13 - Bijlage 3 - Rapport uitkomsten Foto Safari

Foto Safari ACHTKARSPELEN EN TYTSJERKSTERADIEL

Foto Safari: kinderen brengen hun omgeving in beeld Voor u ligt het verslag met de opbrengsten van de Foto Safari, uitgevoerd door KEaRN Welzijn. We hebben met de Foto Safari vijf dorpen bezocht en in totaal zijn we met 120 kinderen op safari geweest. Wat was het leuk om de omgeving door de ogen van kinderen te zien. Want wat vinden zij eigenlijk belangrijk? Waar worden ze blij van? Wat vinden ze fijne plekken om te zijn en waar komen ze juist liever niet? Door op een creatieve manier kinderen naar hun eigen leefomgeving te laten kijken, kwamen we tot mooie inzichten. Deze vindt u in dit verslag.

Alie Klompmaker, tienerwerker in Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel alie@kearn.nl 06 - 11214764

JULI 2021

INHOUD 06 07 08 10 11 13 14 15

Waarom de Foto Safari? Uitvoering van de Foto Safari Uitkomsten en analyse van de Foto Safari Community Map - de vragen Community Map - de antwoorden Conclusie en aanbevelingen De vervolgacties Ten slotte

Waarom de Foto Safari? De gemeenten Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen willen de sociale basis moderniseren en opnieuw vormgeven. Dit vraagt om een nieuwe visie op de sociale basis. Vanuit de gemeenten worden inwoners betrokken om vorm en inhoud te geven aan deze sociale basis. Er zijn verschillende gesprekken geweest met inwoners en betrokken partijen. De inspiratiesessie die plaatsvond op 11 maart 2021 en de 'dorpentoer' langs alle 27 dorpen in de gemeenten zijn hier voorbeelden van. Medewerkers van KEaRN sloten in ieder dorp aan bij de door de gemeenten georganiseerde 'doarpentoer'. Een mooie manier om de stem en de ideeën van inwoners op te halen. Als aanvulling op deze 'doarpentoer', zijn we vanuit KEaRN in vijf dorpen met kinderen tussen de 8 en 12 jaar op Foto Safari geweest.

De sociale basis Bij de sociale basis gaat het om de aanwezigheid van informele netwerken, burgeractiviteiten en betekenisvolle relaties tussen burgers onderling en tussen burgers, professionals en de overheid (De sociale basis; terug van weggeweest. (movisie 2018)

Door middel van foto’s hebben kinderen in beeld gebracht hoe zij hun eigen woon- en leefomgeving ervaren. De Foto Safari is een zogenaamde ‘photovoice methode’: door kinderen op pad te laten gaan en zelf foto’s te laten maken, kunnen zij aangeven wat ze belangrijk vinden. Door het maken van foto’s kunnen kinderen visueel maken wat ze bedoelen. Het verhaal dat er vervolgens bij verteld wordt, maakt het plaatje en het inzicht compleet (Glaw, Inder, Kable en Hazelton, 2017). Burgerparticipatie vs kinderparticipatie Een belangrijke reden om met kinderparticipatie aan de slag te gaan, is simpelweg dat kinderen er recht op hebben. Met de ondertekening van het Kinderrechtenverdrag door Nederland in 1995 hebben kinderen rechten gekregen op informatie, participatie en bescherming. Met de herinrichting van de sociale basis is dit een mooie kans om als gemeenten in te zetten op kinderparticipatie.

Uitvoering van de Foto Safari De Foto Safari is in vijf dorpen uitgevoerd. De pilot was in Burgum, waarna de dorpen Gytsjerk, Buitenpost, Drogeham en Sumar zijn bezocht. Iedere Foto Safari bestond uit drie bijeenkomsten. Tijdens de Foto Safari zijn de deelnemende kinderen op Foto Safari geweest in hun eigen wijk of dorp. In ieder dorp hebben de kinderen een community map ingevuld. De vragen van deze community map kwamen overeen met de vragen die tijdens de 'doarpetoer' aan de inwoners zijn gesteld. Waar er ruimte was in het programma, zijn de deelnemende kinderen bevraagd middels een popcorn brainstorm en hebben zij een tekening gemaakt van hun 'dorp van de toekomst'. De bijeenkomsten werden verder ingevuld met sport- en spelactiviteiten, waar de kinderen vol enthousiasme aan deelnamen.

