16 - Bijlage 5 - Reactie op Adviesraad WMO Tytsjerksteradiel

Per e-mail info@adviesraadwmotdiel.nl

Burgum, 25 maart 2021

ons kenmerk : dossier : behandeld door : telefoonnummer : onderwerp :

S2021-09599 Z2020-07900 Susanne Sikkema 14 511 Reactie op advies verordening leerlingenvervoer

Geachte leden van de Adviesraad WMO, Wij hebben uw advies verordening Leerlingenvervoer d.d. 16 maart 2021 ontvangen. In deze brief reageren wij graag op het door u gegeven advies. Maar allereerst willen wij een toelichting geven op het doorlopen proces. We erkennen dat het proces niet helemaal goed is verlopen, dat had anders gemoeten. Leerlingenvervoer is niet direct een onderwerp dat belegd is bij de adviesraad WMO, maar heeft wel betrekking op de jeugd. Omdat u een werkgroep Jeugd binnen uw raad heeft is daarom besloten om toch een advies aan u te vragen, zij het in een te laat stadium. In de gesprekken die er zijn geweest tussen de gemeente en de Adviesraad WMO, heeft de adviesraad geadviseerd om zoveel mogelijk bij de VNG-verordeningen aan te sluiten. Dit advies hebben wij ter harte genomen en is zelfs aanleiding geweest om te wachten met het opstellen van een nieuwe verordening leerlingenvervoer tot na de publicatie van de nieuwe VNG-verordening, afgelopen december. Een verordening is een juridisch document, waardoor we er niet aan ontkomen om juridische taal te gebruiken. Een complicerende factor is dat we deze verordening met vier gemeenten gezamenlijk maken. Deze harmonisatie zorgt ervoor dat de uitvoering door Jobinder eenvoudiger en eenduidiger wordt. Hiermee willen we de inwoner/leerling op de best mogelijke manier bedienen.

De adviesraad WMO wil graag met de gemeente (bestuurlijk en ambtelijk) in gesprek over de werkwijzen tijdens een zogenaamde ‘heidag’. In een eerder overleg, met aanwezigheid van wethouder Bouwman, heeft u aangeven op een andere manier betrokken te willen worden bij de stukken die ter advisering aan u worden voorgelegd. Zoals toen aangegeven staan we hier zeker voor open. Er is toen afgesproken dat de

Postbus 3 | 9250 AA Burgum | Raadhuisweg 7 | tel 14 0511 | fax 0511 460 861 | gemeente@t-diel.nl | www.t-diel.nl

“ Mei niget eagje ik it lânskip oer: dit is it gea fan fearten, puollen, reiden, fan bûnt strewelleguod en wâldske greiden; hjir is gjin nee te keap yn ‘ e natoer”

Adviesraad WMO gemeente Tytsjerksteradiel

Adviesraad WMO met een visie en werkwijze zal komen waarin u aangeeft hoe de raad denkt het beste invulling te kunnen geven aan de rol die u heeft. Wij gaan dan ook graag met u in gesprek aan de hand van een door u opgesteld ‘visiedocument’. Wij horen graag van u wanneer uw visiedocument gereed is om de heidag in te kunnen plannen. Hieronder volgt de inhoudelijke reactie op uw advies. 1. Adviesraad merkt op: Dat in het toegezonden overzicht wijzigingen af en toe de indruk wordt gewekt dat iets positief veranderd is. Zo wordt er t.a.v. artikel 19 gemeld dat de gemeente nu maatwerk kan leveren. Artikel 19 geeft vervolgens de gemeente de mogelijkheid een goedkopere optie te kiezen. In het overzicht had men beter kunnen melden dat er een nu een extra manier is om te bezuinigen, waarmee op zich niets mis hoeft te zijn. Reactie: In de vorige verordening werd alleen gesproken over vergoeding van de kosten van eigen vervoer, openbaar vervoer en aangepast vervoer. Het college had daarmee geen mogelijkheden om een andere vergoeding uit te keren, zoals bijvoorbeeld een het eenmalig vergoeden van de aanschaf van een fiets in plaats van de kosten van het openbaar vervoer. Door deze toevoeging kunnen we beter op de specifieke behoefte inspelen.

