21 - Bijlage 1 - Meerjarenbegroting OPO Furore 2024 - 2027

Meerjarenbegroting 2024-2027 OPO FURORE

Inhoud Samenvatting .............................................................................................................................. 3 Inleiding ........................................................................................................................................ 5 1 Landelijke ontwikkelingen .................................................................................................. 7 2 Organisatieontwikkeling ..................................................................................................... 8 2.1

Strategisch beleid 2024-2028............................................................................................................................................. 8

2.2

Ontwikkeling leerlingaantallen................................................................................................................................... 8

2.3

Rijksbekostiging .....................................................................................................................................................................9

2.4

Administratie, beheer en bestuur ..............................................................................................................................9

2.5

Huisvesting ................................................................................................................................................................................9

2.6

Personeel ...................................................................................................................................................................................10

2.7

Onderwijs ..................................................................................................................................................................................10

2.8

Informatie en Communicatie Technologie ......................................................................................................... 11

2.9

Coöperatie Brede scholen ............................................................................................................................................. 12

3 Meerjarenbegroting 2024-2027 ........................................................................................ 13 3.1

Begrote formatie en loonkosten ..................................................................................................................................... 13

3.2

Baten en lasten meerjarenbegroting ....................................................................................................................14

3.4

Begrote formatie per vestiging (inclusief verzuim) ...................................................................................... 16

4 Investeringen..........................................................................................................................17 4.1

Begrote investeringen per categorie per jaar .................................................................................................. 17

4.2

Totaal begrote afschrijvingen per jaar ................................................................................................................... 17

5 Exploitatie ............................................................................................................................... 18 5.1

Baten en lasten details meerjarenbegroting ......................................................................................................... 18

5.2

Verdeling Baten en Lasten ............................................................................................................................................ 19

6 Financieel beleid ..................................................................................................................20 6.1

Kengetallen ..................................................................................................................................................................................20

6.2

Planning en control............................................................................................................................................................ 21

6.3

Treasury ...................................................................................................................................................................................... 21

Ondertekening ......................................................................................................................... 23

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

2

Samenvatting De komende jaren kenmerken zich door de nodige financiële uitdagingen. Dit komt door toenemende risico’s voor het bestuur en teruglopende baten. Aangezien de bekostiging voor het overgrote deel uit reguliere bekostiging bestaat en de instroom redelijk stabiel is, zien we daar geen risico’s. Wel is het van belang om de totale bovenschoolse lasten in relatie tot de schoolse lasten te monitoren. De omzet van beide dochters moeten toereikend zijn/blijven om deze lasten te financieren. Om deze reden implementeren we in 2024 een gewijzigd allocatiemodel. Dit allocatiemodel zal gebaseerd zijn op het op het alloceren van de lumpsum naar de scholen, waarna iedere school een percentage van de lumpsum afdraagt om de bovenschoolse lasten te financieren. De bovenschoolse lasten bestaan uit lasten die het bestuur voor alle scholen betaalt, kosten voor specifieke bovenschoolse doeleinden en de kosten voor het servicebureau Alhoewel in de onderbouw reeds groeicijfers zichtbaar worden is op PCBO-niveau sprake van een lichte krimp. De ontwikkeling van het aantal leerlingen wordt nauwlettend gevolgd. De toenemende risico’s worden gevormd door de kosten van ziektevervanging. Het terugdringen van het ziekteverzuim naar ≤ 5% heeft grote prioriteit. Op dit moment zit dit percentage rond de 7%.

De vervangingspool wordt optimaal benut en deze bestaat uit vaste formatie en is deels flexibel. Ten tweede zien we de hogere energie en schoonmaakkosten. Ten slotte doen we er alles aan om de exploitatie van SBO It Heechhôf klaar te maken, zodat die in Samen Kansrijk binnen de financiële kaders van de eigen rijksbegroting blijft. Het bestuur focust op duidelijkheid over alle budgetten die direct ten goede komen aan het onderwijs en de doorontwikkeling van het nieuwe strategisch perspectief 2024-2028. De financiën zijn in toenemende mate leidend voor de financiële keuzes van de school. De baten van de scholen worden ingezet voor de materiële kosten voor onderwijsleerpakket en de inzet van leerkrachten, OOP en directie. De allocatieregels in het bestuursformatieplan zijn daarbij richtinggevend. Door de instroom van het aantal vluchtelingenkinderen, wijziging in kleine scholen en wegingsfactoren zien we de omzetverhouding tussen PCBO Smallingerland en OPO Furore veranderen. Dit heeft gevolgen voor de verrekening van de kosten tussen beide dochters. Voor 2024 zal dat 38,24% voor PCBO Smallingerland e.o. zijn en 61,76% voor OPO Furore. De verhouding wordt achteraf definitief vastgesteld. Het bestuur neemt maatregelen om te zorgen dat de exploitatiebegroting in control is en blijft voor de toekomst.

