

99

10.609

Veiligheid

3.766

4.351

24

4.375

Volksgezondheid en milieu

11.982

11.982

734

12.715

Wonen en werken

10.134

11.131

104

11.235

694

694

- 27

667

Verkeer, vervoer en waterstaat

5.081

5.915

123

6.038

Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

4.359

4.522

8

4.530

116.938

120.118

1.599

121.717

39.965

41.958

1.599

43.556

76.972

78.160

-

78.160

-

- 117

- 476

- 593

Economie

INKOMSTEN Lokale heffingen en overige inkomstenbronnen Ontvangen wij van het rijk

RESULTAAT

5

Ontwikkelingen op hoofdlijnen Bedragen x € 1.000 (negatief bedrag = nadeel, positief bedrag = voordeel).

Bedrag - 477

Aanpassen budget portokosten

20

Aanpassingen werkomgeving

-

Actualisatie budget leerlingenvervoer

- 11

Actualisatie kapitaallasten Werkmaatschappij 2026

12

Actualiseren baten zelfstandigenregelingen

69

Actualisering kosten Sociale Kaart

-2

Actualisering licenties software c.a. Werkmaatschappij en TD

- 59

Afwijkingsbesluit inkoopbeleid opstellen Integraal Huisvestingsplan

- 40

ASS-Groep bij CBS de Paadwizer in Oentsjerk

30

Bijstelling abonnementen en wervingskosten

21

Coördinator maatschappelijk vastgoed / beleidsontwikkelaar onderwijshuisvesting

- 113

Crisisbeheersing

- 13

Evaluatie en verkenning regiomarketing Stichting RMT

-5

Gladheidsbestrijding

- 154

Huurovereenkomst Fuormanderij Hurdegaryp

- 24

Incidentele capaciteit voor verdere professionalisering organisatie

- 130

Inhuur applicatiebeheerder Sociaal Domein

- 91

Kosten extern advies zienswijze Sonac

- 15

Krediet werkomgeving

- 30

Professionalisering van BOA 1

- 11

Specifieke uitkering informatiepunten digitale overheid

- 32

Subsidie stichting De Wynser Oerset

-1

Verlaging budget subsidies peuteropvang

27

Voldoen aan kwaliteitscriteria VTH

-8

Woningbouwontwikkeling aan de Rijksstraatweg 72-76 te Hurdegaryp locatie Neef

85

6

1.2 Belangrijkste ontwikkelingen nader toegelicht Ontwikkelingen Voortgangsmonitor Afgelopen

jaar

is gestart

met de ontwikkeling

en

voorbereiding

van

de zogenaamde

voortgangsmonitor welke uitmondt in een voortgangsrapportagemonitor. In deze rapportage worden alle onderwerpen opgenomen welke afkomstig zijn uit diverse bronnen, zoals de kadernota, begroting, moties, managementletter en vanuit de AO/IB. Deze onderwerpen worden in de loop van de tijd bewaakt en afgehandelde onderwerpen met de kwalificatie 'Gereed', 'Continue proces' of 'Stopgezet' zijn in een eerstvolgende rapportage niet meer zichtbaar. Het is de bedoeling dat deze informatie over de voortgang in het najaar via de begrotingswijziging met u wordt gedeeld. Met ingang van het eerste kwartaal van dit jaar is de voortgang van onderwerpen voor het eerst in onze organisatie uitgevraagd. De voortgangsmonitor is nog in ontwikkeling en de rapportage is nog niet volledig om richting u te rapporteren, maar er zijn ontwikkelingen naar voren gekomen die we graag bij u onder de aandacht brengen. In het inwerkprogramma voor de nieuwe raad is op 12 juni een sessie gepland ‘Raad in positie’ waarop wij u de voortgangsmonitor en bijbehorende rapportage nader toelichten, Dan willen we ook met u in gesprek hoe u deze rapportage kunt inzetten in uw controlerende rol als raad. De voortgang op een aantal ontwikkelingen worden hieronder toegelicht. Dit zijn onderwerpen die om diverse redenen aandacht vragen. Denk daarbij aan planning, budget of inhoudelijke voortgang.

Inrichten Mijngemeente.nl Er is een jaarlijkse bijdrage gevraagd voor het inrichten van Mijngemeente.nl om onder andere de communicatie met onze inwoners zoveel mogelijk digitaal te laten plaatsvinden. Dit onderwerp kent vertraging met onderstaande reden. Prioriteit is gegeven aan het ontvlechten van de ICT-omgeving, waardoor er geen tijd en aandacht beschikbaar was voor het inrichten van Mijngemeente. Er wordt op dit moment verkend op welke wijze invulling kan worden gegeven aan mijn gemeente. De markt is op dit terrein heel erg in beweging en dit vraagt een zorgvuldige afweging, Dit wordt in 2026 verder uitgewerkt.

Integraal huisvestingsplan onderwijs Op het Iepen Podium van december 2025 is de raad bijgepraat over de ontwikkelingen leerlingenaantallen en scholen in Tytsjerksteradiel. Planning is om dit voorjaar het concept IHP ter besluitvorming aan de raad voor te leggen.

7

Basisonderwijs Trynwâlden In een motie is door de raad gevraagd om geïnformeerd te worden over de toekomst en het tijdspad van het basisonderwijs in de Trynwâlden. Afgesproken is dat de Raad periodiek via de reguliere P&C cyclus wordt geïnformeerd. Op dit moment wordt er met de schoolbesturen verder gewerkt aan toekomstgericht onderwijs in de Trynwâlden. Intentie is om in het derde kwartaal van 2026 helderheid te hebben over de te volgen koers. In het IHP wordt al rekening gehouden met investeringen voor onderwijsvoorzieningen in de Trynwâlden. De gemeenteraad en betrokkenen worden onder andere via nieuwsbrieven geïnformeerd.

Milieustraat De gemeenteraad heeft de startnotitie voor de realisatie van een nieuwe milieustraat vastgesteld. De notitie is daarbij aangevuld met één addendum. De behandeling en besluitvorming zijn conform de vooraf opgestelde planning verlopen. Voor de opiniërende raadsbehandeling die gepland staat voor het tweede kwartaal van 2026, wordt momenteel een haalbaarheidsonderzoek voorbereid. Dit onderzoek zal worden uitgevoerd door een extern onderzoeksbureau. De start van dit traject heeft echter enige vertraging opgelopen, waardoor de onderzoeksfase later van start gaat dan oorspronkelijk voorzien. De verwachting is dat deze vertraging binnen de totale projectplanning kan worden opgevangen, maar dit wordt in de komende periode nader gemonitord. Het moment van aanbieden van het haalbaarheidsonderzoek zal vertraging oplopen vanwege het vertrek van de betreffende beleidsmedewerker, we verwachten daarom vertraging in het verwerken van het haalbaarheidsonderzoek. Mogelijk is bijsturing wenselijk en is een aanpassing van de datum van raadsbehandeling noodzakelijk. Organisatieontwikkeling In 2026 zetten we als organisatie in om – vanuit ambtelijk perspectief – optimaal de verkiezingen en de overgang naar de nieuwe bestuursperiode te faciliteren. De voorbereiding en uitvoering hiervan loopt in het eerste kwartaal volop.

Daarnaast hebben we op het gebied van organisatieontwikkeling drie organisatiedoelen gesteld. 1.

We staan voor onze wettelijke en dienstverlenende taken, en pakken regie op beleidsambities. Daarvoor zijn we in control en hebben we onze bedrijfsvoering op orde.

2.

We streven naar toegankelijke en nabije dienstverlening en zijn inwoner- en oplossingsgericht.

3.

We bouwen aan onze teams en investeren in het welzijn en de ontwikkeling van onze collega's.

In het eerste kwartaal zijn de teamplannen voor 2026 vastgesteld. Daarin hebben we concreet en in samenhang uitgewerkt wat we in 2026 gaan doen om bovenstaande doelen te bereiken en wordt meer invulling gegeven aan de vastgestelde visie, missie en kernwaarden van de organisatie. Enkele highlights van de uitvoering in het eerste kwartaal: -

De productendienstencatalogus (PDC) is geactualiseerd (onderdeel van project heroriëntatie)

-

De voortgangsmonitor (rapportage over voortgang van het beleid) wordt op dit moment ontwikkeld en zal op n.t.b. moment worden toegevoegd aan de rapportage en verantwoording richting Raad binnen de P&C cyclus.

