23-19-A - Informerend raadsvoorstel - Afhandeling motie - Energieverbruik gemeente Tytsjerksteradiel

Riedsútstel

LIST Status Program Portefúljehâlder Amtner Taheakke Saak- en stiknûmer

: 25 januari 2023 : Informerend : Programma 8 - Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. : Mevr. T. Willemsma : Mevr. J. Dekker : 1. Motie M-4-10-3 Energiegebruik gemeente Tytsjerksteradiel 2. Duurzaamheidsagenda Tytsjerksteradiel : Z2022-03650 / S2022-19914

Underwerp Afhandeling Motie M-4-10-3 Energieverbruik gemeente Tytsjerksteradiel Wy stelle jo foar kennis te nimmen fan: De beantwoording van de vragen zoals gesteld in de motie ingediend op 3 november 2022. Koarte gearfetting Naar aanleiding van de ingediende motie op 3 november 2022 verstrekt het college met dit raadsvoorstel de gevraagde informatie. Ynlieding In de ingediende motie wordt gesteld dat het erop lijkt dat de gemeente niet vooroploopt in het beperken van het energiegebruik in de eigen gebouwen. Zowel temperaturen in de publieksruimte en vergaderruimtes en de brandduur van de straatverlichting werden hierin genoemd. Een eerdere motie uit 2018 had ook betrekking op het verbruik van energie binnen de gemeente en hiervan is de opvolging niet helemaal duidelijk. Met de informatie in dit raadsvoorstel wil het college deze ook graag afhandelen. Histoarje nvt Kearnboadskip Hieronder geeft het college puntsgewijs reactie op de motie. Bullet 1: Op welke wijze gaat het college het energieverbruik in de gemeentelijke gebouwen beperken? Algemeen: In al onze gemeentelijke gebouwen is dit een ‘hot item’. De grote energienemers zijn hierin het zwembad en gemeentehuis. Daarnaast zijn ook de sporthallen, exclusief de Nije Westermar, relatief grote gebruikers.

Vooral in zwembad de Wetterstins zijn er mogelijkheden tot besparen door bijvoorbeeld de warmwaterdagen op dinsdag en woensdag te laten vervallen. Dit zou echter direct ook een grote impact hebben in eerste instantie maatschappelijk en op de exploitatie in

Side

:

2

tweede instantie. Op deze dagen is het bad namelijk extra verwarmd en ontvangen we doelgroepen als ouderen, mensen die op therapeutische basis zwemmen, mensen met een beperking, en het ouder en kind zwemmen. Deze zijn gebaat bij een iets hogere badtemperatuur. Dit laten vervallen heeft dan ook niet de voorkeur. Ten aanzien van het gemeentehuis wordt er al geruime tijd gewerkt aan een verbeterplan voor het ventilatie/verwarming/ koelsysteem, en dan met namen de delen op de zuid en zuid-west zijde van het gebouw. Hiervoor heeft een extern bureau inmiddels een conceptrapport geleverd. In dit rapport wordt een combinatie van oplossingen aangedragen welke in hun geheel een optimaal en energiezuinig klimaat zou moeten geven. Voor zover mogelijk worden deze ingepast binnen de bestaande bouwfysische karakteristieken van het gebouw. Om deze vraag verder concreet te beantwoorden wil het college graag een onderscheid maken tussen een langere termijnplanning en ‘quick wins’. • Quick wins: o De temperatuur in de gemeentelijke binnensportlocaties (ex zwembad) wordt verlaagd met 1 tot 2 graden. o De recirculatie in de sportaccommodatie die uit was gezet als gevolg van de richtlijnen binnen de coronamaatregelen wordt weer aangezet.