Onttrekkingen aan de schoolreserves zijn binnen vastgestelde kaders mogelijk en zullen alleen bij uitzondering extreem afwijken. Het in control zijn van de exploitatie is nodig, omdat we zien dat de tekorten bij ongewijzigd beleid oplopen. We willen onze gezonde financiële positie behouden om de kwaliteit van onderwijs te verstevigen en te blijven garanderen voor de toekomst. De inzet van de € 150.000 voor de strategische ontwikkeling zal het bestuur voorlopig handhaven. Dit kan omdat een aantal onderdelen van de strategische investeringen een eenmalig karakter hebben. Een mogelijke fusie geeft ruimte om breder te investeren in strategische ontwikkeling en innovatie.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

3

Om dit jaar tot een begroting te komen, die voldoet aan de bovengenoemde eisen neemt het bestuur de volgende maatregelen: De vervangingskosten waren voorheen begroot op 5%. Dit bleek niet realistisch. In de nieuwe begroting is 7% opgenomen. Vanuit het Vervangingsfonds loopt een onderzoek om te analyseren, waarmee we ons verzuim- en vervangingsbeleid kunnen aanscherpen. In het ontwikkelteam HRM vinden de laatste uitwerkingen plaats. Na een aanscherping op de boventalligheid van directies in 2023 gaan we dit in 2024 verder finetunen, zodat de kosten worden gedragen op de exploitatie van de scholen. Het streven is om alleen bij calamiteiten, ziekte en/of bij kwaliteitsrisico’s bovenschools extra (directie)formatie in te zetten op de scholen. We gebruiken 2024 om een nieuw allocatiemodel in te richten, waarbij we ons baseren op het alloceren van de lumpsum naar de scholen, waarna iedere school een percentage van de lumpsum afdraagt om de bovenschoolse lasten te financieren. De bovenschoolse lasten bestaan uit lasten die het bestuur voor alle scholen betaalt, kosten voor specifieke bovenschoolse doeleinden en de kosten voor het Servicebureau. Hierdoor kunnen we bovenschools de kostenoverschrijdingen in de hand houden en meer recht doen aan de verschillen tussen onze scholen. We zien dat de schoolexploitaties met het huidige allocatiemodel onevenwichtig van elkaar gaan verschillen.

Wel willen we gebruiken van het solidariteitsbeginsel binnen Adenium, om zo tot een evenwichtige en kwalitatieve verdeling van middelen te komen. Met de bovenstaande maatregelen verwacht het bestuur dat we 2024 financieel goed kunnen aanvangen en volbrengen. Dat de financiën goed gemonitord worden is evident. Indien nodig zal het bestuur tussentijds kijken naar aanvullende maatregelen zodat de beide dochters binnen Adenium in alle opzichten sterk en gezond blijven.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

4

Inleiding Voor u ligt de begroting 2024-2027 van OPO Furore, dochter binnen de Holding Adenium. De begroting is gebaseerd op de begrotingen van de scholen en bovenschools. De bovenschoolse kosten worden voor een deel op holding niveau begroot. Hieronder vallen de kosten van het CvB & RvT, het Servicebureau en de kostenplaatsen HRM, ICT, Huisvesting, Onderwijs & Kwaliteit en Algemeen. De scholen zijn verantwoordelijk voor de inzet van de personele formatie in de school en de aanschaf van leermiddelen, leerling devices en overige m.n. huishoudelijke uitgaven op de school. Voor de financiering van de lasten op de scholen vindt allocatie van middelen plaats vanuit de rijksbaten die tot de lumpsum financiering (reguliere bekostiging) behoren. Daarnaast is er aanvullende bekostiging die rechtstreeks wordt toegekend aan de scholen en waarvan 16% wordt afgeroomd voor bovenschoolse kosten. De basis voor de allocatie van de personele middelen is het Bestuursformatieplan (BFP) en aan de strategie gelinkte beleidskeuzes. We beschikken over een door beleid en ervaring onderbouwde begroting, hetgeen tot een betrouwbare begroting leidt. In deze begroting zal wederom de nadrukkelijke koppeling met de strategie van Adenium en specifiek de scholen van OPO Furore aan de orde komen.

Daarbij blijft onze insteek, bij deze begroting, om alle beschikbare financiële middelen zo optimaal mogelijk in te zetten om onze strategische opdracht voor de komende jaren waar te maken: “Groeien doen we samen.” Vanaf 2024 verwachten we dat de leerlingaantallen verder stabiliseren. De hogere uitstroom en de instroom houden elkaar op totaalniveau redelijk in balans. De stijging zal groter worden als een fusie van ’t Tweespan met ’t Foarhûs onder PCBO Smallingerland tot stand komt. Ondertussen wordt gebouwd aan een nieuwe school voor o.a. SBO Sjalom en SBO It Heechhôf (Samen Kansrijk) in Drachten. Bij een nieuwe school hoort ook een nieuwe inrichting ter vervanging van de reeds afgeschreven inventaris. Daarnaast loopt er een nieuwbouwproject voor It Ambyld en De Swetten voor de bouw van een nieuw multifunctioneel centrum in de wijk De Swetten. De begroting wordt gebaseerd op de voor zover bekende rijksbaten. Voor 2024 zijn de verwachte indexeringen reeds verwerkt. Eventuele afwijkingen op de begroting kunnen ontstaan door hogere aanvullende bekostiging dan wel nieuwe subsidiestromen. In 2024 wordt een deel van de opgebouwde reserves op schoolniveau (als gevolg van de eerdere NPO-subsidies) alsnog besteed. De gevolgen van de gewijzigde bekostigingssystematiek blijken door een dalende gemiddelde leeftijd van ons personeel vooralsnog mee te vallen.