Dat kan kostenbesparend zijn voor de gemeente, maar het kan zeker ook duurder zijn, bijvoorbeeld in geval van de vergoeding van aangepast vervoer met begeleiding erbij of met een geleidehond. Hoewel er wordt gestreefd naar zoveel mogelijk zelfredzaamheid is dit dus geen bezuiniging maar een specificering. 2. Adviesraad merkt op: Dat de gebruikte taal in de verordening te moeilijk is en dat er voor de inwoners van de gemeente minimaal een tekst en/of uitleg op B1 niveau moet komen, dit conform het advies van onze rijksoverheid. Reactie: Wij proberen zo duidelijk mogelijk te schrijven, maar vanwege de juridische aard van een verordening ontkomen we niet aan juridisch taalgebruik. We volgen hierin de modelverordening, die door de VNG in overleg met de rijksoverheid is opgesteld. De verordening zal worden vertaald in een informatiedocument op B1-niveau, dat op de website van de gemeente en Jobinder wordt geplaatst. 3. Adviesraad merkt op: Dat de verordening grotendeels overeenkomt met de modelverordening van de VNG, maar dat het facultatieve artikel over het inschakelen van een deskundige en het komen tot een persoonlijk vervoersplan, zonder motivatie is weggelaten. Dit terwijl in de toelichting uitgebreid aandacht wordt besteed aan wat de gemeente onder een deskundige verstaat.

Reactie: Dit artikel is weggelaten omdat wij de werkwijze die in dit artikel beschreven wordt, niet hanteren. Het gaat dan namelijk om het vooraf opstellen van een ontwikkelplan met iedere ouder. Dit geeft een grote administratieve last, waar de burger niet noodzakelijk mee geholpen is. Het heeft geen meerwaarde om

voor elke leerling een ontwikkelplan op te stellen – als naar aanleiding van de aanvraag een plan nodig is, nemen we met de ouders contact op. Het team Verstrekkingen & Voorzieningen dat de aanvragen ontvangt, heeft de expertise om in te schatten wanneer er een ontwikkelplan nodig is. De passage in de toelichting waar u op doelt, heeft betrekking op een ander artikel, namelijk het artikel over passend onderwijs en het inwinnen van deskundig advies, mocht daar de aanvraag daar aanleiding toe geven. 4. Adviesraad merkt op: Dat de wet WPO, in artikel 4 lid 4 expliciet vraagt om in de verordening op te nemen op welke wijze burgemeesters en wethouders terzake advies van deskundigen inwinnen. Afgezien van het feit dat er verwijzingen zijn naar afspraken over deskundigen heeft de adviesraad niet kunnen vaststellen dat artikel 4 lid 4 van de WPO op een juiste wijze in de verordening is verwerkt. Reactie: Wij hebben hierin de modelverordening gevolgd. Het gaat hier echter om maatwerk/casuïstiek, wat niet op detailniveau in de verordening kan worden opgenomen en daarom algemeen gehouden is. 5. Adviesraad merkt op: Dat, als de gemeente de door de VNG aangeleverde modelverordening toch wijzigt, dat er dan ook meer moeite moet worden gedaan om juist die regels weg te laten die in de artikel 4a van de WPO reeds helder zijn verwoord.

De verordening kan zo korter, wat bijdraagt aan de duidelijkheid. Reactie: Het is ons niet duidelijk wat de adviesraad bedoelt met de verwijzing naar artikel 4a van de WPO (Artikel 4a. Verplichting tot overleg en aangifte inzake zedenmisdrijven, zie bijlage) in relatie tot de verordening leerlingenvervoer? 6. Opmerking adviesraad: Het wijzigen van verordeningen, met veel verwijzingen, kan snel leiden tot fouten. Zorgvuldigheid is dus geboden en we wijzen de gemeente er op dat in artikel 1 de wetsverwijzing inzake inkomen niet juist is. Reactie: Ondanks onze zorgvuldige werkwijze is deze verwijzing inderdaad onjuist. Dank voor de opmerkzaamheid, wij hebben dit aangepast. 7. Adviesraad merkt op: Dat op zich te begrijpen regels, zoals die in de oude verordening stonden en ook in de modelverordening van de VNG, inzake bezwaartermijnen, deze vervangen zijn door een verwijzing naar de Algemene Wet Bestuursrecht. Vervolgens wordt in de toelichting nog wel de beslissingstermijn van 8 weken genoemd, maar hoe lang deze termijn verlengd kan worden is niet vermeld. In plaats daarvan geeft de toelichting nu aan dat er een bericht van verdaging kan worden verzonden en is er sprake van een verdagingstermijn. Dit komt de adviesraad als nodeloos ingewikkeld over. Reactie: Zoals de adviesraad eerder aangaf, hebben wij geprobeerd de verordening waar mogelijk korter te maken.

