17 - Raadsvoorstel - Budget subsidieregeling energiecompensatie maatschappelijke organisaties

Riedsútstel

Ried Agindapunt Status Program Eardere behandeling Portefúljehâlder Amtner Taheakke

: : : : : : : :

Saak- en stiknûmer

:

21 september 2023 17 Besluitvormend Programma 5 en 6 N.v.t. Mevr. T. Willemsma Dhr. J. de Goede 1. Concept subsidieregeling compensatie energiekosten maatschappelijke organisaties 2. Bijlage Behoedzaamheidsbuffer Z2023-02435 / S2023-12912

Underwerp Budget voor subsidieregeling compensatie energiekosten maatschappelijke organisaties Wy stelle jo foar te besluten om: Een bedrag ter hoogte van € 550.000,-- ter beschikking te stellen uit de Behoedzaamheidsbuffer als budget voor de uitvoering van de subsidieregeling compensatie energiekosten maatschappelijke organisaties, waarvan € 500.000,-- als budget voor de subsidieverstrekking en € 50.000,-- (maximaal) als budget voor de uitvoering. Koarte gearfetting Als gevolg van de sterk gestegen energieprijzen worden maatschappelijke organisaties geconfronteerd met hoge energiekosten, kosten die bij veel organisaties een (te) groot beslag leggen op de beperkte financiële middelen. Met het oog hierop heeft het college een concept-subsidieregeling opgesteld (zie bijlage), op grond waarvan maatschappelijke organisaties een subsidie kunnen aanvragen voor een (gedeeltelijke) compensatie van het nadeel door de gestegen energiekosten. Voor het budget benodigd voor de uitvoering van de subsidieregeling wordt de gemeenteraad voorgesteld om een bedrag van € 550.000,-- ter beschikking te stellen uit de behoedzaamheidsbuffer, een buffer die de gemeenteraad onder andere heeft ingesteld om nood in het maatschappelijk veld te lenigen. Foech ried/kolleezje De raad is beslissingsbevoegd ten aanzien van onttrekkingen aan de behoedzaamheidsbuffer.

Alleen als er sprake is van (zeer) acute nood, waarbij een reactie niet tot een volgende raadsvergadering kan wachten, mag het college een besluit nemen om geld aan de behoedzaamheidsbuffer te onttrekken en legt zij hierover achteraf zo spoedig mogelijk verantwoording af aan de raad. Het college is beslissingsbevoegd ten aanzien van de subsidieregeling. Aan het college is de bevoegdheid gedelegeerd om algemeen verbindende voorschriften op te stellen over de uitvoering van de Algemene subsidieverordening (Asv).

Ried Punt Side

: : :

21 september 2023 17 2

Ynlieding Als gevolg van de sterk gestegen energieprijzen kampen maatschappelijke organisaties1, zoals sportverenigingen, dorpshuizen, jeugdhonken, muziekverenigingen, etc., met hoge kosten voor energie die een (te) groot beslag leggen op de beperkte financiële middelen. De gemeente heeft van verschillende maatschappelijke organisaties hierover signalen ontvangen. Met het oog hierop stelt het college voor een subsidieregeling (zie bijlage) in het leven te roepen om maatschappelijke organisaties in deze ‘energienood’ te ondersteunen2. Voor deze subsidieregeling ter compensatie van energiekosten van maatschappelijke organisaties is echter geen aparte post in de begroting 2023-2026 opgenomen. Wel is er een behoedzaamheidsbuffer in de begroting opgenomen, die is bedoeld voor de dekking van: • acute problematiek in het maatschappelijk veld; • opvangen van grote schommelingen in de budgetten van de begroting als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen (inflatie) gerelateerd aan de diverse crises waar we mee te maken hebben. In het bijgevoegde overzicht staan de bedragen voor de behoedzaamheidsbuffer voor 2023 tot en met 2027. Hieruit blijkt dat er op dit moment nog voldoende ruimte in 2023 is voor de dekking van bovengenoemde kosten. De raad wordt voorgesteld om een bedrag van € 550.000,-- ter beschikking te stellen uit de behoedzaamheidsbuffer.

Van dit bedrag is € 500.000,-- bedoeld als budget voor het verstrekken van de subsidie en € 50.000,-- (maximaal) als budget voor de uitvoeringskosten van de subsidieregeling. De hoogte van het budget van € 500.000,-- voor de subsidieverstrekking is afgezet tegen bedragen die andere gemeenten beschikbaar hebben gesteld voor compensatie van energiekosten van maatschappelijke organisaties, waarbij er een relatie ligt met het inwoneraantal van de gemeente (Súdwest-Fryslân, Noardeast-Fryslân en Weststellingwerf). Histoarje Er is niet eerder door de raad een besluit genomen om financiën beschikbaar te stellen voor de compensatie van de sterk gestegen energiekosten voor maatschappelijke organisaties. Te berikken effekt De bedoeling van de inzet van het gevraagde budget is het ondersteunen van de maatschappelijke organisaties, zodat deze hun beperkte beschikbare financiële middelen zoveel mogelijk kunnen inzetten voor hun hoofddoel, waarvoor zij in het leven zijn geroepen.