8

-

Het programmaplan dienstverlening (vertaling van de dienstverleningsvisie naar uitvoering) is opgesteld en in uitvoering, het programmaplan datagedreven werken wordt op dit moment opgesteld.

-

Het medewerkertevredenheidsonderzoek (MTO) is ingekocht, in voorbereiding en wordt in mei uitgevoerd. Het preventief medisch onderzoek (PMO) is in uitvoering.

-

Enkele werkprocessen zijn geselecteerd om slimmer te gaan organiseren (efficiënter, digitalisering)

-

Integrale sturing op personeelskosten en inhuur wordt verbeterd ingericht.

-

We voeren op dit moment een onafhankelijke benchmark uit op de ambtelijke organisatie.

Onderzoek ICT

Inleiding De gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel hebben besloten te onderzoeken hoe ze de ICT in beide gemeenten willen organiseren. Om dit goed te kunnen doen, is Native Consulting gevraagd een onafhankelijk onderzoek uit te voeren en een concreet advies op te stellen voor bestuur en raad.

Wat is het doel? Het doel is te komen tot een toekomstbestendige, betaalbare en betrouwbare ICT-inrichting, die past bij de ambities van beide gemeenten.

Hoe wordt dit onderzocht? Het onderzoek bestaat uit twee stappen: 1.

Analyse van de huidige ICT-situatie, kosten, risico’s en wensen.

2.

Vergelijking van een beperkt aantal scenario’s, variërend van ICT in eigen beheer tot (gedeeltelijke) uitbesteding.

Per scenario wordt gekeken naar: •

kosten;

•

gevolgen voor organisatie en personeel;

•

risico’s en doorlooptijd.

Wat levert het op? •

een aantal duidelijke keuzemogelijkheden;

•

een voorkeursscenario;

•

inzicht in de consequenties van keuzes.

Planning •

Start: week 5 van 2026

•

Eindadvies: juni 2026

Dit advies vormt de basis voor een weloverwogen bestuurlijk en politiek besluit over de toekomstige ICT-inrichting. 9

1.3 Begrotingswijziging - financiële impact en toelichting Nu voorliggende begrotingswijzigingen Begrotingswijzigingen met effect op het saldo Naam en omschrijving wijziging

Bedrag

Bedragen x € 1.000 (negatief bedrag = nadeel, positief bedrag = voordeel).

Kosten extern advies zienswijze Sonac

- 15

Op 22 januari jl. heeft de gemeenteraad ingestemd met de ontwerp verklaring van geen bezwaar (vvgb). De raad heeft daarbij ook een motie aangenomen om een zienswijze bij het bevoegd gezag (de provincie) in te dienen op het milieudeel van het ontwerpbesluit omgevingsvergunning voor de groengasinstallatie. De raad heeft aangegeven actief betrokken te willen worden bij het opstellen van de zienswijze. We hebben heeft voorgesteld de zienswijze met een afvaardiging van de raad, lees: de fractiespecialisten, voor te bereiden. Een interne werkgroep van inhoudelijk specialisten is actief betrokken bij de voorbereidingen. Met elkaar hebben we geconstateerd dat het verstandig kan zijn een externe deskundige aan te haken. Vooral gelet op specialistische kennis over geur en gezondheid, het tijdpad en onafhankelijkheid. In de budgetten van de betrokken teams is geen budget beschikbaar voor bekostiging van de gewenste externe advisering. We schatten in dat hiervoor € 15.000 nodig is. De kosten ten bedrage van € 15.000 worden ten laste van het begrotingssaldo gebracht. Journaal id 121072

Aanpassen budget portokosten

20

Tijdens de jaarrekeningcontrole 2025 is gebleken dat de portokosten structureel lager uitvallen dan begroot. In de begroting van 2025 en verder waren de kosten voor de haal- en brengservice opgenomen. Als gevolg van de ontvlechting van de WM8KTD is deze dienst gedurende het jaar 2025 uitgefaseerd. Voor 2026 en verder betekent dit dat de kosten ten opzichte van de begroting € 20.000 lager zullen uitvallen. Deze wijziging heeft vanaf 2026, structureel, een voordelig effect op het begrotingssaldo van € 20.000. Journaal id 121008

Aanpassingen werkomgeving

-

In het kader van de ontvlechting en de daarmee gepaard gaande verhuizing is eerder een budget beschikbaar gesteld voor aanpassingen in de werkomgeving. Nu we driekwart jaar verder zijn is een inventarisatieronde langs de teammanagers gedaan. Hieruit blijkt dat sommige afdelingen in het gemeentehuis niet optimaal functioneren omdat het er druk is, collega’s veel geluidsoverlast van elkaar ervaren en werkplekken vanwege elektrische aansluitpunten niet efficiënt ingedeeld kunnen worden. Aanpassingen op deze afdelingen zijn daarom nodig. Met deze aanvullende investering wordt beoogd de werkomgeving verder te verbeteren, wat bijdraagt aan betere werkomstandigheden en een hogere medewerkerstevredenheid. Concreet betekent dit dat de inrichting van twee grotere kantoorruimten moet worden aangepast. Hiervoor zijn investeringen nodig in onder andere extra data- en stroomvoorzieningen (palen) en akoestische panelen. De hieruit voortvloeiende lasten kunnen worden gedekt uit reeds beschikbare investeringsmiddelen. Daarom heeft deze begrotingswijziging geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120985

10

Actualisatie budget leerlingenvervoer

- 11

De afgelopen jaren zien we een sterke toename in de vergoedingen voor eigen vervoer met betrekking tot het leerlingenvervoer. Er zijn steeds meer ouders die hun kinderen, die recht hebben op leerlingenvervoer, zelf naar school brengen en daarbij een gehele of gedeeltelijke vergoeding ontvangen voor de vervoerskosten van en naar school van hun kind. In de begroting is een bedrag opgenomen van € 48.000. Door middel van deze begrotingswijziging wordt er € 48.000 structureel extra gevraagd voor de vergoedingen voor eigen vervoer met betrekking tot het leerlingenvervoer. Deze wijziging heeft een nadelig effect van € 48.000 op het begrotingssaldo. De afgelopen jaren zien we ook een sterke toename in de inkomsten van leerlingenvervoer. De gemeente heeft op grond van de wet op het primair onderwijs en de wet voortgezet onderwijs 2020 een wettelijke zorgplicht voor leerlingenvervoer naar passend onderwijs. Deze zorgplicht geldt ook voor kinderen die verblijven in het AZC binnen de gemeente. Omdat de opvang van asielzoekers een verantwoordelijkheid van het Rijk is, vergoedt het COA de daadwerkelijk gemaakte kosten voor leerlingenvervoer van kinderen die in een COA opvang verblijven. Door middel van deze begrotingswijziging worden de inkomsten structureel verhoogd met € 37.000. Deze wijziging heeft een voordelig effect van € 37.000 op het begrotingssaldo. Journaal id 121270

Actualisatie kapitaallasten Werkmaatschappij 2026

12

De kosten van de afschrijvingen in de Werkmaatschappij vallen in het begrotingsjaar 2026 lager uit dat vooraf begroot. Dit levert een éénmalig voordelig resultaat op binnen de Werkmaatschappij van € 25.000 en vertaalt zich in een lagere bijdrage van de beide gemeenten, te weten een bedrag van € 12.000 per gemeente. Voor het begrotingsaldo betekent dit een eenmalig voordeel van € 12.000. Journaal id 121265

Actualiseren baten zelfstandigenregelingen

69

Tot vorig jaar werden alleen de lasten van de zelfstandigenregelingen begroot. Vorig jaar hebben wij bij de decemberwijziging voor het eerst ook de baten begroot (journaal 12685). Met deze wijziging voeren wij ook voor 2026 de baten in de begroting op. Deze baten zijn daarbij geactualiseerd op basis van de realisatie over 2025. De baten ten bedrage van € 69.000 worden ten gunste van het begrotingssaldo gebracht. Journaal id 121006

