CConstaterende datTytsjerksteradiel
Koppel je AI →
Document · PDF

2 - Motivering It Lytse Hiem Jistrum (Versie 19 aug 2026)

RAAD IEPEN POADIUM 24 september 2026, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Woningbouwproject It Lytse Hiem te Jistrum (prosedureel) - 20:1951.631 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 6

It Lytse Hiem It Lytse Hiem 19-08-2026 It Lytse Hiem Inhoudsopgave Motivering 5 Hoofdstuk 1 Aanleiding en doel 5 1.1 Aanleiding 5 1.2 Ligging projectgebied 5 1.3 Omgevingsvergunning BOPA 6 1.4 Het omgevingsplan 7 1.5 Leeswijzer 8 Hoofdstuk 2 Beschrijving huidige situatie 8 Hoofdstuk 3 Voorgenomen ontwikkeling 10 3.1 Beschrijving van de nieuwe situatie 10 3.2 Beschrijving strijdigheid 11 Hoofdstuk 4 Beleid en regelgeving 11 4.1 Rijksbeleid en Rijksregels 11 4.2 Provinciaal beleid en provinciale regels 12 4.3 Regionaal beleid 18 4.4 Waterschap 19 4.5 Gemeentelijk beleid 19 Hoofdstuk 5 Fysieke leefomgeving 21 5.1 Beschermen van de gezondheid 21 5.2 Milieubelastende activiteiten 21 5.3 Ladder voor duurzame verstedelijking 22 5.4 Geluid door wegen 23 5.5 Luchtkwaliteit 24 5.6 Bodem 25 5.7 Wegen, verkeer en parkeren 25 5.8 Omgevingsveiligheid 27 5.9 Water 27 5.10 Mer-beoordeling 28 Hoofdstuk 6 Uitvoerbaarheid 29 Hoofdstuk 7 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 3 0 7.1 Participatie 30 7.2 Vaststellingsprocedure 30 7.3 Beroep 30 Hoofdstuk 8 Belangenafweging en conclusie 31 8.1 Wettelijk kader 31 8.2 Plankaart en ruimtelijke kaders 31 8.3 Afweging en conclusie 31 Bijlagen 32 Bijlage 1 Plankaart 32 Bijlage 2 Beeldkwaliteitsplan 34 Bijlage 3 Natuurtoets 43 3 It Lytse Hiem Bijlage 4 AERIUS-berekening 67 Bijlage 5 Akoestisch onderzoek 93 Bijlage 6 Bodemonderzoek 145 Bijlage 7 Watertoets 196

Bijlage 8 Watertoets compensatie 198 Bijlage 9 Participatieverslag 200 4 It Lytse Hiem Motivering Hoofdstuk 1 Aanleiding en doel 1.1 Aanleiding De gemeente Tytsjerksteradiel is voornemens een nie uwe woningbouwlocatie te ontwikkelingen op de hoek van de Schoolstraat en De Geasten te Jistrum. Op de locatie zullen zeven woningen worden gerealiseerd bestaande uit ØØn vrijstaande woning, ØØn twee-onder-ØØn-kapwoning en vier rijwoningen. Het omgevingsplan van de gemeente Tytsjerksteradiel staat deze ontwikkeling niet toe. Door middel van het verlenen van een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) kan het voornemen wel worden toegestaan (zie ook paragraaf 1.4). Een motivering moet aantonen dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Deze motivering voorziet daarin. In het voorheen geldende bestemmingsplan heeft de g emeente het projectgebied aangeduid als ‘wetgevingszone – wijzigingsgebied 3’, waarmee een t oekomstige ontwikkeling naar woningbouw reeds planologisch is voorzien. Het projectgebied is in 2 025 beschikbaar gekomen voor ontwikkeling als gevol g van de herontwikkeling van de Schoolstraat 46 en de achterliggende percelen.

De aanwezige bedrijfsfunc tie is daarbij komen te vervallen ten gunste van een wo onfunctie, waardoor woningbouw mogelijk is geworden op zowel de achterliggende agrarische percelen als het gemeentelijke projectgebied. 1.2 Ligging projectgebied Het projectgebied is gelegen op de kruising tussen de Schoolstraat en De Geasten in het dorp Jistrum. Ten noorden van het projectgebied ligt de straat De Geasten en aan de westzijde de Schoolstraat. Zowel aan de noord-, oost-, zuid- als westzijde van het projectg ebied bevinden zich bestaande woningen. Het projectgebied staat kadastraal bekend als OTM00-G-2 379 (deels, sectie G, perceelnummer 2379 van de kadastrale gemeente Oostermeer). 5 It Lytse Hiem Afbeelding 1.1. Luchtfoto ligging projectgebied (br on: Pdok Viewer, 2026) 1.3 Omgevingsvergunning BOPA Het planvoornemen past niet binnen het geldende omg evingsplan. Om de ontwikkeling mogelijk te maken, wordt een omgevingsvergunning voor een BOPA aangevraagd. Op grond van het Bkl kan deze vergunning alleen wor den verleend als sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en wordt voldaa n aan de relevante beoordelingsregels en instructieregels. Daarnaast dient het plan in overe enstemming te zijn met de Omgevingsverordening Fryslân, de waterschapsverordening van Wetterskip Fryslân en het gemeentelijke beleid.

De gemeente Tytsjerksteradiel heeft aangegeven mede werking te willen verlenen aan het planvoornemen door middel van het verlenen van een BOPA. Voor dit project wordt gebruikgemaakt van een gefas eerde BOPA. In de eerste fase wordt een omgevingsvergunning verleend waarin de ruimtelijke aanvaardbaarheid van het plan wordt vastgesteld en de ruimtelijke kaders voor de ontwikkeling worden b epaald (planologisch basisbesluit). In een latere f ase wordt de vergunning voor het bouwen aangevraagd en getoetst aan deze kaders. De ruimtelijke kaders van de ontwikkeling worden va stgelegd in een plankaart, waarin de functies en de situering van de woningen zijn opgenomen. Deze plan kaart vormt het planologisch kader voor de verdere uitwerking van het bouwplan en is als Bijlage 1 toegevoegd. In deze motivering wordt aangetoond dat de ontwikke ling voorziet in een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en voldoet aan de relevante b eoordelingsregels uit het Besluit kwaliteit leefomg eving (Bkl). 6 It Lytse Hiem 1.4 Het omgevingsplan Het bestemmingsplan Jistrum 2017 (onherroepelijk 19 juli 2017) van de gemeente Tytsjerksteradiel is al s onderdeel van het tijdelijk omgevingsplan van de ge meente Tytsjerksteradiel op het projectgebied van toepassing. Onderstaand figuur laat een fragment van de verbeelding behorend bij dit plan zien. Afbeelding 1.2.

Weergave van de verbeelding van het bestemmingsplan Jistrum 2017 (bron: regels op de ka art, 2026) Het projectgebied is bestemd als ’Agrarisch - Cultu urgrond’. De als zodanig aangewezen gronden zijn bestemd voor cultuurgrond (zowel voor bedrijfsmatig als hobbymatig gebruik). Daarnaast zijn de gronden ook bestemd voor bouwwerken met dak ten behoeve van een agrarisch bedrijf voor het tijdelijk onderbrengen van vee en/of de tijdelijke opslag van gewassen en/of agrarische producten, bouwwerken met dak ten behoeve van (semi-)agrarische en daarme e te vergelijken hobbyactiviteiten en voor sloten, bermen en beplanting. Ondergeschikt hieraan is de b estemming geschikt voor paden en kavelontsluitingswegen, groen- en parkeervoorzienin gen, water, recreatief medegebruik, waterhuishoudkundige voorzieningen en openbare nutsvoorzieningen. Daarnaast kennen de gronden een dubbelbestemming ’W aarde - Landschap (Woudenlandschap)’, welke bestemd is voor het behoud en herstel van cultuurhi storische, landschappelijke en natuurwaarden van he t woudenlandschap. De tevens aanwezige gebiedsaanduid ing ’wetgevingzone - wijzigingsgebied 3’ biedt mogelijkheid tot het aanbrengen van nieuwe bouwvlakken. Het planvoornemen voor woningbouw is zowel wat betr eft het toegestane gebruik als wat betreft de bouwregels (met betrekking tot het ontbreken van ee n bouwvlak) niet mogelijk.