Hoeveel kinderen 8-12 jaar wonen er in Burgum 590 Gytsjerk 134 Buitenpost 342 Sumar 76 Drogeham 86

Deelnemers Foto Safari in aantallen* Burgum 38 Gytsjerk 19 Buitenpost 11 Sumar 22 Drogeham 30 *totaal aantal deelnemers van de drie bijeenkomsten per dorp

Onze doelgroep: Generatie Alpha (geboren tussen 2010 en 2024) Zij zijn de meest materiële en technologische generatie die de wereld tot nu toe heeft gekend. Ze zijn niet bang voor technologie en ontdekken het spelend. Hoewel Generatie Alpha digitaal opgroeit, brengen zij niet alleen tijd door achter een scherm. Ze hebben graag quality time met vrienden of familie en ze vinden het heerlijk om buiten te spelen. Uit onderzoek blijkt dat 25 procent van de Generatie Alpha wordt beïnvloed door online influencers. Met 28 procent zijn vrienden de grootste influencers van deze generatie. Familie komt met 21 procent op de derde plek. Buiten dat ze al een digitale identiteit hebben, kunnen ze zich een leven zonder social media ook niet voorstellen.

Uitkomsten en Analyse van de Foto Safari Aan de deelnemende kinderen is gevraagd om foto's te maken van de vier pedagogische milieus waarin ze opgroeien. Dit zijn: thuis op school vrije tijd online Op de pagina hiernaast zijn de gefotografeerde zaken per onderdeel en per dorp uitgewerkt in een tabel.

BURGUM

thuis

op school

vrije tijd

Tablet Tekenen

Rekenen Taal

Buitenspelen Klimmen Speeltuin met uitdagingen

TikTok Bralstars

Fijn huis

Klimrek/spelen Plezier maken

Zwembad en trampoline Kabelbaan speeltuin

Roblox Vrienden online ontmoeten

Huis met een tuin Groen er omheen Familie die in de buurt woont. Dat is fijn, ben je niet alleen. Als er iets gebeurt, kun je erheen.

Schoolplein, spelen onder en na schooltijd

Groen en bloemen

Roblox

Winkels: Lidl en Kruidvat en supermarkt (snoep kopen)

Vrienden online ontmoeten

GYTSJERK Veel groen, dat is fijn

BUITENPOST

online

Lieve juffen Knutselen bij It Koartling

DROGEHAM

SUMAR

Voetballen en op de trampoline Bloemen in de tuin

Tikkertje/verstoppertje Knutselen en creatief bezig bezig zijn

Voetbal Op oxboard door het dorp Spar, snoep kopen

TikTok GTA YouTube/Roblox

Eten Veiligheid is belangrijk Slapen

Druk bij school Leren belangrijk (rekenen, lezen) Eten belangrijk (brood, fruit) Koken op school Buitenspelen

Spelen Hutten bouwen Natuur is mooi

Shoppen Gamen (fortnite, Roblox, Minecraft) YouTube

Community Map - de vragen Aan de kinderen werden zes vragen gesteld (deze kwamen overeen met de vragen die ook tijdens de 'doarpetoer' aan de inwoners werden gesteld). Deze vragen waren: 1. waar voel je je veilig? 2. waar voel je je onveilig? 3. waar beoefen je je sport? 4. wat vind je een lelijke plek/grijze plek? 5. wat vind je een kleurige plek? 6. waar speel of chill je graag?

1.

2.

3.

10

4.

5.

6.

Community Map - de antwoorden

buiten dorp kruising De Kûpe (Buitenpost) Liudger (Burgum) Jumbo (Burgum, vanwege de hangjeugd) winkelcentrum Burgum huis verward persoon (Drogeham) verlaten PKN kerkje in Sumar hut (Sumar) rotonde (Sumar)

thuis school en schoolplein pake en beppe speeltuin vd Brinklaan in Burgum

Gemeentehuis Burgum gebouw Liudger Burgum tuin verward persoon in Drogeham school Sumar is net een zwembad rotonde Sumar

Partoer en Reinbôge in Burgum Beeld van Drogeham de natuur thuis Hossebos Drogeham Lândyk Drogeham Houten speeltuin Sumar paarden maisveld Sumar dichtbij ijsbaan Sumar Blokhut bij mij thuis De koekoek in het bos Sumar

Wat mis je in je dorp?

