2.a. Antwoorden college op de vragen van GrL boodschappen bijstand gerelateerd.docx

Beantwoording vragen fractie GL tav vordering op bijstand bij boodschappen Vraag fractie GL 2 januari 2021: Of ook in Tytsjerksteradiel geld teruggevorderd wordt van bijstandsgerechtigden vanwege boodschappen of andere ondersteuning door ouders, vrienden of buren. Vraag fractie GL 11 januari 2021: Een week geleden heb ik onderstaande vraag bij de griffie ingediend en afgelopen maandag is deze vraag door de griffie naar u doorgestuurd. Nu lees ik in de Leeuwarder Courant dat zij een soortgelijke vraag naar alle Friese gemeenten gestuurd hebben en dat de gemeente Tytsjerksteradiel hierop niet gereageerd heeft, in tegenstelling tot veel andere gemeenten in Friesland.  

Waarom heeft de gemeente Tytsjerksteradiel nog niet richting LC gereageerd, ze hadden daar 5 dagen de tijd voor. Waarom heeft u –gezien de actualiteit- nog niet op onze vraag gereageerd .

Nu kan de indruk ontstaan dat onze gemeente mogelijk een van de gemeenten is die boodschappengeld terugvordert van bijstandsgerechtigden, terwijl dat wellicht helemaal niet aan de orde is. Antwoord: Geachte fractie van Groen Links, Met dit bericht antwoorden wij op uw vraag uit uw mail van 2 januari jl. U stelt de vraag of in de gemeente Tytsjerksteradiel ook tot terugvordering van bijstand wordt overgegaan als er sprake is van het verstrekken van boodschappen of andere ondersteuning door ouders, vrienden of buren. Tevens willen wij u antwoorden op de vragen uit uw mail die wij op 11 januari van u ontvingen. Daarin vraagt u naar het uitblijven van onze reactie richting de LC over dit onderwerp. Op uw eerste vraag kunnen wij antwoorden dat in onze gemeente geen enkel geval bekend is van terugvordering van ondersteuning die in natura is ontvangen door bijstandsgerechtigden. De enige enigszins vergelijkbare casus betrof een uitkeringsgerechtigde, die via familie structureel geldbedragen ontving. Deze zaak heeft tot terugvordering geleid. In de daarop volgende bezwaar- en beroepsprocedure is de gemeente in het gelijk gesteld. Bijstand is een minimumvoorziening, die ook voorziet in de kosten van levensmiddelen. Op het moment dat daar op een andere wijze in wordt voorzien, dan kan dat van invloed zijn op het recht op bijstand. In het kader van bijstand geldt de inlichtingenplicht.

Dat betekent dat een belanghebbende zelf alle feiten en omstandigheden moet melden die van invloed kunnen zijn op het recht op bijstand. We proberen hier in beschikkingen en andere correspondentie in zo begrijpelijk mogelijke taal over te communiceren. We adviseren daarbij altijd om bij twijfel contact op te nemen met de consulent. Overigens is deze inlichtingenplicht er niet alleen vanuit rechtmatigheidsoogpunt, in de zin van controle, maar gebruiken we deze ook als signaleringsinstrument. Op basis van de verstrekte inlichtingen gaan we met de uitkeringsgerechtigde in gesprek over de individuele behoeften. Zo kijken we of er mogelijkheden onbenut worden gelaten, bijvoorbeeld op het gebied van minimaregelingen, of om te kijken welke ondersteuning nog meer moet worden ingezet. We proberen op deze manier zoveel mogelijk maatwerk te leveren. Natuurlijk is het niet zo dat bij het incidenteel ontvangen van boodschappen actie wordt ondernomen. Vaak kan dit worden

beschouwd als een gift, en giften kunnen worden vrijgelaten, zolang dit met het oog op bijstandsverlening verantwoord is. Dit is bijvoorbeeld het geval bij verstrekkingen via de Voedselbank. We maken in elke individuele situatie hierin een afweging, maar voor het kunnen maken van die afweging is het wel nodig dat een uitkeringsgerechtigde hierover open is. Het wordt anders als er structureel, bijvoorbeeld wekelijks, een bijdrage wordt geleverd die een bepaalde waarde vertegenwoordigt, zoals een kar met boodschappen. Als daarbij de inlichtingenplicht is geschonden door dit niet te melden, dan verplicht de Participatiewet de gemeente om het recht op bijstand over de afgelopen periode opnieuw vast te stellen. Dat kan een terugvordering én een boete tot gevolg hebben. Dit is een wettelijke verplichting en hierin geldt geen gemeentelijke beleidsvrijheid. Het is dus van belang dat wij een afweging kunnen maken, in hoeverre de gift buiten beschouwing kan worden gelaten. Daarvoor is het noodzakelijk dat de juiste inlichtingen worden verstrekt. Zo kunnen we de weinige ruimte die de PW biedt benutten. En op basis van die informatie kunnen we bovendien inventariseren waar feitelijk de pijn ligt om gerichte ondersteuning in te zetten. Via onder meer onze Gebiedsteams proberen we hierover in contact te komen.

Uw tweede vraag is waarom wij niet op de vragen van de Leeuwarder Courant hebben gereageerd. Aanvankelijk was er verwarring of er ten aanzien van de gemeente Tytsjerksteradiel ook vragen waren binnengekomen. Achteraf bleek dit wel zo te zijn, maar waren deze vragen door een andere journalist aangeleverd. Deze vragen zijn op 4 januari 2021 bij ons binnengekomen. Bij het verzoek om gegevens is geen deadline van aanlevering aangegeven, terwijl het artikel al op 9 januari 2021 is gepubliceerd. Het opvragen van de informatie bij de Werkmaatschappij, dat op 4 januari jl. meteen (zekerheidshalve voor beide gemeenten) heeft plaatsgevonden, heeft zodanige tijd in beslag genomen, dat de antwoorden op 11 januari gereed waren. Met vriendelijke groet,