Vanuit de strategie worden jaarlijks extra middelen ingezet, vanaf 2024 is dat jaarlijks €150.000. De scholen zetten vanuit hun reserves in 2024 €394.000 extra in. Feitelijk is er in 2024 daarom bovenschools een positief resultaat. Analyse van de allocatie van middelen heeft aangetoond dat bij OPO Furore 71,38% van de reguliere bekostiging wordt gealloceerd voor formatie voor directie, onderwijspersoneel en onderwijsondersteunend personeel op de scholen. Dit is 3,63% hoger dan bij PCBO Smallingerland. Omdat de huidige allocatie leidt tot verschillen en daarmee tot tekorten bij OPO Furore wordt voor 2025 ingezet op een nieuwe systematiek, waarbij de bekostiging leidend wordt en het bestuursformatieplan ondersteunend. De uitwerking hiervan vindt in 2024 plaats.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

5

Het bestuur heeft kennisgenomen van de opdracht van de overheid dat schoolbesturen geen bovenmatige reserves aanhouden. Om de ondergrens van de wenselijke reserves goed te kunnen bepalen is een risicomanagement opgezet dat jaarlijks tijdens opstellen van de begroting wordt geëvalueerd. Dit met als doel dat we ook voor de komende jaren een degelijk fundament hebben en houden voor onze organisatie. Vanaf 1 januari 2024 wijzigen de voorschriften voor het verwerken van de kosten in de jaarrekening. De onderhoudsvoorziening wordt opgeheven en toegevoegd aan het eigen vermogen. Het groot onderhoud wordt vanaf 2024 geactiveerd en afgeschreven. Overig onderhoud wordt rechtstreeks in de exploitatie geboekt. We mogen aannemen dat de overheid bij de beoordeling van het bovenmatig vermogen rekening houdt met de herschikking van het vermogen door deze wijziging.

College van Bestuur stichting Adenium, Greetje Veenstra en Jan Boomsma

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

6

1 Landelijke ontwikkelingen Het bestuur volgt de landelijke ontwikkeling op het gebied van onderwijsontwikkeling en arbeidsmarkt ontwikkeling nadrukkelijk. Dat geldt ook voor andere maatschappelijke ontwikkelingen die relevant zijn voor het onderwijs. Hieronder bespreken we de ontwikkelingen die het bestuur voor komende jaar en de jaren daarna ziet. Waar dat mogelijk en noodzakelijk is zijn de gevolgen van de genoemde ontwikkelingen reeds in de begroting verwerkt.

Tekort aan leerkrachten en directeuren Vrijwel ieder schoolbestuur heeft er mee te maken dat leerkrachten beperkt beschikbaar zijn om de basisformatie in te vullen. We merken met name dat het regelen van vervanging een grote uitdaging is en in toenemende mate niet lukt. Het tekort aan leerkrachten laat zich ook in Noord-Nederland nu nog nadrukkelijker gelden dan voorheen. Dit geldt ook voor de invulling van directiefuncties. De respons op vacatures is gering en de moeite en de tijd om vacatures goed in te vullen nemen toe. Bij dat alles nemen ook de kosten voor vervanging van openstaande vacatures via commerciële bureaus toe, hetgeen het bestuur als een grote zorg en onwenselijke ontwikkeling ziet. Daarnaast is de werkdruk landelijk een structureel probleem en neemt deze toe door het tekort aan personeel. Dit zien dit ook terug in het MTO (Medewerkers Tevredenheids Onderzoek). Gelukkig is er vanuit overheidswege de noodzaak gezien om de salariëring verder te verbeteren voor onderwijsprofessionals en directeuren. De werkdruk blijft echter een actueel probleem voor de komende jaren, waar we zelf ook mee aan de slag willen door de mogelijkheden te onderzoeken van ‘anders organiseren’. Het bestuur zet zich nadrukkelijk, binnen de haar ter beschikking staande gremia, in om dit thema steeds nadrukkelijk aan de orde stellen.

Vluchtelingenkinderen De oorlog in Oekraïne is helaas nog steeds gaande en dat betekent dat we grote groepen vluchtelingenkinderen opvangen. Ook vangen we een groot aantal vluchtelingenkinderen uit Syrië op. In hoog tempo hebben we voor deze kinderen op vijf locaties onderwijs georganiseerd in gemeenten Smallingerland en Tytsjerksteradiel. Dit zal, zo is de verwachting, in 2024 volledig doorlopen. Hiervoor is een adequate financiering vanuit de overheid ter beschikking. Wel betekent het dat we extra personeel hebben benoemd, hetgeen voor deze populatie, door de maatschappelijke betrokkenheid van leerkrachten, relatief eenvoudig bleek. Bij het schrijven dan deze begroting hebben we nog onvoldoende zicht op de mogelijke stroom vluchtelingen uit de Gazastrook. Het maakt wel dat we voor deze groepen extra personeel hebben benoemd. Omdat we niet weten wat de duur is van het verblijf, krijgen we mogelijk te maken met personeel boven de sterkte. Dit kan straks een voordeel zijn in de moeilijke arbeidsmarkt. We monitoren dit scherp, zodat we niet in de naaste toekomst met een overbezetting geconfronteerd zullen worden, die financieel te zwaar ingrijpt.