Actualisering kosten Sociale Kaart

-2

In oktober 2023 is in de begroting een bedrag van € 8.000 voor het project Sociale Kaart opgenomen. Dit bedrag was echter slechts een deel van de totale jaarlijkse lasten. Met deze begrotingswijziging wordt € 2.000 extra lasten op het project begroot. Deze wijziging heeft een negatief effect op het begrotingssaldo. Tegelijk met deze actualisering hevelen wij de begrote lasten over van de kostenplaats Bijzondere bijstand naar de kostenplaats Algemene kosten binnen hetzelfde taakveld. De Sociale Kaart heeft namelijk niet uitsluitend betrekking op de Bijzondere bijstand. Journaal id 121360

Actualisering licenties software c.a. Werkmaatschappij en TD

- 59

De budgetten van de begroting 2026 voor de diverse licenties op het gebied van software c.a. waren in eerste instantie gebaseerd op de uitkomsten van de ontvlechting van de diverse licenties en applicaties per begin 2025. Daarnaast zijn deze budgetten op basis van de uitgangspunten voor de begroting 2026 geïndexeerd met het afgesproken percentage van 3%. Gedurende het jaar 2025 zijn er nog een aantal aanpassingen in het licentie- en applicatielandschap geweest, die leiden tot een verschuiving tussen kosten van de Werkmaatschappij en de beide gemeenten. Ook zijn in de loop van het jaar de definitieve prijzen voor 2026 bekend geworden van de onderliggende contracten. Samen heeft dit geleid tot een actualisering van het benodige budget voor 2026 van de Werkmaatschappij. Per saldo vallen de kosten € 110.000 lager uit. Dit betekent dat de bijdrage van beide gemeenten kan worden verlaagd met € 55.000.

11

Naast het verlagen van de bijdrage aan de Werkmaatschappij is er op basis van deze actualisatie tevens sprake van een wijziging van het budget voor licenties software c.a. voor onze gemeente. Voor een deel wordt dit veroorzaakt door de verschuiving van kosten van applicaties van de Werkmaatschappij naar de gemeente gedurende het jaar 2025 en daarnaast door de definitieve prijzen voor 2026 van de onderliggende contracten. Per saldo levert dit een een nadeel op voor de begroting van onze gemeente van € 114.000. Samen met de lager uitvallende bijdrage aan de Werkmaatschappij van € 55.000 en de hogere eigen kosten van € 114.000 brengen we via deze begrotingswijziging een bedrag van € 59.000 ten laste van het begrotingssaldo. In de begroting 2027 van zowel de Werkmaatschappij als de gemeente zullen we rekening houden met deze ontwikkelingen. Journaal id 121253

Afwijkingsbesluit inkoopbeleid opstellen Integraal Huisvestingsplan

- 40

In december 2025 hebben wij besloten om af te wijken van het gemeentelijk inkoopbeleid voor het vervullen van de opdracht voor het opstellen van het Integraal Huisvestingsplan. Dit om de continuïteit voor het opstellen van het Integraal Huisvestingsplan te waarborgen. Het mandaat voor het geven van het afwijkingsbesluit heeft financieel gezien geen impact. Echter is in de opbouw van de organisatie geen rekening gehouden met de functie van beleidsontwikkelaar onderwijshuisvesting. De kosten voor het verlengen van de inhuurovereenkomst bedragen € 40.000 en komen ten laste van het begrotingssaldo. Journaal id 121204

ASS-Groep bij CBS de Paadwizer in Oentsjerk

30

In 2020 heeft de gemeente Tytsjerksteradiel samen met Stichting Oarsprong en het Samenwerkingsverband (SWV) Primair Onderwijs Friesland het initiatief genomen voor het opzetten van een groep voor kinderen met een autismespectrumstoornis (ASS). In 2024 heeft er een evaluatie plaatsgevonden en daaruit is gebleken dat de ASS-groep succesvol is. Daarom hebben wij in april 2024 besloten om gedurende de schooljaren 20242025 t/m 2027-2028 een bedrag van € 85.000 per schooljaar beschikbaar te stellen voor deelname aan de ASS-groep van maximaal acht kinderen uit de gemeente Tytsjerksteradiel. Een bedrag van € 71.000 wordt gedekt vanuit de huidige kosten voor jeugdzorg en de resterende gelden € 14.000 worden gedekt vanuit de SPUK Onderwijsachterstandenbeleid. Tevens kan de gemeente een bedrag van € 10.560 in rekening brengen bij andere gemeenten wanneer daarvandaan aanmeldingen zijn voor de ASS-groep. Door middel van deze begrotingswijziging wordt dit financieel verwerkt in de begroting. Het betreft geen extra uiteenzetting van kosten, aangezien dit gedekt wordt ten laste van de huidige middelen. We ontvangen wel extra inkomsten vanuit de andere gemeenten, welke we verwerken door middel van deze begrotingswijziging en ten gunste brengen van het begrotingssaldo van de gemeente. Journaal id 120931

Bijstelling abonnementen en wervingskosten

21

Het gebruik van de NS businesscards is komen te vervallen, wat een voordeel in het begrotingssaldo heeft van € 1.000. Daarnaast wordt van het aangevraagde budget in de Kadernota 2023-2026 voor het sluiten van raamcontracten met recruitmentbureaus ad € 20.000 geen gebruik gemaakt. De totale wijziging heeft een positief effect van € 21.000 op het begrotingssaldo. Journaal id 121083

Coördinator maatschappelijk vastgoed / beleidsontwikkelaar onderwijshuisvesting

- 113

In maart 2026 hebben wij besloten om de functie Coördinator maatschappelijk vastgoed / beleidsontwikkelaar onderwijshuisvesting op te nemen in het functiehuis van de gemeente Tytsjerksteradiel. Hierdoor wordt de personeelsformatie structureel uitgebreid met 1 fte. In de ontvlechting van de Werkmaatschappij is geen rekening gehouden met een beleidsmedewerker Huisvesting onderwijs (0,5 fte). Deze functie is niet opgenomen in de

12

personeelsbegroting, terwijl de gemeente wel de wettelijke verplichting voor de huisvesting van het primair en voortgezet onderwijs heeft. Daarnaast wordt door de toenemende bestuurlijke en maatschappelijke behoefte aan samenhangende sturing op het brede palet aan maatschappelijk vastgoed nog 0,5 fte extra aangevraagd. In totaal wordt voor de functie Coördinator maatschappelijk vastgoed/ beleidsontwikkelaar onderwijshuisvesting 1 fte gevraagd. De loonkosten voor deze functie inclusief vaste overhead bedragen € 113.000. Deze kosten worden ten laste van het begrotingssaldo gebracht. Journaal id 121280

Crisisbeheersing

- 13

De gemeente is zelf verantwoordelijk voor de gemeentelijke processen met betrekking tot bevolkingszorg. Dit betekent onder meer dat de gemeente goed voorbereid moet zijn op eventuele crisissituaties. De druk op gemeenten is fors toegenomen door nieuwe noodsituaties, maatschappelijke ontwikkelingen en hogere eisen aan weerbaarheid en veiligheid. Met de ontvlechting van de gemeente Achtkarspelen per 1 januari 2025 is bovenstaande verslechterd. Het is cruciaal dat de crisisorganisatie van Tytsjerksteradiel zo snel mogelijk wordt ingericht en dat de vakbekwaamheid van gemeentelijke crisisfunctionarissen op peil wordt gebracht en onderhouden. Dit vraagt om een gedegen voorbereiding en voortdurende inzet. Het bestaande budget hiervoor is per 1 januari 2025 verlaagd van € 15.000 naar € 7.500 in verband met de ontvlechting. De taak is echter niet gehalveerd. Tytsjerksteradiel moet nu zelfstandig: •

een complete crisisorganisatie inrichten,

•

deze organisatie onderhouden en oefenen,

•

voldoen aan hogere landelijke eisen voor bevolkingszorg,

•

personeel getraind en inzetbaar houden.

