12 - Bijlage 3 - Collegebesluit werkversie omgevingsvisie, 14-09-2021

Advies

zaaknummer stuknummer datum redacteur afdeling

College van B&W Tytsjerksteradiel

Z2021 01966 S2021 23242 10 september 2021

8KTD Ruimtelijk Domein Ontwikkeling en Advies programma 8 bijlagen X ja nee 1. Concept raadsvoorstel 2. Werkversie omgevingsvisie 3. Uitkomsten vragenlijst

portefeuillehouder Gelbrig Hoekstra 8 september 2021 Aspecten en afgestemd financieel afgestemd met (naam)……………………… juridisch afgestemd met (naam)……………………… personeel afgestemd met (naam)……………………… x overig afgestemd met ca. 60 collega’s van diverse beleidsterreinen x betrokkenheid raad betrokkenheid o.r. x participatie

Onderwerp Werkversie omgevingsvisie Openbaar / geheim Openbaar Niet actief Openbaar Geheim, (zie toelichting pagina 3) openbaar maken na op grond van WOB artikel Besluit X (datum) Voorliggend advies X (datum) Bijlage 1 X Bijlage 2 X Bijlage 3 x Bijlage (nrs invullen) Welke bijlagen bevatten persoonsgegevens: nvt Procedure besluitvorming Besluit ligt voor bij zowel college Achtkarspelen als college Tytsjerksteradiel x ja nee Besluit leidt tot begrotingswijziging / voorstel kadernota ja x nee Besluit na behandeling voorleggen aan raden x ja opiniërend d.d. 14 oktober 2021 Advies Te besluiten om 1. De werkversie omgevingsvisie vrij te geven voor overleg en inspraak; 2. De werkversie omgevingsvisie ter opiniëring aan te bieden aan de raad. Samenvatting ten behoeve van besluitenlijst / communicatie richting organisatie Op 1 juli 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De regels voor de omgeving waar we wonen, werken en recreëren worden vereenvoudigd met meer ruimte voor maatwerk en initiatief. De omgevingsvisie is een nieuw kaderstellend instrument, waarin op hoofdlijnen staat wat de kwaliteiten van onze gemeente zijn, welke trends en opgaven invloed hebben op onze leefomgeving en wat de koers voor ontwikkelingen is. Het proces om te komen tot een omgevingsvisie bestaat uit een concept , ontwerp en definitieve fase.

In de conceptfase is een werkversie voor de omgevingsvisie ontwikkeld. Het college deelt deze versie breed voor een eerste reactie. Besluit

14 09 2021

Besloten cf voorstel/advies. Mandaat voor de portefeuillehouder voor redactie van raadsvoorstel en visie.

Pagina 1 van 5

Wat is de aanleiding Op 1 juli 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De regels voor de omgeving waar we wonen, werken en onze vrije tijd doorbrengen worden daarin samengevoegd en vereenvoudigd. Binnen de wet is meer ruimte voor maatwerk en ideeën uit de samenleving. De omgevingsvisie is een belangrijk nieuw instrument uit de Omgevingswet, die daarin de kaders geeft. Deze visie beschrijft namelijk op hoofdlijnen wat de kwaliteiten van onze gemeente zijn, welke trends en opgaven invloed hebben op onze leefomgeving en wat de gewenste koers voor ruimtelijke ontwikkelingen in de toekomst is. Het proces om te komen tot een omgevingsvisie hebben we opgesplitst in drie fasen: concept, ontwerp en definitief. We zijn in de conceptfase gestart met de voorbereiding door bouwstenen te verzamelen. Deze bouwstenen zijn samengevoegd in een eerste werkversie voor de omgevingsvisie. Deze werkversie stemmen we graag af met uw college, de raad, mienskip en stakeholders, waarna we over kunnen gaan naar de ontwerpfase. Wat willen we bereiken Een breed gedragen omgevingsvisie. Wat zijn de argumenten 1.1 De werkversie is het conceptresultaat van verschillende verzamelde bouwstenen. Voor Tytsjerksteradiel formuleerden we de volgende koers:

‘We wonen, werken en ontspannen in vitale en leefbare dorpen en een aantrekkelijk buitengebied. De leefomgeving beweegt mee met de ontwikkelingen van deze tijd, met respect voor de bestaande ruimtelijke en sociaal-culturele kwaliteiten.’ De ambities die daaruit volgen zijn:

In 2040 in Tytsjerksteradiel… 1. Heeft iedere inwoner een passende woonruimte. 2. Heeft iedere inwoner toegang tot werkgelegenheid. 3. Is de economie vitaal, fossielvrij en circulair. 4. Bewegen en ontspannen we in een gezonde, veilige en groene omgeving. 5. Zijn er genoeg ontmoetingsplekken en voorzieningen. 6. Is de mobiliteit gezond, vlot en veilig 7. Is de leefomgeving aangepast aan het veranderende klimaat. 8. Heeft iedere inwoner toegang tot schone energie. 9. Is de biodiversiteit hersteld en van hoge kwaliteit. Daarvoor hanteren we 8 uitgangspunten:

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Omgevingskwaliteit is belangrijk We kijken integraal en gaan zorgvuldig met de beschikbare ruimte om Afwentelen wordt voorkomen Gezondheid is belangrijk Objectiviteit is belangrijk We denken inclusief We hebben een positieve houding We zoeken samenwerking

Onderstaande bouwstenen hebben geleid tot dit eerste raamwerk voor de omgevingsvisie, waarbij aandacht is voor een goede balans in het benutten en beschermen van onze omgeving. Om de herkenbaarheid en volledigheid te toetsen is het nodig deze werkversie voor te leggen aan mienskip, stakeholders en raadswerkgroep Omgevingswet. Milieu Er wordt voor de omgevingsvisie geen milieueffectrapportage gemaakt. De visie bouwt namelijk grotendeels verder op bestaand beleid. Ook worden er geen nieuwe locaties voor ruimtelijke ontwikkelingen aangewezen, die het doorlopen van een m.e.r. procedure nodig maken. De ambities zijn abstract. Waar nodig maken we bij de uitwerking in programma’s of omgevingsplan alsnog een milieueffectrapportage. Pagina 2 van 5

Beleidsanalyse Onze gemeente heeft diverse kaders voor haar fysieke leefomgeving al vastgelegd in door de raad vastgesteld sectoraal beleid. Uit deze beleidsstukken analyseerden we met hulp van vele collega’s de ambities, opgaven, trends, kansen en knelpunten en smolten deze samen in deze integrale werkversie. Daarnaast stemden we ons beleid af op landelijke, provinciale en regionale ambities. Een voorloper van deze werkversie stemden we af met alle collega’s die beleidsmatig een link hebben met de fysieke leefomgeving. Participatie Via de nieuwe participatiewebsite Denkmee vroegen we van 15 maart tot 15 april onze mienskip mee te denken over belangrijke thema’s voor de visie. De uitkomsten zijn voor de volledigheid nogmaals toegevoegd. Vervolgens zijn via de Doarpetoer van 10 mei t/m 1 juli in alle dorpen in de gemeenten gesprekken gevoerd met inwoners. Van ieder dorp is een uitwerking gemaakt, waarbij de besproken onderwerpen zowel betrekking hadden op de sociale basis als de fysieke leefomgeving. De uitwerkingen zijn te vinden op www.doarpetoer.nl. Ook gebruikten we informatie uit eerdere participatietrajecten zoals duurzaamheid en synchroon lopende trajecten zoals maatschappelijk vastgoed en recreatie en toerisme. Raad Op 17 juni peilden we op hoofdlijnen de wensen van de raad voor de vorm, inhoud en het proces van de visie.

De werkversie is nu hoofdzakelijk platte tekst met een ondersteunende infographic. De volledige uitwerking in beeld volgt in de ontwerpfase. 1.2 De gemeente Tytsjerksteradiel wil haar mienskip vroegtijdig betrekken bij het opstellen van de omgevingsvisie. Los van het feit dat participatie bij het opstellen van een omgevingsvisie verplicht is, is ‘samen met de mienskip’ ook het belangrijkste uitgangspunt voor de werking van deze nieuwe visie. De ruimte delen en gebruiken we met zijn allen. De Omgevingswet leert ons met een bredere blik te kijken naar onze leefomgeving en samen op te trekken. Door vroegtijdig een 1e concept te delen met de mienskip, verloopt het participatietraject zo open mogelijk. Het samenwerken in deze fase draagt bij aan het vormgeven van een breed gedragen visie. 2.1 Dit geeft de raad de gelegenheid om het college opmerkingen mee te geven voor verwerking in een ontwerp omgevingsvisie. Met de omgevingsvisie stelt de raad de ambities voor de leefomgeving vast voor de lange termijn. De uitwerking van deze ambities wordt geregeld in programma’s. Deze programma’s worden door het college vastgesteld. De doorvertaling in regels in het omgevingsplan is weer een bevoegdheid van de raad. Hiermee verandert de rol van de raad in de beleidsprocessen.

