09 - Bijlage 1 - Begrotingswijzigingen december 2025 (met addendum)

Specifieke uitkering Domein Overstijgend Samenwerken (DOS) Vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is er een subsidie beschikbaar voor het intensiveren en optimaliseren van samenwerking rondom kwetsbare inwoners, de SPUK-DOS (domein overstijgende samenwerking). Doel van deze subsidie is om inwoners langer zelfstandig thuis te laten wonen met als effect dat een Wlz indicatie later (of niet) wordt aangevraagd. De Stichting Trynwâlderein heeft met ondersteuning van de gemeente en een adviseur van het ministerie van VWS een businesscase opgesteld die voldoet aan de door het ministerie gestelde subsidievoorwaarden. De aanvraag is ingediend door de gemeente, omdat alleen gemeenten een aanvraag kunnen doen.

26

Begrotingswijzigingen december 2025

De doelstellingen van de SPUK-DOS en de businesscase van de Trynwâlderein zijn in lijn met de opgaves 1 en 3 (vitale en leefbare dorpen / houdbaar aanbod van zorg en ondersteuning) van de Visie op Wonen met welzijn en zorg. Met deze subsidie kan er een flinke stap worden gezet in het realiseren van de uitvoeringsagenda van de Visie op WWZ. Daarom heeft de gemeente van harte meegewerkt aan het aanvragen van de subsidie. Voor de praktische uitvoering van de subsidie heeft de Trynwâlderein de samenwerking gezocht met Stichting Kearn. Via deze begrotingswijziging stellen we de ontvangen middelen vanuit de Specifieke Uitkering Domein Overstijgend Samenwerken middelen ten bedrage van € 176.000 als incidentele subsidie toe aan Stichting Trynwâlderein. Door middel van deze begrotingswijziging wordt de doeluitkering van het Rijk verhoogd met € 176.000. Tevens gaan de kosten voor het verstrekken van de subsidie aan Stichting Trynwâlderein ook omhoog met € 176.000. Deze begrotingswijziging heeft geen impact op het begrotingssaldo van de gemeente. Journaal id 120789

SPUK Onderwijsachterstandenbeleid Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft in september de definitieve beschikking van de Specifieke uitkering gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid vastgesteld. Gemakshalve wordt dit afgekort tot SPUK GOAB-middelen. In 2025 heeft de gemeente Tytsjerksteradiel € 1.217.968 ontvangen. Er zijn drie onderdelen waaraan de GOAB-middelen mogen worden uitgegeven: 1) Voorschoolse educatie 2) activiteiten voor leerlingen en 3) afspraken rond voor- en vroegschoolse educatie. De SPUK GOAB heeft een looptijd van 2023 tot en met 2026. Doordat de definitieve beschikking pas in september is verstuurd, is dit nog niet in de begroting verwerkt. Uiteindelijk ontvangen we voor 2025 € 193.000 meer. Door middel van deze begrotingswijziging verhogen wij zowel de baten als de lasten met € 193.000. In het geval van de SPUK GOAB hoeven deze middelen niet allemaal besteed te worden in het lopende jaar. Niet-ingezette middelen kunnen worden doorgeschoven naar 2026. Deze begrotingswijziging heeft geen gevolgen voor het begrotingssaldo van de gemeente. Journaal id 120106

Taakmutatie rijksvaccinatieprogramma Via de circulaires met betrekking tot de algemene uitkering gemeentefonds worden middelen voor taken beschikbaar gesteld die door gemeenten moeten worden uitgevoerd. De middelen die vanuit de circulaires worden ontvangen staan eerst centraal gereserveerd binnen programma 0. Als er meer bekend is over de besteding, worden deze middelen overgebracht naar de taakvelden waarop ze daadwerkelijk betrekking hebben. Vanuit de septembercirculaire 2025 hebben we vanuit het Rijk € 3.000 ontvangen voor de Rijksvaccinatieprogramma. Het bestuur van de VRF heeft op basis van bestuurlijke afspraken afgesproken dat de middelen in het gemeentefonds bestemd voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma doorgestort worden naar de GGD. Door middel van deze begrotingswijziging wordt € 3.000 overgeboekt van de overige baten en lasten (programma 0) naar VRF gezondheid (programma 7). Deze begrotingswijziging heeft geen impact op het begrotingssaldo van de gemeente. Journaal id 120767

Taakmutatie voorschoolse voorziening peuters en kinderopvang pleegouders Via de circulaires met betrekking tot de algemene uitkering gemeentefonds worden middelen voor taken beschikbaar gesteld die gemeenten moeten worden uitgevoerd. De middelen die vanuit de circulaires

27

Begrotingswijzigingen december 2025 worden ontvangen staan eerst centraal gereserveerd binnen programma 0. Als er meer bekend is over de besteding, worden deze middelen overgebracht naar de taakvelden waarop ze daadwerkelijk betrekking hebben. Voor het programma onderwijs en het programma sociaal domein is een aantal taakmutaties opgenomen in de circulaires. Het gaat in deze wijziging om de volgende taakmutaties: - Voorschoolse voorziening peuters (meicirculaire 2024) van € 1.000; - Kinderopvang pleegouders (meicirculaire 2025) van € 5.000 Door middel van deze begrotingswijziging worden deze middelen overgebracht van programma 0 naar programma 4 en programma 6. Deze begrotingswijziging heeft geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120649

Trailerhelling en loswal Gytsjerk De raad heeft in de vergadering van 7 november 2024 met een amendement (A-4-2-1) besloten middelen te reserveren voor renovatie van de trailerhelling en renovatie van de loswal in Gytsjerk. In 2025 is hieraan in overleg met de Watersportvereniging Trynwâlden uitvoering aan gegeven. Daarbij is besloten dat de grond waarop de trailerhelling ligt wordt overgedragen aan de vereniging. Om de aankoop van de gemeente mogelijk te maken worden de middelen als subsidie aan de vereniging beschikbaar gesteld. De vereniging is vervolgens zelf verantwoordelijk voor beheer en onderhoud van de trailerhelling. De loswal kan niet worden overgedragen aan de vereniging. Reden is dat zich hierin een riooloverstort bevindt van het gemeentelijk rioolstelsel en dit punt beschikbaar moet blijven voor de netverzwaring door Liander. Er is met de Watersportvereniging Trynwâlden overeen gekomen dat de gemeente verantwoordelijk blijft voor renovatie van de loswal. Deze kan pas worden uitgevoerd na realisatie van de netverzwaring naar verwachting in 2027. Het voorstel is om de beschikbaar gestelde middelen € 14.000 voor renovatie toe te voegen aan de voorziening onderhoud wegen zodat deze beschikbaar blijven voor de renovatie in 2027.