Het eerdere budget van € 15.000 bleek al onvoldoende om de taken volledig uit te voeren. Met € 7.500 is uitvoering van de wettelijke verplichtingen feitelijk onmogelijk. We vragen om € 13.000 beschikbaar te stellen voor Crisisbeheersing. Voor de begroting 2027-2030 nemen we dit mee als bestaand beleid. Deze middelen worden ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Journaal id 121244

Evaluatie en verkenning regiomarketing Stichting RMT

-5

Recreatie en toerisme is belangrijk voor de regio en zorgt voor werkgelegenheid, voorzieningen en leefbaarheid. We willen graag meer bezoekers in de regio in de periode 2020-2030 en dit vraagt een goede regiomarketing en gastheerschap. Dit hebben we belegd bij stichting RegioMarketing Toerisme (RMT). Stichting RMT zorgt met haar activiteiten voor het trekken van toeristen en recreanten naar de regio Noordoost-Fryslân. Stichting RegioMarketing Toerisma (RMT) ontvangt in de periode van 2023 tot en met 2026 subsidie. Hoewel de subsidie aan RMT structureel in de begroting is opgenomen zal in 2026 een besluit genomen moeten worden over de subsidie voor de periode 2027 tot en en met 2031. Om dit gemotiveerd te kunnen doen is in het overleg met de portefeuillehouders van de gemeenten en het bestuur van RMT afgesproken om samen een evaluatie en verkenning uit te voeren. Wij schatten dat een aanvullend incidenteel budget van € 5.000 nodig is. Dit heeft een negatief effect op het begrotingssaldo. Journaal id 121155

13

Gladheidsbestrijding

- 154

Het winterseizoen 2025/26 kenmerkte zich door buitengewoon veel sneeuwval en gladheid in vergelijking met de afgelopen jaren. Er is het afgelopen seizoen maximale inzet gepleegd door team Uitvoering Buitendienst en lokale aannemers om alle wegen zoveel mogelijk begaanbaar te houden. Deze maximale inzet leidt tot extra kosten die niet in de reguliere begroting zijn voorzien. Het gaat hierbij om de volgende kosten: - meerkosten strooizout: € 75.000 - extra uitbesteed werk loonbedrijven ivm sneeuwruimen € 18.000 - extra voorzien onderhoud ivm hoge inzet € 19.000 - verplaatsen detectielus gladheid van Gytsjerk naar Wyns € 6.000 - extra personele inzet team Uitvoering Buitendienst € 36.000 De totale kosten van de extra inzet bedragen € 154.000 en worden ten laste van het begrotingssaldo gebracht. Journaal id 121174

Huurovereenkomst Fuormanderij Hurdegaryp

- 24

In het verleden maakte het gebiedsteam in de Werkmaatschappij gebruik van de ruimte op de Fuormanderij in Hurdegaryp. Inmiddels is het contract opgezegd, echter hebben wij als gemeente nog de verplichting tot en met 31 augustus 2026. Dit is niet opgenomen in de begroting van de gemeente. De kosten hiervoor bedragen € 24.000. Door middel van deze begrotingswijziging worden de huurkosten voor het gebiedsteam verhoogd met € 24.000. Deze kosten worden ten laste van het begrotingssaldo gebracht. Journaal id 121273

Incidentele capaciteit voor verdere professionalisering organisatie

- 130

In 2025 zijn we gestart in onze nieuwe organisatie en hebben we uitgebreid ingezet op onze organisatieontwikkeling. Dit krijgt in 2026 een vervolg, zoals aan uw Raad toegelicht en in deze begrotingswijziging op hoofdlijnen qua voortgang is beschreven. In de begrotingswijziging van december 2025 hebben we aangegeven dat we verwachtten in 2026 geen incidentele middelen meer nodig te hebben, omdat de meeste activiteiten en projecten inmiddels in de lijn belegd zijn. Er is daarom destijds bij de begrotingswijziging geen voorstel gedaan om het geprognosticeerde restant budget over te hevelen naar 2026. Het restant budget 2025 van € 80.000 zal daarom bij vaststelling van de jaarrekening 2025 vrijvallen. Voortschrijdend inzicht maakt echter dat we bij deze begrotingswijziging toch om een aanvullend budget vragen voor de organisatie in 2026 . Dit is nodig omdat we willen borgen dat de noodzakelijke capaciteit en expertise aanwezig is om de vervolgstap in onze ontwikkeling en professionalisering goed te kunnen maken en ondersteunen, waarbij we ons met name willen richten op: · Duurzame inrichting en integrale sturing op personeelskosten (salarissen en inhuur) · Coördinatie op de diverse projecten die in 2026 als prioriteit zijn aangewezen op het gebied van organisatieontwikkeling · Uitvoering van een benchmark 2026 op de ambtelijke organisatie.

Hiertoe zijn in de organisatie ook gerichte (project) opdrachten geformuleerd. Om hieraan invulling te geven, vragen we om incidenteel in te stemmen met het inzetten van extra capaciteit en expertise voor een bedrag van € 130.000 in 2026 ter professionalisering en verdere opbouw van de organisatie en dit aanvullende budget ten laste te brengen van het begrotingssaldo. Hiervoor is ook een begrotingswijziging opgenomen.

14

Meer specifiek betreft het de (parttime) tijdelijke inzet en expertise van: · Projectcapaciteit integrale sturing personeelsbudget door projectleiding en inzet administratie; € 45.000; · Programmamanagent organisatieontwikkeling; € 45.000; ·Benchmark ambtelijke organisatie (extern bureau) 2026; € 40.000 Totaal € 130.000. Journaal id 120965

Inhuur applicatiebeheerder Sociaal Domein

- 91

Wij stellen voor om de personeelsformatie van Applicatiebeheer binnen het Sociaal Domein met 1 fte uit te breiden ten behoeve van de uitvoering van het programma digitalisering binnen het Sociaal Domein. De totale incidentele kosten voor het inhuren van een Applicatiebeheerder Sociaal Domein bedragen € 165.000 voor 1 jaar. De kosten voor het inhuren verspreid over de jaren 2026 en 2027. De totale kosten voor inhuur bedragen voor 2026 en 2027 respectievelijk € 124.000 en € 41.000. Een gedeelte van de kosten voor 2026 kunnen gedekt worden uit het centraal ziektebudget en de huidige salariskosten. De kosten voor 2026 die gedekt kunnen worden vanuit het ziektebudget bedragen € 17.000 en de kosten die gedekt kunnen worden vanuit de huidige salariskosten van team jeugd en onderwijs bedragen € 16.000. Dit betekent dat er voor de resterende kosten van € 91.000 geen dekking is. Deze kosten van € 91.000 worden ten laste van het begrotingssaldo gebracht. Journaal id 121299

Kosten VNG congres en inwerkprogramma nieuwe Raad

- 30

Het presidium heeft, naar aanleiding van de pilot, besloten om jaarlijks een raadsdelegatie deel te laten neem aan het VNG-congres. Voor deze deelname wordt structureel een budget van € 15.000 toegekend. Daarnaast wordt incidenteel € 15.000 toegekend voor het inwerkprogramma van de nieuwe Raad. Dit budget wordt onder andere gebruikt voor de kosten van tweedaagse bijeenkomst. Deze middelen komen ten laste van het begrotingssaldo. Journaal id 121084

Professionalisering van BOA 1

- 11

We willen graag de uitrusting van de BOA's professionaliseren. Uniformering en herkenbaarheid zijn belangrijk voor preventie en gezag, maar brengen tegelijk meer risico’s met zich mee. De professionalisering van BOA (Buitengewoon Opsporingsambtenaren) 1 is nodig om: •

de veiligheid van de BOA’s te waarborgen (bijv. via portofoons, persoonlijke veiligheidsmiddelen en

bijscholing in weerbaarheid); •

de kwaliteit en betrouwbaarheid van het handhavingsoptreden te verhogen;

•

de samenwerking met politie en maatschappelijke partners te versterken;

