3.4 - Bijlage bij vragen BFTD - LC - Hoe een fabriek in Balk draait op energie van een zonnepark in Burgum

Hoe een fabriek in Balk draait op energie van een zonnepark in Burgum Wilbert Elting • Vandaag, 06:30 • Economie

Arno Kanters van AVK Plastics en Patty Schaffers en Harry Talen van Engie bij de ondertekening van het contract dat het zonnepark van Engie bij Burgum verbindt aan de fabriek van AVK in Balk. Foto: Engie Alle stroom die energieproducent Engie met zonnepark BergumZon in Burgum opwekt wordt volgend jaar afgenomen door kunststofverwerker AVK Plastics in Balk. Het is voor het eerst dat Engie zo’n contract afsluit in Friesland. AVK maakt sinds 1996 in Balk van gerecycled kunststof transportpallets en straatpotten, de kleine gele en zwarte vierkante ‘dekseltjes’ tussen de straatstenen, de potten zelf zijn ingegraven, die onder meer toegang geven tot water- en gasleidingen. De productie van die potten gebeurt door middel van spuitgieten, een behoorlijk energieintensieve techniek. Door dat productieproces en de grote schaal waarop dit gebeurt, de fabriek verwerkt 28.000 ton gerecycled plastic per jaar, is verduurzamen voor AVK lastig. Zonnepanelen op het eigen pand voldoen bijvoorbeeld bij lange na niet aan de energiebehoefte. „Daarmee komen we hooguit op een paar procent”, zegt locatiedirecteur Arno Kanters. Tegelijkertijd is er in Balk grote behoefte om te verduurzamen. Het Deense moederbedrijf hecht er bijvoorbeeld erg veel waarde aan. „Onze productie is al grotendeels circulair”, zegt Kanters. „We streven naar een zo laag mogelijke milieu-

impact. Voor een deel is dat ideologisch gedreven maar het is zo ook zo dat we geloven dat de vervuilende industrie uiteindelijk geen toekomst heeft.” Volledig vergroenen in Balk onmogelijk „Het energieverbruik beperken en vergroenen, ligt daarom voor de hand”, aldus Kanters. „En daar zijn we in het verleden ook wel mee bezig geweest.” Uit al die onderzoeken kwam alleen telkens dezelfde conclusie: volledig vergroenen op in Balk opgewekte energie? Dat zou niet lukken. Over dat dilemma sparden de Balksters al langere tijd met energieproducent Engie. En daar bleek ook een deel van de oplossing te liggen. Engie is eigenaar van het zonnepark BergumZon naast de energiecentrale in Burgum. En de energie die dat park opwekt, zou direct geleverd kunnen worden aan de fabriek. Opwek en productie op elkaar afgestemd Dat het zonnepark in Burgum direct levert aan de fabriek in Balk betekent niet dat er een rechtstreekse kabel tussen de twee locaties loopt. Maar juridisch en technisch zijn ze wel verbonden. Dat zit zo: AVK haalt zijn stroom nog van het net en dat kan overal vandaan komen, maar de energie die ze inkopen, is de energie die bij Burgum wordt opgewekt. „Naar hoe we dat doen, hebben we heel zorgvuldig gekeken”, zegt Patty Schaffers van Engie.

„We leggen het productieprofiel van het park eigenlijk een-op-een naast het verbruik van de fabriek.” Met behulp van software worden beide per kwartier op elkaar afgestemd. AVK en Engie hebben daarmee een zogeheten CPPA-contract, een ‘corporate power purchase agreement’. „Dat is een afspraak om alle stroom die wordt opgewekt door het park te integreren in het verbruik van de fabriek alsof ze het opwekken op hun eigen dak”, legt Schaffers uit. Onder zo’n contract liggen ‘garanties van oorsprong’, die juridisch de duurzame herkomst aantonen. „Zonder die garanties kan je anders wettelijk niet aantonen dat de stroom duurzaam is.” Rechtstreeks contract steeds gebruikelijker Dit soort contracten tussen energieproducenten en grote verbruikers worden steeds gebruikelijker. CPPA’s worden bijvoorbeeld ook gebruikt voor het leveren van stroom aan grote datacenters door windparken op zee. Vorig jaar werden 37 van dergelijke contracten afgesloten in Nederland. Dat ze ook op de schaal van het mkb worden toegepast, is echter een novum. „Voor zover wij weten is dit een van de eerste”, zegt Schaffers. „In ieder geval bij Engie en in Friesland. Maar het doel is wel om meer mkb’ers op deze manier aan te sluiten. CPPA’s

staan nog best wel in de kinderschoenen en zijn nog niet zo bekend bij he mkb. Daar proberen we nu wel verandering in te brengen.” Vaste prijs voor energie Met de overeenkomst kan AVK draaien op lokaal geproduceerde groene stroom. Er zit echter ook een ander voordeel aan voor de kunststofverwerker: prijszekerheid. „Voor ons was dat ook een belangrijk aspect in de afweging”, vertelt Kanters. „Sinds de energiecrisis in 2022 en 2023 weten we wat er kan gebeuren als de prijzen plotseling omhoog schieten. Destijds gingen ze naar ongekende hoogtes. En dat merk je ook in je bedrijfsvoering.” De deal met Engie geeft AVK een constante prijs voor een langere periode. „En wat hier ook een voordeel was”, zegt Schaffers. „Is dat we een CPPA konden afsluiten met een bestaand park. AVK hoefde niet te wachten op de bouw en hoefde ook niet alvast te investeren zonder dat het direct wat opleverde. Bovendien belast het het net niet extra.” De volledige opbrengst van BergumZon gaat vanaf 1 januari 2027 naar AVK. Wat het park op kan wekken, is ook voor een deel wat de fabriek verbruikt. De volledige energievraag van de fabriek is echter niet gedekt. „We produceren volcontinu, dus ook in de nacht. Het vermogen is in principe voldoende maar dat geldt alleen overdag op zonnige dagen”, legt Kanters uit.

„Met de energie uit Burgum kunnen we op jaarbasis voor ongeveer een kwart in onze behoefte voorzien. Voor ons zou het daarom bijvoorbeeld ook wel aantrekkelijk zijn om een zelfde soort contract af te sluiten met een windpark. Dat is mooi complementair aan wat we straks van het zonnepark krijgen.”