Skatepark (Drogeham) en speeltuinen voor kinderen ouder dan 10 jaar (alle dorpen) Een winkel om te strúnen zoals de Action en een winkel om snoep te kopen (Drogeham) Bos om hutten te bouwen en een zwembad (Sumar) Freerunning plek (Gytsjerk)

11

Partoer, De Wetterstins en voetbalvelden in Burgum voetbalvelden Oentsjerk sportvelden Buitenpost thuis Reinbôge Burgum schoolplein zwembad Gytsjerk de Singel Gytsjerk Speeltuin naast gymlokaal Bos Gytsjerk Park Buitenpost Nordwin College Buitenpost (vanwege de dieren) Kruidvat Buitenpost online vrienden ontmoeten uitdagende speeltuinen met kabelbaan, rekstok, nestschommel Hossebos Drogeham voetballen Skulboarch strandje Drogeham Speeltuin Vigovweg Sumar pake en beppe

Conclusie en aanbevelingen Kinderen kunnen heel goed aangeven hoe zij hun dorp ervaren. Hieronder een opsomming van de belangrijkste uitkomsten en inzichten die de Foto Safari ons heeft gegeven, aansluitend bij de vier pedagogische milieus waarin kinderen opgroeien en zich ontwikkelen. Thuis Kinderen voelen zich vooral veilig thuis in hun eigen leefomgeving. Een fijn huis met tuin wordt gewaardeerd. Daarnaast geven kinderen aan dat het fijn is dat pake of beppe of andere familie in de buurt wonen. Hier kunnen ze ook altijd even naar toe, dit geeft een veilig gevoel. Dit sluit aan bij het gezegde “It takes a village to raise a child” (in dit geval a family): om een kind veilig en gezond te laten opgroeien, zijn niet alleen ouders, maar is ook een gemeenschap nodig. School School wordt gezien als een plek voor taal en rekenen, maar ook van spelen op het schoolplein. Niet alleen tijdens de pauzes, maar vooral ook na schooltijd is het schoolplein een plek om met vrienden af te spreken en te spelen. De rol van een meester of juf komt minder naar voren. Een aantal spreken van een lieve juf of meester. En op basis van vertrouwen durven ze met juf of meester te praten over bepaalde onderwerpen, bijvoorbeeld over pesten. Vrije tijd In alle dorpen wordt er door de kinderen aangeven dat ze uitdagende speelplekken missen om te spelen en vrienden te ontmoeten.

Spelen, sporten en creatieve activiteiten zijn belangrijk voor de ontwikkeling van een kind. Alle kinderen moeten de tijd en de ruimte krijgen om te spelen. Ze hebben recht op ontspanning en op het deelnemen aan sportieve, culturele en artistieke activiteiten*. Over het algemeen zijn de dorpen voldoende ingericht voor sportactiviteiten. Spel en creatieve activiteiten is per dorp verschillend, terwijl kinderen aangeven het leuk te vinden om hier aan deel te nemen. Over het algemeen zijn er voldoende veilige speelplekken voor jonge kinderen in de buurt. Er ontstaat wel een leemte als het gaat om speelplekken voor kinderen vanaf 10 jaar. Kinderen hebben zelf wel hele leuke ideeën over hoe een speelplek voor 10+ eruit zou kunnen zien. (*https://www.kinderrechten.nl/kinderrechtenvw/artikel-31-vrije-tijd-en-ontspanning/ )

12

Online Kinderen zijn veel online te vinden: Roblox en TikTok zijn favoriete games/apps. Vooral het online ontmoeten van vrienden vinden ze hierbij leuk. Samen gamen, maar ook contacten in het buitenland maken, spreekt hen hierbij aan. Ook zijn ze zich ervan bewust dat niet iedereen altijd goede bedoelingen heeft. Kinderen zijn vooral mediawijs op het gebied van plezier: ze maken gebruik van en ontdekken de mogelijkheden van online games en apps. De MediaDiamant is opgebouwd uit vijf kanten die samen de belangrijkste onderdelen van mediaopvoeding vormen. Ook de andere onderdelen verdienen aandacht, juist voor deze generatie Alpha, die zich een leven zonder sociale media niet kan voorstellen en waarbij influencers dagelijks op hun scherm voorbij komen. En verder..... Kinderen vinden het fijn dat er natuur en groen is in het dorp waar ze wonen. Bloemenbermen, insectenhotels, dorpstuin, moestuinen, fruitbomen: ze zien het graag in hun dorp terug.

