07 - Bijlage 1 - Tussenevaluatie Grondstoffenbeleidsplan

De antwoorden op de volgende vragen geven een goed beeld in hoeverre we de planning gaan halen. •

Gaan we de VANG-kilo’s halen?

•

Blijven we ons fijn huishoudelijk afval nascheiden?

•

Is een volgende vorm van afvalinzameling wenselijk, zoals Diftar + (betalen per kilo restafval)?

6.1.1

Gaan we de VANG-kilo’s halen?

Ten opzichte van 2018 en ten opzichte van andere Friese gemeenten hebben we een grote stap gemaakt in het terugdringen van kilo’s verbrand huishoudelijk afval. Ondanks dat we de meeste maatregelen al hebben uitgevoerd, zitten we niet stil. We zijn namelijk nog niet waar we willen zijn. , het behalen van de VANGdoelstellingen om vervolgens te komen in een circulaire economie. Om in 2025 de VANG-doelstellingen te halen is er nog veel werk te doen. En hoe dichter we bij de VANGdoelstellingen komen, hoe lastiger het is om het uiteindelijke resultaat te halen en te behouden. Dit betekent dat wanneer wij met hetzelfde beleid niet tot de VANG-doelstelling halen er extra inspanning nodig is. Als gemeente zijn we ook afhankelijk van regelgeving hoe producten geproduceerd worden, afspraken tussen overheid en producenten, inkoop en scheidingsgedrag van inwoners en de technische mogelijkheden van het scheiden, verwerken en recyclen van producten. Door vervolgstappen te blijven zetten proberen we op de plek te komen die we voor ogen hebben. In 2025 weten we wat we uiteindelijk hebben bereikt. 6.1.2

Blijven we ons fijn huishoudelijk afval nascheiden?

Er is geen aanleiding om de huidige wijze, waarbij we het Plastic, metalen en drankenkartons (PMD) laten nascheiden in de sorteer- en bewerkingsinstallatie in Aldehaske, te veranderen. De resultaten van nascheiding ten opzichte van bronscheiding zijn goed te noemen. Daarnaast geeft Omrin aan dat er nog mogelijkheden zijn om het scheidingsresultaat van de nascheidingsinstallatie verder te optimaliseren.

Op nei in sirkelgong ekonomy

Tussenevaluatie Grondstoffenbeleidsplan pagina 33

6.1.3

Is een volgende vorm van afvalinzameling wenselijk, zoals Diftar + (betalen per kilo restafval)?

Bovenstaande geldt ook voor de wijze van afvalinzameling. Frequentie gestuurd scheiden heeft goede tussenresultaten en geeft vergelijkbare resultaten als Diftar +. Onze inwoners zijn inmiddels gewend aan Frequentie gestuurd scheiden. Het is in de uitvoering ook goedkoper dan het invoeren van Diftar+ waarbij er dan naast technische aanpassingen aan de inzamelauto’s ook een uitgebreide afvaladministratie worden opgezet. Omdat we met de huidige manier van inzamelen nog diverse mogelijkheden zien die een de vermindering van de VANG-kilo’s kunnen opleveren, zien wij op dit moment geen reden om de afvalinzamelingswijze te veranderen. 6.2

Vooruitblik t/m 2025 en de (nog) te nemen stappen

6.2.1

Ideeën voor nieuwe maatregelen komende periode.

De komende periode willen we op een nieuwe, en volgens ons doeltreffendere manier, aan de slag om de bewustwording bij inwoners te vergroten ten aanzien van afvalscheiding, kwaliteit van afvalstromen en afvalpreventie. Dit willen bereiken door dichter bij de inwoner te komen en fysiek te ontmoeten. In tabel 3 staan de nieuwe maatregelen weergegeven. Ideëen aanvullende maatregelen 2022-2025

Realisatie

Stimuleren bewustwording afvalscheiding en aanbieden container

20

Inwoners persoonlijke brieven versturen o.a.: alleen juist afval in biobak, sortibak, container met gesloten deksel aanbieden.

2023, 2024

Dichter bij de inwoner komen

21

Zero waste tour samen met andere gemeenten organiseren en betrekken in de campagne Samen Halen we alles eruit

2023, 2024

22

Rondleidingen nascheidingsinstallatie Omrin en de gemeentelijke milieustraat organiseren. Actief onder de aandacht brengen bij inwoners, dorpsbelangen en scholen.

2023, 2024

23

Onderzoeken of we informatiepakketten Afval aan nieuwe inwoners kunnen gaan verstrekken

2023, 2024

24

Onderzoeken hoe we het gebruik van wasbare luiers kunnen stimuleren

2023, 2024

25

Onderzoeken hoe we ongeadresseerd drukwerk kunnen beperken

2023, 2024

26

het inzetten op meer hergebruik van oude spullen, herbruikbare spullen naar kringloopwinkels

2023, 2024

Stimuleren afvalpreventie : naar meer "voorkomen" van afval

Tabel 3 Nieuwe maatregelen resterende periode Grondstoffenbeleidsplan De meeste maatregelen zijn kostenneutraal. In de kadernota van 2024 wordt budget gevraagd om maatregel 20 structureel vorm te geven.

