12 - Raadsvoorstel - Beleidskeuzenotitie mobiliteitsplan Tytsjerksteradiel

Riedsútstel

Ried Agindapunt Status Program Eardere behandeling Portefúljehâlder Amtner Taheakke Saak- en stiknûmer

: : : : : : : : :

22 juni 2023 12 Besluitvormend Programma 2 – Wegen en Infrastructuur N.v.t. Mevr. T. Willemsma Dhr. J. Meirink N.v.t. Z2023-02278 / S2023-11992

Underwerp Beleidskeuzenotitie mobiliteitsplan Tytsjerksteradiel Wy stelle jo foar te besluten om: De beleidskeuzenotitie mobiliteitsplan Tytsjerksteradiel vast te stellen. Koarte gearfetting Het huidige gemeentelijke beleid op het gebied van verkeer en vervoer (gemeentelijk verkeer- en vervoerplan) is niet meer actueel. Op dit moment wordt daarom gewerkt aan een nieuw gemeentelijk mobiliteitsplan. Hiervoor is eerder door de raad de startnotitie vastgesteld d.d. 26 januari 2023. Inmiddels is de eerste inventarisatie afgerond en hebben inwoners en belangenorganisaties hun wensen kenbaar kunnen maken. Op dinsdag 9 mei heeft er een sessie met gemeenteraad plaatsgevonden waarbij deze eerste resultaten zijn gedeeld en ook aandachtspunten vanuit de raad naar voren zijn gebracht. In voorliggende notitie is ingegaan op het proces, de eerste resultaten en zijn de beleidskeuzes op hoofdlijnen weergegeven. Het betreft nog geen detailuitwerking en prioritering. Deze uitwerking zal de komende periode plaatsvinden. De uitwerking wordt vertaald in een ontwerp mobiliteitsvisie. Foech ried/kolleezje De raad beslist vooraf over de kaders die voor het opstellen van het mobiliteitsplan worden gehanteerd en stelt uiteindelijk het definitieve plan vast. Het college draagt zorg voor de uitvoering.

Ynhâldlik kader Doel Met een breed gedragen plan moet een duidelijke visie op mobiliteit voor de toekomst worden geschetst. Een termijn van 10 jaar wordt daarbij als uitgangspunt genomen en halverwege vindt een evaluatie plaats. Het mobiliteitsplan omvat daarbij een concreet uitvoeringsprogramma met een prioritering.

Ried Punt Side

: : :

22 juni 2023 12 2

Proces Bij het opstellen van het nieuwe mobiliteitsplan worden de volgende stappen onderscheiden: o o o o o o o

Start; Evaluatie en inventarisatie; Participatiefase met inwoners en belangenorganisaties; Maken beleidskeuzes, Opstellen ontwerp mobiliteitsplan; Tervisielegging ontwerp mobiliteitsplan; Bestuurlijke besluitvorming mobiliteitsplan Tytsjerksteradiel.

In de startnotitie is reeds uitgebreid ingegaan op de aanpak. Nieuwe inzichten hebben tot een beperkte aanpassing van het proces en de planning geleid. Ook omdat een aantal zaken gecombineerd worden met de gemeente Achtkarspelen. In voorliggende beleidskeuzenotitie wordt met name ingegaan op de resultaten uit de in inventarisatie en de beoogde richting van het mobiliteitsplan.

Resultaten participatie inwoners Onder de inwoners van de gemeente Tytsjerksteradiel is de nodige informatie opgehaald middels een digitale enquête. In de enquête is gevraagd naar de algemene beoordeling en het belang van verschillende aspecten. Daarbij valt op dat de bereikbaarheid en kwaliteit van de autoverbindingen relatief hoog wordt beoordeeld. Specifiek het openbaar vervoer wordt met een onvoldoende beoordeeld. Ook de algemene beoordeling voor langzaam verkeer (fietsers en voetgangers) is lager dan voor specifiek het autoverkeer. Het grootste belang onder inwoners wordt gehecht aan verkeersveiligheid. Dit thema wordt binnen de gemeente met een onvoldoende beoordeeld. Hier is zeker ruimte voor verbetering. Dit aspect komt ook naar voren bij de kaartreacties. Inwoners hebben op een blanco kaart kunnen aangeven waar het goed gaat en waar het beter kan. Verreweg het grootste deel van de opmerkingen gaat daarbij over onveilige situaties en de inrichting van de openbare ruimte. Belangrijk bij de interpretatie is echter wel dat het hier gaat om de beleving van inwoners. Het wil niet zeggen dat het in de praktijk ook daadwerkelijk onveilig is op de aangegeven locaties. Bij de nadere uitwerking is het belangrijk dat de aandachtspunten ook objectief beoordeeld zijn op basis van ontwerprichtlijnen, beschikbare verkeerstellingen/snelheidsmetingen, ongevallencijfers etc.