De wijzigingsbevoegdheid binnen de bestemming biedt weliswaar de mogelijkhei d tot het aanbrengen van nieuwe bouwvlakken; echter is het aantal nieuw te bouwen woningen beperkt tot maximaal vier. De gemeente wil het planvoornemen mogelijk maken do or middel van het verlenen van een gefaseerde omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). In eerste instantie wordt ee n omgevingsvergunning (planologisch basisbesluit) ver leend die de beoogde activiteiten (het gebruik) planologisch mogelijk maakt en de kaders schept voo r de later aan te vragen omgevingsvergunningen (voor het bouwen). 7 It Lytse Hiem 1.5 Leeswijzer Deze motivering is als volgt opgesteld: hoofdstuk 2 bevat een beschrijving en analyse van de huidige ruimtelijk-functionele situatie. In hoofdstuk 3 wor dt ingegaan op de gewenste situatie en de beoogde ontwikkeling. In hoofdstuk 4 wordt het Rijksbeleid, provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid besc hreven. In hoofdstuk 5 wordt inzicht gegeven in diverse pla nologische aspecten die relevant zijn voor de fysie ke leefomgeving. In hoofdstuk 6 en hoofdstuk 7 komen de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid aan de orde. Tot slot is in hoofdstuk 8 een belangenafweging opgenomen.

Hoofdstuk 2 Beschrijving huidige situatie In de bestaande situatie bestaat het projectgebied uit grasland omringd door een hek en enkele bomen langs de rand van het perceel. Het perceel grenst a an de zuidkant aan bestaande bebouwing en aan de andere zijden liggen de Schoolstraat en De Geasten. Navolgende afbeeldingen geven een overzicht van het projectgebied. Afbeelding 2.1. Luchtfoto van het projectgebied (br on: PDOK Viewer 2026) 8 It Lytse Hiem Afbeelding 2.2. Het projectgebied gezien vanuit wes telijke richting vanaf de Schoolstraat (bron: Googl e Earth Pro 2026) Afbeelding 2.3. Het projectgebied gezien vanuit noo rdoostelijke richting vanaf De Geasten (bron: Googl e Earth Pro 2026) 9 It Lytse Hiem Hoofdstuk 3 Voorgenomen ontwikkeling 3.1 Beschrijving van de nieuwe situatie Het projectvoornemen betreft de realisatie van zeve n grondgebonden woningen bestaande uit ØØn vrijstaande woning, ØØn twee-onder-ØØn-kapwoning en vier rijwoningen. Het plan is door middel van een uitgebreid participatietraject tot stand gekomen in samenwerking met dorpsbelang en inwoners van Jistrum. Dit traject vormt tevens de basis voor het beeldkwaliteitsplan voor het projectgebied. Het beeldkwaliteitsplan geeft aanbevelingen en richtlij nen voor de vormgeving van bebouwing en de inrichti ng van de ruimte (zie Bijlage 2 Beeldkwaliteitsplan).

De beoogde woningen moeten aansluiten bij de bestaande stedenbouwkundige opzet en woontypes conform de wel standsnota van de gemeente Tytsjerksteradiel. Met deze ontwikkeling wordt een logische overgang gecreºerd naar de achterliggende wijk De Geasten, di e stedenbouwkundig momenteel minder tot zijn recht komt door het verscholen karakter achter de woningen aan de Schoolstraat. Afbeelding 3.1. Ontwerp (bron: denkmee.t-diel.nl) De vier rijwoningen zullen gelegen zijn aan De Geas ten en gericht zijn op de straat, waarbij de noklij n evenwijdig aan de straat is geplaatst. De bijbehore nde perceelgroottes zullen variºren tussen 195 m 2 en 300 m2. De woningen zijn van de straat gescheiden door een voortuin. Parkeren dient plaats te vinden op de naastgelegen parkeerhaven. De vrijstaande woning he eft een perceelgrootte van ongeveer 324 m 2 en heeft ook een noklijn evenwijdig aan de straat. De woning is dichter bij de straat gelegen en heeft een eigen oprit aan de zijkant van het huis. De twee-onder-ØØ n-kapwoning is gelegen aan de Schoolstraat. De twee woningen staan elk op een perceel van 240 m 2 met een eigen oprit. De noklijn van deze twee-onder-ØØn-kapwoning loopt haaks aan de Schoolstraat. 10 It Lytse Hiem 3.2 Beschrijving strijdigheid Op grond van het bestemmingsplan ’Jistrum 2017’ hee ft het projectgebied de bestemming ’Agrarisch - Cultuurgrond’.

Binnen deze bestemming is de realisa tie van woningen niet mogelijk, zowel wat betreft h et toegestane gebruik als wat betreft het ontbreken van een bouwvlak. In de bestemming ’Agrarisch - Cultuurgrond’ is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen. Hierin is opgenomen dat de bestemming kan worden gewijzigd in een woonfunctie, mits: 1. de gronden op de kaart zijn voorzien van de aandu iding ‘wetgevingszone – wijzigingsgebied 3’; 2. het aantal te bouwen woningen ten hoogste 4 bedra agt; 3. de te bouwen woning in overeenstemming is met het , op moment van wijziging, vigerende gemeentelijk en provinciaal woningbouwbeleid; 4. de geluidbelasting van de geluidgevoelige objecte n niet hoger is dan de geldende voorkeurswaarde of een verkregen hogere grenswaarde; 5. rekening wordt gehouden met de structuur en het k arakter van de omgeving (dorpskern, dorpsuitlopers of landelijk gebied) en de oppervlakte, de ligging en de afmetingen van de gebouwde op de aangrenzende bouwpercelen. Deze wijzigingsbevoegdheid toont aan dat de realisa tie van woningen op deze locatie eerder al werd beoogd. Met de komst van de Omgevingswet is het toe passen van wijzigingsbevoegdheden echter komen te vervallen. Hiervan kan dus geen gebruik meer wor den gemaakt voor het onderhavige project. Ook is het aantal voorziene woningen hoger dan het onder punt 2 gestelde maximum van 4 woningen.

Om deze reden wordt dan ook met een BOPA afgeweken van het omgevi ngsplan om zo de woningbouw in het projectgebied mogelijk te maken. Hoofdstuk 4 Beleid en regelgeving Er moet worden voldaan aan de instructieregels van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en de Omgevingsverordening van de provincie Fryslân. Ook mag het plan niet in strijd zijn met de Waterschapsverordening van Wetterskip Fryslân. Tot slot moet het plan passen binnen het gemeentelijke beleid. In dit hoofdstuk worden deze aspecten afgewogen en waar nodig gemotiveerd. 4.1 Rijksbeleid en Rijksregels 4.1.1 Nationale omgevingsvisie Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Ri jk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Uitg angspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Om dit te kunnen bewerkstelligen, la at het Rijk de inrichting van de fysieke leefomgeving meer over aan de decentrale overheden en komt de gebruiker centraal te staan. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 bre ngt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: 1. ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2. duurzaam economisch groeipotentieel; 3. sterke en gezonde steden en regio’s; 4.

toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Relatie met het planvoornemen Het planvoornemen is wat betreft de aard en omvang niet strijdig met de omgevingsvisie. Bovendien draagt het planvoornemen met de realisatie van zeven wonin gen bij aan het versterken van de woonregio 11 It Lytse Hiem Noordoost Fryslân. Het project draagt daardoor op l okale schaal bij aan de meer overkoepelende doelstellingen uit de NOVI. 4.1.2 Instructieregels Rijk In hoofdstuk 5 van het Bkl is een groot aantal inst ructieregels opgenomen. Aan deze instructieregels m oet worden voldaan. De meest relevante instructieregel betreft de regels voor een evenwichtige toedeling v an functies aan locaties. Dit betreft onder meer: het waarborgen van de veiligheid; het beschermen van de waterbelangen; het beschermen van de gezondheid en van het milieu; het beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed; het behoud van ruimte voor toekomstige functies; het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen. Niet alle instructieregels zijn relevant. In onderstaande tabel zijn de voor dit planvoornemen van toepassing zijnde thema’s waarover in het Bkl instructieregels staan opgenomen. In de tabel is per thema aangegeven in welke paragraaf in deze motivering hier nader op is ingegaan. Tabel 4.1.