Met deze begrotingswijziging die geen effect heeft op het begrotingssaldo hevelen we de middelen over naar het juiste taakveld en de voorziening. Journaal id 120712

Tweede Kamer verkiezing 2025 en verkiezingen 2026 Via de septembercirculaire 2025 hebben we voor extra kosten van de Tweede Kamer verkiezingen een bedrag ontvangen van € 107.000. Hiervan is in ieder geval € 7.000 nodig voor de recent gehouden Tweede Kamer verkiezingen. Hiermee zou het resterende bedrag van € 100.000 komen vrij te vallen. Voor de organisatie van de Gemeenteraadsverkiezing 2026, de vernieuwing van verkiezingsmateriaal, updaten software en trainingen stellen we voor om het restant van € 100.000 via de reserve overlopende posten over te hevelen naar 2026. Hiervoor zijn meerdere redenen: Organisatie Gemeenteraadsverkiezingen De organisatie van de Gemeenteraadsverkiezingen is omvangrijker dan die van reguliere verkiezingen. De gemeente vervult extra taken, zoals het registreren van politieke aanduidingen, vaststellen van kandidatenlijsten en het officieel vaststellen van de uitslag. Daarnaast wordt, in samenwerking met de griffie, campagne gevoerd om de opkomst te vergroten en een uitslagenavond georganiseerd voor partijen en belangstellenden. Deze aanvullende activiteiten brengen extra kosten met zich mee. Training en opleiding betrokkenen telproces Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 zijn de stemmen voor het eerst centraal geteld.

Daarbij zijn medewerkers ingezet, die ook in de toekomst een belangrijke rol blijven spelen als (plaatsvervangend) voorzitter of in het telproces zelf. De centrale telling liet echter zien dat er grote verschillen waren tussen de tellingen op woensdagavond (stembureaus) en donderdag (telstraten). Dat onderstreept het belang van goede training. De laatste fysieke

28

Begrotingswijzigingen december 2025 training over het telproces vond ruim vijf jaar geleden plaats, terwijl het proces inmiddels is veranderd en veel nieuwe collega’s deelnemen. Verkiezingssoftware De afgelopen jaren gebruikte Team Verkiezingen de software Procura Verkiezingen voor de administratie van stembureaus, leden, documenten en uitslagen. De leverancier gaat deze software volledig vernieuwen, maar het team is niet tevreden over de aangekondigde veranderingen. Na een bezoek aan een buurgemeente is het team enthousiast geraakt over StembureauManager (van Partners4IT), verkrijgbaar via PinkRoccade. Deze software is gebruiksvriendelijker en automatiseert veel tijdrovende processen, zoals: •

Stembureauleden plannen zichzelf in, waardoor handmatige invoer vervalt.

•

E-learnings worden automatisch toegewezen en gevolgd.

•

Alle handelingen verlopen via één gebruiksvriendelijke portal.

•

Beheerders melden locaties digitaal aan, zonder telefonisch overleg.

•

Via iPads kunnen voorzitters realtime opkomstcijfers en uitslagen doorgeven.

•

Enquêtes na de verkiezing worden automatisch verstuurd en verwerkt.

Om StembureauManager volledig te kunnen gebruiken, is een uitbreiding naar iVerkiezingen Extra nodig. Hiervoor worden deels incidentele kosten gemaakt Extra kosten toegankelijkheid In 2026 treedt het Actieplan Toegankelijk Stemmen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken in werking. Gemeenten moeten daarbij extra inzetten op toegankelijkheid, zowel online, zoals de leesbaarheid van de verkiezingswebsite, als fysiek bij de stembureaus. De meeste stembureaus in Tytsjerksteradiel voldoen al aan de huidige eisen, maar op enkele punten zijn verbeteringen nodig. Extra kosten aanschaf nieuw materiaal In de standaard verkiezingsbegroting is doorgaans geen ruimte voor de aanschaf van nieuw materiaal. Veel verkiezingsmateriaal is inmiddels verouderd en aan vervanging toe. Denk hierbij aan onder meer verkiezingskoffers, stempels, printer voor stempassen en (onderdelen voor) stemhokjes/bussen. Met deze begrotingswijziging hevelen we via de reserve overlopende postenb € 100.000 over van 2025 naar 2026. Deze begrotingswijzigng heeft geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120703

Voorziening baggeren In 2025 is de Wâlsterfeart in Feanwâldsterwâl op de gemeentegrens met Dantumadiel gebaggerd. Dit water valt ook onder de onderhoudsplicht van Wetterskip Fryslân. Er is gekozen voor een gezamenlijke aanpak waarbij de kosten door drie partijen worden gedragen. Gemeente Dantumadiel en Wetterskip Fryslân dragen € 27.000 bij in de kosten. Wij stellen voor om dit toe te voegen aan de voorziening baggeren waar ook de kosten zijn geboekt. Hierdoor heeft de begrotingswijziging geen invloed op het begrotingssaldo. Journaal id 120630

Vrijval middelen Gemeentelijke co-financiering EU-Leaderprogramma In de begroting is een budget voor de gemeentelijke cofinanciering voor mogelijke deelname aan het Europese Leader programma vanuit de ANNO-regio opgenomen. Helaas is gebleken dat onze regio niet is aangewezen als Leader-gebied. Onlangs is het bezwaar van de Locale Actiegroep Noordoost tegen deze afwijzing door hen ingetrokken. Hierdoor is deelname aan het Leader-programma helemaal uitgesloten. De Raad is hierover eind oktober 2025 via de LIST geïnformeerd. Om die reden komt de gemeentelijke cofinanciering voor het EU-Leaderprogramma 2024-2027 ter hoogte van €156.000 te vervallen. Hiermee komt eveneens de dekking vanuit de Algemene Reserve te vervallen. Daarom heeft deze begrotingswijziging geen effect op het begrotingssaldo.