1 De maatschappelijke organisaties - waar de concept subsidieregeling zich op richt - zijn genoemd in artikel 1, onder d van

de subsidieregeling: “een dorps- en buurthuis, een MFA en MFC, een jeugdhonk, een structureel gesubsidieerde cultuurinstelling, cultuurvereniging of sportvereniging in de gemeente Tytsjerksteradiel zonder winstoogmerk”. 2 De te subsidiëren energiekosten worden omschreven als het ‘energienadeel’ en het ‘energienadeel’ is genoemd in artikel

1, onder e van de subsidieregeling: “de meerkosten van door de energieleverancier aan aanvrager geleverde gas en stroom over de periode 1 oktober 2022 tot 1 april 2023 ten opzichte van de periode 1 oktober 2019 tot 1 april 2020, minus eventuele compensatie(s) van energiekosten uit Rijks- en/of provinciale regelingen, die betrekking hebben op de periode van 1 oktober 2022 tot 1 januari 2023 en minus eventuele doorberekening van energiekosten aan derden.”.

Ried Punt Side

: : :

21 september 2023 17 3

Arguminten 1. De energiekosten zijn sterk gestegen met ingrijpende gevolgen voor maatschappelijke organisaties Als gevolg van de oorlog in Oekraïne zijn de kosten voor energie sterk gestegen, met als gevolg dat deze kosten een groot beslag zijn gaan leggen op het budget van maatschappelijke organisaties. In een enkel geval is er zelfs sprake van dreigende acute financiële nood. Om die reden is zinvol en nodig om maatschappelijke organisaties op dit punt te ondersteunen door middel van een subsidie en draagt dit bij aan het in stand houden van het voorzieningenniveau in onze gemeente. 2. Maatschappelijke organisaties vervullen een belangrijke rol en moeten toegankelijk zijn en blijven Maatschappelijke organisaties zijn van belang in onze samenleving en dragen bij aan welzijn en gezondheid van ons allen. De huidige sterke stijging van energiekosten dwingt hen de beperkte financiële middelen voor energie in te zetten in plaats van voor hun eigenlijke doelen. In sommige organisaties wordt al gesproken over het doorbelasten van de gestegen energiekosten aan de leden, waardoor de drempel om deel te nemen aan deze organisaties hoger wordt. Alternatieven De voorgestelde beschikbaarstelling van financiën uit de behoedzaamheidsbuffer dient om de financiële situatie van maatschappelijke organisaties te verbeteren, die als gevolg van de sterk gestegen energiekosten is verslechterd.

Voor het oplossen van deze situatie is niet een ander alternatief beschikbaar dat maatschappelijke organisaties direct tegemoetkomt om verlichting in de ontstane financiële situatie te brengen. Een meer indirecte methode is het (financieel) ondersteunen van maatschappelijke organisaties in verduurzaming, om zo tot een structurele daling van de energiekosten te komen. Kanttekenings/risiko’s 1. Toekomstige ontwikkeling energieprijzen onzeker De huidige situatie is voor het college aanleiding om een subsidieregeling in te stellen en om de gemeenteraad voor te stellen hiervoor budget beschikbaar te stellen. Het valt alleen niet uit te sluiten dat in de nabije toekomst de energieprijzen weer sterk zullen stijgen, waardoor maatschappelijke organisaties in de problemen kunnen komen en opnieuw de vraag voor kan komen te liggen of maatschappelijke organisaties financieel ondersteund moeten worden. Om deze reden is het verduurzamingstraject noodzakelijk om zo mogelijk tot een permanente vermindering te komen van de benodigde energie voor de uitvoering van de activiteiten en zo de kwetsbaarheid voor schommelingen in de energieprijzen te verminderen. 2. Samenloop met landelijke subsidiëringsregelingen en uitvoerbaarheid Inmiddels is duidelijk dat er ook op rijksniveau regelingen worden ingesteld om maatschappelijke organisaties financieel te ondersteunen. Dit betekent dat bv.

sportverenigingen op meerdere regelingen een beroep kunnen doen. In de voorgestelde subsidieregeling wordt dit ondervangen door de aanvrager te verplichten dit te melden, zodat bedragen die op grond van andere regelingen worden ontvangen in mindering kunnen worden gebracht op de door de gemeente te verstrekken subsidie.

Ried Punt Side

: : :

21 september 2023 17 4

Finânsjes De raad wordt voorgesteld om een bedrag van € 550.000,-- beschikbaar te stellen uit de behoedzaamheidsbuffer, waarvan € 500.000,-- als budget voor de subsidieverstrekking en € 50.000,-- (maximaal) als budget voor de uitvoering. Budget subsidieverstrekking De hoogte van het budget van € 500.000,-- voor de subsidieverstrekking is afgezet tegen bedragen die andere gemeenten beschikbaar hebben gesteld voor de compensatie van energiekosten van maatschappelijke organisaties, waarbij er een relatie ligt met het inwoneraantal van de gemeente.

