17 - Bijlage 2 - Projectplan Doarpskeamer Earnewald

D oarpskeamer Projectplan

Earnewâld

‘ Wat zou het mooi zijn, als dit allemaal mogelijk is...! ’

1

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

Vereniging Doarpsbelang Earnewâld, juni 2021

2

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

P rojectplan D oarpskeamer E arnewâld

Inleiding Waar een klein dorp groot in kan zijn. Dit is een verhaal over samenwerken en drempels slechten, een samenwerkingsproject van dorp en kerk. In het verleden bood de horeca in het dorp ruime faciliteiten aan de vele clubs en verenigingen in Earnewâld voor samenkomsten en activiteiten. Men ontmoette elkaar bij vele gelegenheden en op diverse locaties. Geleidelijk aan echter vond er een ontwikkeling in de horeca plaats waarbij deze vanzelfsprekendheid verdween. Een belangrijke moment daarin was de metamorfose van het ouderwetse dorpscafé met toneel in een pizzeria. Dit leidde tot een toenemende behoefte aan een plek waar de dorpsgenoten elkaar kunnen ontmoeten en activiteiten kunnen organiseren. In 2018 kwam dit samen met de ontwikkeling op kerkelijk gebied, die leidde tot het samenvoegen van de twee kerkgemeenschappen in Earnewâld. Hiermee ontstond de mogelijkheid om de kerkelijke gebouwen voor meerdere doeleinden te gebruiken. Vanuit de kerk leidde dit tot het idee om het gebruik van één van de kerkgebouwen, de Eben Haezer kerk met consistorie als ontmoetingsplek voor alle inwoners van het dorp verder uit te werken. Door Corona wordt de noodzaak en behoefte aan een fysieke ontmoetingsplek inmiddels nog steviger gevoeld in het dorp. Dit heeft de planvorming en de wil van iedereen om mee te werken aan de realisatie een stevige impuls gegeven.

Het projectplan Doarpskeamer Earnewâld dat nu voor u ligt is het resultaat.

Ontwikkeling van het dorp en de noodzaak voor een Doarpskeamer Het kleine dorp Earnewâld had vanaf de 12de eeuw zo rond 1150, een Romaanse kerk gewijd aan Sint Agnes. Waarschijnlijk door de drassige veengrond, raakte het kerkgebouw door verzakking in slechte staat en werd het afgebroken om daarna een nieuwe kerk te doen herrijzen. Nota bene in de Franse tijd waarin de kerken in Nederland het moeilijk hadden werd er een nieuwe kerk in Earnewâld gebouwd. Feest dus in 1794 voor de kerkgangers in het dorp en wijde omgeving toen de nieuwe kerk in gebruik kon worden genomen! Het dorp had zijn kerkgebouw terug maar al lag het dorp afgelegen, ook Earnewâld ontkwam niet aan

3

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

veranderende tijden. Er woedde een strijd in heel Nederland om de juiste interpretatie van de geloofsleer en ook in Earnewâld leidde dit tot een kerkscheuring. Het was in 1890 dat de Dolerenden een kerkzaaltje lieten bouwen, slechts 200 meter verwijderd van de Hervormde kerk. In 1906 ontstond er zelfs een stenen kerkgebouw, de Eben Haëzer kerk, en daarmee was de Gereformeerde kerk een feit. Deze scheuring had, zoals elders in het land, gevolgen op vele sociale fronten. Zoals de wekelijkse kerkgang gescheiden werd, gold dit ook voor verenigingen, scholen en lokale economie. Toen de Master Franke Skoalle, de kleine dorpsschool, haar deuren zou moeten sluiten omdat de leerlingennorm niet gehaald zou worden, ontstond toch bij verschillende mensen het besef dat verdeeldheid vaak niet de oplossing van problemen is. Met behulp van de toenmalige schoolleiding, de gemeente en een oprichtingscommissie vanuit het dorp, kon na een twee jaar kleine schoolstrijd te hebben gestreden, in 1989 toch de eerste echte samenwerkingsschool in ons land,waarin Openbaar en Christelijk onderwijs samengingen, van start gaan. Na ruim dertig jaar kunnen we stellen dat niemand kon bedenken dat deze school zo de éénwording in een dorp kon beïnvloeden. Samen naar school uitte zich ook in gezamenlijke ouderavonden, schoolreisjes, feestavonden, kerstvieringen, rommelmarkten etc.