29

Begrotingswijzigingen december 2025 Journaal id 120728

Vrijval Nasleep ontvlechtingskosten 2025 In de begrotingswijzigingen van april is er voor een bedrag van € 106.000 aan kosten opgevoerd voor de nasleep van de ontvlechtingskosten in 2025 voor de eigen nieuwe organisatie, waaronder kosten voor extra druk op de werving en selectie van de gemeenten en overige onvoorziene kosten. De middelen zijn toegevoegd aan de post opbouw. De dekking heeft toen plaatsgevonden ten laste van de algemene reserve. Echter deze middelen waren al binnen de reserve overlopende posten gereserveerd. Met deze begrotingswijziging laten we het bedrag in de reserve overlopende posten vrijvallen in de algemene reserve. Deze wijziging heeft geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120671

Vrijval restant middelen reserve decentralisatie uitkeringen Een aantal jaren gelden is voor onderstaande onderwerpen een bedrag als decentralisatie uitkering ontvangen en daarna in de afgelopen jaren als overlopende post meegenomen in verband met mogelijke toekomstige bestedingsdoelen. Tot en met heden zijn er geen verdere specifieke bestedingsvoorstellen gedaan, behalve voor uitvoering van de Wet kwaliteitsborging woningbouw. We stellen dan ook voor om de middelen die niet meer gebruikt hoeven te worden uit de reserve decentralisatie uitkeringen over te hevelen naar de algemene reserve. Het betreft de volgende onderwerpen: * Klimaatmiddelen energieloketten (€ 28.000) * Klimaatmiddelen transitievisie warmte (€ 35.000) * Kwaliteitsborging bouw -en woningtoezicht (€ 38.000) Hiermee wordt in totaal een bedrag naar de algemene reserve overgeheveld van € 101.000. Deze wijziging heeft geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120232

Wet Kwaliteitsborging Bouw Voor uitvoering van de Wet Kwaliteitsborging Bouw zijn eerder middelen beschikbaar gesteld, die we hebben gereserveerd. Momenteel wordt er iemand ingehuurd voor de functie Toezichthouder Bouwen/RO III die de taken voor de Wet Kwaliteitsborging Bouw uitvoert. De kosten hiervan bedragen € 83.000. Door middel van deze begrotingswijziging worden de gereserveerde middelen overgebracht naar het juiste programma. Deze begrotingswijziging heeft geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120640

30

Begrotingswijzigingen december 2025 Begrotingswijzigingen met betrekking tot investeringen Invoeren vergadermodel It Debat en It Beslút; uitbreiden microfoons raadszaal en publiekshal Eind 2024 besloot het Presidium om de pilot vergadermodel It Debat en It Beslút in 2025 in te voeren. Hiermee werden twee aparte raadsvergaderingen gecreëerd waardoor de ruimte ontstaat voor verschillende vergaderwijzes. Doelstelling van de pilot was om de opiniërende behandeling van onderwerpen te verbeteren. Ook sloot deze pilot aan bij het onderdeel uit het beleidsplan raadscommunicatie om de vergadercyclus te verduidelijken door iedere soort vergadering te voorzien van een treffende naam. De pilot is in 2025 gedraaid met de bestaande middelen. Het Presidium heeft deze pilot geëvalueerd. De ervaringen zijn positief en daarom wordt deze werkwijze nu structureel ingevoerd. Een verbeterpunt was het ontbreken van interruptiemicrofoons tijdens It Debat. Om de vergaderopstelling op orde te krijgen en gelijkwaardige faciliteiten in zowel de raadzaal als de publiekshal te krijgen moeten de bestaande vergaderset van zestien microfoons (acht per vergaderzaal) worden uitgebreid met vijf microfoons. De investering die dit met zich mee brengt bedraagt € 15.000. De hieruit voortvleoiende kapitaallasten nemen we mee in de actualisering van de kapitaallasten in 2026. Journaal id 120788

MFC Tytsjerk Het MFC in Tytsjerk is in januari 2025 geopend. In de jaarrekening 2024 is op het krediet van de nieuwbouw MFC Tytsjerk al een onrechtmatige overschrijding van € 1.024.000 gemeld en verklaard. In 2025 zijn de laatste kosten van de bouw voldaan voor een bedrag van € 286.000. Zodra er met de gebruikers een definitieve huurovereenkomst met BTW belaste verhuur is overeengekomen kan er nog € 211.000 BTW worden teruggevorderd. Daarnaast is er nog een Leader subsidie toegekend van € 150.000 die nog wordt ontvangen. Er is daarom een definitieve kredietverhoging van € 950.000 noodzakelijk om de gehele nieuwbouw van MFC Tytsjerk rechtmatig te financieren. Dit valt iets lager uit dan het bedrag van € 1.024.000, dat bij de jaarrekening 2024 reeds was gemeld. Vanaf 2026 leidt de defnitieve kredietverhoging van € 950.000 tot € 30.000 hogere kapitaalslasten die ten laste komen van het begrotingssaldo. We nemen dit mee bij de actualisering van de kapitaallasten in 2026. Journaal id 120740

31

Begrotingswijzigingen december 2025 Overlopende posten Inleiding Het komt elk jaar voor dat projecten nog niet (helemaal) tot uitvoering zijn gekomen. Waar het gaat om projecten met een incidenteel karakter mogen we de nog niet bestede middelen voor de nog uit te voeren werkzaamheden doorschuiven naar volgend jaar. Dit proces loopt nu mee in de begrotingswijzigingen voor december. We gebruiken de “Reserve overlopende posten” voor het overbrengen van deze nog niet bestede incidenteel beschikbare middelen. Het gaat hierbij nadrukkelijk om niet-structurele activiteiten (projecten) die we wel gepland hadden maar door verschillende omstandigheden nog niet uitgevoerd zijn. Het is een administratieve handeling om de eerder beoogde maatschappelijke effecten van het oorspronkelijke besluit in een volgend jaar wél te kunnen realiseren. Daarnaast is de laatste jaren voor incidentele middelen ook regelmatig gebruik gemaakt van dekking vanuit de Algemene Reserve. Indien deze incidenteel beschikbaar gestelde middelen uit de Algemene reserve voor 2025 niet tot een besteding zijn gekomen, blijven deze middelen binnen de Algemene Reserve beschikbaar voor besteding in 2026.