•

en het BOA-domein toekomstbestendig te maken, in lijn met de landelijke ontwikkelingen en de

gemeentelijke koers op veiligheid. In 2025 is er een eenmalig projectbudget beschikbaar gesteld om de noodzakelijke basis en structuur op te zetten vóór die uitbreiding. Voor de structurele borging werd getracht dit binnen bestaande budgetten op te vangen. Dit is echter voor wat betreft de dienstkleding van de Boa’s niet mogelijk. We vragen de raad om € 11.000 beschikbaar te stellen ten behoeve van de professionalisering van BOA 1. Voor de begroting 2027-2030 nemen we dit als bestaand beleid mee. Deze middelen worden ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Journaal id 121245

15

Specifieke uitkering informatiepunten digitale overheid

- 32

Geconstateerd is dat de Specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) structureel is opgenomen in de inkomsten die wij ontvangen vanuit het Rijk. Echter is dit niet structureel opgenomen in de lasten. We verstrekken deze subsidie aan Stichting Bibliotheken Midden Fryslân. Doordat dit niet opgenomen is in de lasten, ontstaat er een onjuiste weergave van de baten en lasten in de begroting. Door middel van deze begrotingswijziging worden de lasten verhoogd met € 32.000. Deze kosten van € 32.000 gaan ten laste van het begrotingssaldo van de gemeente. Journaal id 120887

Subsidie stichting De Wynser Oerset

-1

De stichting exploiteert het pontje in Wyns over de Dokkumer Ee. De stichting wordt ondersteund door zowel gemeente Leeuwarden als gemeente Tytsjerksteradiel (50/50) omdat de pont precies op de gemeentegrens werkt. Gemeente Leeuwarden heeft de subsidie eveneens verhoogd. De verhoging van de subsidie is aangevraagd om de bedieningstijd in het seizoen te verruimen van 13.0017.30 naar 10.30-17.30 uur. Om dit te realiseren zal er een betaalde huurschipper worden ingezet waarvoor de extra middelen zullen worden benut. Wij stellen voor om de subsidie aan stichting de Wynser Oerest met € 1.500 te verhogen. De verhoging gaat ten laste van het begrotingssaldo. Journaal id 121149

Verlaging budget subsidies peuteropvang

27

De afgelopen jaren is gebleken dat het budget subsidies peuteropvang te hoog is begroot. De reden hiervoor is dat een gedeelte van de subsidies gedekt kan worden uit de Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid. Voor 2026 betekent dit dat we het budget peuteropvang met € 27.000 te hoog hebben begroot. Door middel van deze begrotingswijziging wordt het budget verlaagd met € 27.000 en ten gunste van het begrotingssaldo gebracht. Journaal id 121272

Voldoen aan kwaliteitscriteria VTH

-8

De gemeente is op grond van de Verordening kwaliteit VTH wettelijk verplicht om de kwaliteit van VTH taken te borgen. Dit gaat om het gehele takengebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Deze criteria hebben ook betrekking op de vakbekwaamheid van medewerkers. Landelijk worden die getoetst middels de VTH Kwaliteitscriteria. Hierbij maken wij onder andere gebruik van EindVerantwoordelijkheidsProfielen (EVP’s). Dit is een methodiek om de vakbekwaamheid van medewerkers objectief te toetsen aan de hand van de landelijke VTHkwaliteitscriteria. In Fryslân hebben wij een eigen vastgestelde variant van de Kwaliteitscriteria namelijk het Frysk Peil. Onderdeel van deze verplichting is het aantoonbaar beschikken over voldoende gekwalificeerd personeel binnen het domein Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH). Om te toetsen in hoeverre de medewerkers van cluster Ruimte aan deze criteria voldoen, is een offerte opgevraagd bij bureau Libereaux voor het uitvoeren van eindverantwoordelijkheidsprofielen (EVP’s). Dit is een erkende methodiek waarmee inzichtelijk wordt of, en op welke vlakken, aanvullende ontwikkeling of scholing nodig is. Er is geen structureel budget beschikbaar om deze verplichte toetsing uit te voeren. In 2025 is hier incidenteel budget voor beschikbaar gesteld. Gebleken is echter dat dit een structurele jaarlijkse verplichting is.

Wij stellen voor om voor 2026 € 8.000 beschikbaar te stellen voor het uitvoeren van verplichte eindverantwoordelijkheidsprofielen door bureau Libereaux. Voor 2027 en verder nemen we dit mee in de begroting 2027-2030. Deze middelen worden ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Journaal id 121243

16

Woningbouwontwikkeling aan de Rijksstraatweg 72-76 te Hurdegaryp locatie Neef

85

Op 10 september 2024 heeft het college besloten om verdere medewerking te verlenen aan de woningbouwontwikkeling aan de Rijksstraatweg 72-76 te Hurdegaryp (S2024-15369). Deze ontwikkeling betreft de bouw van 13 woningen op de locatie waar nu een meubelzaak is gevestigd. Het plan is in samenwerking met de ontwikkelaar verder uitgewerkt. Inmiddels is in 2026 een koop- en realisatieovereenkomst overeengekomen met de ontwikkelaar. Hierbij zijn onder andere afspraken gemaakt over de verkoop van grond en de (her)ontwikkeling van het gebied. Voor de grond die van de gemeente naar de ontwikkelaar overgaat, wordt conform taxatie een bedrag van € 44.000 in rekening gebracht. De ambtelijke kosten voor het initiatief worden door middel van een exploitatiebijdrage van € 41.000 in rekening gebracht bij ontwikkelaar. Beide ontwikkelingen hebben een positief effect van in totaal € 85.000 op het begrotingssaldo. Journaal id 121142

Begrotingswijzigingen zonder effect op het saldo Naam en omschrijving wijziging Actualisering budget CDOKE middelen Het Rijk heeft in 2022 de Tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) ingesteld. In dit kader heeft de gemeente voor de periode 2023–2026 meerdere tranches aan middelen ontvangen. Tot en met 2025 via een Specifieke Uitkering (SPUK) en voor het jaar 2026 via een decentralisatieuitkering. In mei 2024 hebben wij het bestedingsplan voor deze CDOKE-middelen vastgesteld. Inmiddels heeft een actualisering plaatsgevonden van het bestedingsplan. Dit leidt tot een aanpassing van de begroting. In 2025 heeft het college een besluit genomen om de CDOKE-begroting te actualiseren. Dit besluit is in 2025 per abuis niet verwerkt in de begroting van 2025 en 2026. In 2026 is een aanvullend collegebesluit genomen om het bestedingsplan voor 2026 nogmaals te actualiseren. In 2025 hebben wij het besluit genomen om de CDOKE-middelen als structurele middelen te beschouwen. Dit is in lijn met de communicatie vanuit de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) dat CDOKE-middelen structureel als bate in de begroting mogen worden opgenomen. Er werd veelal met externe inhuur en tijdelijke invulling gegeven aan structurele taken.

Door het besluit de CDOKE-middelen als structurele middelen te beschouwen kan de externe inhuur en tijdelijk invulling (voor een groot gedeelte) worden omgezet naar eigen personeel. Met deze begrotingswijziging wordt het geactualiseerde bestedingsplan bij u ter kennisgeving voorgelegd. De ontvangen SPUK-middelen van de jaren 2024 en 2025 zijn toereikend om de uitgaven voor 2026 te dekken. De voor 2026 ontvangen middelen in de vorm van de decentralisatie uitkering hebben we op basis van het raadsbesluit van 19 februari al voor een deel gereserveerd voor eventuele overige uitgaven in het kader van CDOKE (€ 624.000). Nu we voor 2026 voorlopig de uitgaven kunnen dekken uit de SPUK-middelen kan ook de overige € 483.000 uit de ontvangen decentralisatie uitkering worden gereserveerd. Mochten deze middelen voor 2026 of latere jaren nog nodig zijn dan komen we daar in de tweede helft van dit jaar bij u op terug. Voor de periode vanaf 2027 is nog niet bekend in welke vorm het Rijk de CDOKE-middelen zal voortzetten. In een later stadium zullen wij u hierover informeren. Deze begrotingswijziging heeft geen gevolgen voor het begrotingssaldo van 2026. De dekking van de uitgaven in 2026 vindt plaats uit de nog niet bestede middelen van de specifieke uitkering CDOKE van de jaren 2024 en 2025. Journaal id 121055