Energie- en schoonmaakprijzen De inflatie leidt tot stijgende energie- en schoonmaakprijzen. Door de lange termijncontracten, die het schoolbestuur heeft, zijn de verhogingen aanzienlijk maar niet zo hoog als in de markt. Dit wordt deels gecompenseerd door terug levering aan het net van een aantal scholen met geplaatste zonnepanelen. De schoonmaaktarieven stijgen gemiddeld ongeveer 15% door de gestegen lonen.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

7

2 Organisatieontwikkeling In dit hoofdstuk nemen we u mee langs een aantal ontwikkelingen die van invloed zijn op en keuzes hebben bepaald bij de voorliggende begroting. Achtereenvolgens passeren strategisch beleid, leerlingaantallen, personele, onderwijskundige, huisvesting technische en ICT-ontwikkelingen de revue. Uiteraard zijn niet alle onderwerpen 1 op 1 terug te zien in deze gecomprimeerde begroting. We vermelden ze hier bewust wel, omdat ze de richting bepalen. Alles wat wordt genoemd en besproken, is financieel in de begroting verwerkt.

2.1

Strategisch beleid 2024-2028

Binnen Adenium wordt gewerkt aan het strategisch perspectief (SP) voor de periode 20242028. Vanuit het motto “Groeien doen we samen” wordt gewerkt aan de volgende ambities: Basis op orde, Identiteit, Groeikracht en Samenwerking.

2.2

Ontwikkeling leerlingaantallen

Leerlingen zijn het bestaansrecht van onderwijsorganisaties en de basis voor de rijksbekostiging en de beschikbaarstelling van middelen. Derhalve houden we bij de (meerjaren) begroting terdege rekening met de verwachte ontwikkeling van het aantal leerlingen. Door de nieuwe bekostiging tellen we het aantal leerlingen nu op 1 februari. De verwachting voor de jaren na 2024 is een nog kleine krimp van het aantal leerlingen door dalende leerlingen bij de AZC scholen.

Totalen OPO Furore

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

8

Totalen per school Leerlingen per 1 februari 2022 en verder

2.3

Rijksbekostiging

Het bestuur ontvangt rijksbaten op het brinnummer waarop een school bekend is, reguliere en aanvullende bekostiging. De reguliere bekostiging, weliswaar vereenvoudigd, bestaat uit de basisbekostiging die waar dat geldt wordt aangevuld met extra kleine scholen toeslag, extra NOAT (anderstaligen) middelen, extra bekostiging voor onderwijsachterstanden en ondersteuningsbekostiging (SBO). De aanvullende bekostiging betreft achterstandsmiddelen, bekostiging nieuwkomers en (geoormerkte) subsidies. De aanvullende bekostiging kan per jaar sterk wisselen en is daarmee een financieel risico in het geval daar personele verplichtingen aan worden verbonden.

2.4

Administratie, beheer en bestuur

Vanaf 2024 zullen een aantal softwarematige wijzigingen worden doorgevoerd door Onderwijs Bureau Meppel. Een belangrijke en ingrijpende wijziging is de overgang naar Visma/Raet. Maar ook Tobias, de AI – rapportage omgeving, wordt geüpgraded. De mogelijkheden tot meer maatwerk in de rapportages wordt hiermee verbeterd. Er is extra aandacht voor interne en externe scholing om het verkrijgen van de nodige managementinformatie zich eigen te maken.

2.5

Huisvesting

De nieuwbouw van de school voor Samen Kansrijk wordt naar verwachting eind 2024 afgerond. De kwartiermakers van de SO- en SBO-scholen in Samen Kansrijk werken aan een koersplan waarin de inhoudelijke samenwerking op termijn inzichtelijk wordt gemaakt. Voor meubilair en terreinrichting worden reeds plannen gemaakt. De voorbereidingen voor nieuwbouw in De Swetten en De Trisken zijn in gang gezet. Opening wordt niet verwacht voor 2026.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

9

2.6

Personeel

Vanuit de portefeuille HRM is er speciale aandacht voor de inzet, de continuering van de beleidsontwikkeling vanuit het Ontwikkelteam Leiderschap en HRM. Deze is, met name gericht op de personele vraagstukken rondom IKC’s, binden & boeien van professionals, MD-traject en werkdruk/verzuim. Door de ontwikkelteams zal bij de lokale ontwikkeling van de scholen aangesloten worden, door beleid te ontwikkelen, dat zowel specifiek lokaal, als door alle scholen van Adenium gebruikt kan worden.