Ried Punt Side

: : :

22 juni 2023 12 3

Figuur 1: Impressie van de uitkomsten van de enquête onder inwoners

Bijeenkomst met de gemeenteraad Op 9 mei heeft een eerste bijeenkomst met de gemeenteraad plaatsgevonden. Tijdens deze bijenkomkomt is informatie gegeven over het proces, de resultaten uit het participatietraject met inwoners en het vervolgtraject. Tijdens de bijeenkomst is ook een aantal richtinggevende stellingen voorgelegd en hebben raadsleden aan kunnen geven welke aspecten van belang zijn voor het nieuwe mobiliteitsplan. Uit de sessie met de gemeenteraad zijn de volgende zaken naar voren gekomen: -

Verkeersveiligheid is ontzettend belangrijk maar moet ook afgewogen worden tegen andere belangen;

Ried Punt Side

: : :

-

Bereikbaarheid met het openbaar moet voor op peil blijven; Gedrag en de handhaving zijn belangrijke aspecten die zijn aangehaald. Er wordt veel geklaagd binnen de gemeente over te hoge snelheden van het verkeer. Niet alles kan met infrastructuur worden opgelost en ook gedragsverandering van verkeersdeelnemers is daarbij noodzakelijk. Handhaving is daarbij ook een belangrijk aandachtspunt; De snelheid van het autoverkeer mag omlaag om de verkeersveiligheid voor kwetsbare verkeersdeelnemers te verbeteren (bijvoorbeeld van 50 km/uur naar 30 km/uur; De fiets moet de hoogste prioriteit krijgen als vervoerswijze; Het Mobiliteitsplan moet concreet en uitvoerbaar worden dat past bij de gemeente Tytsjerksteradiel zonder onnodig ‘dure fratsen’.

-

-

22 juni 2023 12 4

Overleg met stakeholders Op 16 mei heeft een sessie plaatsgevonden met de belangrijkste stakeholders waaronder de landbouworganisaties, Jobinder, Veilig Verkeer Nederland, de Fietsersbond, onderwijsinstellingen, ondernemers, ouderenorganisaties en buurgemeenten. De belangrijkste uitkomsten uit deze overleggen worden meegenomen bij de uitwerking van het mobiliteitsplan.

Landelijk, provinciaal en regionaal beleid vormen een heldere basis voor het beleid Landelijke Mobiliteitsvisie 2050 Door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is een Mobiliteitsvisie 2050 opgesteld. Dit betreft een visie waarin vier hoofdlijnen zijn opgenomen. Dit betreft: 1. Het nastreven van meer integrale doelen die het publieke belang van bereikbaarheid van maatschappelijk-economisch vitale functies borgen in heel Nederland; 2. Het zo benutten, versterken en verbinden van de krachten van de verschillende modaliteiten dat de bereikbaarheidsdoelen doeltreffend en doelmatig behaald worden: de juiste mobiliteit op de juiste plaats en tijd. Daarom zetten we nationaal meer in op het stimuleren en benutten van innovaties; 3. Het mobiliteitssysteem van de toekomst voldoet aan de publieke kaders voor duurzaamheid, gezonde leefomgeving en veiligheid; 4. De drie hoofdlijnen hierboven worden gebiedsgericht uitgewerkt, in nauwe samenwerking met de bestuurlijke partners, waarbij ook de gebruikers van het mobiliteitssysteem betrokken worden. Voor het goederenvervoer is dat een corridorgerichte benadering die aansluit op internationale netwerken. Provinciaal beleid Het Regionaal Mobiliteitsprogramma 1.0 (RMP) van de provincie Fryslân is de uitwerking van de in mei 2020 vastgestelde Provinciale Omgevingsvisie (POVI) op het terrein van (duurzame) mobiliteit.