17

Besteding Woo gelden 2026 Bij de begrotingswijzigingen van december 2025 is besloten om de incidenteel gereserveerde middelen voor de Wet open overheid (Woo) voor 2025 ten bedrage van € 75.000 via de reserve overlopende posten beschikbaar te houden voor 2026. Daarnaast zijn er voor 2026 ook weer structureel gereserveerde middelen ten bedrage van € 46.000 voor de Woo beschikbaar. Wij hebben in oktober/november 2025 besloten hoe we deze middelen voor 2026 willen inzetten. Dit valt uiteen in de volgende componenten: - Tijdelijke medewerker DIV (TD) - Inrichting archivering en publicatieplatform (via de Werkmaatschappij) - Opslag in Divault van Woo-stukken en een koppeling van iBabs naar Divault (via Werkmaatschappij) Tijdelijke medewerker DIV (TD) Voor 2026 stellen we een bedrag van € 30.000 vanuit deze incidentele middelen beschikbaar voor de tijdelijke inzet van een medewerker binnen het team Interne Diensten team DIV om een kwalitatief juiste inventaris van de jaren 2007-2016 op te zetten, waarmee we voldoen aan de archiefwet en de Woo. Afgelopen jaren zijn achterstanden ontstaan bij DIV waaronder het maken van inventarissen. Hiermee voldoet de gemeente niet aan de Archiefwet en loopt zij risico’s inzake de openbaarheid van gegevens (Woo) en het bewaren van gegevens.

Inrichting archivering en publicatieplatform (via de Werkmaatschappij) Voor 2026 stellen we een bedrag van € 8.000 vanuit deze incidentele middelen beschikbaar aan de Werkmaatschappij 8KTD (BVO-ICT) voor het inrichten van de archivering en het publicatieplatform. Ook de gemeente Achtkarspelen stelt hiervoor een bedrag van € 8.000 beschikbaar. Voor de openbaarmaking van de verplichte categorieën vanuit de Woo moet er een extern platform beschikbaar zijn. Onze huidige website biedt deze mogelijkheid niet. Daarnaast moet de archivering ook gewaarborgd zijn i.n verband met de Archiefwet. Opslag in Divault van Woo-stukken en een koppeling van iBabs naar Divault (via de Werkmaatschappij) Voor 2026 stellen we een bedrag van € 15.000 vanuit de dan weer beschikbare structurele middelen van € 46.000 beschikbaar aan de Werkmaatschappij 8KTD (BVO-ICT) voor een opslag in Divault van Woo-stukken en een koppeling van iBabs naar Divault. Ook de gemeente Achtkarspelen stelt hiervoor een bedrag van € 15.000 beschikbaar. Voor de incidentele middelen voor tijdelijke medewerker DIV (TD) en de inrichting archivering en publicatieplatform (via Werkmaatschappij) vindt de dekking plaats vanuit de incidenteel gereserveerde middelen voor de Woo voor 2025, die via de reserve overlopende posten zijn overgeheveld naar 2026.

Deze wijzigingen hebben geen effect op het begrotingssaldo, maar wel effect op de bijdrage aan de Werkmaatschappij die incidenteel voor 2026 met € 8.000 per gemeente wordt verhoogd. Voor de structurele middelen voor opslag in Divault van Woo-stukken en een koppeling van iBabs naar Divault (via de Werkmaatschappij) vindt dekking plaats vanuit de structureel gereserveerde middelen voor de Woo vanaf 2026. Deze wijziging heeft geen effect op het begrotingssaldo, maar wel effect op de bijdrage aan de Werkmaatschappij die structureel voor 2026 en verder met € 15.000 per gemeente wordt verhoogd. Journaal id 120954

CO2 heffing en restafvaltarief Afvalsturing Friesland NV heeft een tussentijdse verhoging van het restafvaltarief 2026 doorgevoerd. Aanleiding is een verhoging van de CO2-heffing die moet worden betaald over te verbranden restafval in de REC in Harlingen. De NEA (Nederlandse Emissie Autoriteit) heeft op basis van de gegevens 2025 een hogere CO2-hefffing vastgesteld. Deze was € 1,- per ton en is gegaan naar € 6,50 per ton te verbranden restafval. Doordat er door middel van nascheiding nog veel grondstof wordt herwonnen is het effect op het restafval tarief van: € 0,50 per ton naar € 3,25 per ton.

18

Dit gerelateerd aan 4.700 ton restafval en 425 ton grof vuil leidt in 2026 tot ca. € 16.000 hogere verwerkingskosten. Deze zijn niet meegenomen in de heffingsberekening 2026 en dienen vanuit de voorziening reiniging te worden voldaan. De verwachting is dat de CO2-heffing en de afvalstoffenverbrandingsbelasting de komende jaren fors zal toenemen tot meer dan € 200 per ton in 2030. Impact op het restafval tarief is dan minimaal € 100 per ton hoger wat leidt tot een verdubbeling van het huidige verwerkingstarief voor restafval. Impact bij dezelfde volumes in de verwerkingskosten voor restafval is dan € 550.000; effect op de heffing is dan ruim € 44,= per huishouden extra. Er is vanuit de Tweede Kamer wel een motie aangenomen om de verhoging van de afvalstoffenverbrandingsbelasting te matigen omdat dit 1 op 1 leidt tot hogere lasten voor de burgers. We blijven de ontwikkeling volgen en zullen bij de begroting 2027 de raad nader informeren over de ontwikkelingen in dit dossier en impact op de afvalstoffenheffing 2027 en verder. Journaal id 121241

Grondruil percelen Van Sminiaweg 32(a) en 34 te Aldtsjerk en ontwikkeling park Aldtsjerk Op 8 december 2025 hebben wij besloten in te stemmen met de grondruil van percelen Van Sminiaweg 32(a) en Van Sminiaweg 34 te Aldtsjerk voor de uitbreiding/ontwikkeling van het park. Naast de geruilde grond levert dit een incidentele baat op ter grootte van € 78.000. In ons besluit wordt voorgesteld om het financieel resultaat van de grondruil binnen de Algemene Reserve te reserveren voor de uitbreiding/ontwikkeling van het park en de kosten van planvorming te dekken. De verwachting is echter dat de middelen dit jaar benodigd zijn om de kosten te kunnen dekken. Wij stellen nu dan ook voor om het positieve resultaat van de grondruil ten bedrage van € 78.000 in 2026 beschikbaar te stellen voor kosten van planvorming, uitbreiding en ontwikkeling van het park in Aldtsjerk. Per saldo heeft dit geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 121143

JOGG regisseur & coordinator KNGG en KOOV intern beleggen In februari 2026 hebben wij besloten om de functie JOGG-regisseur, gecombineerd met Kind naar Gezonder Gewicht, tijdelijk uit te breiden met 0,56 fte voor het jaar 2026 en 2027. We willen een gezonde leefomgeving creëren voor alle kinderen en jongeren in Tytsjerksteradiel, overgewicht terugdringen, gezinnen in kwetsbare situaties beter bereiken en gezondheid structureel verankeren in beleid, onderwijs, sport en de dagelijkse leefomgeving. Om dit te bereiken hebben we de inzet van een JOGG-regisseur nodig. De kosten voor deze functie bedragen € 58.000. In 2026 worden deze kosten gedekt vanuit de Specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de Specifieke uitkering Integraal Zorgakkoord (IZA). In 2027 worden deze kosten gedekt vanuit het Aanvullend Zorg-en Welzijnsakkoord (AZWA). Doordat de kosten gedekt worden vanuit een specifieke uitkering is deze begrotingswijziging budgettair neutraal. Deze begrotingswijziging heeft dan ook geen impact op het begrotingssaldo van de gemeente. Journaal id 121306

Liquidatie stichting Behoud Monumenten Tytsjerksteradiel In 2025 is besloten om de stichting Behoud Monumenten Tytsjerksteradiel op te heffen. Inmiddels zijn de 8 kerktorens en 1 molen, die in de stichting waren ondergebracht, weer overgedragen naar de gemeente. De gemeente heeft daarbij alle verplichtingen op zich genomen die daarvoor bij de stichting waren ondergebracht. Eén van de belangrijkste onderdelen is daarbij het onderhoud van de monumenten waarbij er optimaal gebruik wordt gemaakt van Rijkssubsidies. Deze subsidies verlangen ook co-financiering van de gemeente. Om dit alles mogelijk te maken dient de subsidie van € 69.000 die voorheen beschikbaar was voor de stichting structureel in zijn geheel te worden toegevoegd aan de gemeentelijke budgetten voor kerktorens en molens. Doordat het hier puur om een verschuiving van budget gaat, heeft de wijziging geen invloed op het begrotingssaldo. Journaal id 121127