In 2015 werd begonnen met het uitspreken van de intentie tot het samengaan van de twee kleine kerkelijke gemeenten. Het zou drie jaar duren voordat de fusie geslaagd. In de voormalige Gereformeerde kerk, de Eben Haëzer kerk met consistorie werd de feestelijke receptie gehouden.

De laatste jaren is de Eben Haëzer kerk met consistorie naast de kerkelijke activiteiten als diensten, gespreksgroepen en een tweewekelijkse activiteit voor de oudere lagere schooljeugd ook op beperkte schaal gebruikt voor lezingen en muzieklessen. Het jaarlijkse sinterklaasfeest wordt georganiseerd in de kerkzaal, omdat dat elders in het dorp niet meer mogelijk was. De ruimte en faciliteiten in de Eben Haëzer kerk zijn echter niet toegesneden op gebruik voor dorpsactiviteiten, waardoor het behelpen is. Voor de vele dorpse activiteiten zoals biljarten, toneeluitvoeringen, een feestavond, huiskamerontmoetingen, vergaderingen, etc. biedt de huidige consistorie en kerkzaal onvoldoende ruimte en faciliteiten. Er wordt uitgeweken naar andere dorpen voor activiteiten. Misschien lijkt het gek dat juist in een toeristisch dorp waarin zoveel horecabestemmingen zijn, gevraagd wordt om de realisatie van een ontmoetingsruimte, een Doarpskeamer. Ooit was er Vischlust, het dorpscafé waar de toneeluitvoeringen werden gehouden, waar verenigingen bijeen kwamen en waar het dorp elkaar ontmoette. De realiteit is dat het vandaag de dag voor een horecaonderneming niet aantrekkelijk is om kleine groepen mensen te ontvangen en hiervoor faciliteiten beschikbaar te hebben. 4

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

In een klein dorp waarin de omzet in een relatief korte tijd verdient moet worden is dat steeds een lastige afweging voor de ondernemer. In de stille wintermaanden waarin juist het verenigingsleven bruist, is het te duur om de kachel te laten branden voor een kleine groep mensen en de faciliteiten (bijvoorbeeld een podium, technische faciliteiten, een boekenhoek, een biljart, etc.) hiervoor in huis te hebben en in de zomer moet je iedere resterende meter gebruiken voor betalende klanten. En toch ligt daar vanuit het dorp de intense wens om een ontmoetingsplek, een Doarpskeamer te realiseren voor het hele dorp met een open deur voor iedereen. Doarpsbelang en kerkbestuur zetten daarom vol in om dit te realiseren, met mensen, met middelen, enthousiasme, creativiteit en doorzettingsvermogen. Aanvrager De Vereniging Doarpsbelang Earnewâld realiseert de Doarpskeamer door een verbouwing van consistorie en kerkruimte van de Eben Haëzer kerk en vraagt daarom deze subsidie aan. De vereniging behartigt het algemeen belang van het dorp en vertegenwoordigt het dorp. De leden van de vereniging zijn de inwoners van het dorp Earnewâld. Tijdens de algemene ledenvergadering van de vereniging is instemming gevraagd met de plannen voor De Doarpskeamer. De plannen zijn met enthousiasme en applaus ontvangen door de dorpsbewoners tijdens de goed bezochte algemene ledenvergadering in maart 2020.

De Doarpskeamer wordt de huiskamer voor en van het hele dorp. Daarom is de Vereniging van Doarpsbelang de partij die de Doarpskeamer realiseert en als opdrachtgever optreedt voor het verbouw van de consistorie tot Doarpskeamer. Het kerkbestuur werkt hieraan als eigenaar van het pand van harte mee en zal een belangrijke rol spelen bij het beheer van de ruimte. Hiervoor wordt vooraf een contract opgesteld tussen dorpsbelang en kerk. Voor het beheer zal een beheercommissie ingericht worden waarin zowel Doarpsbelang, kerkbestuur en een dorpsbewoner zonder kerkelijke binding vertegenwoordigd zijn. De onderhoudskosten zijn voor rekening van de kerk. De jaarlijkse beheerkosten zullen structureel opgebracht worden door het kerkbestuur (2000 euro) en de vereniging Doarpsbelang. (1000 euro). Met deze 3000 euro kunnen alle jaarlijkse beheerkosten gedekt worden. Daarom hoeft in de exploitatie niet gerekend te worden met inkomsten uit huur of verkoop van koffie/thee etc. Aan verenigingen/ organisaties die gebruik willen maken van de Doarpskeamer wordt een kostendekkende bijdrage gevraagd voor koffie/thee etc. De hiervoor geschetste beheerconstructie wordt vastgelegd in een tienjarig contract. In het contract wordt vastgelegd dat de vereniging Dorpsbelang de komende tien jaar gebruik mag maken van de consistorie om daar de Doarpskeamer in te realiseren.