Thema’s Bkl Thema Paragraaf Bkl Relevant? Paragraaf Omgevingsveiligheid 5.1.2 Ja 5.8 Waterbelangen 5.1.3 Ja 5.9 Luchtkwaliteit 5.1.4.1 Ja 5.5 Geluid van wegen, spoorwegen en industrieterreinen 5.1.4.2a Ja 5.4 Bodemkwaliteit 5.1.4.5 Ja 5.6 Ladder voor duurzame verstedelijking 5.1.5.4 Ja 5.3 Cultureel erfgoed en werelderfgoed 5.1.5.5 Ja 4.2.3 In Hoofdstuk 5 en een deel van het huidige hoofdstu k van deze motivering zijn de thema’s voor zover relevant voor het planvoornemen nader uitgewerkt. 4.2 Provinciaal beleid en provinciale regels 4.2.1 Omgevingsvisie Fryslân De Omgevingsvisie is een van de instrumenten van de nieuwe Omgevingswet. In de Omgevingsvisie Fryslân, ’De Romte Diele’ geheten, staat waar de pr ovincie met de leefomgeving van Fryslân naartoe wil: de ambitie en doelen voor de toekomst. Het is een inte grale visie voor de lange termijn op een tamelijk h oog abstractieniveau. De visie geeft de richting aan waa r de provincie met allerlei partijen naar toe wil w erken. Dit gebeurt in programma’s, concrete projecten en i nitiatieven, en zo nodig ook in regels. Een vitaal, veerkrachtig, karakteristiek en gezond Fryslân. Dat zijn de ambities van de provincie Fryslân voor de Friese leefomgeving. Met de leefomgeving bedoelt de provin cie: de gedeelde ruimte waarin de mensen in de provincie samenleven. Voor het onderhavige plan is met name de ambitie ’vitaal’ van belang.

De ambitie ’vitaal’ richt zich op het leefbaar houd en van Friese steden, dorpen en het platteland. Dit betekent dat er voldoende woningen, voorzieningen en bedrijvigheid zijn en dat de bereikbaarheid goed is. De voorgenomen ontwikkeling ziet op het planologisc h mogelijk maken van zeven woningen in de kern Jistrum. Dit sluit aan op de doelstelling ’vitaal’, die voldoende woningen in de provincie beoogt. Naast de integrale opgaven hanteert de Omgevingsvis ie een aantal inhoudelijke principes. Deze principe s staan voor de manier van werken en geven richting a an keuzes, projecten en plannen voor de fysieke 12 It Lytse Hiem leefomgeving. Een inhoudelijk principe dat nauw aan sluit op het planvoornemen is ’omgevingskwaliteit a ls ontwerpbasis’. Dit principe richt zich erop dat nie uwe ontwikkelingen voortbouwen op bestaande omgevingskwaliteiten. Daarbij is aandacht voor eige nheid en identiteit. In dit principe vormen omgevingskwaliteiten het vertrekpunt voor de inpass ing van ontwikkelingen. Dit betekent dat ontwikkelingen voortbouwen op bestaande kwaliteiten en deze waar mogelijk versterken of doorontwikkelen. Het principe gaat uit van maatwerk . Elke plek is anders en heeft andere kwaliteiten. Op basis van de omgevingskwaliteiten van gebieden word t gezocht naar juiste plekken.

Zo kan, afhankelijk van de aard en schaal van een ontwikkeling bijvoorbeeld sprake zijn van: inpassen, waarbij de kenmerken va n een gebied in stand blijven en nieuwe ontwikkelingen zich daarin voegen. Uit paragraaf 3.1 blijkt dat bij de ruimtelijke/lan dschappelijke inpassing rekening wordt gehouden met bestaande omgevingskwaliteiten en kenmerken. Deze k waliteiten zijn als basis voor het stedenbouwkundig ontwerp gebruikt. Het woongebied voegt zich binnen de bestaande gebiedskenmerken en sluit goed aan op de ruimtelijk-functionele structuur van Jistrum. Al met al sluit het plan aan op het inhoudelijke prin cipe ’omgevingskwaliteit als ontwerpbasis’ uit de Omgevingsvisie Fryslân. Natuurinclusief bouwen In de Omgevingsvisie De Romte Diele wordt ingezet o p natuurinclusief ontwerpen bij nieuwe ontwikkelingen. Dit betekent dat bij het ontwerp rekening wordt gehouden met maatregelen die een positief ecologisch effect sorteren. In de inrichting van he t plan is hier aandacht aan besteed door de openbar e ruimte zo groen mogelijk vorm te geven. Voor de ver dere uitwerking van de woningen en de inrichting va n de erven worden aanvragers van vergunningen gestimu leerd en geadviseerd om natuurinclusief te bouwen. Dit kan bijvoorbeeld door nestkasten en/of vleermuisvoorzieningen in gevels op te nemen of doo r daken te voorzien van nest-/vogelpannen of vogelvid es.

Daarnaast wordt gestimuleerd dat tuinen groen worden ingericht en erfafscheidingen zoveel mogelij k uit hagen bestaan. Op deze manier wordt een goed leefklimaat geboden voor vogels, insecten en kleine dieren en wordt bijgedragen aan de biodiversiteit. De gemeente beoogt in het aanbestedingstraject aanneme rs te stimuleren zoveel mogelijk natuurinclusieve maatregelen te nemen. Conclusie Het projectvoornemen past binnen de provinciale amb ities en doelstellingen zoals gedefinieerd in de Omgevingsvisie Fryslân. 4.2.2 Omgevingsverordening Fryslân De omgevingsverordening sluit aan op de Omgevingswe t en de werkwijze van de omgevingsvisie. Met een omgevingsverordening stelt de provincie regels aan ruimtelijke plannen van gemeenten. De provincie ric ht zich hierbij op onderwerpen die van provinciaal bel ang zijn, zoals verstedelijking, natuur, nationale landschappen, water en glastuinbouw. Gemeenten krij gen op sommige terreinen meer beleidsvrijheid, terwijl ze op andere gebieden te maken krijgen met strikte provinciale richtlijnen. De omgevingsverordening van Fryslân bevat (instructie) regels voor het omgevingsplan. Onderstaand zijn de instructieregels opgenomen die van toepassing zijn op dit planvoornemen.

In onderstaande tabel is gemotiveerd hoe wordt voldaan aan de instructierege ls en waar nodig is aangegeven in welke paragrafen van deze motivering de thema’s voor zover relevant voor deze BOPA nader zijn uitgewerkt. Tabel 4.2. Overzicht relevante instructieregels pro vincie Thema Artikel POV Verwijzing paragraaf Omgevingskwaliteiten als basis 2.1, lid 1 4.2.3 Op grond van artikel 2.1, lid 1 van de verordening wordt in een omgevingsplan aangegeven op welke wijze het plan rekening houdt met de archeologische waard en en de archeologische verwachtingswaarden, waarbij gebruik wordt gemaakt van de Friese archeol ogische monumentenkaart extra (FAMKE) of van een met de provincie afgestemde gemeentelijke verdiepin gsslag. In paragraaf 4.2.3 wordt in het kader van erfgoed nader ingegaan op de archeologische verwachtingswaarden. 13 It Lytse Hiem Omgevingskwaliteiten als basis 2.1, lid 2 en lid 4 Artikel 2.1, lid 2 en lid 4 van de Omgevingsverorde ning Fryslân bevatten instructieregels die betrekki ng hebben op de wijze waarop bij ruimtelijke ontwikkel ingen rekening wordt gehouden met landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten. Deze regels zijn van toepassing op het voorliggende plan. In Grutsk op ’e Romte wordt Jistrum aangeduid als e en esdorp.

Kenmerkend voor esdorpen is dat de bebouwing van oudsher op de hoger gelegen zandgronden staat, terwijl de omliggende gronden lager zijn gelegen. Daarnaast worden esdorpen gekenmerkt door kronkelige wegen en onregelmatige perceelsgrenzen. In de afgelopen decennia zijn vers chillende historische kenmerken van esdorpen vervaagd of verdwenen. Doordat de essen niet langer gemeenschappelijk worden gebruikt, heeft schaalvergroting plaatsgevonden. De oorspronkelijke kleinschalige verkaveling is grotendeels verdwenen en veel essen zijn geºgaliseerd. In Jistrum is de historische structuur nog (deels) herkenbaar. De Schoolstraat vormt een karakteristie ke kronkelige weg en langs deze weg liggen van oorspro ng esvormige percelen. Een groot deel van deze percelen is inmiddels ingevuld met woningbouw. Ook het projectgebied maakt onderdeel uit van deze ontwikkeling. Het projectgebied betreft een inbreid ingslocatie die een overgang vormt tussen het historische bebouwingslint langs de Schoolstraat en de bestaande woonwijk De Geasten. Op het perceel zelf zijn nog slechts beperkt landschappelijke waarden aanwezig. Bij de uitwerking van het plan is rekening gehouden met de landschappelijke en cultuurhistorische kenmerken van de omgeving.