(Door het uitzetten van de recirculatie wordt er koude lucht van buiten rechtstreeks naar binnen geblazen waarna de verwarming extra hard moet werken om het op te warmen.) o De groepsdouche in het binnenzwembad waarbij 12 douches tegelijk gaan stromen is uitgeschakeld buiten de tijden van zwemlessen om. o De verkeersruimtes in het gemeentehuis gaan verwarmd worden bij temperaturen onder de 19 graden en gekoeld vanaf 25 graden. o Kantoorruimtes worden verwarmd bij temperaturen onder de 20 graden en gekoeld bij temperaturen boven de 25 graden. o Tochtwering: waar mogelijk naden en kieren afdichten o Voorlichting en bewustwording gebruik thermostaten, luchtverwarming, ventilatiesysteem, radiatoren en voorkomen van tocht. o • Langere termijn: o In hoofdstuk 7 van de door de raad vastgestelde duurzaamheidsagenda staan de ambities en de projecten t.a.v. eigen organisatie en maatschappelijk vastgoed vermeld. Waaronder monitoring en besparing van het gemeentelijk vastgoed. Deze duurzaamheidsagenda is toegevoegd. o Voor alle gemeentelijke gebouwen is nu een energierapportage gemaakt. In samenhang met de in uitwerking zijnde uitvoeringsprogramma’s per dorp vanuit de visie maatschappelijk vastgoed, worden op basis hiervan verduurzamingskeuzes gemaakt.

Bullet 2: Kan de brandduur van de openbare verlichting beperkt worden, en zo ja, Hoeveel? Algemeen: Het verlichten van de openbare ruimte is geen doel op zich, het is een middel om een bijdrage te leveren aan andere doelstellingen zoals het bevorderen van de verkeersveiligheid en sociale veiligheid (beleid vastgesteld juni 2022). Om energie te besparen zijn er een aantal mogelijkheden: • In het meest extreme geval kunnen we de verlichting volledig uitzetten. Dit is een uiterste en een erg onveilige optie.

Side

:

•

• •

3

De verlichting kan op een andere manier geschakeld worden. Later inschakelen en eerder uitschakelen. Gevolg is dat er geen verlichting is op het overgangsmoment van schemer naar donker en van donker naar schemer. Er ontstaat een onveilige situatie. Normaliter schakelt de verlichting afhankelijk van zonsopkomst of zonsondergang. Soms komt het voor dat het lijkt alsof de verlichting te vroeg inschakelt of te laat uitschakelt. In de meeste gevallen is er dan sprake van een storing aan het schakelsysteem van Liander. Wij geven deze meldingen als storing door zodat deze opgelost kunnen worden. Veel van de huidige verlichting is gedimd of wordt binnenkort gedimd (vervangingsprogramma vastgesteld juni 2022). Het dimmen van verlichting is een compromis tussen energiebesparing en veiligheid. De aanbestedingsstukken voor het vervangingsprogramma zijn bijna klaar. Wanneer de aanbesteding geweest is weten we wat de werkelijke kosten zijn ten opzichte van de geraamde kosten. Mocht er ruimte zijn binnen de bestaande budgetten zal worden gekeken welke armatuur vervangingen naar voren gehaald kunnen worden om meer energie te besparen.

Bullet 3: De raad via de LIST te informeren over hoe uitvoering is gegeven aan de motie van 20 december 2018 en waar nodig dit alsnog uit te voeren. Via de duurzaamheidsagenda is uitvoering gegeven aan deze motie. Bij het opstellen van de duurzaamheidsagenda is inzicht gegeven in het energiegebruik van het gemeentelijk vastgoed (bijlage 6 van de duurzaamheidsagenda) In de duurzaamheidsagenda staan in hoofdstuk 7 van de duurzaamheidsagenda de ambities en de projecten t.a.v. eigen organisatie en maatschappelijk vastgoed vermeld, waaronder monitoring en besparing van het gemeentelijk vastgoed. Tevens is er vacatureruimte voor de invulling van een energiecoördinator. De werving hiervoor start deze maand. De duurzaamheidsagenda wordt in 2024 geëvalueerd. De gemeente beschikt sinds kort over een energiemonitoringssysteem waarmee het energieverbruik voor alle gemeentelijke gebouwen gemonitord worden. Elk jaar alle energieverbruiken inclusief plan van aanpak voor komend jaar aanleveren is een tijdrovende klus. Zeker voor het wagenpark is dit nagenoeg onbegonnen werk. Desgewenst kan dit voor de gebouwen wel opgevraagd worden. Konsekwinsjes Met deze raadsinformatie geven we uitvoering aan de ingediende motie. Kommunikaasje nvt Ferfolchtrajekt nvt Burgum, 24 januari 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Tytsjerksteradiel, secretaris,

burgemeester,

mevr. H.M. van Gils

dhr. drs. L.J. Gebben