In principe is het effect voor het beschikbaar blijven van de middelen voor 2026 hetzelfde alleen is er in het eerste geval sprake van een mutatie in de reserve overlopende posten en in het tweede geval van een mutatie binnen de Algemene reserve. Volgens de comptabiliteitsvoorschriften moet de raad uiterlijk in december van het lopende jaar een besluit nemen over de toevoeging aan de reserves. In 2025 worden de aangegeven bedragen daarom toegevoegd aan de Reserve overlopende posten of Algemene Reserve. En in 2026 worden deze er weer uit gehaald en beschikbaar gesteld voor het oorspronkelijke doel. Per saldo, gerekend over twee jaren, kost het dus geen geld.

32

Begrotingswijzigingen december 2025 Overzicht Reserve overlopende posten Reserve Overlopende posten Bestaande overlopende posten: Actualisatie wegenlegger Bijdrage Impuls weerbaar bestuur Inventarisatie waardevolle bomen Wet open overheid (Woo) 2023 en 2024 Compensatie energiekosten (afrondingsverschil) Nieuw gemeentelijk beleid voor toerisme en recreatie Uitvoeringskosten gebiedsgerichte aanpak (dec circ 2023) Omgevingswetmiddelen Zwerfafval Frysk Taalbelied Alleenverdienersproblematiek Veilig Wonen Wet Kwaliteitsborging Bouw Wet goed verhuurderschap Europese richtlijn energieprestatie gebouwen Wet betaalbare huur Restant budget kosten opbouw Reservering vrijval ontvlechting Spreidingswet Register Externe veiligheidsrisico's Wet betaalbare huur Nieuwe overlopende posten Tweede kamerverkiezingen IBO problematische schulden Sociale infrastructuur Restant BooO middelen 2025 Participatiewet in Balans Totaal

Saldo 01-01-2025 Onttrekkingen 17.500 25.405 25.000 15.000 3 11.970 47.000 989.574 30.000 19.600 24.000 7.000 19.000 32.000 5.000 25.000 210.749 105.500 36.000 10.000 2.000

-47.000 -220.054 -30.000 -19.600 -24.000 -7.000 -19.000

-

-

1.657.301,00

Vrijval c.a.

Stortingen

-3

-32.000 -5.000 -25.000 -210.749 -105.500 -36.000 -10.000 -2.000

-582.403,00

-210.503,00

Saldo 31-12-2025

60.000 212.000 -

100.000 30.000 64.000 585.334 59.000

17.500 25.405 25.000 75.000 11.970 981.520 100.000 30.000 64.000 585.334 59.000

1.110.334,00

1.974.729,00

Voor alle overlopende posten gelden bovenstaande bedragen per onderwerp als een maximum. Bij de jaarrekening 2025 hanteren we de werkelijke bedragen. De overlopende posten worden in 2026 weer aan de exploitatie toegekend.

33

Begrotingswijzigingen december 2025 Overzicht temporisering Algemene Reserve

Omschrijving Temporisering beleid op verhuur panden Temporisering Gebiedsontwikkeling Alde Feanen Temporisering Gebiedsontwikkeling Centrale As 2e fase Temporisering Gereserveerde middelen ontmoetingscentrum Gytsjerk Temporisering Inkoop jeugd implementatieplan Temporisering middelen pontvoorziening Burgum-Sumar Temporisering monumentale panden Temporisering regenbooggemeente en lokale inclusieve agenda Temporisering subsidie cultuur Arcadia Temporisering subsidieregeling bloeiweken Tytsjerksteradiel Temporisering Vastgoed registratiesysteem Temporisering Lobby herkijking gemeentefonds Temporisering Biodiversiteit Temporisering ontwikkelingen toerisme

Bedrag 8.000 95.000 245.000 85.000 33.000 340.000 35.000 50.000 22.000 50.000 25.000 57.000 175.000 40.000 1.260.000

Naam en omschrijving wijziging

Bedrag

Omgevingswet middelen 2025 In de septembercirculaire 2025 is er door het Rijk een aanvullend bedrag van € 212.000 beschikbaar gesteld voor de implementatie van de Omgevingswet. De bestaande Omgevingswet middelen voor 2025 bedragen € 480.000. Hiervan is op basis van de uitgaven t/m oktober 2025 in ieder geval € 220.000 besteed. Hiervan blijft naar verwachting € 260.000 over. Bij deze wijziging past het om duidelijk te maken hoe de bestaande Omgevingswet middelen uit het gemeentefonds in 2025 zijn besteed en worden besteed in 2026 en verder. Door capaciteitsproblemen is dit nu niet mogelijk. Vanaf december is de bezetting weer op orde. We stellen voor om dit inzicht in het eerste kwartaal van 2026 te geven. De afdeling Ruimte en Vergunningen heeft voldoende duidelijk gemaakt dat er nog veel werk moet gebeuren voor de implementatie van de Omgevingswet. Wij stellen daarom voor om de resterende middelen 2025 ten bedrage van € 260.000 en de nieuwe middelen die via de septembercirculaire 2025 zijn binnegekomen ten bedrage van € 212.000 via de reserve overlopende posten mee te nemen naar 2026. Hiermee heeft deze begrotingswijziging geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120709