De vijf kanten van de MediaDiamant: • Plezier – geniet van de mogelijkheden • Veilig – voorkom risico’s • Samen – begeleid je kind • Inhoud – weet welke media geschikt zijn • Balans – momenten met en zonder

Kinderen willen uitgedaagd worden in hun spelen. Naast uitdagende speelplekken om te klimmen en klauteren, hebben ze ook ideeën hoe een leegstaande gymnastiekzaal gebruikt zou kunnen worden voor sport en spelactiviteiten. En dan is apenkooi zeker favoriet.

Kinderen voelen zich over het algemeen veilig in het dorp. Bij gevaarlijke kruisingen en spannende huizen, die bijvoorbeeld al lang leegstaan, verwilderde tuinen en hoge heggen of waar iemand woont die ze spannend vinden, ervaren ze een gevoel van onveiligheid. Aandacht voor armoede, geld en speelgoed geven aan arme gezinnen. Hoewel dit beeld vooral in de grote stad leeft, hebben kinderen ook in hun eigen dorp hier interesse voor. Ruilkasten, groente kraampjes en in iedere buurt een moestuin, zijn zo maar een paar ideeën die door de kinderen werden genoemd.

13

De vervolg acties Het uitvoeren van de Foto Safari geeft ons een goed beeld van de (be)leefwereld van de kinderen. Maar natuurlijk blijft het daar niet bij. Het is nu zaak om er ook wat mee te gaan doen. Doarpetoer De Foto Safari was onderdeel van de 'doarpetoer' die door de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel is uitgevoerd. Tijdens deze tour werden alle 27 dorpen bezocht. De uitkomsten van de Foto Safari worden meegenomen in de uitwerking van de 'doarpetoer'. In de praktijk betekent dit dat de ideeën en signalen die vanuit de deelnemende kinderen zijn aangedragen, door de medewerkers van KEaRN worden opgepakt en uitgewerkt. Per dorp ziet dit er als volgt uit: Burgum: De medewerkers van KEaRN zijn met enige regelmaat al te vinden in de speeltuin aan de Minister van den Brinklaan. Op die manier worden de contacten met de kinderen onderhouden en kunnen we signalen ophalen.

Gytsjerk: De sporthal wordt gebruikt voor naschoolse (sport)activiteiten. In afstemming met de beweegcoaches en lokale organisaties zal gekeken worden naar de mogelijkheden om hier invulling aan te kunnen geven. Sumar: We zetten de pop-up bijeenkomsten voort in Sumar. Dit doen we in samenwerking met twee enthousiaste jongeren uit Sumar. Vanuit deze bijeenkomsten bouwen we aan het versterken van de sociale cohesie in de 'mienskip'. Drogeham: In Drogeham gaan we samen met de kinderen aan de slag om een groene en gezonde leefomgeving te creëren. Buitenpost Samen met kinderen en het jeugdwerk van 't Koartling activiteiten opzetten.

14

Ten slotte Dit eindverslag wordt naar de Dorpsbelangen en verschillende collega- en netwerkorganisaties in beide gemeenten gestuurd. Wanneer hierdoor initiatieven ontstaan om aan de slag te gaan met de uitkomsten, ondersteunen de medewerkers van KEaRN dit proces. Inzetten op zinvolle vrije tijdsbesteding Door het spelen van de Foto Safari werd duidelijk dat kinderen behoefte hebben om samen met andere kinderen, op een laagdrempelige manier, bezig te zijn. Dit kan via sport en spel, maar ook via toneel, zang, schilderen en andere creatieve manieren. Present zijn, aandacht hebben voor kinderen en hun leef- en speelomgeving. Inzetten op talent, participatie, coaching en preventie: daar ligt een uitdaging als het gaat om de inrichting van de sociale basis. Kinderen, de basis van de sociale basis. Scan de QR-code om het document 'Kinderwerk in beeld' van Sociaalwerk Nederland te downloaden. (of ga naar https://bit.ly/3jKDxHR)

15