2.7

Onderwijs

Kansrijke Overstap (PO-VO) Opnieuw is er een subsidie door het ministerie beschikbaar gesteld voor de aanvragen die CSG Liudger en OSG Singelland samen met Adenium hebben gedaan voor ‘doorstroom PO-VO’. Het VO is penvoerder qua financiën. Via werkgroepen zijn diverse initiatieven ontplooid om de overgang van PO naar VO zo goed mogelijk te laten verlopen. Deze kunnen nu doorgaan en worden verder versterkt.

Kwaliteitszorg In 2024 wordt door de scholen weer een nieuw schoolplan gemaakt gebaseerd op het strategisch perspectief waarin de focus op de strategie van Adenium en de lokale kleur van de school nadrukkelijk tot uiting komt. HRM-beleid op schoolniveau maakt deel uit van het schoolplan, passend bij de centraal vastgestelde richting in het strategisch perspectief. Het schoolplan en schooljaarplan maakt deel uit van het kwaliteitszorgsysteem van Adenium. Onderdeel van het kwaliteitszorgsysteem is instrumentarium dat zorgt voor een goede monitoring, ondersteuning, scholing en toezicht van alle scholen, hetgeen moet leiden tot een situatie waarin alle scholen in het basisarrangement van de inspectie zitten. Om de scholen te ondersteunen bij het realiseren van voldoende onderwijskwaliteit is binnen Adenium het team O&K (Onderwijs & Kwaliteit) en de ontwikkelteams Kwaliteitszorg en Onderwijsbeleid actief. Scholen kunnen de teams inschakelen voor advies en begeleiding bij o.a. het verbeteren van eindopbrengsten, didactisch handelen en zicht op ontwikkeling. Scholen maken hier goed gebruik van n.a.v. zelfevaluaties, inspectiebeoordelingen, auditresultaten of in aanloop naar een inspectiebezoek.

IKC-vorming Een centrale plaats in het strategisch perspectief wordt ingenomen door de ontwikkeling naar integrale kindcentra (IKC’s). Vanuit de projectgroep IKC wordt de ontwikkeling hiervan vormgegeven. De doelstelling is dat alle scholen, rekening houdend met de eigen context, (onderdeel van een) IKC worden. Deze IKC’s hebben adequaat toegeruste directeuren nodig. Binnen Adenium zorgen we, met een eigen opleidings- en kweekvijverprogramma, voor voldoende en geschikte directeuren voor de toekomst. De IKC-vorming gaat gepaard met een periode van ‘richten en inrichten’ met andere IKCpartners, zoals de kinderopvang, alvorens men integraal uitvoering kan geven aan een doorgaande ontwikkeling van kinderen. Deze fase van richten, inrichten en deels verrichten vraagt de komende jaren extra inzet en middelen.

Leesinterventieprogramma Bouw! Voor Bouw! is voor vier jaar subsidie toegekend vanuit gemeente Smallingerland, (juli 2020 t/m juli 2024). De stuurgroep Bouw! Heeft een voorstel ingediende voor het vervolg van het programma. Hierover is nog geen besluit genomen.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

10

Coördinatie netwerken Vanuit het strategisch perspectief Groeikracht wordt volop geïnvesteerd in de netwerken voor rekenen, ICT, IB, Hoogbegaafdheid en het Jonge Kind. Daarbij willen we alle scholen betrekken en het aantal deelnemende leden verhogen. De visie en organisatie wordt verder aangescherpt, zodat de netwerken beter aansluiten bij de onderwijsontwikkeling op de scholen en de verbinding tussen scholen onderling. In overleg met de netwerkleiders wordt per netwerk gekeken naar de opzet, uitvoering en inhoud, zodat dit past bij de wensen en behoeftes van de netwerkleden. Er worden per netwerk 3 à 4 scholings- en intervisiedagen georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomsten vindt gezamenlijke scholing en afstemming plaats en worden er beleidsontwerpen vanuit de praktijk voorbereid voor de expeditie teams. De taal- en rekennetwerken worden ook ingezet voor het analyseren van de bovenschoolse onderwijsresultaten. Er is een nieuw netwerk gestart dit schooljaar; het hoogbegaafdheidsnetwerk. Er zal in het voorjaar een informatieve bijeenkomsten worden gepland rond het thema ‘het jonge kind’ om de behoefte, aan een dergelijk netwerk, te kunnen peilen om de expertise hierover te versterken en verbreden.

Passend onderwijs Door het ZAT (Zorg Advies Team) wordt ondersteuning geboden op het gebied van leerlingenzorg en gedrag. De scholen krijgen 4% aanvulling op de zorgbekostiging voor groepsformatie. Die middelen kunnen ze inzetten voor lichte zorg.

Scholingsbijeenkomsten Centrale scholingen vinden plaats in de huisacademie van Adenium; ‘Acadenium’. Dit betreft de scholingen vanuit de centrale netwerken en alle verplichte scholingen, zoals BHV, de meldcode en medezeggenschap. Medewerkers volgen nu in toenemende mate interne nascholingen. Dit is inhoudelijk positief en heeft als bijkomend effect dat veel medewerkers van onze scholen elkaar zo leren kennen en met elkaar uitwisselen tijdens deze bijenkomsten: dat versterkt de netwerkorganisatie die we willen zijn.