19

Overheveling Wet Inburgering 2021 naar taakveld 6.1 Volgens de IV-3 voorschriften horen de baten en lasten voor de Wet Inburgering 2021 op taakveld 6.1 te worden vastgelegd. Bij ons zijn deze lasten echter tot nu toe geregistreerd op taakveld 6.5. Deze wijziging zorgt ervoor dat de baten en lasten in 2026 op het juiste taakveld geregistreerd worden. Deze begrotingswijziging is budgettair-neutraal. Journaal id 121014

Pijler samenwerking Regiodeal II De deelnamekosten voor de regionale samenwerking binnen ANNO staan voor een bedrag van € 32.469 structureel in de begroting . De samenwerkingsovereenkomst onder ANNO III liep eind 2025 af. Wij stellen voor om de jaarlijkse deelnamekosten ANNO € 32.469 de komende jaren in te zetten als cofinanciering voor de pijler Gearwurking in de Regio Deal II. Het budget blijft daarmee volledig ten goede komen aan regionale samenwerking. Door de aanvullende 50% rijksbijdrage van het Rijk ontstaat extra financiële ruimte om de regionale samenwerking te versterken. In het eerste kwartaal van 2026 vindt een evaluatie over de ANNO III plaats. De regionale samenwerking met de ANNO-partners vindt in ieder geval de komende periode plaats via de nieuwe Regio Deal. De uitkomsten van de evaluatie worden onder andere meegenomen in de uitwerking van de pijler Gearwurking in Regio Deal II. Deze Regio Deal vloeit voort uit deze samenwerking en wordt uitgevoerd in de periode 2026–2030. Deze begrotingswijziging heeft geen invloed op het begrotingssaldo. In januari 2026 hebben wij het Programmaplan Regio Deal Noordoost Friesland II en de bijbehorende samenwerkingsovereenkomst vastgesteld. Uw raad heeft onlangs over het vastgestelde programmaplan ontvangen. Journaal id 121256

SPUK Onderwijsachterstandenbeleid Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft in september de definitieve beschikking van de Specifieke UitKering (SPUK) gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid vastgesteld. Gemakshalve wordt dit afgekort tot SPUK GOAB-middelen. In de voorlopige toekenningsbeschikking staat dat de gemeente Tytsjerksteradiel € 1.126.468 ontvangt in 2026. In september wordt de definitieve beschikking ontvangen. Er zijn drie onderdelen waaraan de GOAB-middelen mogen worden uitgegeven: 1) Voorschoolse educatie 2) activiteiten voor leerlingen en 3) afspraken rond voor- en vroegschoolse educatie. De SPUK GOAB heeft een looptijd van 2023 tot en met 2026. In de begroting van 2026 is een bedrag opgenomen van € 1.024.437. De voorlopige beschikking van 2026 geeft aan dat we voor 2026 € 102.000 meer ontvangen. Door middel van deze begrotingswijziging verhogen wij zowel de baten als de lasten met € 102.000. Deze begrotingswijziging heeft geen gevolgen voor het begrotingssaldo van de gemeente. Journaal id 120842

Subsydzjeregeling Sichtberens Fryske taal - Meartalingenskoördinator Vanuit de provincie Fryslân ontvangen we een subsidie voor de zichtbaarheid van de Friese taal. Gemeente Tytsjerksteradiel heeft € 16.000 ontvangen vanuit de provincie Fryslân voor de inzet van een meertalige coördinator in onze gemeente. Door middel van deze begrotingswijziging worden de inkomsten voor het Friese taalbeleid verhoogd met € 16.000. Eveneens worden de lasten verhoogd met € 16.000. Deze begrotingswijziging heeft geen effect op het begrotingssaldo van de gemeente. Journaal id 121173

20

Begrotingswijzigingen met betrekking tot investeringen Noodstroomvoorziening Deze wijziging heeft betrekking op het openstellen van krediet om een noodstroomvoorziening aan te leggen voor het gemeentehuis te Burgum. Het doel van de noodstroomvoorziening is, het operationeel houden van de organisatie (het gemeentehuis), bij kort- en langdurende stroomuitval. Langdurige stroomuitval, vanaf 2 uur en langer wordt volledig en onbeperkt door de noodstroomaggregaat (NSA) opgevangen tot de netspanning is hersteld. Journaal id 121336

Combinatiemachine en heftruck In de meerjaren investeringsplanning 2026-2029 zijn twee items niet meegenomen. Team Uitvoering Buitendienst wil beide items in 2026 alsnog graag aanschaffen en vraagt daarom krediet voor de volgende twee zaken: Combinatiemachine Voor de uitvoering van werkzaamheden in de gemeentelijke werkplaats maken onze timmermannen al minstens vijftien jaar gebruik van de huidige combinatiemachine. Deze machine is intensief gebruikt en toe aan vervanging. Een nieuwe combinatiemachine ondersteunt een efficiënte en toekomstbestendige inrichting van de werkplaats en zorgt ervoor dat onze medewerkers hun werkzaamheden professioneel kunnen blijven uitvoeren. Voor de aanschaf van een nieuwe combinatiemachine is naar schatting een krediet van € 30.000 benodigd. De kapitaallasten bedragen € 2.000 per jaar vanaf 2027 en gaan ten laste van het begrotingssaldo. Elektrische heftruck De afgelopen jaren is de behoefte aan een heftruck binnen de organisatie duidelijk toegenomen doordat steeds vaker goederen moeten worden geladen, gelost en verplaatst op verschillende locaties, terwijl de huidige middelen (pompkar/shovel/minikraan) hiervoor onvoldoende zijn. Een heftruck maakt het mogelijk om materialen veilig en efficiënt te verplaatsen, metalen bakken intern te laden zonder externe inhuur en opslagruimtes beter te benutten door gebruik van pallets en opslag op hoogte.

Daarnaast vermindert de inzet van een heftruck de fysieke belasting voor medewerkers en verhoogt het de bedrijfszekerheid. Voor de aanschaf van een gebruikte elektrische heftruck is een krediet van € 15.000 benodigd. De kapitaallasten bedragen € 2.000 per jaar vanaf 2027 en gaan ten laste van het begrotingssaldo. Journaal id 121324

Laptops raad (2026) Vanaf de gemeenteraadsverkiezingen 2026 brengen we de investeringskredieten voor de benodigde devices van de raad weer onder bij de gemeente zelf. Tot en met 2026 beschikten de raadsleden c.s over tablets. Gezien onder meer de veiligheidseisen stappen we met ingang van dit jaar over op laptops voor de raad. Bij de actualisering van de begroting 2027 van de Werkmaatschappij komen de gereserveerde kapitaallasten van de tablets te vervallen en komen daar kapitaallasten binnen de gemeente voor terug. Beide effecten worden meegenomen in de actualisering van de kapitaallasten en investeringen. Per saldo heeft dit een gering effect op de begroting 2027 aangezien de laptops maar iets duurder zijn dan de tablets. We nemen dit mee als een ontwikkeling van bestaand beleid in de begroting 2027 en verder. Journaal id 121242

Voorbereidingskrediet onderzoek woningbouwlocatie aan de Nijboerstrjitte in Burgum Om de woningbouw in de gemeente Tytsjerksteradiel te versnellen is voor de komende vier jaar als pilot, jaarlijks een algemeen voorbereidingskrediet van €250.000 beschikbaar gesteld. Per project kan hiervan €50.000 gebruikt worden. Het eerste plan waarvoor we gebruik maken van deze stelpost voorbereidingskrediet heeft zich nu aangediend. In juni 2025 is het door RHO adviseurs opgestelde locatieonderzoek woningbouw Burgum aan de raad gepresenteerd. Eén van de locaties die in dit rapport onderzocht is was de voormalige vuilstortlocatie aan de Nijboerstrjitte in Burgum.