Op nei in sirkelgong ekonomy

Tussenevaluatie Grondstoffenbeleidsplan pagina 34

In de voorgaande raadsmemo (kenmerk Z2019-11386/S2021-29962, d.d. 16 december 2021) hebben we aangegeven, als aanvulling op de huidige maatregelen, dat huishoudens die ook na de driewekelijkse inzameling nog onjuiste afvalstromen in de sortibak doen gericht een brief thuis gestuurd krijgen met scheidingstips en een juist handelingsperspectief. Tijdens de inzameling wordt met behulp van foto’s geregistreerd welk afval wordt ingezameld. Wanneer er “onjuist afval” in een container zit wordt dit geregistreerd als “onjuist afval”. Om te kijken welk effect een brief op inwoners heeft zijn we voor de zomer 2022 gestart met een proef over onjuiste afvalstromen in de biobak. Van deze stroom is het duidelijk dat in de biobak alleen van nature afbreekbare afvalstromen horen. Een tiental waarvan meerdere keren onjuist afval is geconstateerd hebben inmiddels een persoonlijke brief ontvangen. Deze brief heeft een positieve insteek en geeft een duidelijk handelingsperspectief. We zien bij deze adressen in de meeste gevallen direct een kwaliteitsverbetering van bioafval. Ook merken we dat een klein deel van de inwoners contact opnemen na het ontvangen van de brief. Dit is een belangrijk gegeven voor de te reserveren tijd van de klantvraagafhandeling en de inzet van medewerkers. Op basis van deze proef willen we dit verder uitbreiden en zullen meerdere adressen een brief ontvangen.

We verwachten hiermee dat we een nog grotere kwaliteitsverbetering zullen realiseren voor het bioafval. Ook gaan we deze werkwijze uitrollen voor het vergroten van de bewustwording van de inhoud van de sortibak en de wijze hoe men de container aanbiedt. Adressen waarvan meerdere keren onjuist afval is geconstateerd zullen dan een persoonlijke brief ontvangen. Ook adressen van kleine huishoudens zullen een brief ontvangen met tips over afvalpreventie wanneer deze met deksel omhoog worden aangeboden. Wanneer containers hun gedrag niet aanpassen en onjuiste afvalstromen in de container blijven doen kunnen zij worden bezocht door een BOA. De volgende samenvatting van de tekst is opgenomen in de kadernota voor maatregel 20: “Bij het aanbieden van de minicontainers zien we dat er nog beter gescheiden kan worden. Dit zijn inwoners die denken dat ze hun afval heel goed scheiden, maar waarbij wij zien dat het beter kan en moet. Met de informatie die we hebben vanuit de inzameling willen we inwoners persoonlijk benaderen om zo betere afvalscheiding te realiseren. Een integrale aanpak, ook in samenwerking met andere afdelingen zoals sociaal domein. Een persoonlijke benadering zorgt voor een kleinere afstand tussen inwoner en gemeente en een effectiever resultaat. Deze nieuwe werkzaamheden bestaan uit o.a.

het versturen van brieven, het voeren van telefoongesprekken met deze inwoners en op verzoek van inwoners bij hen langsgaan. Wij stellen voor om de activiteiten gericht op het halen van de VANG doelstellingen verder te intensiveren zoals hiervoor beschreven. Dat is een nieuwe taak en brengt met zich mee dat er structureel additioneel een bedrag van 21.800, - euro nodig is voor het uitvoeren ervan.“

Op nei in sirkelgong ekonomy

Tussenevaluatie Grondstoffenbeleidsplan pagina 35

6.2.2

Uitwerking coalitie- en raadsuitvoeringsprogramma

Maatregel 5 “toekomstig bestendige milieustraat en composteerterrein” wordt apart vanuit het coalitie- en raadsuitvoeringsprogramma opgepakt en aan de raad aangeboden. Een milieustraat inclusief ambachtcentrum kan nog substantiële kilo’s direct hergebruik opleveren en daarmee een verdere vermindering van de VANG kilo’s. 6.2.3

Evaluatie 2025

In 2025 volgt een totale evaluatie van het Grondstoffenbeleidsplan, waarbij alle facetten opnieuw tegen het licht houden, inclusief nieuwe maatregelen. Onderdeel hiervan is het betrekken van inwoners, de klankbordgroep nieuw leven in te blazen en meenemen in het initiatief “Energieke meitinkers”.

Op nei in sirkelgong ekonomy

Tussenevaluatie Grondstoffenbeleidsplan pagina 36

Bijlage 1 In bijlage 1, tabel 1 wordt de afvalstoffenheffing van de Friese gemeenten weergegeven. In tabel 2 wordt de Afvalstoffenheffing, inzamelingfrequentie en tarieven milieustraat aantal Friese gemeenten 2023 weergegeven.