De oorspronkelijke lints tructuur langs de Schoolstraat wordt gerespecteerd doordat de vrijstaande woning en de twee-onder-ØØn- kapwoning met de voorzijde op de Schoolstraat worden georiºnteerd. Daarnaast wordt gestreefd naar behoud van de aanwezige bomen langs de Schoolstraat, waardoor de karakteristieke wegbeplanting zoveel mogelijk behouden blijft. Voor deze locatie was in het voorheen geldende best emmingsplan reeds een wijzigingsbevoegdheid opgenomen ten behoeve van woningbouw. Daarbij was a ls voorwaarde opgenomen dat rekening moest worden gehouden met de structuur en het karakter van de omgeving. De voorgestelde stedenbouwkundige opzet sluit hierbij aan. De rijwoningen aan de acht erzijde vormen een passende overgang tussen het bebouwingslint aan de Schoolstraat en de achterliggende woonwijk De Geasten. Geconcludeerd wordt dat bij de situering en inricht ing van het plan in voldoende mate rekening is gehouden met de landschappelijke en cultuurhistorische waarden zoals beschreven in Grutsk op ’e Romte. Gelet op de beperkte omvang van de ontwikkeling, de ligging binnen bestaand stedelijk gebied en de borging van de ruimtelijke kwaliteit via het beeldkwaliteitsplan, zijn aanvullende planregels ter bescherming van deze waarden niet noodzakelijk.

Water-robuust bouwen 2.5 5.9 Een omgevingsplan stelt regels met het oog op het b orgen van water-robuust bouwen indien door de lage ligging van gronden een risico bestaat op overstroming of wateroverlast. In het kader van het voornemen is de digitale watertoets doorlopen en in paragraaf 5.9 wordt nader ingegaan op het aspect water. Gezond en veilig 2.5 5.1 In paragraaf 5.1 is uiteengezet en waar nodig onder zocht wat de effecten zijn op de gezondheid van veiligheid van het plan op de omgeving. Hieruit bli jkt dat wordt voldaan aan de criteria zoals gesteld in paragraaf 2.5 van de omgevingsverordening. Programmering woningbouw 2.7 4.3.1 Een omgevingsplan kan nieuwe woningen bevatten wann eer deze passen binnen de regionale woningbouwafspraken. De woonregio Noordoost-Fryslân heeft in de Regionale Woondeal 2022-2030 Regio NoordOost Fryslân afspraken gemaakt over woningbouw in de regio. In 2025 zijn de woondeals voor de periode tot en met 2030 herijkt. Zo ook voor de gem eente Tytsjerksteradiel. Uit paragraaf 4.3.1 blijkt dat het planvoornemen met de ontwikkeling van zeven won ingen binnen de regionale afspraken past. Het planvoornemen voldoet daarmee aan paragraaf 2.7 van de omgevingsverordening. 14 It Lytse Hiem 4.2.3 Archeologie In het Bkl zijn ten aanzien van de bescherming van archeologie een aantal beginselen geformuleerd (arti kel 5.130 Bkl).

Deze beginselen richten zich op de omga ng met monumenten die op grond van het omgevingsplan zijn beschermd, archeologische monume nten, (voorbeschermde) rijksmonumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten en beschermde cultuurlandschappen. De provincie Fryslân heeft het initiatief genomen o m, zoveel mogelijk in samenwerking met het Rijk en de gemeenten, het bodemarchief zo goed mogelijk in kaa rt te brengen. Dit gebeurt op de FAMKE. De FAMKE biedt informatie over in de provincie bekende of te verwachten archeologische waarden. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in twee onderzoeksperiodes: de steentijd-bronstijd en de ijzertijd-middeleeuwen. De Cultuurhistorische Kaart Fryslân (CHK2) geeft in formatie over in de provincie bekende cultuurhistorisch waardevolle objecten/elementen. De cultuurhistorisc he kaart is informatief: de kaart geeft aan welke cultuurhistorische elementen en structuren op provinciale schaal van betekenis zijn. 4.2.3.1 Onderzoek De FAMKE is geraadpleegd ter plaatse van het projec tgebied. Voor de periode steentijd - bronstijd adviseert de provincie onderzoek uit te voeren bij ingrepen v an meer dan 2.500 m 2 en voor de periode ijzertijd - middeleeuwen bij ingrepen van meer dan 5.000 m 2. Deze vrijstellingsgrenzen worden niet overschrede n, omdat het perceel circa 2.300 m 2 groot is.

Daarom hoeft voor het projectgebied geen karterend onderzoek te worden uitgevoerd. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden alsno g onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Er fgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS). 4.2.3.2 Conclusie Het plan is in het kader van archeologie niet evide nt onuitvoerbaar en kan op aanvaardbare wijze worde n gerealiseerd. 4.2.4 Natuur Ter bescherming van natuurwaarden zijn onder de Omg evingswet regels opgenomen voor onder meer Natura 2000-gebieden, beschermde soorten en houtops tanden. Deze regels sluiten inhoudelijk aan bij het voormalige beschermingsregime uit de Wet natuurbesc herming, dat is opgegaan in de Omgevingswet. Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit voor e en belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. In het kader van een evenwichtige toedeling van fun cties aan locaties moet worden beoordeeld of de ontwikkeling leidt tot een onevenredige aantasting van de ecologische functie van de locatie of van gebieden waarmee het projectgebied een ecologische relatie heeft. 4.2.4.1 Onderzoek Door BügelHajema is een ecologische beoordeling uit gevoerd.

Deze beoordeling geeft inzicht in de aanwezige en te verwachten natuurwaarden in en rond om het projectgebied en in de vraag of de voorgenomen ontwikkeling gevolgen kan hebben voor b eschermde soorten, beschermde gebieden of houtopstanden. Voor dit plan zijn eerst verspreidingsgegevens van beschermde soorten in en om het projectgebied uit d e NDFF geraadpleegd. Vervolgens is op 6 mei 2026 een veldbezoek uitgevoerd. Op basis van het bureauonderzoek, het veldbezoek en de beoordeling v an de locatie kan worden geconcludeerd dat geen 15 It Lytse Hiem nader ecologisch onderzoek nodig is om negatieve ef fecten op beschermde soorten uit te sluiten, mits b ij de uitvoering rekening wordt gehouden met enkele aandachtspunten. Ten aanzien van vleermuizen geldt dat het projectge bied geen geschikte verblijfplaatsen bevat, zoals h olle bomen of gebouwen met potentiºle invliegopeningen. Wel kunnen omliggende structuren, zoals bebouwing en erfbeplanting, een functie vervullen als foerageergebied of als onderdeel van vliegroutes. Op basis van de natuurtoets kan worden uitgesloten dat sprake is van een onevenredige aantasting van d e ecologische functie van de locatie of van gebieden met een ecologische relatie daarmee. Wel wordt uit oogpunt van zorgvuldige inpassing rek ening gehouden met het voorkomen van onnodige lichtverstoring.

Dit kan in de uitvoerings- en gebr uiksfase worden geborgd door verlichting gericht, b eperkt en niet op omliggende structuren of woningen te lat en uitstralen. Daarmee wordt aangesloten bij de algemene zorgplicht zonder dat sprake is van mitige rende maatregelen voor het voorkomen van een onevenredige inbreuk. Binnen het projectgebied is geen sprake van bescher mde houtopstanden die in het kader van de voorgenomen ontwikkeling worden gekapt of aangetast . Voor zover sprake is van beperkte ingrepen in groenstructuren, leidt dit niet tot een afzonderlij ke vergunningplicht voor houtopstanden. Wel wordt bij de uitvoering rekening gehouden met de algemene zorgpl icht, waarbij onnodige schade aan aanwezige beplanting wordt voorkomen en werkzaamheden zorgvuldig worden uitgevoerd. In het kader van gebiedsbescherming is een AERIUS-b erekening uitgevoerd (zie paragraaf 4.2.5) waarin i s geconcludeerd dat geen sprake is van een toename va n stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden. Ook moeten de zorgplichtmaatregelen in acht worden geno men. Een rapportage van het ecologisch onderzoek is opgenomen als Bijlage 3 Tabel 4.3.