De omgevingsvisie is dan ook een belangrijk instrument voor de raad om over te opiniëren en het college kaders mee te geven.

Pagina 3 van 5

Wat zijn de alternatieven 1. De werkversie niet delen In juli hebben we een mail naar alle stakeholders verzonden met daarin de vermelding dat we in september een conceptversie van de omgevingsvisie toesturen voor afstemming. Het niet nakomen van deze toezegging komt het participatieproces en het draagvlak voor de visie niet ten goede. 2. De werkversie later delen In principe dient een omgevingsvisie pas 3 jaar na inwerkingtreding van de Omgevingswet vastgesteld te worden. De raad heeft echter expliciet meegegeven deze raadsperiode een (ontwerp) omgevingsvisie vast te willen stellen. In verband met de aankomende verkiezingen is er geen ruimte om het tijdpad aan te passen en de werkversie later te delen. Wat zijn de risico’s van het voorgestelde advies 1. De raad kan een andere verwachting hebben van de mate van gedetailleerdheid van de visie De omgevingsvisie is een nieuw instrument, waarin we op hoofdlijnen de koers voor onze fysieke leefomgeving weergeven. Een visie is vormvrij en gemeenten gaan verschillend met de invulling en het detailniveau om. Van abstract tot heel gedetailleerd op gebiedsniveau. De visie is niet statisch maar door monitoring en evaluatie bij te stellen. Onze eerste omgevingsvisie heeft vooral het doel een goede basis te leggen en is nu daarom nu op hoofdlijnen opgesteld.

De komende jaren leren we steeds meer over de nieuwe instrumenten van de Omgevingswet en kunnen we waar nodig de visie doorontwikkelen. Financiën Het ontwikkelen van de visie gebeurt met middelen uit het bestaande krediet Omgevingswet 2021. Burgerparticipatie Zie argument 1.1 voor een uitleg over de participatie tot nog toe. De werkversie die voorligt wordt na uw positieve besluit gedeeld met onze mienskip en stakeholders, die tot 7 oktober een reactie kunnen geven of inspreken bij het Iepen Podium op 7 oktober. Daarnaast organiseren we een inloopmoment om vragen te stellen. Op deze wijze verloopt het participatietraject zo open mogelijk en werken we richting een breed gedragen visie. Communicatie Na een positief besluit leggen we de werkversie voor een ieder ter inzage. We maken gebruik van onze participatiewebsite en kondigen het op diverse manieren aan via de kranten en social media. De geïnventariseerde stakeholders (en ketenpartners) ontvangen de werkversie per mail. Zij hebben 3 weken de tijd om een reactie te geven. Via een vooraankondiging hebben wij de stakeholders gevraagd alvast rekening te houden met de korte reactietermijn. Relatie met andere afdelingen Alle collega’s die een relatie hebben met ruimtelijk of sociaal beleid zijn meegenomen in het proces van de omgevingsvisie en hebben een voorloper van de werkversie ontvangen om reactie te geven.

De reacties zijn zo goed mogelijk verwerkt. Samenwerking We werken aan een uniforme omgevingsvisie voor Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen. Beide processen lopen gelijk op met uitzondering van de afstemming met de raden. Planning / Vervolg Na de ter inzage legging van de werkversie en oriënterende bespreking in de raad, starten we de ontwerpfase op. We verwerken dan de reacties richting een ontwerp omgevingsvisie. Deze ontwerp omgevingsvisie leggen we voor besluitvorming voor aan de raad. Hierna volgt nog een formele zienswijzenperiode van 6 weken. Na verwerking van de zienswijzen kan de omgevingsvisie definitief vastgesteld worden. De definitieve vaststelling vindt in de volgende raadsperiode plaats.

Pagina 4 van 5

Pagina 5 van 5