Op het gebied van mobiliteit is de ambitie gesteld dat iedereen zich veilig kan verplaatsen in, van en naar Fryslân. Belangrijke bestemmingen beschikken over een betrouwbare en toekomstbestendige bereikbaarheid over land en/of water en/of door de lucht. Dit alles vindt plaats op een schone, duurzame, en betaalbare wijze, rekening

Ried Punt Side

: : :

22 juni 2023 12 5

houdend met de leefbaarheid en de omgeving van onze provincie. Deze ambitie is door de provincie vertaald in 5 programmalijnen: 1. 2. 3. 4. 5.

We zijn goed bereikbaar en onze netwerken zijn betrouwbaar, efficiënt en toekomstbestendig; We verplaatsen ons duurzaam; We zetten in op mobiliteit voor iedereen; We verplaatsen ons veilig; We zetten in op slimme technieken en gedrag.

Voor elke programmalijn zijn doelen en maatregelen opgesteld in de periode tot 2040 om de ambitie te kunnen bereiken.

Figuur 2: Programmalijnen en Doelen RMP Fryslan

Regionale mobiliteitsvisie ‘Ferbining’ Voor de regio Noordoost is een mobiliteitsvisie opgesteld voor 2020-2040 vanuit de ANNO Regio. Deze mobiliteitsvisie zet in op bereikbaarheid van de voorzieningen in en rondom de regio als randvoorwaarde. Inwoners moeten zich gezond, vlot, veilig en duurzaam kunnen verplaatsen. De volgende 3 bijbehorende ambities zijn geformuleerd voor 2020-2040: 1. 2. 3.

Iedereen kan kiezen hoe hij wil reizen en het is makkelijk overstappen. De fiets, bus, trein en/of auto brengt je vlot en veilig op je bestemming; We gaan voor duurzame en gezonde mobiliteitskeuzes en ruimtelijke kwaliteit; We benutten de bestaande infrastructuur zo goed mogelijk (met de digitale mogelijkheden van nu en de toekomst).

De regio heeft 6 opgaven geformuleerd om dit te bereiken voor de periode 2020 t/m 2025: 1.

Overstapgemak bij sneltreinstations Buitenpost, Feanwâlden en andere overstappunten (hub’s);

Ried Punt Side

: : :

2.

Realisatie van een F-wegennet: herkenbare goede en veilige hoofd(snel)fietsroutes en parkeervoorzieningen voor de (elektrische) fiets; Bewustwording van de reismogelijkheden: marketing en educatie; Bereikbaarheidsopgave oostflankregio (Kollum-Buitenpost); Leefbaarheidsopgave De Westereen, Kollumerzwaag en Twijzelerheide; Leefbaarheidsopgave Ee-vallei (Hallum-Burdaard en omgeving).).

3. 4. 5. 6.

22 juni 2023 12 6

Strategisch Plan Verkeersveiligheid vormt een belangrijke basis Het Rijk, de provincies, de gemeenten en de vervoerregio’s hebben samen met maatschappelijke partijen een nieuwe aanpak beschreven om de verkeersveiligheid structureel te verbeteren. Het SPV 2030 kent een nul-ambitie: elk verkeersslachtoffer is er één te veel. Overheden willen samen met maatschappelijke partners een maximale inspanning leveren om risico’s in kaart te brengen en vervolgens inzetten op maatregelen om die risico’s te verkleinen. Dit vraagt om een impuls voor verkeersveiligheidsbeleid waar het gaat om structurele aandacht, een proactief beleid en een brede samenwerking met partijen. Het SPV 2030 beschrijft negen beleidsthema’s met de belangrijkste risico’s voor verkeerveiligheid. Drie thema’s kijken naar risico’s vanuit het verkeerssysteem en het voertuig: 1. Veilige infrastructuur (geloofwaardige limieten, aanpassen infrastructuur en veilige bermen); 2. Heterogeniteit in het verkeer (snelheidsverschillen, massaverschil en nieuwe vervoersmiddelen); 3. Technologische ontwikkelingen (rijtaakondersteunende systemen, zelfsturende auto’s en innovatie); Twee thema’s betreffen specifieke risicogroepen (jongeren, ouderen) en modaliteiten: 4. Kwetsbare verkeersdeelnemers (voetgangers, scootmobielen en tweewielers); 5.