Overzicht vervolgstappen Soortbescherming Vervolgstappen nodig? Planten Nee Vogels Nee, wel rekening houden met het broedseizoen Vleermuizen Nee, wel onnodige lichtverstoring voorkomen Overige zoogdieren Nee, alleen zorgplichtmaatregelen Amfibieºn Nee, alleen zorgplichtmaatregelen Overige soorten Nee Gebiedsbescherming Natura 2000-gebieden Ja, AERIUS-berekening (zie paragraaf 4.2.5) NNN en overige gebieden Nee Houtopstanden Nee 4.2.4.2 Conclusie De natuurtoets geeft geen indicatie dat met het pla nvoornemen inbreuk wordt gemaakt op bijzondere ecologische waarden. Ook is geen sprake van een one venredige aantasting van de ecologische functie van de locatie of van gebieden die daarmee een ecologische relatie hebben. Met inachtneming van de algemene zorgplicht, het zorgvuldig omgaan met verlichting en het werken buiten het broedseizoen waar dat nodig is, kan de ontwikke ling vanuit het aspect natuur op aanvaardbare wijze worden gerealiseerd. Het aspect natuur vormt daarme e geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het planvoornemen. 16 It Lytse Hiem 4.2.5 Stikstof De Omgevingswet regelt de bescherming van Natura 20 00-gebieden, bossen en specifieke dier- en plantsoorten. De bescherming van de Natura 2000-geb ieden is verankerd in het onderdeel gebiedsbescherming. Plannen en projecten met negati eve effecten op deze gebieden zijn vergunningplichtig.

Relevant daarbij is dat het ond erdeel gebiedsbescherming een externe werking kent. Van externe werking is sprake als activiteiten buit en een Natura 2000-gebied van invloed zijn op de natuurwaarden in een Natura 2000-gebied. In Nederland zijn 162 Natura 2000-gebieden gelegen. In 130 van deze gebieden komen stikstofgevoelige habitats of leefgebieden van soorten voor. Dit bete kent dat een verdere toename van stikstofdepositie tot een negatief effect kan leiden. Derhalve dient bij een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling onderzocht te worden of er stikstofdepositie in stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden plaatsvindt. Het projectgebied op de hoek van de Schoolstraat en De Geasten ligt op circa 10,2 km afstand van Natur a 2000-gebied Groote Wielen en op circa 10,1 km afstand van het Natura 2000-gebied Alde Feanen. Ten gevolge van de bouw en het gebruik van de ontwikkeling op de hoek van de Schoolstraat en De Geasten is op 15 mei 2026 de depositie van stikstof op nabi jgelegen Natura 2000-gebieden in beeld gebracht. De berekening met AERIUS genereert een rekenresultaat en een pdf-bestand waarin wordt geconstateerd dat er geen stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden zijn met een overschrijding van een projectbijdrage van meer dan 0,00 mol N/ha/jaar. De berekening en rapportage is als Bijlage 4 aan dit plan toegevoegd.

Uit het onderzoek blijkt dat door de stikstofdeposi tie geen negatief effect op in het kader van de Omgevingswet beschermde Natura 2000-gebieden optree dt. Een omgevingsvergunning Natura 2000-activiteit is in het kader van de stikstofdepositie dan ook niet nodig. Conclusie Het plan is wat betreft stikstof niet evident onuit voerbaar en kan op aanvaardbare wijze worden gerealiseerd. 4.2.6 Ruimtelijke kwaliteit De Cultuurhistorische Kaart Fryslân (CHK2) geeft in formatie over in de provincie bekende cultuurhistorisch waardevolle objecten/elementen. De cultuurhistorisc he kaart is informatief: de kaart geeft aan welke cultuurhistorische elementen en structuren op provinciale schaal van betekenis zijn. 4.2.6.1 Onderzoek Om na te gaan of er van belang zijnde cultuurhistor ische waarden in het projectgebied aanwezig zijn, i s de CHK2 geraadpleegd. Onderstaand fragment geeft een uitsnede van de CHK2 weer. 17 It Lytse Hiem Afbeelding 4.1. Kaartuitsnede CHK2 (bron: provinsje Fryslân, 2026) Op bovenstaande figuur is te zien dat er in of in d e nabijheid van het projectgebied geen cultuurhistorische waarden aanwezig zijn. Met het nu voorliggende plan voornemen gaan er dan ook geen cultuurhistorische waarden (meer) verloren. 4.2.6.2 Conclusie Het plan is wat betreft cultuurhistorie niet eviden t onuitvoerbaar en kan op aanvaardbare wijze worden gerealiseerd.

4.3 Regionaal beleid 4.3.1 Regionale Woondeal 2022-2030 Regio Noordoost Fryslân De samenleving verandert; ook in Fryslân. Zo neemt het aantal huishoudens nog steeds toe en zijn huishoudens gemiddeld kleiner dan voorheen. Mede daardoor is er een tekort aan geschikte woningen. Dit leidt ertoe dat met name jongeren en ouderen moeite hebben om een passende woning te vinden. In 2025 is de Regionale Woondeal Noordoost-Fryslân 2022–2030 herijkt. Hierin is vastgelegd dat in de re gio Noordoost-Fryslân 3.346 woningen gerealiseerd moete n worden tot en met 2030, waarvan circa 850 woningen in de gemeente Tytsjerksteradiel. Deze opg ave voor Tytsjerksteradiel is verdeeld over zowel d e grotere woonkernen (o.a. Burgum en Hurdegaryp) als de kleinere dorpen in de gemeente. Jistrum valt als kleinschalig dorp onder deze laatste categorie. Uit de woningmarktanalyse Noordoost Fryslân 2025–203 5 (KAW, juni 2025) blijkt dat binnen de gemeente Tytsjerksteradiel sprake is van een aanzienlijke wo ningbehoefte, die zich niet alleen in de grotere ke rnen manifesteert, maar ook in de kleinere dorpen. In de ze analyse wordt voor Jistrum specifiek uitgegaan v an een woningbehoefte van circa 15 tot 20 woningen in de periode 2025–2035.

Het voorliggende plan voorziet met zeven woningen in een aantoonbare lokale behoef te en levert daarmee een concrete bijdrage aan de 18 It Lytse Hiem gemeentelijke en regionale woningbouwopgave. Aansluitend hierop is het plan samen met het dorp v ormgegeven. Vanuit de gemeente is gestuurd op woningtypen op basis van de woningmarktanalyse Noordoost Fryslân 2025–2035 van KAW. In de regionale Woondeal is daarnaast, in lijn met de Nationale Bou w- en Woonagenda, opgenomen dat wordt gestreefd naar een evenwichtige woningvoorraad, met onder mee r circa 30% sociale huurwoningen en een nieuwbouwprogramma waarin twee derde van de woningen betaalbaar is. Binnen dit project worden minimaal 4 van de 7 wonin gen gerealiseerd binnen de Friese betaalbaarheidsgrens van € 420.000 (prijspeil 2026) . Het plan sluit daarmee aan op de doelstellingen e n ambities ten aanzien van betaalbaarheid, woningtypen en doelgroepen. Het planvoornemen is passend binnen de gemeentelijk e en regionale woningbouwopgave, zoals opgenomen in de herijkte regionale Woondeal en in lijn met de uitkomsten van de woningmarktanalyse van KAW (2025). 4.4 Waterschap In de waterschapsverordening staan geen (instructie )regels waarmee in het kader van dit planvoornemen rekening moet worden gehouden. In paragraaf 5.9 is nader ingegaan op de wateraspecten in dit plan.

4.5 Gemeentelijk beleid 4.5.1 Omgevingsvisie Tytsjerksteradiel 2023 - 2040 De Omgevingsvisie Tytsjerksteradiel 2023–2040 streef t naar vitale en leefbare dorpen waar inwoners passend kunnen wonen, werken en ontspannen in een veilige, groene omgeving. Een van de hoofdambities is dat in 2040 iedere inwoner een passende woonruim te heeft. De gemeente speelt daarbij in op demografische ontwikkelingen zoals vergrijzing en h et vertrek van jongeren, en ondersteunt nieuwe woningbouw waar een lokale vraag bestaat. Hierbij w ordt erkend dat diversiteit en betaalbaarheid in he t woningaanbod – ook voor jonge generaties – essentieel zijn om elk dorp leefbaar te houden. Woningbouwprojecten in kleinere dorpen zoals Jistru m passen uitstekend binnen deze visie, omdat zij bijdragen aan de leefbaarheid en gemeenschapszin in het dorp. Woningbouw in Jistrum sluit aan bij de ambitie om onze dorpen leefbaar, toegankelijk en to ekomstbestendig te houden. Hoewel Jistrum in de omgevingsvisie niet expliciet bij name wordt genoem d, vallen de kleinere kernen (zoals Jistrum) onder de algemene woonambities van de gemeente. Uit de regionale afspraken (zie paragraaf 4.3.1) blijkt bovendi en dat de gemeente Tytsjerksteradiel ook in haar klein ere dorpen ruimte heeft geprogrammeerd voor nieuwbouw, geheel in lijn met de regionale Woondeal en het woningbehoefteonderzoek.