2.8

Informatie en Communicatie Technologie

Het doel van afdeling ICT is het waarborgen van een stabiele, moderne en betaalbare ICTomgeving voor alle leerlingen en leerkrachten. Leerlingen en leerkrachten moeten onafhankelijk van de school waar ze naar toe gaan met goede apparatuur kunnen werken, zodat goed en eigentijds onderwijs gegeven en gevolgd kan worden. Rekening wordt gehouden met veilig werken met persoonsgegevens. Om doelmatig te kunnen werken krijgt heeft iedere leerkracht een laptop die thuis en op school gebruikt wordt en volledig van afstand door het ICT-team wordt beheerd. Om te zorgen dat de ICT-storingen en klachten sneller en adequater worden afgehandeld wordt gewerkt met een ticketsysteem voor heel Adenium: alle klachten en vragen worden in één centraals systeem gemeld en vervolgens afgehandeld. Ook belangrijk is de ondersteuning bij de aanpak van ICT bij het hedendaagse onderwijs. Bij de ICT-netwerken worden de ICT-coördinatoren bijgeschoold en daarnaast worden scholen begeleid om het onderwijs met de ICT-faciliteiten optimaal in te richten.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

11

2.9

Coöperatie Brede scholen

In Drachten functioneert de coöperatie Brede scholen. Zij voert het beheer over de beide Brede scholen in Drachten. Het bestuur van Adenium maakt onderdeel uit van het bestuur van de coöperatie, samen met de maatschappelijke onderneming Smallingerland (M.O.S.). Adenium verzorgt het onderhoudsbeheer en de financiële administratie voor de coöperatie. Het dagelijks toezicht en het beheer van de wijkcentra, alsmede de verhuur van de ruimten, blijft vooralsnog in handen van M.O.S. Het bestuur heeft geconstateerd dat zo de kwaliteit en expertise van beide organisaties optimaal wordt ingezet in het belang van goed functionerende Brede scholen.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

12

3 Meerjarenbegroting 2024-2027 In dit hoofdstuk vermelden we hoofdlijnen van deze uitdagingen, zodat de getallen in de begroting richting krijgen en duidelijk wordt welke beleidsontwikkelingen van belang zijn voor de komende jaren. De meerjarenbegroting 2024-2027 is gebaseerd op een aantal strategische keuzes en financiële uitdagingen. Het anticiperen op de ontwikkeling van het aantal leerlingen, hoog ziekteverzuim en het op orde hebben en houden van de personele bezetting op de scholen zijn voorbeelden van deze uitdagingen. Ook de stijgende huisvestingslasten waaronder de energie- en schoonmaakkosten vormen een uitdaging voor het bestuur. De moeilijke arbeidsmarkt voor leerkrachten en directeuren is een grote zorg. Vervangers krijgen is moeilijk en door het gebruik van externe bureaus steeds duurder. Intussen hebben we vastgesteld dat de gemiddelde leeftijd daalt en dat de loonkosten van personeel binnen Adenium nauwelijks afwijkt van de gemiddelde loonkosten over alle besturen bij Onderwijs Bureau Meppel. Concluderend: Door in te gaan grijpen in het beleid krijgen we de financiën op orde. We versterken ons verder als goed en aantrekkelijk werkgever, intensiveren de grip op het ziektepreventie- en verzuimbeleid en monitoren strakker op de huisvestingslasten. Het risicomanagement laat zien dat er extra risico’s op het bestuur afkomen.

Dit maakt dat er meer geld ‘achter de hand’ gehouden moet worden. Uit het risicomanagement blijkt dat het eigen besteedbaar vermogen en het risicovermogen met elkaar in evenwicht zijn. Dit betekent dat, bij nog verder toenemende risico’s, de ratio tussen deze twee getallen onder de 1 zakt. Bij gelijkblijvende risico’s maar een negatieve exploitatie wordt het vermogen te klein en zakt de ratio ook onder de 1.

3.1

Begrote formatie en loonkosten

Toelichting bij tabel 3.1.

Hierboven is de onderverdeling zichtbaar in de drie functiegroepen. Als gevolg van de arbeidskrapte zijn middelen ‘op de plank’ blijven liggen die in 2024 (m.n. schooljaar 20232024) worden verzilverd. Dit leidt tot een tijdelijke hogere personele behoefte die na 2024 zal gaan afnemen.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

13

3.2

Baten en lasten meerjarenbegroting

Voor 2024 geldt dat de begroting een tekort heeft in lijn is met het bovengenoemde beleid. Voor de jaren vanaf 2025 zien we een tekort dat oploopt. Hiertoe zal het bestuur onderzoek doen om te kijken naar de kosten van met name de kleine scholen en hoe om te gaan met de huidige allocatie. De onzekerheid van het aantal kinderen op de AZC-scholen is van grote invloed op zowel de baten als de personele inzet. De overige overheidsbijdragen zijn voor 2023 en 2024 hoger begroot door een budget voor het project voor de Kansrijke School voor geheel Adenium. De overige baten zijn hoger vanwege de hogere detacheringen van leerkrachten naar PCBO Smallingerland. Ook leerkrachten van PCBO Smallingerland worden gedetacheerd naar OPO Furore. Die zijn onder de personeelslasten begroot. De exploitatieresultaten hebben vooral betrekking op het exploitatiedeel van de scholen. Dat betekent dat bij de huidige allocatie de scholen niet uitkomen en zullen moeten bijsturen. In 2024 wordt door de scholen in de begroting 565k meer uitgegeven en daarmee aan de reserves van de scholen onttrokken. Zonder meeruitgaven van de scholen zou het bedrijfsresultaat in 2024 187k positief zijn. De bovenschoolse uitgaven gaan bij de huidige allocatie vanaf 2026 tot negatieve cijfers leiden. Er zijn bestuurlijk kaders nodig om te kunnen sturen op de bovenschoolse uitgaven.