Bij dit artikel was dat mogelijk; wij hebben de

twee leden uit de modelverordening (één lid over het aantal weken en één lid over de verdaging) samengevoegd tot één lid, door te verwijzen naar de AWB. Bijkomend voordeel van zo’n verwijzing is dat wanneer de termijnen wijzigen de verordening niet steeds hoeft te worden aangepast. 8. Adviesraad merkt op: Dat de toelichting op de verordening vaak geen toelichting is, maar allerlei aanvullende regels bevat. Deze regels gaan er vooral over wanneer een recht vervalt, wanneer er terugbetaald moet worden etc. De regels horen naar mening van de adviesraad integraal een onderdeel uit te maken van de verordening zelf en de communicatie hierover naar de burger. De adviesraad trekt deze conclusie na controle van de huidige verordening leerlingen vervoer 2016 zoals deze voor de gemeente gepubliceerd is op mijnoverheid.nl. Hierbij wordt namelijk de toelichting niet gepubliceerd. Reactie: De toelichting is enkel een uitwerking van de verordening, hierin worden geen nieuwe regels gesteld. De toelichting is gebaseerd op de modelverordening van de VNG, die ook juist in het kader van leesbaarheid is gesplitst in de verordening zelf en een toelichting. De toelichting wordt standaard niet gepubliceerd, maar is uiteraard opvraagbaar want het is een openbaar stuk. 9. Adviesraad merkt op: Dat in de toelichting regels zijn opgenomen die ethisch getoetst moeten worden.

Nu lijkt de gemeente zelf te beoordelen of het niet medisch behandelen of het niet voorschrijven van medicatie een grond is om het vervoer af te wijzen. De gemeente gaat daarbij op de stoel van de arts of specialist zitten. Reactie: Uiteraard beoordeelt de gemeente medische kwesties niet zelf. Als er een medische beoordeling nodig is, dan schakelen we een medisch deskundige in (zoals vermeld). Het is ons niet duidelijk welke regels de adviesraad specifiek bedoelt, waarin volgens de adviesraad de suggestie wordt gewekt van medisch-ethische beoordeling door de gemeente. 10. Adviesraad merkt op: Dat de termen, passend en aangepast in de verordening, door elkaar worden gebruikt en het niet altijd duidelijk is wat nu precies bedoeld wordt. Reactie: Wij noemen de begrippen ‘passend onderwijs’ en ‘aangepaste vervoersvoorziening’. Dit zijn twee verschillende zaken. 11. Adviesraad merkt op: Dat de termen, toekenning en toegekende vervoervoorziening, niet juist gebruikt worden waardoor fysieke veranderingen (denk hierbij aan het gewicht) van een leerling gemeld moet worden als daar een wijziging in is. Reactie: Het is ons niet duidelijk wat de adviesraad hiermee bedoelt. Wij kunnen deze opmerkingen niet plaatsen.