Het project voorziet met zeven nieuwe woningen in d e lokale woonbehoefte van Jistrum. Het betreft kleinschalige nieuwbouw nabij de dorpskern, waarmee de woningvoorraad wordt aangevuld op een manier die de lokale behoefte invult. De vier rijwoningen worden starterswoningen of levensloopbestendige woningen. De toevoeging van (levensloopbestendige Ø n betaalbare) woningen dicht bij de bestaande voorzieningen zorgt ervoor dat ouderen langer in hu n vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen en dat jongeren en jonge gezinnen meer kans hebben om een woning in hun eigen dorp te vinden. Per saldo draagt het plan bij aan de woningvoorraad en leefba arheid van Jistrum en past het binnen de Omgevingsvisie Tytsjerksteradiel 2023–2040. Conclusie Het planvoornemen past binnen de gemeentelijke omgevingsvisie. 19 It Lytse Hiem 4.5.2 Woonvisie Gemeente Tytsjerksteradiel Op 4 juli 2019 is de woonvisie van de gemeente Tyts jerksteradiel vastgesteld. De woonvisie is een visiedocument dat naast de wettelijke basis voor pr estatieafspraken ook als basis dient voor onder and ere de duurzaamheidsagenda, de woningbouwprogrammering (die separaat wordt vastgesteld door het college) en de omgevingsvisie. Daarnaast ligt de wo onvisie ten grondslag aan het afwegingskader waarmee ruimtelijke initiatieven worden getoetst op behoefte en kwaliteit.

De woonvisie geeft vijf speerpunten voor de komende jaren, te weten: 1. investeren in onze bestaande voorraad; 2. zorgvuldige inzet op nieuwbouw; 3. voldoende betaalbare en beschikbare sociale huurw oningen; 4. wonen met zorg; 5. streven naar leefbare dorpen. Voor dit plan zijn speerpunten 2, 3 en 5 van belang . De inzet is gericht op de realisatie van woningbo uw binnen de kernen of – waar dit niet mogelijk is – aan sluitend aan de kernen. Het voorliggende woningbouwplan maakt zeven woningen mogelijk binnen de kern Jistrum, bestaande uit een vrijstaande woning, een twee-onder-een-kapwoning en vier rijwoningen (waarbij de rijwoningen als starterswoning, dan wel levensloopbestendige woning zullen worden gerealiseerd). Hiermee wordt voorzien in de behoefte aan woningbouw in Jistrum, zoals nader onderbouwd in paragraaf 4.3.1. De realisatie van deze zeven woningen (waarvan een deel wordt gerealiseerd als levensloopbestendige woningen en/of starterswoningen) draagt tevens bij aan de leefbaarheid van het dorp Jistrum, aangezien het zowel voor senioren mogelijk wordt gemaakt op e en aantrekkelijke wijze in het dorp te blijven wone n, als voor starters om binnen het eigen dorp een beta albare woning te betrekken en daarmee bij te dragen aan de vitaliteit en doorstroming binnen de kern. Conclusie Het planvoornemen past binnen de gemeentelijke woonvisie.

4.5.3 Duorsum tegearre dwaan duurzaamheidsagenda T ytsjerksteradiel De gemeente Tytsjerksteradiel heeft de ambitie in 2 040 energieneutraal te worden. Het aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering, de energietransitie en de transitie naar een circulaire economie en duurzame mobiliteit vraagt om een andere manier van denken en doen. De opgave en impact zijn enorm. De gemeente moet keuzes maken op basis van kennis d ie ze nu heeft en die sterk in ontwikkeling is. De gemeente Tytsjerksteradiel heeft daarom de duurzaam heidsagenda Duorsum tegearre dwaan opgesteld. Hierin zijn maatregelen opgenomen om de ambitie te bereiken. De nieuwe woningen zullen gasloos worden gebouwd. Conclusie Het planvoornemen past binnen de duurzaamheidsagenda van Tytsjerksteradiel. 4.5.4 Welstandsnota De oorspronkelijke dorpskernen in de gemeente Tytsj erksteradiel hebben elk hun eigen identiteit, hun eigen stedenbouwkundig patroon en hun eigen kenmerk ende gebouwen, daarom heeft de gemeente Tytsjerksteradiel welstandscriteria opgesteld in de Welstandsnota Tytsjerksteradiel (vastgesteld 25 ju ni 2019). Volgens de welstandsnota valt de locatie ond er welstandsgebied ’woongebieden gerealiseerd na 1950’. De criteria die hiervoor gelden, zijn niet v olledig dekkend om te worden toegepast voor het te ontwikkelen gebied.

Om te kunnen sturen op de beeld kwaliteit, is voor het woningbouwplan binnen het projectgebied een nieuwe beeldkwaliteitsplan opgesteld, waarin het gewenste ’uiterlijk van de bouwwerken’ is omschreven. Dit beeldkwaliteitsplan is als Bijla ge 2 aan dit plan toegevoegd en dient als aanvullin g op de welstandsnota. 20 It Lytse Hiem Hoofdstuk 5 Fysieke leefomgeving 5.1 Beschermen van de gezondheid 5.1.1 Toetsingskader Conform artikel 1.3, sub a Omgevingswet (Ow) is het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevings kwaliteit een belangrijk maatschappelijk doel van de Omgevingswet. In artikel 2.1, lid 4 Ow is bepaald dat het bevoegd gezag bij de evenwichtige toedeling van functies i n ieder geval rekening houdt met het belang van het bescher men van de gezondheid. Voorzorg kan daarbij een rol spelen. Naast de gezondheidsbescherming kan het bevoegd gezag het belang van gezondheidsbevordering meewegen. Zo heeft de fysieke leefomgeving positiev e gezondheidseffecten als deze uitnodigt tot gezond gedrag en mensen stimuleert tot meer bewegen, gezonder eten en elkaar ontmoeten. Het Rijk stelt ondergrenzen voor de bescherming van de gezondheid. Bijvoorbeeld via instructieregels o f omgevingswaarden voor geluid, luchtkwaliteit, geur en waterkwaliteit. In het omgevingsplan werken deze randvoorwaarden door.

5.1.2 Onderzoek Bij dit initiatief wordt met name gekeken naar een gezond leefmilieu (aanwezigheid van milieuhinder, waterkwantiteit en -kwaliteit). Ook aspecten zoals biodiversiteit, natuurinclusief bouwen en een schon e bodem zijn relevante onderdelen van een gezond leef milieu. In het plan wordt geanticipeerd op klimaat robuust bouwen. Klimaat robuust bouwen betekent met name: voldoende groen en water in de wijk en een minimale hoeveelheid verharding (of het stimuleren van ‘open verharding’), zodat hittestress in het projectgebied wordt geminimaliseerd. Zaken als geur , geluid, bodem en water worden in de andere paragrafen van dit hoofdstuk nader behandeld. Met h et planvoornemen worden bovenstaande aspecten ook geborgd bij nieuwbouw. Daarmee is sprake van ee n toegevoegde waarde wat betreft gezondheid. Als gevolg van dit planvoornemen zal geen sprake zijn v an een wijziging in een gezonde fysieke leefomgevin g, in concreto het beschermen van de gezondheid. 5.1.3 Conclusie Er wordt rekening gehouden met het aspect gezondhei d in de planvorming. De conclusie luidt dat het pla n in het kader van gezondheid niet evident onuitvoerb aar is en op aanvaardbare wijze kan worden gerealiseerd. 5.2 Milieubelastende activiteiten Bij een evenwichtige toedeling van functies moet re kening worden gehouden met het handhaven en bevorderen van een goede kwaliteit van het leefmilieu.

Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder de Omgevingswet wordt milieuzonering niet langer uitsluitend benaderd vanuit vaste richtafstanden, maar vanuit de inpasbaarheid van de benodigde milie ugebruiksruimte van activiteiten. Hiervoor wordt aangesloten bij de VNG-handreiking‘Activiteiten en milieuzonering’ (2024). In de nieuwe systematiek staat centraal of een acti viteit, gelet op de benodigde milieugebruiksruimte (bijvoorbeeld voor geluid, geur en veiligheid), rui mtelijk inpasbaar is naast milieugevoelige functies zoals wonen. Daarbij is meer ruimte voor maatwerk en func tiemenging, passend bij de systematiek van de 21 It Lytse Hiem Omgevingswet. De beoordeling richt zich daarmee op de vraag of sp rake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat e n of bestaande activiteiten voldoende gebruiksruimte behouden. 5.2.1 Onderzoek Het plan voorziet in de realisatie van woningen. Ee n woning leidt van zichzelf niet tot milieuhinder v oor omliggende functies, maar is als woonfunctie wel ge voelig voor milieuhinder van omliggende activiteite n. Daarnaast moet worden beoordeeld of de ontwikkeling geen onevenredige beperking vormt voor de gebruiksruimte van bestaande functies. In de omgeving van de locatie zijn diverse functies aanwezig.

Beoordeeld is of de voorgenomen ontwikkeling vanuit het oogpunt van milieuhinder inpasbaar is en of sprake is van een aanvaardbaar woo n- en leefklimaat. Op circa 15 m ten noorden van het projectgebied is een voormalige veehandel gelegen. Deze functie is inmiddels beºindigd en dit is contractueel vastgele gd. Daarnaast zijn bedrijfsmatige activiteiten in d eze vorm planologisch niet langer toegestaan. Daarmee i s er geen sprake meer van een relevante milieubelastende activiteit die de woonontwikkeling kan beperken. In de nabijheid van het projectgebied bevinden zich agrarische gronden (noordoostzijde). Deze gronden worden echter reeds geflankeerd door bestaande woni ngen, waardoor bij het gebruik rekening wordt gehouden met nabijgelegen woonfuncties. De voorgeno men ontwikkeling leidt daarmee niet tot een relevante wijziging van de gebruiksruimte van deze gronden. Het opnemen van aanvullende spuitzones is dan ook niet noodzakelijk. Het projectgebied grenst verder direct aan bestaand e woonfuncties. De voorgenomen ontwikkeling sluit daarbij aan en leidt niet tot een nieuwe of zwaarde re beperking van omliggende functies dan reeds in d e bestaande situatie aanwezig is. Daarmee is sprake v an een ruimtelijk-functioneel passende ontwikkeling.

5.2.2 Conclusie Het plan is vanuit het aspect milieubelastende acti viteiten inpasbaar binnen de beschikbare milieugebruiksruimte van de omgeving. Er is geen sprake van een onevenredige aantasting v an het woon- en leefklimaat en evenmin van een onevenredige beperking van de gebruiksmogelijkheden van omliggende functies. Het aspect milieu vormt daarmee geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het planvoornemen. 5.3 Ladder voor duurzame verstedelijking 5.3.1 Toetsingskader Als een ruimtelijk plan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet rekening worden gehouden met de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling en (als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand va n de bebouwing van stedelijk gebied) de mogelijkhed en om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedel ijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelij k gebied in die behoefte te voorzien (artikel 5.219g Bkl). Dit wordt de ’Laddertoets’ genoemd. Voor het toetsen aan de Ladder voor Duurzame verstedelijking dienen de volgende vragen te worden beantwoord: 1. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? 2. Is de stedelijke ontwikkeling nieuw? 3. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? 4. Is er behoefte aan de ontwikkeling? 22 It Lytse Hiem 5.

Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied ? Artikel 8.0b Bkl regelt dat deze instructieregel oo k geldt voor een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit. 5.3.2 Onderzoek De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Er moet worden beoordeeld of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in be ginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit me er bebouwing mogelijk maakt dan op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was of kon worden gerealiseerd. Hiertoe dienen de volgende vragen te worden beantwoord. 1. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? In artikel 5.129g Bkl staat de instructieregel dat de Ladder wordt toegepast bij een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Op grond van het Bkl is een stedelijk e ontwikkeling als volgt gedefinieerd: "ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehavent errein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelsvoorziening of een andere stedelijke v oorziening die voldoende substantieel is" . Of sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Als een plan met overige f uncties wordt aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling moet de Ladder worden toegepast.

In een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is de juridische lijn ten aanzien van de toepassing van de Ladder voor duurzame verstedelijking uiteengezet (ECLI:NL:RVS:2017:1724) . Uit de uitspraak blijkt dat een plan dat voorziet in minder dan 11 woningen niet voorziet in een stedeli jke ontwikkeling zoals deze in het toenmalige Beslu it ruimtelijke ordening (Bro) was gedefinieerd. Voor w onen geldt dus de lijn dat vanaf 12 woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling. De definitie van een stedelijke ontwikkeling uit het Bro is nagenoeg identiek aan de definitie uit het Bkl. Voor de onderhavige B OPA wordt deze uitspraak daarom gebruikt om te beoordelen of sprake is van een nieuwe stedelijke o ntwikkeling. Het planvoornemen ziet op de toevoeging van zeven woningen in het stedelijk gebied en is da armee geen stedelijke ontwikkeling. Dit maakt dat k an worden geconcludeerd dat sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik bij de voorgenomen ontwikkeling. 5.3.3 Conclusie Voor de geplande zeven woningen in een dorps woonmi lieu op de beoogde locatie is op basis van de vereisten van de Ladder voldoende kwantitatieve en kwalitatieve Ladderruimte aangetoond. Bovendien sluit de beoogde ontwikkeling aan bij het provinciale, re gionale en lokale beleid. Daarmee past de ontwikkel ing binnen de vereisten van de Ladder.

Het plan is niet evident onuitvoerbaar en kan op aanvaardbare wijze worden gerealiseerd. 5.4 Geluid door wegen 5.4.1 Toetsingskader Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bevat rege ls voor het toelaten van geluidgevoelige gebouwen, waaronder woningen, binnen geluidaandachtsgebieden van wegen. In artikel 5.78t van het Bkl is de standaardwaarde voor geluid opgenomen, evenals de v oorwaarden waaronder een overschrijding acceptabel kan zijn. Indien sprake is van een ligging binnen een geluida andachtsgebied, dient de geluidbelasting op de geve l van geluidgevoelige gebouwen inzichtelijk te worden gemaakt en beoordeeld. Daarbij moet worden aangetoond dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 23 It Lytse Hiem 5.4.2 Onderzoek Ten behoeve van het plan is een akoestisch onderzoek uitgevoerd (zie Bijlage 5). Uit dit onderzoek volgt dat de ontwikkeling is gelegen binnen het geluidaandach tsgebied van omliggende gemeentelijke wegen, met name de Schoolstraat en De Geasten. Deze wegen kenn en een maximale snelheid van 30 km/uur en relatief beperkte verkeersintensiteiten. De geluidbelasting is berekend conform de Standaard rekenmethode uit de Omgevingsregeling, waarbij is uitgegaan van de verkeerssituatie over een periode van 10 jaar (2036).

Uit de berekeningen blijkt dat: de hoogste geluidbelasting op de gevels van de nieuwe woningen 53 dB bedraagt; daarmee wordt voldaan aan de standaardwaarde van 53 dB voor wegverkeerslawaai; sprake is van ØØn relevante geluidbron (wegverkeer) , waardoor cumulatie of aanvullende beoordeling daarvan niet nodig is; het gezamenlijke geluid (gecumuleerd geluid) evenee ns maximaal 53 dB bedraagt, waarmee het binnenniveau van 33 dB kan worden gewaarborgd. Omdat de standaardwaarde niet wordt overschreden, i s het treffen van geluidbeperkende maatregelen of het vaststellen van hogere waarden niet aan de orde. 5.4.3 Conclusie Het projectvoornemen is wat betreft het aspect gelu id niet evident onuitvoerbaar en kan op aanvaardbar e wijze worden gerealiseerd. 5.5 Luchtkwaliteit 5.5.1 Toetsingskader Met het oog op een evenwichtige toedeling van funct ies aan locaties zijn er instructieregels van het R ijk over de kwaliteit van de buitenlucht (paragraaf 5.1 .4.1 Bkl). Als een plan betrekking heeft op een milieubelastende activiteit die leidt tot een verho ging van de concentratie in de buitenlucht van luchtverontreinigende stoffen, kan deze alleen word en verleend als de omgevingswaarden voor deze stoffen in acht worden genomen (artikel 8.17 Bkl). Dit wil zeggen dat deze omgevingswaarden niet mogen worden overschreden.