Temporisering beleid op verhuur panden Er is beleid voor de verhuur van panden nodig om te zorgen dat huurprijzen op eenzelfde manier worden berekend en goed onderbouwd kunnen worden. Nu wordt dit onvoldoende gedaan waardoor huurprijzen, in vergelijkbare gevallen, erg van elkaar verschillen zonder dat daar een duidelijke reden voor is. Ook wordt in gevallen een huurprijs bepaald die onder de kostprijsdekkende huurprijs ligt. Hierdoor houdt de gemeente zich niet aan de Wet Markt en Overheid. Doordat de gemeente te lage huren in rekening brengt, loopt zij ook inkomsten mis. Beleid op de verhuur van panden kan dit voorkomen omdat er duidelijkheid ontstaat

34

Begrotingswijzigingen december 2025 over de huurprijsbepaling. De Raad heeft op basis van de kadernota 2024-2027 bij de begroting 2024-2027 incidenteel € 8.000 beschikbaar gesteld voor het beleid op verhuur panden. In 2025 is een start gemaakt met het schrijven van beleid en het bepalen van de methodiek kostprijsdekkende huur maar er zijn verder geen kosten gemaakt. Het ontwikkelen van vastgoedbeleid is inmiddels een eind op weg. De verwachting is dat het vastgoedbeleid in 2026 gereed is en kan worden vastgesteld. We stellen voor om de beschikare middelen van 2025 over te hevelen naar 2026. De dekking voor dit incidentele budget is geregeld vanuit de Algemene Reserve. De begrotingswijziging heeft daarom geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120761

Temporisering Gebiedsontwikkeling Alde Feanen Een aantal jaren gelden zijn via de begroting middelen beschikbaar gesteld voor de Gebiedsontwikkeling Alde Feanen. Inmiddels is hiervan de derde fase in uitvoering. De bijdrage is gekoppeld aan de recreatieve ontwikkeling van de Panhuyspoel. Dit werk is nog niet in uitvoering. In 2025 is voor een bedrag van € 7.000 aan kosten gemaakt. Gezien het commitment naar de medeoverheden is het wel van belang dat het restant van de middelen ten bedrage van € 95.000 beschikbaar blijven. Daarom stellen wij voor om deze middelen over te hevelen naar 2026 en binnen de Algemene Reserve hiervoor beschikbaar te houden. Deze wijziging heeft geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120766

Temporisering Gebiedsontwikkeling Centrale As 2e fase Samen met de provincie Fryslân wordt er al geruime tijd samengewerkt aan de Gebiedsontwikkeling Centrale As. In 2023 is fase 1 van de Gebiedsontwikkeling Centrale As financieel afgerond. De restant budgetten van fase 1 en extra toegekende budgetten worden ingezet voor de resterende projecten in fase 2. De verwachting is dat in 2026 zowel de provinciale projecten – met gemeentelijke bijdrage – als de eventuele eigen projecten ten einde komen. Het betreft een totaal restant budget van € 245.000 wat voor 2025 beschikbaar was.. Door middel van deze wijziging willen we de beschikbare middelen voor Gebiedsontwikkeling Centrale As 2e fase in 2025 weer beschikbaar stellen voor 2026. Deze begrotingswijziging heeft geen effect op het begrotingssaldo, omdat het incidwentele budget gedekt wordt uit de Algemene Reserve. Journaal id 120768

Temporisering Gereserveerde middelen ontmoetingscentrum Gytsjerk In 2021 is voor het ontmoetingscentrum Gytsjerk (de Bân) een bedrag van € 43.000 aan de vereniging voor dorpsbelangen uitgekeerd uit de hiervoor gereserveerde middelen. Dit bedrag was bedoeld om in de bibliotheek in Gytsjerk eerst voor een periode van vier jaar een ontmoetingsruimte te realiseren. Vanwege te weinig animo en vrijwilligersinzet, mede door corona, is de Bân ter ziele gegaan. Het overgebleven geld ten bedrage van € 28.000 is in 2023 teruggestort op onze rekening. Doarpsbelang heeft destijds gevraagd of dit overgebleven budget beschikbaar kan blijven voor het dorp. Via deze begrotingswijziging van december 2023 hebben we het bedrag van € 28.000 voorlopig binnen de AR gereserveerd voor initiatieven vanuit het dorp. Binnen de Algemene Reserve stond voor 2024 tevens voor de tweede tranche nog een bedrag van € 57.000 gereserveerd. Destijds voor een vervolg van het ontmoetingscentrum in de bibliotheek na evaluatie van de eerste vier jaar. Samen vormt dit een bedrag van € 85.000. Er zijn dit jaar geen initiatieven ontwikkeld voor ontmoeting in Gytsjerk. Via deze begrotingswijziging stellen we voor om het bedrag van € 85.000 binnen de algemene reserve te reserveren voor 2026. Deze begrotingswijziging heeft geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120773

Temporisering IBO problematische schulden Voor 2025 tot en met 2028 ontvangen wij geld voor de verbetering van schulddienstverlening. Voor 2025 hebben wij via de meicirculaire € 30.000 ontvangen. Deze incidentele middelen zetten we in voor de

35

Begrotingswijzigingen december 2025 uitvoering van het beleidsplan Armoede, Schulden en Preventie dat de raad vaststelt in februari 2026. Deze middelen hebben wij in 2025 niet besteed. Daarom stellen wij voor om de middelen mee te nemen naar 2026. Deze wijziging heeft geen invloed op het begrotingssaldo. Journaal id 120730

Temporisering impulsbudget sociale infrastructuur De sociaal ontwikkelbedrijven voeren de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) uit, maar vanaf 2015 is instroom in de Wsw niet meer mogelijk. De Wsw is dus een sterfhuisconstruct. Het demissionaire kabinet wil dat sociaal ontwikkelbedrijven ook in de toekomst banen blijven bieden aan mensen voor wie werk niet vanzelfsprekend is. Vanaf 2025 ontvangen gemeenten een impulsbudget om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken. Dit budget begint met € 35 miljoen in 2025 en loopt af naar € 19,8 miljoen in 2034 (laatste jaar). Via de meicirculaire hebben wij € 61.000 ontvangen. In verband met loon- en prijsontwikkeling hebben wij aanvullend € 3.000 ontvangen via de septembercirculaire. Het totale budget is dus € 64.000. Deze middelen hebben wij in 2025 niet besteed. Daarom stellen wij voor om de middelen mee te nemen naar 2026. Deze wijziging heeft geen invloed op het begrotingssaldo. Journaal id 120729