Onervaren verkeersdeelnemers (kinderen, beginnend bestuurders en nieuwe modaliteiten); De laatste vier betreffen risico’s vanuit de individuele verkeersdeelnemer en zijn gedrag: 6. Rijden onder invloed (alcohol, drugs en combigebruik); 7. Snelheid in het verkeer (snelheidslimieten, veilige snelheid en geloofwaardige weginrichting); 8. Afleiding in het verkeer (smart functies, passagiers en muziek); 9. Verkeersovertreders (cameratoezicht, wet- en regelgeving en correctieve sancties). Voor de gemeente Tytsjerksteradiel is in 2021/2022 een Risicoanalyse, als uitwerking op het Strategisch Plan Verkeersveiligheid, opgesteld waarin de specifieke risico’s binnen de gemeente zijn beschreven met ook een prioritering van maatregelen. De risico’s die daarbij het eerste worden aangepakt zijn: -

Veilige wegen binnen de bebouwde kom (30 km/uur) Veilige wegen buiten de bebouwde kom (60 km/uur) Veilige fietspaden binnen de bebouwde kom in relatie tot 50 km/u-wegen

Ried Punt Side

: : :

22 juni 2023 12 7

-

Kwetsbare en onervaren verkeersdeelnemers: schoolgaande kinderen, beginnende bestuurders en ouderen

Aansluiten op het coalitieprogramma In het coalitieprogramma 2023-2026 is het volgende opgenomen: Wij staan voor een gezonde omgeving waar bereikbaarheid en mobiliteit hand in hand gaan. Ook hier staat wat ons betreft de mens centraal. En dat betekent dat het gemakkelijk moet zijn om van het ene vervoermiddel over te stappen op het andere. De speerpunten zijn: Verdere uitwerking en uitvoering van de mobiliteitsvisie ANNO. Aanleg van fietssnelwegen (Leeuwarden - Burgum - Drachten en Burgum Dokkum). Bevorderen van gezonde mobiliteit (van snelverkeer naar langzaam verkeer). Laadpunten voor elektrisch verkeer (fiets, auto, boot en vrachtwagen) bevorderen. Kansen verzilveren van de verschuiving van vrachtvervoer over de weg naar vrachtvervoer over het water. Veiligheid van schoolfietsroutes goed op peil brengen en houden. Behoud van busvervoer in regio en aandringen op combinatievervoer (fiets meenemen). Jobinder is en blijft onze regionaal doelgroepenvervoerder / opstapper. Bij het opwaarderen van de vaarroute Lemmer – Delfzijl, moet er een goede verbinding tussen Eastermar – Jistrum blijven. Wij blijven actief met verkeersveiligheidseducatie. Beleidskeuzes Op basis van het landelijke en regionale beleid, het coalitieakkoord en de inventarisatie is dit vertaald naar de volgende strategische opgaven op het gebied van verkeersveiligheid, bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid.

Deze uitgangspunten vormen de grondslag voor het op te stellen mobiliteitsplan. Verkeersveiligheid Het strategisch plan verkeersveiligheid vormt de basis voor de aanpak van verkeersveiligheid. Dit vertalen we in de volgende opgaven: Een eenduidige ordening en inrichting van het wegennet; Veilig fietsen binnen en buiten de kom; Specifieke aandacht voor de kwetsbare doelgroepen zoals (schoolgaande) kinderen, jongeren en ouderen; Voortzetting van de inzet op educatie, gedragsbeïnvloeding en handhaving. Bereikbaarheid De bereikbaarheid van het autoverkeer is door de komst van de Centrale As en de bijbehorende maatregelen grotendeels op orde. We zetten voor bereikbaarheid de komende periode in op de volgende zaken: Inzetten op verbetering van de bereikbaarheid voor het fietsverkeer (fietssnelwegen en vrijliggende fietspaden); Inzetten op goed openbaar vervoer met goede overstappunten (Hubs) tussen de verschillende vervoerswijzen.