Voor 2025 is voor het bestuur het nog onduidelijk hoe de exploitatie van Samen Kansrijk gaat starten en welke diensten SBO It Heechhof nog zal afnemen bij het Servicebureau. De ontwikkeling van aantallen leerlingen zijn nog grillig door de in- en uitstroom van vluchtelingenkinderen. Het is daarnaast nog onduidelijk wat financieel gezien de gevolgen zullen zijn van IKC-vorming voor de scholen.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

14

Toelichting bij tabel 3.3.

Bovenstaand schema geeft het verloop van het personeel weer, samengesteld uit alle afzonderlijke scholen. De taakstellingen geven aan wat de terugloop van personeel op de scholen moet zijn gezien de daling van het aantal leerlingen. Er zijn ook scholen die vacature ruimte hebben doordat er personeel met pensioen gaat dan wel doordat er groei wordt verwacht. Het bestuur verwacht geen problemen in het voldoen aan de taakstellingen gezien het personeelsgebrek en het feit dat de invalpool nu leeg is. Jaarlijks monitort het bestuur de ontwikkelingen om te zien of bijstellingen nodig zijn. De huidige lange termijnverwachting is dat het personeelstekort alleen maar zal toenemen.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

15

3.4

Begrote formatie per vestiging (inclusief verzuim)

De tabel geeft de bezetting op de scholen weer in 2023 en voor 2024 en de prognose voor de jaren erna.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

16

4 Investeringen 4.1

Begrote investeringen per categorie per jaar

De tabel geeft de totalen weer van OPO Furore van investeringen voor terreinen en gebouwen, ICT, inventaris en OLP. Onder de kosten van gebouwen worden de uitgaven voor de vervangingen en initiële uitgaven van gebouwen geactiveerd (bijv. CV-ketels, dakbedekking, alarminstallaties). Overige onderhoudsuitgaven worden rechtstreeks ten laste van de exploitatie gebracht. De geplande investeringen onderhoudsplanning.

4.2

worden

afgeleid

van

de

MJOP’s,

de

meerjaren

Totaal begrote afschrijvingen per jaar

Op apparatuur en inventaris wordt afgeschreven. Hieronder het verloop van de afschrijvingen per onderdeel.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

17

5 Exploitatie 5.1

Baten en lasten details meerjarenbegroting

In de onderstaande tabel wordt de exploitatie gedetailleerder uitgewerkt voor de komende jaren. De verschillen in de bekostiging hebben vooral te maken met de cao-verhoging van 10%.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

18

5.2

Verdeling Baten en Lasten

De volgende tabellen geven inzicht in waar de baten vandaan komen en hoe de lasten per categorie zijn verdeeld.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

19

6 Financieel beleid 6.1

Kengetallen

Kengetallen worden gehanteerd voor een beter begrip en om meer inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de financiële positie in de loop van de tijd. Onderstaande tabel heeft de getallen voor 2025 nog niet omdat de systemen die op het moment van schrijven die nog niet konden genereren. Voor 2025 zullen de waarden vrijwel gelijk zijn aan die van 2024. De gegevens zijn berekend op basis van de verwachte exploitatiegegevens over 2022 zoals vermeld in de laatste Marap.

Solvabiliteit

eigen vermogen + voorzieningen

2023

2024

2025

2026

2027

79%

80%

80%

81%

81%

2,54

2,46

2,46

2,46

2,46

0,25

0,23

0,23

0,24

0,21

0,42

0,42

0,43

0,44

0,45

Balans totaal Liquiditeit

Vlottende activa kortlopende schulden

weerstandvermogen

eigen vermogen -/- mat.vaste activa rijksbijdragen

Kapitalisatiefactor

Balans totaal -/- geb & terreinen totale baten

Solvabiliteit De ratio ‘solvabiliteit’ geeft de mate aan waarin de organisatie in staat is om op de lange termijn aan al haar financiële verplichtingen te voldoen. De Inspectie hanteert hierbij een signaleringswaarde van 30%. De solvabiliteit is ruim voldoende, maar neemt af.

Liquiditeit De ratio ‘liquiditeit’ geeft aan of de organisatie in staat is om alle schulden te kunnen betalen. De Inspectie hanteert hierbij een signaleringswaarde van 0,75. De liquiditeit is ruim voldoende.