12. Adviesraad merkt op: Dat artikel 7 vraagt om een toelichting. De meer dan 4 pagina’s toelichting zijn dermate ingewikkeld dat het woord toelichting niet meer van toepassing is. De toelichting lijkt nu zelf om een toelichting te vragen. Ook lijkt er in de toelichting opnieuw sprake van aanvullende regelgeving en deze hoort dus in de verordening zelf thuis. Reactie: Ook naar aanleiding van deze algemene opmerking weten wij niet wat de adviesraad precies aangepast zou willen zien. 13. Adviesraad merkt op: Dat in de toelichting wordt verwezen naar gerechtelijke uitspraken uit 1992 inzake de looptijd naar een opstapplaats. De adviesraad vraagt zich af of er na een tijdsbestek van bijna 30 jaar, er door de gemeente, ook getoetst is hoe relevant deze gerechtelijke uitspraken zijn in de huidige context. De verkeersdrukte is niet meer vergelijkbaar is en dus het begrip veiligheid ook niet. Afgezien van het feit dat een ouder waarschijnlijk gemotoriseerd verkeer verkiest tot de opstapplaats, zou een lopende begeleiding bij een loopafstand van 30 minuten, de ouder of begeleider 2 uren per schooldag kosten (2 x de retourafstand). Daarnaast is er de constatering waarom de gemeente in artikel 8 van de verordening niet duidelijk kan melden wat de maximale afstand tot de opstapplaats mag zijn en waarom dit in de toelichting verborgen moet worden.

Reactie: Momenteel is er geen sprake van opstapplaatsen, maar het opnemen van dit artikel laat de mogelijkheid open om gebruik te maken van opstapplaatsen. De gerechtelijke uitspraken uit 1992 is de laatst bekende jurisprudentie hierover en nog steeds relevant. 14. Opmerking adviesraad: Tot slot wil de adviesraad onder de aandacht brengen dat zij een korte toelichting mochten ontvangen, waarin een aantal opmerkelijke zaken naar voren werden gebracht: Onder beoogd maatschappelijk effect, wat de adviesraad overigens prima kan onderschrijven, wordt onder de argumenten een opmerking gemaakt die de adviesraad totaal niet kan rijmen met de voorliggende verordening. Het betreft de opmerking: “Bovendien is er een andere opbouw van artikelen gemaakt, om de verordening gebruiksvriendelijker te maken”. Reactie: Wij hebben hiermee het voorbeeld van de VNG gevolgd. Voorheen stonden alle toekenningen en rechten door elkaar. Dit is nu geordend. 15. Opmerking adviesraad: Bij alternatieven wordt als alternatief aangedragen om de oude verordening te blijven hanteren, maar dan wordt er niet meer aan de gestelde vereisten voldaan met betrekking tot rechtmatigheid. De adviesraad zou graag vernemen wat deze schijnbaar niet verplichte vereisten zijn. Reactie: Er zijn een aantal landelijke wijzigingen geweest, zoals de Wet passend onderwijs, wat ons verplicht om dit te verwerken in de verordening.

Daarnaast was er de wens van de vier gemeenten (Tytsjerksteradiel, Achtkarspelen,

Noardeast-Fryslân en Dantumadiel) om samen op te trekken, zodat de verordening en uitvoering voor de gehele Jobinder-regio gelijk is. Dit laatste was geen verplichting maar een wens; voldoen aan de Wet passend onderwijs is wel een verplichting. 16. Opmerking adviesraad: Bij evaluatie, wat natuurlijk altijd nodig is, wordt gesproken over een “veegactie”. Dit geeft de adviesraad weinig vertrouwen. Het doet vermoeden dat er door deze nieuwe verordening toch nadelige effecten kunnen ontstaan voor mogelijk de verstrekker, maar ook voor de aanvrager. De adviesraad vraagt zich af waarom deze verordening, 5 jaar na de verordening uit 2016 niet direct het goede effect kan hebben. De uitwerking van de verordening 2016 is toch ondertussen geëvalueerd en er is reeds enkele jaren ervaring met “JoBinder”. Reactie: Er wordt gesproken over zonodig een veegactie. We gaan er uiteraard vanuit dat het niet nodig is, maar als het nodig is, dan hebben we in elk geval een moment om dat te evalueren. Met bovenstaande reactie hopen wij uw inhoudelijke vragen te hebben beantwoord. Bij verschillende vragen was niet helemaal duidelijk wat de Adviesraad WMO bedoelt. Graag komen wij daarom nog bij u langs om de strekking van de vragen met u te duiden en direct van antwoord te voorzien. Wij danken u voor uw uitgebreide en weldoordachte advies.

Met vriendelijke groet, namens het college van burgemeester en wethouders van Tytsjerksteradiel, [ondertekening]

bijlagen : WPO Artikel 4a

Bijlage: WPO Artikel 4a

Bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0003420/2021-02-01