Afvalstoffenheffing

2 0059 2 0060 2 1891 2 1940 2 0072 2 0074 2 0080 2 1970 2 0085 2 0086 2 0088 2 0090 2 1900 2 0093 2 0737 2 0096 2 1949 2 0098

Achtkarspelen Ameland Dantumadiel De Fryske Marren Harlingen Heerenveen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Ooststellingwerf Opsterland Schiermonnikoog Smallingerland Súdwest Fryslân Terschelling Tytsjerksteradiel Vlieland Waadhoeke Weststellingwerf

euro 264 175 205 223 213 206 208 195 170 201 253 235 225 216 194 255 251 193

% 2,7 3,0 -6,9 1,8 6,8 -5,5 -10,5 -5,4 -13,0 -9,4 0,8 0,0 0,0 0,0 -5,0 3,2 6,4 0,0

euro 377 229 256 286 316 267 320 278 236 244 330 277 270 216 277 340 314 290

sh ui on sh

en ut at ie M

M

ee rp er so

ud ui sh o

so on

sh

on ee rp er M

Eé

np er so

ui sh

ut at ie M

Eé n

pe

rs o

on sh

am en a

de

Ge m ee nt

co e

Ge m ee nt

Pr ov

in c

ie c

od e

ou d

sh

en

ui sh

ou

ou d

de n

© COELO, Groningen

en

Gegevens gemeenten 2023

% 2,7 3,0 -6,9 1,4 13,7 -4,3 -8,1 -5,4 -9,8 -7,9 0,9 0,0 0,0 0,0 -4,9 3,3 6,4 0,0

Bijlage- tabel 1 Vergelijking afvalstoffenheffing Friese gemeenten

Op nei in sirkelgong ekonomy

Tussenevaluatie Grondstoffenbeleidsplan pagina 37

Inzameling en heffing bij andere gemeenten jaar 2023 De Fryske Marren

Heerenveen

Súdwest Fryslân

Smallingerland

Tytsjerksteradiel

Leeuwarden

Noordoostpolder

Achtkarspelen

volume

gewicht & lediging € 236,00 € 293,00

een/meerpersoons € 225,24 € 269,64 € 225,24 € 196,56

een/meerpersoons € 235,00 € 277,00

een/meerpersoons € 193,80 € 277,20

per lediging € 253,00 € 263,00

een/meerpersoons € 263,64 € 376,56

€ 173,00

€ 150,00 € 50,00 € 50,00

gewicht & lediging € 191,22 € 286,83 € 143,41 € 125,64 € 0,00 € 7,44

€ 86,68

€ 187,00 € 187,00

€ 1,00 € 0,09 € 0,73

€ 15,11

Tariefsdifferentiatie afvalstoffenheffing: eenpersoonshuishouden meerpersoonshuishouden geen hoofdverblijf/ recreatiewoning extra restafvalcontainer 240L extra biobak (GFT) extra papierbak (blauwe deksel)

€ 67,00 € 0,00 € 146,00

vast bedrag variabel gedeelte per lediging restafval per kg restafval verzamelcontainer per zak 40L restafval 180 L restafval 240 L ondergronds/verzamelcontainer recreatiewoning Inzamelfrequentie: Inzameling Restafval per PMD in restafval (nascheiding Omrin) PMD apart (voorscheiding)

€ 1,00 € 0,35 € 2,10 € 223,00 € 286,00 € 223,00 € 223,00 2 weken 2 weken

€ 3,78

€ 235,00

2 weken 2 weken

2 weken 2 weken

Huisvuil & Bouwafval

Huisvuil & Bouwafval 12 keer per jaar met max. 2 m3 per bezoek gratis

4 weken zakken / per 2 weken

3 weken 3 weken

2 weken 2 weken

Huisvuil & Bouwafval

Gratis voor huisvuil

Grof afval op milieustraat: Gratis voor huisvuil Bouwafval

afhankelijk van laadopp.

daarna per 0,5 m3 Auto Auto met aanhanger Bestelbus Bestelbus met aanhanger Auto met grote aanhanger per 0,5 m3

€ 5,00 € 15,00 € 15,00 € 30,00

€ 9,00 € 22,50 € 27,00 € 36,00 € 36,00

Huisvuil & Bouwafval

Huisvuil & Bouwafval

Gratis voor huisvuil

Gratis voor gesorteerd afval Gratis voor gesorteerd afval Betaald voor ongesorteerd afval

Betaald voor ongesorteerd afval € 5,00 € 12,00

€ 35,00

Bouwafval betaald € 6,00 € 15,00

€ 40,00

1e en 2e bezoek gratis 3e t/m 5e bezoek € 6,50 6e t/m 10e bezoek € 20,daarna € 50,- per bezoek

Bouwafval betaald € 5,00 € 12,00

€ 35,00

€ 23,00

Bijlage- tabel 2 Afvalstoffenheffing, inzamelingfrequentie en tarieven milieustraat aantal Friese gemeenten 2023

Op nei in sirkelgong ekonomy

Tussenevaluatie Grondstoffenbeleidsplan pagina 38