De kans op overschrijding is m et name aanwezig als een activiteit in of nabij een aandachtsgebied plaatsvindt. In deze gebieden (aang ewezen in artikel 5.51, lid 2 Bkl) bestaat een reºl e kans op (een dreigende) overschrijding van een omge vingswaarde. Onderzoek zal moeten uitwijzen of de activiteit daadwerkelijk leidt tot een overschrijding van de omgevingswaarden. Onderzoek is niet nodig als de activiteit niet in b etekenende mate bijdraagt aan een verslechtering va n de luchtkwaliteit. Dit is het geval als activiteiten l eiden tot een verhoging van de kalenderjaargemiddel de concentratie in de buitenlucht van zowel stikstofdioxide als PM10 van 1,2 µg/m3 of minder. Daarnaast zijn in artikel 5.54 Bkl standaardactiviteiten genoemd die n iet in betekenende mate bijdragen. Als een activite it niet in betekenende mate (NIBM) bijdraagt aan een v erslechtering van de luchtkwaliteit, dan is het omgevingsaspect luchtkwaliteit geen belemmering. 5.5.2 Onderzoek Het planvoornemen voorziet in de realisatie van zev en woningen. De gevolgen van woningbouw voor de luchtkwaliteit zijn in veel gevallen klein. Voor de categorie woningbouwlocaties geldt een getalsmatig e grens van: circa 1.500 woningen (netto) bij minimaal ØØn ontsluitingsweg; circa 3.000 woningen (netto) bij minimaal twee ontsluitingswegen met een gelijkmatige 24 It Lytse Hiem verkeersverdeling.

Het planvoornemen blijft ruimschoots onder de hierv oor genoemde grenzen. Het planvoornemen kan als NIBM worden beschouwd. Daarnaast is de gemeente Tyt sjerksteradiel en omstreken geen aandachtsgebied in het kader van luchtkwaliteit. 5.5.3 Conclusie Het project is ’niet in betekenende mate’ (NIBM) va n invloed op de luchtkwaliteit en daarmee niet evid ent onuitvoerbaar en kan op aanvaardbare wijze worden gerealiseerd. 5.6 Bodem 5.6.1 Toetsingskader Met het oog op een evenwichtige toedeling van funct ies aan locaties zijn er instructieregels van het R ijk over bodemkwaliteit (paragraaf 5.1.4.5 van het Bkl) . Bodemkwaliteit is van belang voor elk omgevingspl an dat verblijfsgebouwen toelaat. Voor zulke situaties moet het omgevingsplan regels bevatten. Waarden vo or de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouw en van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie worden opgenomen in het defi nitieve omgevingsplan (artikel 5.89i Bkl). Deze waarden kunnen per gebied of per gebruiksfunctie ve rschillen. Bij een overschrijding van een vastgeste lde waarde (zie artikel 5.89i Bkl) is het bouwen van ee n bodemgevoelig gebouw alleen toegelaten als de in het omgevingsplan voorgeschreven sanerende of andere be schermende maatregelen worden getroffen (artikel 5.89K Bkl, artikel IIIa onder 2 Aanvullingsbesluit Bodem).

5.6.2 Onderzoek Om de uitvoerbaarheid van het planvoornemen aan te kunnen tonen, is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. Het onderzoek is als Bijlage 6 toegevoe gd. In het navolgende wordt ingegaan op de resultat en en conclusies van het onderzoek. Op basis van de onderzoeksresultaten kan worden gec oncludeerd dat in de grond en het grondwater maximaal licht verhoogde gehalten/concentraties zij n vastgesteld. De kwaliteit van de bodem op locatie voldoet aan de functie Wonen. Uit milieuhygiºnisch oogpunt bestaan er geen belemmeringen voor de voorgenomen ontwikkeling van de locatie en vervolgens nieuwbouw op de locatie. Indien grond van de locatie wordt afgevoerd voor toe passing elders, dient een DSO-melding voor het "toepassen van grond" en het "graven in de bodem" te worden gedaan. 5.6.3 Conclusie De bodemkwaliteit vormt geen belemmering voor de vo orgenomen ontwikkeling. Grondverzet dient plaats te vinden volgens het Besluit bodemkwaliteit. 5.7 Wegen, verkeer en parkeren 5.7.1 Toetsingskader Voor een ruimtelijk plan geldt dat de verkeerseffec ten die optreden als gevolg van een planvoornemen i n het kader van een goede ruimtelijke ordening moeten worden onderbouwd. De nadruk ligt daarbij op de effecten van de ontwikkeling op de verkeersafwikkeling en parkeren (bereikbaarheid), de verkeersveilig heid en de verkeershinder (leefbaarheid).

25 It Lytse Hiem 5.7.2 | Onderzoek parkeren In relatie tot het aspect parkeren dient te worden bepaald hoeveel parkeerplaatsen moeten worden gerealiseerd | ten | behoeve | van | de | nieuwe | woningen. | In | het | gemeentelijk | mobiliteitsprogramma | is aangegeven dat bij het toetsen van nieuwe ontwikkelingen wordt aangesloten bij de meest recente gemiddelde parkeernormen van het CROW. Het CROW hanteert daarbij een bandbreedte met een minimum en maximum waarde. Op grond van het gemeentelijk beleid is voor dit project uitgegaan van de gemiddelde waarde. Daarbij wordt uitgegaan van een ‘niet stedelijke’ gemeente met als uitgangspunt ’rest bebouwde kom’. Voor het bepalen van de parkeernormen is CROW-publicatie 744 - Parkeerkencijfers 2024 gehanteerd. Op de locatie worden zeven woningen gebouwd. De vier rijwoningen worden getypeerd als ’koop, huis, tussen/hoek’ bij de parkeernormen van de genoemde CROW-publicatie. De parkeernorm die daarbij hoort, is 1,8 * 4 = 7,2. De twee-onder-ØØn-kapwoning valt te typeren als ’koop, huis, twee-onder-ØØn-kap’ met een bijbehorende parkeernorm van 1,9 * 2 = 3,8. De vrijstaande woning valt onder ’koop, huis, vrijstaand’ met een parkeernorm van 2,0 * 1 = 2,0. Daarnaast dient rekening te worden gehouden met 0,2 parkeerplaats per woning voor bezoekersverkeer (0,2 * 7 = 1,4). Dit brengt de totale parkeervraag op 14,4, afgerond 15 parkeerplaatsen.

Binnen het plan zijn 10 parkeerplaatsen voorzien naast de rijwoningen. Daarnaast worden aan beide buitenzijden van het rijwoningblok opritten gerealiseerd waarop kan worden geparkeerd. De vrijstaande woning en de twee-onder-ØØn-kapwoning krijgen eveneens een eigen oprit waarop kan worden geparkeerd. Daarmee wordt in voldoende mate voorzien in de parkeerbehoefte van de ontwikkeling. 5.7.3 | Onderzoek verkeer Het projectvoornemen genereert extra verkeer. Er moet worden nagegaan wat voor verkeersgeneratie het project veroorzaakt en wat voor invloed dit heeft op het verkeersnetwerk. Voor het bepalen van de extra verkeersbewegingen worden de kencijfers van de hierboven genoemde CROW-publicatie geraadpleegd. Dit resulteert in de volgende verkeersgeneratie. Tabel 5.1. Verkeersgeneratie Type | CROW | Aantal | Max. kencijfer | Totaal Vrijstaande woning | ’koop, huis, vrijstaand’ | 1 | 8,2 | 8,2 Twee-onder-ØØn-kap | ’koop, huis, twee-onder-ØØn-kap’ | 2 | 7,8 | 15,6 Rijwoning | ’koop, huis, tussen/hoek’ | 4 | 7,4 | 29,6 Totaal | 7 | 53,4 Het planvoornemen resulteert in een toename van 54 verkeersbewegingen per weekdag. Naar verwachting zijn de Schoolstraat en De Geasten goed in staat dit extra aantal aan verkeersbewegingen op te vangen. De ontsluiting vindt voor de twee onder-ØØn-kapwoning rechtstreeks plaats op de Schoolstraat.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://tytsjerksteradiel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/ef404b6e-bb44-4b9a-946f-df16d923d822?agendaItemId=6f5a8969-6bb6-4003-b509-cf1da558d81c