Temporisering Inkoop jeugd implementatieplan In de begroting 2023-2026 zijn op basis van de kadernota 2023-2026 middelen ter beschikking gesteld voor een implementatieplan voor het inkoopproces van WMO en participatie. In 2023 is hier uitvoering aangegeven en is naast WMO en participatie ook de inkoop van Jeugd hierin meegenomen. Eind 2023 is het inkoop van WMO en participatie afgerond, maar is het implementatieplan voor het inkoopproces van Jeugd verschoven naar 2024. Door de ontwikkelingen van ontvlechting en opbouw van de nieuwe organisatie is in 2024 en 2025 minder aandacht gegeven aan het implementatieplan van de inkoop Jeugd. In 2026 zal de situatie opnieuw bekeken moeten worden. Hierom vragen we u om de niet bestede middelen ten bedrage van € 33.000 via de Algemene Reserve mee te nemen naar 2026. Deze begrotingswijziging heeft geen invloed op het begrotingssaldo van de gemeente. Journaal id 120750

Temporisering Lobby herijking gemeentefonds De raad heeft voor een periode van 2023-2025 € 20.000 per jaar beschikbaar gesteld voor inzet voor herijking gemeentefonds. De inzet bestaat uit extra inzet voor de lobby op het gemeentefonds. In de Raad van 19 december 2024 is besloten om de nog niet benutte middelen tot en met 2024 doorschuiven te schuiven naar 2025. Het opstellen van de eigen onderzoeksagenda voor de herijking van het gemeentefonds loopt bij de Vereniging van Friese gemeenten (VFG) vertraging op. Op dit moment is de begeleidingscommissie vanuit het ministerie van BZK nog bezig met de onderzoeksagenda. De uitkomsten van dit onderzoek komen pas in 2026. De VFG wil in de ALV van 2026 bespreken hoe we in samenwerking met de Vereniging van Groningse gemeenten (VGG) dit verder oppakken. Ook dan weten we hoeveel middelen hiervoor nog nodig zijn. Dit jaar zijn er verder nog geen kosten gemaakt. Voor 2025 was een bedrag van € 57.000 beschikbaar. Wij stellen voor om het beschikbare budget voor 2025 over te hevelen naar 2026. Het bedrag van € 57.000 blijft door deze begrotingswijziging voor 2025 beschikbaar binnen de Algemene Reserve en daarom heeft deze begrotingswijziging geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120724

Temporisering middelen pontvoorziening Burgum-Sumar In de begroting 2023-2026 is op basis van de Kadernota 2023-2026 € 340.000 beschikbaar gesteld voor een pontvoorziening over het Prinses Margrietkanaal tussen Burgum en Sumar. De Provincie Fryslân is bereid tot een cofinanciering van € 340.000 voor dit initiatief. Voorwaarde is dat één en ander voor 1 januari 2027 gerealiseerd is. Er is door de gemeente met regionale betrokken organisaties gewerkt aan uitwerking van de realisatie van dit initiatief. In 2025 is er een Standaard Systematiek Kostenraming gemaakt van de pont inclusief oevervoorzieningen waaruit is gebleken dat er veel meer middelen benodigd zijn dan de beschikbare €

36

Begrotingswijzigingen december 2025 680.000. De kosten hiervan voor onze gemeente bedroegen € 2.000. Daarbij begint de tijd te dringen gezien voorwaarde voor uitvoering voor 1 januari 2027 die door de provincie is gesteld. De werkgroep ziet toch nog mogelijkheden en verzoekt het restant budget van € 338.000 ook in 2026 nog beschikbaar te houden zodat er verder kan worden gezocht naar mogelijkheden om de pontvoorziening toch te realiseren. Het incidentele budget is beschikbaar gesteld vanuit de Algemene Reserve. De begrotingswijziging heeft daarom geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120747

Temporisering monumentale panden Voor het beschrijven van de karakteristieke monumentale panden in onze gemeente is in 2022 een incidenteel budget van € 35.000 beschikbaar gesteld. De dekking vindt plaats vanuit de Algemene Reserve. De beschikbare middelen zijn gereserveerd voor het laten opstellen van een beleidskader voor de 150 als ‘waardevol’ bestempelde panden. In 2025 is er geen uitvoering gegeven aan het beschrijven van de karakteristieke monumentale panden. We stellen voor om dit budget over te hevelen naar 2026. In 2026 zal actief beleid uitgevoerd worden omtrent de monumentale panden. Deze begrotingswijziging heeft geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120762

Temporisering Participatiewet in Balans Op 30 september 2025 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel Participatiewet in Balans aangenomen. De Participatiewet in Balans is geen officiële nieuwe wet, maar een naam voor de beleidswijzigingen die worden doorgevoerd om de Participatiewet te verbeteren. door mensen centraal te stellen, uit te gaan van vertrouwen en gemeenten meer ruimte te geven om te kijken wat mensen (aan)kunnen. Deze wet wordt gefaseerd ingevoerd. Landelijk is er € 55,5 miljoen beschikbaar voor 2025-2030 om de wet te implementeren. Via de septembercirculaire hebben wij € 59.000 ontvangen. Deze middelen kunnen we niet meer inzetten in 2025. Daarom stellen wij voor om de middelen via de reserve overlopende posten mee te nemen naar 2026. Deze begrotingswijziging heeft geen invloed op het begrotingssaldo. Journaal id 120707