Met het inrichten van een beheercommissie waarin Dorpsbelang en kerk participeert en het vastleggen van de beheerconstructie in een contract borgen wij de continuïteit van de Doarpskeamer voor de toekomst. Doel en resultaten Doel is om een plek te maken waar het dorp elkaar kan ontmoeten en waar activiteiten kunnen plaatsvinden. We creëren een plaats voor ontmoeting, beweging, creatieve uiting, overleg en reflectie: voor jong en oud. In deze tijd van Corona wordt de behoefte aan ontmoeting extra gevoeld. in het dorp. Daarom willen we dat de Doarpskeamer een ontmoetingsplek wordt met open deuren waar je binnen kunt lopen voor een kopje koffie en een praatje of om een boek te ruilen. Dat het een plek wordt waar activiteiten van en voor het dorp georganiseerd worden en vergaderingen worden belegd. En ook is er de wens om de ruimte te gebruiken voor bijzondere gebeurtenissen in het dorp, zoals begrafenissen. Wij hebben aan ontwerpbureau Sietse Bruinsma gevraagd het ontwerp te maken. Deze gaan bij dit projectplan. Aan het ontwerpbureau zijn de volgende eisen meegegeven: 5

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

• De Doarpskeamer moet energiezuinig worden • De Doarpskeamer moet voor iedereen toegankelijk zijn ook voor mensen met een lichamelijke beperking • De ruimte van de Doarpskeamer moet op een flexibele manier verbonden zijn met de kerkruimte zodat je met grotere groepen mensen beide ruimten in onderlinge verbinding met elkaar kunt benutten. • De geschiedenis moet zichtbaar blijven met respect voor de kerk en het kerkinterieur uit 1906 • De ruimte moet creatief ingericht worden met zoveel mogelijk oog voor duurzaamheid en authenticiteit Doelgroep De Doarpskeamer is er voor iedereen, voor alle inwoners in Earnewald: jong en oud. Iedereen is welkom, iedereen wordt betrokken. Er worden activiteiten georganiseerd waarbij nieuwe ontmoetingen ontstaan. Waarbij jong en oud en kerkelijk en niet-kerkelijk met elkaar in contact komen. Ook de voorbijganger en de toerist worden gastvrij onthaald. De deuren staan open. Iedereen kan binnenlopen. Er wordt geen sterke drank geschonken in de Doarpskeamer. Ook heeft de Doarpskeamer geen commercieel belang. In de exploitatie wordt niet gerekend met inkomsten uit huur of verkoop van koffie/thee etc. Werkzaamheden Om de Doarpskeamer te realiseren zal de huidige consistorie achter de Eben Haëzer kerk worden vernieuwd en uitgebreid en op een flexibele manier worden verbonden met de kerkruimte. middels een wand die open kan.

Hierdoor wordt de ruimte van de Doarpskeamer t.o.v. de huidige ruimte van de consistorie door de verbouwing vergroot met 18 m2 en als de nieuwe grote flexibele verbindingswand open staat verdriedubbeld tot totaal circa. 240 m2. De huidige consistorie wordt uitgebreid middels een glazen uitbouw, waardoor er een grotere en ook lichtere ruimte ontstaat. De wanden, vloeren en het dak worden geïsoleerd. De indeling wordt gewijzigd (o.a. verplaatsen trap orgel) waardoor de ruimte beter benut wordt en er een goede doorgang met de kerkzaal kan worden gerealiseerd. Door een wand die open kan ontstaat de mogelijkheid de totale ruimte te gebruiken voor grotere dorpsactiviteiten. De toiletten worden vergroot, waardoor ze beter toegankelijk worden voor mensen met bijvoorbeeld een rollator. De vloer wordt opgehoogd, waardoor alle huidige op- en afstapjes en drempels verdwijnen. Ook de entree wordt aangepast, zodat er geen hoogteverschil is tussen entree en begane grondvloer. De Doarpskeamer wordt daardoor voor een ieder toegankelijk. Er wordt een keuken aangebracht die beter gesitueerd is in de ruimte en die toegesneden is op de nieuwe functie van Doarpskeamer. Ontwerpbureau Sietse Bruinsma heeft het ontwerp gemaakt, dit ontwerp gaat hierbij. Voor de uitvoering zal een lokaal bouwbedrijf worden gevraagd en er zullen vrijwilligers worden ingezet voor werkzaamheden.