Budget Weststellingwerf Súdwest-Fryslân Tytsjerksteradiel Noardeast-Fryslân

€ 505.000 € 1.600.000 € 500.000 € 700.000

Inwoneraantal (CBS 2023) 26.467 90.883 32.408 45.812

Bedrag per inwoner € 19,08 € 17,61 € 15,43 € 15,27

Na afloop van de indieningsperiode wordt bekeken of alle aanvragen gehonoreerd kunnen worden en hoe groot het beslag daarvan op de beschikbaar gestelde financiën bedraagt. Mocht het totaalbedrag benodigd voor honorering van de ingediende subsidieaanvragen meer bedragen dan het beschikbaar gestelde subsidiebedrag, dan wordt het beschikbare subsidiebedrag naar rato uitgekeerd aan de aanvragers, wat erin zal resulteren dat het in de subsidieregeling beoogde vergoedingspercentage van 75% zal dalen. Mocht de uitvraag veel hoger liggen dan het beschikbare budget, waardoor het vergoedingspercentage onder de 50% daalt, dan zal de raad hiervan tussentijds op de hoogte worden gesteld. Uitvoeringskosten Het voorstel is om voor de uitvoering gedurende de periode 1 oktober 2023 tot 1 april 2024 een junior beleidsadviseur of juridisch adviseur in te huren (26 weken x 24 uur x €75,-/uur). Hij/zij is belast met de implementatie, de uitvoering en de evaluatie van de subsidieregeling. Daarnaast zorgt hij/zij voor alle communicatie in het kader van de regeling, zowel met aanvragende partijen als alle (social) media.

Ynwenners- en oerheidspartisipaasje Bij de gemeente zijn van verschillende maatschappelijke organisaties signalen ontvangen dat de energiekosten zo sterk zijn gestegen dat hiervan een negatieve invloed uitgaat op de financiën benodigd voor de uitvoering van de hoofdactiviteiten van de organisaties. Kommunikaasje Over de subsidieregeling zal via meerdere kanalen worden gecommuniceerd: • website ‘Officiële bekendmakingen’; • gemeentelijke website; • mededelingenrubriek in de Actief; • Facebook; • Persbericht; • e-mail/brieven.

Ried Punt Side

: : :

21 september 2023 17 5

Yntegraliteit De afdelingen Juridische zaken en Advies en Control zijn om advies gevraagd, respectievelijk met betrekking tot de concept subsidieregeling en de financiering van de subsidie. Previnsje Zoals opgemerkt is de hoogte van de energiekosten sterk afhankelijk van de mate van verduurzaming die heeft plaatsgevonden bij het vastgoed van de betreffende organisaties. Aan het punt van de verduurzaming zal dus in de komende tijd (nog meer) aandacht moeten worden gegeven, om tot een structurele vermindering van de benodigde energie te komen dan wel eigen energie te genereren (zonnepanelen, windmolens, participatie in- /afname van lokale energiecoöperatie) en daarmee tot een verlaging van de energiekosten te komen. Gearwurking Het huidige voorstel voor het instellen van een subsidieregeling en het beschikbaar stellen van financiën uit de behoedzaamheidsbuffer is alleen in de gemeente Tytsjerksteradiel aanhangig. Ferfolchtrajekt Nadat de raad een besluit heeft genomen over het ter beschikking stellen van financiën kan de subsidieregeling definitief worden vastgesteld door het college en kan de subsidieregeling bekend worden gemaakt en in werking treden. De subsidieregeling zal door het Sociaal Domein worden uitgevoerd.

Evaluaasje Nadat de subsidieregeling is uitgevoerd zal het college de raad informeren over de uitvoering van de regeling en de wijze waarop van de regeling gebruik is gemaakt. Daarvan zullen in ieder geval de volgende aspecten deel uitmaken: aantal aanvragers, aard aanvragers (maatschappelijke organisatie), gemiddelde omvang energienadeel, totaal aan subsidies dat is uitgekeerd, toepassing hardheidsclausule, eventuele knelpunten bij de uitvoering van de regeling.

Burgum, 29 augustus 2023

Het college van burgemeester en wethouders van Tytsjerksteradiel, loco-secretaris,

burgemeester,

dhr. ing. M. Verbeek

dhr. drs. L.J. Gebben

Riedsbeslút De raad van de gemeente Tytsjerksteradiel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 29 augustus 2023, punt nummer: 17; Beslút: Een bedrag ter hoogte van € 550.000,-- ter beschikking te stellen uit de Behoedzaamheidsbuffer als budget voor de uitvoering van de subsidieregeling compensatie energiekosten maatschappelijke organisaties, waarvan € 500.000,-- als budget voor de subsidieverstrekking en € 50.000,-- (maximaal) als budget voor de uitvoering.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Tytsjerksteradiel van 21 september 2023.

De griffier,

De voorzitter,

Mevr. mr. A. Dam

Dhr. drs. L.J. Gebben