Temporisering regenbooggemeente en lokale inclusieve agenda In de begroting van 2025 is een incidenteel bedrag van € 50.000 opgenomen om uitvoering te kunnen geven aan de Brede Inclusie Agenda (BIA). Het doel van de middelen is om bekendheid rondom het thema inclusie en toegankelijkheid te vergroten, inwoners te betrekken, inclusieve plannen en ideeën te ondersteunen en acties te organiseren voor een meer inclusieve gemeente. Een deel van dit budget was bedoeld voor het organiseren en uitvoeren van het Beste Idee van TD. Vanwege beperkte ambtelijke capaciteit op dit onderwerp en omwille van de opbouw van de nieuwe organisatie, is het helaas niet gelukt om in voldoende mate uitvoering te geven hieraan. Wel is er een start gemaakt met het onderzoeken van de mogelijkheid om de gemeentelijke website in het Fries te vertalen. De kosten van dit onderzoek zullen in begrotingsjaar 2026 vallen. Voor 2026 is het de ambitie om voldoende aandacht te besteden aan de uitvoering van de BIA en de daarmee samenhangende activiteiten. Dit willen we onder andere bewerkstelligen door het tijdelijk aanstellen van een externe inclusiecoördinator. Daarnaast willen we de middelen inzetten voor het onderzoek naar de Friese vertaling van de gemeentelijke website. Gezien deze redenen vragen we u om de niet bestede middelen ten bedrage van € 50.000 via de algemene reserve mee te nemen naar 2026.

Deze begrotingswijziging heeft geen invloed op het begrotingssaldo van de gemeente. Journaal id 120738

Temporisering subsidie cultuur Arcadia In de begroting van 2025 is er € 40.000 beschikbaar gesteld voor 80 jaar vrijheid en Arcadia. Deze gelden zijn in 2025 eenmalig beschikbaar gesteld. Gedurende 2025 is gebleken dat de besteding hiervan € 18.000 is. Dit betekent dat we nog € 22.000 over hebben. We willen deze gelden inzetten om het cultuurbeleid te versterken in 2026. Hiervoor stellen wij voor om de overgebleven middelen van € 22.000 via de Algemene

37

Begrotingswijzigingen december 2025 Reserve mee te nemen naar 2026. Deze begrotingswijziging heeft geen invloed op het begrotingssaldo van de gemeente. Journaal id 120189

Temporisering subsidieregeling bloeiweken Tytsjerksteradiel In de begroting van 2025 is een incidenteel bedrag van € 85.000 beschikbaar om inwoners te stimuleren en te faciliteren in het organiseren van Bloeiweken en Bloeiactiviteiten, met als doel het Bloeizonegedachtengoed binnen onze gemeente uit te rollen. Inmiddels zijn er vier enthousiaste dorpen in onze gemeente die een succesvolle Bloeiweek hebben georganiseerd. Dit jaar was het eerste moment dat onze gemeente een activerende en faciliterende rol heeft aangenomen om inwoners enthousiast te maken om aan de slag te gaan met dit onderwerp. Gezien de vele positieve reacties willen we ook in 2026 inwoners in gelegenheid stellen om verder met dit onderwerp aan de slag te gaan en Bloeiweken/-activiteiten te organiseren. Naar aanleiding van de ervaringen in 2025 verwachten we dat er in 2026 nog meer enthousiasme ontstaat over de Bloeiweken onder de inwoners. Daarom vragen we u om de niet bestede middelen ten bedrage van € 50.000 via de Algemene Reserve mee te nemen naar 2026. Deze begrotingswijziging heeft geen invloed op het begrotingssaldo van de gemeente. Deze begrotingswijziging sluit aan bij de motie Versterking organisatie Bloeizone activiteiten Tytsjerksteradiel (M-6-5-2) die bij de begrotingsbehandeling van 6 november 2025 is aangenomen.

Hierin wordt het college opgeroepen om in 2026 opnieuw een subsidie te verstrekken van maximaal € 5.000 per dorp of wijk voor organisatie van een Bloeiweek of Bloeiactiviteiten en daarnaast hiervoor nogmaals een inspiratie avond te organiseren. De dekking hiervoor kan worden gevonden door de overgebleven Bloeizonemiddelen van 2025 (€ 50.000) mee te nemen naar 2026 en de overige benodigde middelen (€ 35.000) te dekken uit het FrIZA Vrije ruimte budget.) Journaal id 120739

Temporisering Vastgoed registratiesysteem Voor een vastgoed registratiesysteem is destijds voor de begroting 2022 een budget van € 25.000 beschikbaar gesteld ten laste van de Algemene Reserve. Het is de bedoeling dat dit systeem ervoor zorgt dat we informatie en gegevens over eigendom, verwerving, bijzondere voorwaarden, bestemming, gebruik, gebruiker, verzekering, onderhoud, ligging, visie, gemeentelijke doelstelling helder en actief beschikbaar hebben bij vastgoedgerelateerde ontwikkelingen en beslissingen. De middelen zijn in de afgelopen jaren nog niet besteed. Het is de bedoeling om deze middelen in 2026 te gebruiken voor het doorontwikkelen van het systeem Totallink. We stellen voor om deze middelen over te hevelen van 2025 naar 2026. Deze begrotingswijziging heeft geen effect op het begrotingssaldo. Journaal id 120752

38

Begrotingswijzigingen december 2025

1.4 Gevolgen bijdrage Werkmaatschappij De activiteiten die de Werkmaatschappij uitvoert voor Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel worden betaald uit de bijdrage die beide organisaties verstrekken. Soms, maar niet altijd, hebben wijzigingen in de begroting van de organisaties als gevolg van (beleids)ontwikkelingen ook effect op de werkzaamheden die de Werkmaatschappij voor ons uitvoert. De bijdrage van onze gemeente aan de Werkmaatschappij gaat als gevolg van diverse wijzigingen met € 150.000 omlaag. Het budget is hiervoor geregeld bij de gemeente, maar omdat de uitvoering vanuit de Werkmaatschappij wordt gedaan, dient de bijdrage aan de Werkmaatschappij met dit bedrag te worden verlaagd. Effecten op de bijdrage aan WM8KTD

2025

(bedragen x € 1.000)

Bijdrage 8K

Bijdrage TD

Totaal

Primitieve begroting

23.830

24.291

48.121

- 21.178

- 21.613

- 42.791

Voorgestelde wijzigingen nu

- 150

- 150

- 300

Actualisering budgetten Werkmaatschappij

- 150

- 150

- 300

Bijdragen begroting inclusief voorgestelde wijzigingen

2.502

2.528

5.030

Vastgestelde begrotingswijzigingen tot heden

Het voorstel tot wijzigingen in de Werkmaatschappij wordt in deze zelfde raad geagendeerd voor zienswijze. Dit heeft te maken met het feit dat de Werkmaatschappij een gemeenschappelijke regeling is. Door nu in dezelfde raadsvergadering zowel de wijzigingen van de gemeente als de Werkmaatschappij te agenderen, is er een tijdiger inzicht in de ontwikkeling van de bijdrage aan de Werkmaatschappij . Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de bijdrage door Tytsjerksteradiel aan de Werkmaatschappij in 2025.