In de bijlage worden alle werkzaamheden en zelfwerkzaamheden beschreven. De uitvoering zal plaatsvinden in opdracht van en onder toezicht en begeleiding van Doarpsbelang Earnewald. De inrichting, het beheer en onderhoud na realisatie vindt plaats onder verantwoordelijkheid van een beheercommissie, samengesteld uit een vertegenwoordiger van Doarpsbelang, een vertegenwoordiger van het kerkbestuur en enkele andere dorpsbewoners. Alle dorpsbewoners worden rechtstreeks betrokken bij de inrichting door ze bijvoorbeeld een stoel te laten leveren om te gebruiken voor de Doarpskeamer of door ze kussens te laten haken/breien/borduren voor de Doarpskeamer. Dit maakt dat de betrokkenheid nog verder groeit en ook dat het symbool staat voor het welkom heten voor 6

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

de ander. We gaan met ons project niet alleen voor Mienskip, maar vooral ook voor Iepen Mienskip. Je leent je eigen stoel uit aan iedereen en je maakt een kussen om een ander een warm en gastvrij gevoel te geven. Draagvlak In 2018 zijn er brainstormsessies georganiseerd over nieuwe activiteiten binnen de muren van kerk en consistorie. In goed bezochte dorpsavonden ontstonden er boeiende gesprekken met prachtige ideeën van jong en oud: verenigingsbijeenkomsten, cursusavonden, bibliotheek, gespreksgroepen, soos, filmruimte, repaircafé, gymnastiek, etc. In maart 2019 hebben wij op de ledenvergaderingen van kerk, Doarpsbelang en Toeristenbureau Earnewâld onze ideeën naar voren gebracht. Op alle drie de vergaderingen werd met unanieme stemmen het idee omarmd. Ook is met de direct omwonenden gesproken over de Doarpskeamer. Deze zijn akkoord en enthousiast over de plannen. Samenwerking en continuïteit De Doarpskeamer wordt de huiskamer voor en van het hele dorp. Daarom is de Vereniging van Doarpsbelang Earnewâld de partij die deze aanvraag doet als vertegenwoordiger van de dorpsgemeenschap. Dit plan is een gezamenlijk plan van Doarpsbelang en Kerkbestuur. Er wordt voor de juridische afhechting van die samenwerking nog een contract uitgewerkt en afgesloten tussen Vereniging Doarpsbelang Earnewâld en het kerkbestuur.

We gaan een beheercommissie inrichten waarin zowel Doarpsbelang als kerkbestuur vertegenwoordigd zijn evenals enkele dorpsbewoners. Zo’n beheercommissie of hoe we de samenwerkingsvorm ook gaan noemen (nog even broeden op een goede pakkende naam) gaat de Doarpskeamer dragen samen met vrijwilligers uit het dorp. Het dorp Earnewâld is ook in het recente verleden in staat gebleken samen te staan voor iets en de samenwerking op een goede manier vorm te geven. Denk aan de eerste samenwerkingsschool van Nederland, de MasterFranke Gearwurkingsskoalle die gebruik maakt van een grote groep vrijwilligers evenals het Skûtsjemuseum en museum het Kokelhûs, de kerk, de Oranjevereniging die de dorpsfestiviteiten organiseert, de twee eigen havens (van DBE en van TBE) en het skûtsjesilen. We kunnen in Earnewâld goed organiseren en samenwerken. Empowerment Meer lokale verbinding leidt tot meer menselijk welzijn. Dit is een algemeen gegeven. We willen met de Doarpskeamer een stevige impuls geven aan de ontmoeting en verbinding tussen alle dorpsbewoners, van jong tot oud. Eenzaamheid is een item wat speelt en nog zichtbaarder is geworden in de Corona tijd. Een knusse, kleinschalige huiskamer voor het dorp met open deuren kan een bijdrage leveren aan het verminderen van eenzaamheid. Bij de afwerking en inrichting van de Doarpskeamer zullen zo veel mogelijk dorpsbewoners worden betrokken.