21

Met deze begrotingswijziging wordt een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 50.000 voor verdere onderzoek van de locatie aan de Nijboerstrjitte in Burgum. De dekking komt uit de stelpost Algemeen Voorbereidingskrediet Woningbouw. Deze begrotingswijziging heeft daarom geen effect op het begrotingssaldo. Mocht (na maximaal 5 jaar) blijken dat er geen grondexploitatie mogelijk is op deze locatie dan komen de gemaakte kosten ten laste van de algemene reserve. Journaal id 121353

22

1.4 Gevolgen bijdrage Werkmaatschappij De activiteiten die de Werkmaatschappij uitvoert voor Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel worden betaald uit de bijdrage die beide organisaties verstrekken. Soms, maar niet altijd, hebben wijzigingen in de begroting van de organisaties als gevolg van (beleids)-ontwikkelingen ook effect op de werkzaamheden die de Werkmaatschappij voor ons uitvoert. De bijdrage van onze gemeente aan de WM8KTD verandert als gevolg van diverse wijzigingen met € - 44.000. Het budget is hiervoor geregeld bij de gemeente, maar omdat de uitvoering vanuit de WM8KTD wordt gedaan, dient de bijdrage aan de WM8KTD met dit bedrag te worden verlaagd. Dit betreft de volgende onderwerpen, waarvoor in deze rapportage de begrotingswijzigingen voor de gemeente zijn doorgevoerd. Zie hiervoor 1.2. Belangrijkste ontwikkelingen nader toegelicht. Effecten op de bijdrage aan WM8KTD

2026

(bedragen x € 1.000)

Bijdrage 8K

Bijdrage TD

Totaal

Primitieve begroting

2.713

2.736

5.450

-

-

-

Voorgestelde wijzigingen nu

- 44

- 44

- 89

Actualisatie kapitaallasten 2026

- 12

- 12

- 25

Actualisering licenties software c.a. Werkmaatschappij

- 55

- 55

- 110

Besteding Woo gelden 2026

23

23

46

Budget ontvlechtingsproces

-

-

-

2.669

2.692

5.361

Vastgestelde begrotingswijzigingen tot heden

Bijdragen begroting inclusief voorgestelde wijzigingen

Het voorstel tot wijzigingen in de WM8KTD wordt in deze zelfde raad geagendeerd voor zienswijze. Dit heeft te maken met het feit dat de WM8KTD een gemeenschappelijke regeling is. Door nu in dezelfde raadsvergadering zowel de wijzigingen van de gemeente als de WM8KTD te agenderen, is er een tijdiger inzicht in de ontwikkeling van de bijdrage aan de WM8KTD.

23

Specificatie wijzigingen met effect op de bijdrage Naam en omschrijving wijziging Actualisatie kapitaallasten 2026 De kosten van de afschrijvingen in de Werkmaatschappij vallen in het begrotingsjaar 2026 lager uit dan vooraf begroot. Dit betekent een éénmalig voordelig resultaat op het afschrijvingsbudget binnen de Werkmaatschappij van € 25.000 en vertaalt zich in een lagere bijdrage van de beide gemeenten, te weten een bedrag van € 12.000 per gemeente. Journaal id 121264

Actualisering licenties software c.a. Werkmaatschappij De budgetten van de begroting 2026 voor de diverse licenties op het gebied van software c.a. waren in eerste instantie gebaseerd op de uitkomsten van de ontvlechting van de diverse licenties en applicaties per begin 2025. Daarnaast zijn deze budgetten op basis van de uitgangspunten voor de begroting 2026 geïndexeerd met het afgesproken percentage van 3%. Gedurende het jaar 2025 zijn er nog een aantal aanpassingen in het licentie- en applicatielandschap geweest, die leiden tot een verschuiving tussen kosten van de Werkmaatschappij en de beide gemeenten. Ook zijn in de loop van het jaar de definitieve prijzen voor 2026 bekend geworden van de onderliggende contracten. Samen heeft dit geleid tot een actualisering van het benodige budget voor 2026 van de Werkmaatschappij. Per saldo vallen de kosten € 110.000 lager uit. Dit betekent dat de bijdrage van beide gemeenten kan worden verlaagd met € 55.000. Naast het verlagen van de bijdrage aan de Werkmaatschappij is er op basis van deze actualisatie tevens sprake van een wijziging van het budget voor licenties software c.a. bij beide gemeenten. Beide gemeenten zorgen via hun eigen P&C cyclus voor de actualisering van het gemeentelijk budget. Journaal id 120986

Besteding Woo gelden 2026 Bij de begrotingswijzigingen van december van de gemeente Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel is besloten om de incidenteel gereserveerde middelen voor de Wet open overheid (Woo) voor 2025 via de reserve overlopende posten beschikbaar te houden voor 2026. Daarnaast zijn er voor 2026 ook weer structureel gereserveerde middelen voor de Woo beschikbaar. Voor 2026 wordt een deel van deze middelen ingezet binnen de werkmaatschappij. Dit betreft: - Inrichting archivering en publicatieplatform - Opslag in Divault van Woo-stukken en een koppeling van iBabs naar Divault Inrichting archivering en publicatieplatform Voor 2026 stellen beide gemeenten incidenteel een bedrag van € 8.000 beschikbaar aan de Werkmaatschappij 8KTD (BVO-ICT) voor het inrichten van de archivering en het publicatieplatform. Voor de openbaarmaking van de verplichte categorieën vanuit de Woo moet er een extern platform beschikbaar zijn. Onze huidige website biedt deze mogelijkheid niet. Daarnaast moet de archivering ook gewaarborgd zijn i.n verband met de Archiefwet. Opslag in Divault van Woo-stukken en een koppeling van iBabs naar Divault Voor 2026 stellen beide gemeenten structureel een bedrag van € 15.000 beschikbaar aan de Werkmaatschappij 8KTD (BVO-ICT) voor een opslag in Divault van Woo-stukken en een koppeling van iBabs naar Divault.

Deze wijziging heeft geen effect op het begrotingsresultaat van beide gemeenten, maar heeft wel effect op de bijdrage aan de Werkmaatschappij die voor 2026 incidenteel met € 16.000 (€ 8.000 per gemeente) en structureel voor 2026 en verder met € 30.000 (€ 15.000 per gemeente) wordt verhoogd. Journaal id 120955

Budget ontvlechtingsproces Voor het ontvlechten van de Werkmaatschappij is in 2023 een plan gemaakt. Hiervoor is in totaal € 6.385.000 aan de Werkmaatschappij beschikbaar gesteld. In 2023 is er € 62.000 uitgegeven, in 2024 € 3.543.000 en in 2025 € 830.000 aan met name externe ondersteuning en ICT ontvlechtingskosten. Daarnaast is er bij de jaarrekening 2024 een bedrag van € 106.000 per gemeente (in totaal € 211.000) vrijgevallen.

24

Per saldo is er voor 2026 en verder nog een bedrag beschikbaar van € 1.739.000. Dit bedrag is nodig om de nog te maken kosten voor het bereiken van een stabiele eindsituatie voor de Werkmaatschappij te kunnen dekken. De doorlooptijd hiervan sluit idealiter aan bij de duur van de Werkmaatschappij. In 2025 is een start gemaakt met de (voorbereiding van de) scenariovorming, 2026 is een jaar van besluitvorming en in 2027 start de implementatie. Er is door de beide gemeenten in afstemming met de Werkmaatschappij (BVO-ICT) een onderzoeksopdracht vastgesteld. Hierin wordt gevraagd een aantal mogelijke scenario’s uit te werken op basis waarvan een advies kan worden gegeven over de toekomst van de Werkmaatschappij (BVO-ICT). Begin 2026 is gestart met het onderzoek. Met deze begrotingswijziging stellen we het restant van het budget nu in eerste instantie weer beschikbaar voor 2026. Deze begrotingswijziging heeft geen effect op de bijdragen vanuit de gemeenten, omdat de dekking plaatsvindt vanuit de hiervoor bedoelde bestemmingsreserve. Journaal id 121281