39

Begrotingswijzigingen december 2025

Specificatie wijzigingen met effect op de bijdrage Naam en omschrijving wijziging Actualisering budgetten Werkmaatschappij Voor de begrotingswijzigingen van december is ook gekeken naar de budgetten van de Werkmaatschappij (BVO-ICT). Conform de afspraken over de PIOFACH taken ligt de ondersteuning van de werkmaatschappij voor de financiële zaken bij de gemeente Tytsjerksteradiel. De beoordeling heeft plaatsgevonden op de volgende onderdelen: - Ontwikkeling personeelslasten - Reguliere ICT budgetten - Ontvlechtingskosten - Nagekomen kosten oude rechtspersoon Ontwikkeling personeelslasten De verwachting is dat de Werkmaatschappij voor wat betreft de personeelskosten (salariskosten van eigen personeel en ingehuurde krachten op beschikbare formatie plaatsen) dit jaar ruim binnen de begroting uitkomt. De verwachting is dat de personeelskosten € 400.000 lager uitvallen. De redenen hiervoor zijn dat bij de start van de nieuwe organisatie wel voor ongeveer 26 fte ruimte in de begroting was, maar dat pas gedurende het jaar de verschillende vacatures (deels) konden worden ingevuld. Dit leidt tot een tijdelijk bezettingsverschil. Voor de begroting 2026 blijft de huidige formatie het uitgangspunt, maar voor 2025 is er dus sprake van een verwacht incidenteel voordeel van € 400.000. Per gemeente betekent dit een verlaging van de bijdrage van € 200.000.

Reguliere ICT budgetten De reguliere ICT budgetten blijven binnen de in de begroting beschikbare middelen. Veel ligt vast in de diverse contracten van licenties, waarvoor juist in de overgang naar de Werkmaatschappij (BVO-ICT) nieuwe afspraken zijn gemaakt, die vertaald zijn in de begroting. Voor 2025 dus geen ontwikkelingen op dit terrein. Momenteel zijn we in de afrondende fase van ontvlechting en worden ook de laatste contracten afgesloten die het gevolg zijn van de ontvlechting. Dit leidt nog wel tot structurele bijstellingen in de begroting van 2026, zowel voor de Werkmaatschappij als voor beide gemeenten. De gevolgen zullen bij de eerste begrotingswijzigingen in 2026 worden meegenomen in de normale P&C-cyclus.

40

Begrotingswijzigingen december 2025

Ontvlechtingskosten Bij de begrotingswijzigingen van april is besloten om het resterende bedrag uit het budget ontvlechting ten bedrage van € 2.119.000 beschikbaar te houden voor de kosten van de eerste en tweede fase van aanpassing en ontvlechting ICT binnen de Werkmaatschappij (BVO-ICT). De verwachting is dat hier in 2025 € 915.000 van wordt besteed. Het resterende deel van € 1.654.000 blijft binnen de werkmaatschappij beschikbaar voor 2026. Nagekomen kosten oude rechtspersoon Op 1 januari 2025 is de oorspronkelijke werkmaatschappij ontvlochten en verder gegaan in de nieuwe rechtspersoon Werkmaatschappij 8KTD ten behoeve van de ICT ondersteuning van beide gemeenten. De oude rechtspersoon heeft echter nog wel een aantal doorlopende verplichtingen in 2025, waar in de begroting van de nieuwe werkmaatschappij geen rekening is gehouden. Deze kosten betreffen onder meer: - werkgeversbijdrage 2022 (€ 10.000) - service contract telecom 2024-2025 (€ 11.000) - kosten inleen personeel 2024 (€ 12.000) - huurcontract locatie gebiedsteam (€ 42.000) De verwachting is dat de totale kosten hiervan voor 2025 € 100.000 bedragen. Deze kosten worden conform afspraak 50%-50% verdeeld tussen de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Voor beide gemeente betekent dit dat de bijdrage aan de werkmaatschappij wordt verhoogd met € 50.000 per gemeente.

Per saldo is er voor de werkmaatschappij sprake van een vermindering van de bijdrage van € 300.000 (€ 150.000 per gemeente) Journaal id 120746

41

Begrotingswijzigingen december 2025

2 Besluitvorming 2.1 Besluit Wij stellen u voor: 1.

Akkoord te gaan met de wijzigingen van de begroting 2025 zoals vermeld in paragraaf 1.3.

2.

Akkoord te gaan met het in 2025 toevoegen aan de reserve overlopende posten van de bedragen zoals genoemd onder 1.3 onderdeel Overlopende posten.

3.

Akkoord te gaan met het doorschuiven van de niet benutte overlopende posten en onttrekkingen uit de Algemene Reserve vanuit 2025 naar 2026 via de Reserve overlopende posten en de Algemene Reserve zoals genoemd onder 1.3. onderdeel Overlopende posten.

4.

Akkoord te gaan met het in 2026 onttrekken aan de Reserve overlopende posten en de Algemene Reserve van de bedragen zoals genoemd onder 1.3 onderdeel Overlopende posten.

5.

Kennis te nemen van het effect op de bijdrage aan de WM8KTD voor de wijzigingen waarop dit van toepassing is, zoals vermeld in paragraaf 1.4 en te besluiten geen zienswijze in te dienen op de wijziging van de begroting 2025 van de WM8KTD.

6.

Kennis te nemen van de beschreven ontwikkelingen in paragraaf 1.2.

42