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft een indicatie van de financiële veerkracht van de organisatie aan. Is de organisatie voldoende in staat eventuele financiële tegenvallers op te vangen? Het weerstandsvermogen vormt daarmee een buffer voor eventuele calamiteiten. Een weerstandsvermogen beneden de 10% is te laag en brengt de weerbaarheid van de organisatie, om risico’s op te kunnen vangen, in gevaar. Op basis van de balansprognoses stijgt het weerstandsvermogen licht.

Signaleringswaarde bovenmatig eigen vermogen. Het ministerie heeft een nieuwe norm geïntroduceerd om te bepalen of een bestuur bovenmatig eigen vermogen heeft. Deze berekeningswijze houdt geen enkele rekening met gesignaleerde risico’s die het bestuur waarneemt. Daarom heeft het bestuur, met behulp van Verus, breed in de organisatie het risicomanagement vastgesteld en herijkt zij dit iedere jaar. Daaruit blijkt dat het vermogen ten opzichte van de risico’s vrijwel in een

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

20

verhouding 1 op 1 staat. Daarmee is er geen sprake van een bovenmatig vermogen, maar van een net toereikend vermogen. Het bestuur neemt dit nadrukkelijk mee in haar lange termijn strategische keuzes en financieel beleid.

Oordeel kengetallen Vastgesteld mag worden dat de financiële situatie van de stichting goed is en blijft door de maatregelen die het bestuur neemt.

6.2

Planning en control

De planning en control cyclus bestaat uit de stappen van vooruitkijken, sturen, bijsturen en verantwoorden. De nieuwe geautomatiseerde administratieve, personele en financiële systemen maken dat de staf, de schooldirecteuren en het CvB nagenoeg real-time inzicht en overzicht hebben over de administratieve, financiële en personele ontwikkelingen binnen Adenium. Dit maakt de sturing en control beter en eenvoudiger. Naar de RvT en de GMR-en stuurt het CvB een managementrapportage over de maanden januari tot en met april, vervolgens één over de maanden januari tot en met september. De marap over de maanden oktober tot en met december wordt meegenomen in het jaarverslag. In december wordt de begroting besproken met daarin de verwachting voor het gehele jaar daarin opgenomen. In mei worden de jaarrekening en het bestuursverslag aan de geledingen aangeboden en besproken.

6.3

Treasury

Treasury kan worden omschreven als ‘het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s’. Het bestuur heeft zorg gedragen voor een verantwoorde en professionele inrichting van de treasuryfunctie. Een bindend kader hiertoe is in de Regeling ‘Beleggen, Lenen en Derivaten’ weergegeven die sinds 2001 van kracht is. In 2010 is deze regeling deels herzien en geactualiseerd. Een volgende wijziging heeft plaatsgevonden in 2016. Hoewel er in de nieuwe regeling een behoorlijk aantal wijzigingen heeft plaats gevonden, heeft de nieuwe regeling in de praktijk nagenoeg geen gevolgen voor het ‘treasurybeleid’ van OPO Furore. Treasury draagt zorg voor voldoende liquiditeit, beperkte financiële kosten en optimale rente -inkomsten. Daarnaast houdt treasury zich bezig met beheersing van de risico’s en neemt maatregelen ter bescherming van het vermogen en exploitatieresultaat. OPO Furore heeft tot op heden nooit leningen afgesloten. In 2021 is een nieuw Treasurybeleid vastgesteld voor heel Adenium. Voor OPO Furore betekent het dat een deel van de liquiditeiten belegd wordt, dit conform de regeling beleggen en belenen, en een deel liquide wordt aangehouden voor de financiering van onderwijsactiviteiten.

Deze beleggingen worden beheerd door Schretlen & Co, onderdeel van Rabo Nederland. Sinds 2023 zien we dat beleggingen in obligaties beter gaan renderen en dat het weer mogelijk wordt om de portefeuille uit te breiden. Het gemiddelde rendement op de portefeuille ligt momenteel rond de 3,5%. Dat wil zeggen dat op een belegging tussen moment van aankoop en verkoop jaarlijks 3,5% wordt ‘verdiend’. Omdat intussen de negatieve rente bij de banken is omgebogen naar een positieve rente zullen de financiële baten en lasten een positiever beeld gaan geven.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

21

Vrijwel alle obligaties zijn ESG screened, d.w.z. dat een keurmerk dat deze belegging geen significante schade toebrengt aan ecologische- en/of sociale doelstellingen. Er is geen voorkeur aangegeven voor duurzame beleggingen. Het gegeven mandaat aan Rabo Schretlen is: Met de beleggingen streven naar behoud van vermogen; De beleggingen dienen te voldoen aan de kaders van de Regeling beleggen, lenen en derivaten OCW 2016; Een beleggingshorizon van 10 jaar. Het risico van de beleggingen wordt mede afgestemd op deze datum; Het risicoprofiel is defensief. Het geschatte neerwaartse risico bedraagt in een slecht scenario -10%.

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

22

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

24

Postadres

Postbus 210, 9200 AE, Drachten

Bezoekadres

De Lanen 1, 9204 WB, Drachten

0512- 58 26 00 info@adenium.nl www@adenium.nl

Meerjarenbegroting 2024- 2027 OPO Furore

25