Voor de oudere lagere schooljeugd/pubers van Earnewâld (kerkelijk en niet-kerkelijk) is de oude consistorie al een ontmoetingsplek. Eens in de twee weken wordt voor deze groep een activiteit georganiseerd door vrijwilligers binnen de beperkte ruimte die daar nu voor is in de oude consistorie. Deze jeugd bezoekt vanwege Corona al regelmatig de ouderen in het dorp. Bijvoorbeeld door vorig voorjaar een paasknutsel bij alle ouderen te brengen en met de kerst een plant. We gaan dit uitbouwen en hopen dat na de Corona crisis er meer mogelijk is en jong en oud elkaar ook fysiek kan ontmoeten in de Doarpskeamer. De Doarpskeamer wordt toegankelijk voor minder validen. Nu zitten er allerlei hoogteverschillen en afstapje en drempels in het pand, waardoor het minder goed 7

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

toegankelijk is. Alle vloeren worden bij de verbouw op gelijke hoogte gebracht. Ook wordt aandacht besteed aan de entree zodat ook mensen met een rollator of rolstoel binnen kunnen komen. Ecologie De Doarpskeamer wordt energiezuinig. Dit is meegegeven in het programma van eisen aan de ontwerper en komt terug in het ontwerp. Zo worden alle buitenmuren, vloeren en ramen geïsoleerd en wordt er vloerverwarming aangelegd. De buitenruimte vergroenen we in de vorm van een kerktuin onder het motto tegels er uit, planten er in. Dit levert een kleine, maar niet minder belangrijke bijdrage aan biodiversiteit en klimaatadaptatie. Materialen uit de oude consistorie worden zoveel mogelijk hergebruikt. Ook willen wij voor de inrichting gebruik maken van spullen die door dorpsbewoners worden geleverd. Het mes snijdt hierbij aan twee kanten: we vergroten de betrokkenheid van dorpsbewoners en geven een impuls aan hergebruik van goederen. Met de organisatie van activiteiten in de Doarpskeamer willen wij ook bereiken dat de inwoner van het dorp minder voor activiteiten naar een andere plaats hoeft te reizen, wat daarmee leidt tot minder reisbewegingen. Planning De planning voor de realisatie van de Doarpskeamer is als volgt. We willen in oktober 2021 starten met de bouwwerkzaamheden. De bouwwerkzaamheden zullen naar verwachting afgerond worden in april 2022.

Vanaf dat moment wordt de inrichting en het beheer ter hand genomen door de genoemde beheercommissie. Begroting aanbouw en verbouw consistorie tot Doarpskeamer In bijlage 2 is de begroting voor de realisatie van de Doarpskeamer opgenomen. Het totaal bedrag komt uit op euro 180.946,-. Dit zijn alle kosten van verbouw, aanbouw en inrichting inclusief BTW. In de begroting is rekening gehouden met werkzaamheden die door vrijwilligers worden uitgevoerd. Nog onduidelijk is of wij de BTW als Doarpsbelang terug kunnen vorderen. Wij hebben deze vraag bij de Inspecteur der Belastingen neergelegd en wachten op het antwoord. Voorlopig gaan wij in dit projectplan er van uit dat we de BTW niet kunnen terug vorderen.

Dekkingsplan aanbouw en verbouw consistorie tot Doarpskeamer

8

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

Begroting beheer Doarpskeamer

Dekkingsplan beheer Doarpskeamer

Bijlagen 1. Foto-impressie huidige situatie 2. Ontwerp Doarpskeamer Earnewâld 3. Uitgewerkte begroting verbouw en aanbouw

9

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

10

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

BIJLAGE 1 – Foto-impressie huidige situatie

11

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

BIJLAGE 2 – Ontwerp Doarpskeamer Earnewâld (bestaande situatie)

12

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

Ontwerp Doarpskeamer Earnewâld (nieuwe situatie)

13

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

BIJLAGE 3 – Uitgewerkte begroting verbouw en aanbouw

14

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

BIJLAGE 3 – Uitgewerkte begroting verbouw en aanbouw (vervolg)

15

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld

BIJLAGE 3 – Uitgewerkte begroting verbouw en aanbouw (vervolg)

16

P rojectplan D orpskeamer E arnewâld