Ried Punt Side

: : :

22 juni 2023 12 8

-

Bereikbaarheid voor iedereen in relatie tot toegankelijkheid en doelgroepenvervoer

Uiteraard is er ook een aantal beleidskeuzes die bijdragen aan meerdere thema’s en ook raken aan aspecten als brede welvaart en gezondheid. Leefbaarheid Leefbaarheid is een relatief breed begrip. Belangrijk daarbij is dat iedereen op een prettige manier kan verblijven en de overlast van bijvoorbeeld verkeer wordt beperkt. We zetten in op leefbare dorpen met verblijfskwaliteit. Daarbij hoort primair een ander tempo van verplaatsen (lopen en fietsen), waarbij de kwaliteiten daadwerkelijk kunnen worden ervaren. Buiten de kom zorgt een netwerk van recreatieve verbindingen (fietsen, wandelen en varen) voor een samenhangend geheel. Dit betekent dat we smalle recreatieve (beton)paden door de (wei)landen qua onderhoudsstatus gaan verbeteren en in die combinatie willen inzetten op een mogelijke verbreding wanneer de huidige breedte onvoldoende is. Duurzaamheid In het kader van bereikbaarheid is al opgenomen dat het verbeteren van de voorzieningen voor langzaam verkeer en openbaar vervoer en belangrijke opgave is. Daarmee worden ook meteen de duurzame vervoerswijzen gestimuleerd die ook nog eens bijdragen aan een gezonde levensstijl. Daarnaast faciliteren we binnen de gemeente de benodigde laadinfrastructuur en volgen we de technologische ontwikkelingen. Ook willen we lokale duurzame initiatieven stimuleren.

Bijvoorbeeld wanneer het gaat om het inzetten van een elektrische deelauto in een dorp.

Uitwerking tot ontwerp mobiliteitsplan Per thema stellen we een lijst van concreet te treffen maatregelen op. Hierop wordt vervolgens een filtering uitgevoerd om te bepalen welke maatregelen in de eerste 5 jaar aan de orde komen. Deze worden vervolgens in de tijd uitgezet en de kosten worden globaal geraamd. Hierbij houden we ook rekening met de mogelijkheden om “werk-metwerk” te maken en aanspraak te maken op subsidies.

Prosedureel kader Verkeer en vervoer is een onderwerp dat leeft in de samenleving. Het is daarom van belang dat de “mienskip” nauw wordt betrokken bij de totstandkoming van de visie. Dit gebeurt, naast de formele inspraak, door een enquête en inloopavonden. Ook de raad wordt op verschillende momenten bij de procedure betrokken. Het gehele stappenplan ziet er als volgt uit: • • • • •

Startnotitie (besluitvormend) Evaluatie en inventarisatie (deskresearch) Raadplegen stakeholders Bestuurlijke werksessie (iepen poadium) Beleidskeuzenotitie (besluitvormend)

Ried Punt Side

• • • •

: : :

22 juni 2023 12 9

Opstellen ontwerpplan Behandelen ontwerpmobiliteitsplan (opiniërend) Ter visie legging Vastellen mobiliteitsplan (besluitvormend)

Datum

Onderwerp

Status

Raadsvergadering 26 januari

Startnotitie

Besluitvormend

Werksessie mei 2023

Presenteren evaluatie + input verzamelen nieuw beleid Beleidskeuzenotitie

Informeel op inhoud

Voorleggen Ontwerp Mobiliteitsplan t.b.v. tervisielegging Mobiliteitsplan Tytsjerksteradiel

Opiniërend

Raadsvergadering 22 juni 2023 Raadsvergadering oktober/november 2023

Eerste kwartaal 2024 besluitvorming

Besluitvormend

Besluitvormend

Finansjeel kader Op dit moment niet van toepassing Burgum, 30 mei 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Tytsjerksteradiel, secretaris,

burgemeester,

mevr. H.M. van Gils

dhr. drs. L.J. Gebben

Riedsbeslút De raad van de gemeente Tytsjerksteradiel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 30 mei 2023, punt nummer: 12; Beslút: De beleidskeuzenotitie mobiliteitsplan Tytsjerksteradiel vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Tytsjerksteradiel van 22 juni 2023.

De griffier,

De voorzitter,

Mevr. mr. A. Dam

Dhr. drs. L.J. Gebben