CConstaterende datTytsjerksteradiel
Koppel je AI →
Document · PDF

07 - Bijlage 1 - Risicomanagementbeleid Tytsjerksteradiel

RAAD IT BESLUT 26 november 2026, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Risicomanagementbeleid Tytsjerksteradiel - 20:458.632 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Hierbij wordt aandacht besteed aan onder andere cyberdreigingen, uitval van systemen, datalekken, onrechtmatige gegevensverwerking, ketenafhankelijkheden en risico's voor de continuïteit van de dienstverlening. Significante risico's worden betrokken bij de GBRA en de bepaling van het weerstandsvermogen. 10.3 Beheersing en monitoring De gemeente treft organisatorische, technische en fysieke maatregelen om risico's te beheersen. De opzet, het bestaan en de werking van deze maatregelen worden periodiek beoordeeld door middel van controles, audits, zelfevaluaties en verantwoordingsprocessen. Bevindingen worden gebruikt om risico's opnieuw te beoordelen en waar nodig aanvullende maatregelen te treffen. 10.4 Verantwoording De gemeente legt periodiek verantwoording af over informatiebeveiliging en privacy aan management, directie, college en gemeenteraad. Daarbij worden onder andere de uitkomsten van ENSIA-verantwoordingen, audits, beveiligingsincidenten en verbetermaatregelen betrokken. Hiermee wordt inzicht gegeven in de digitale weerbaarheid, de bescherming van persoonsgegevens en de kwaliteit van de informatievoorziening. Risicomanagementbeleid Tytsjerksteradiel 31 11. Positionering en verantwoordelijkheden Risicomanagement, interne beheersing en rechtmatigheid zijn verantwoordelijkheden van de gehele organisatie.

Iedere functionaris levert vanuit zijn of haar rol een bijdrage aan het beheersen van risico's en het naleven van wet- en regelgeving. De gemeente Tytsjerksteradiel sluit aan bij het Three Lines Model. Daarbij ligt de verantwoordelijkheid voor het beheersen van risico's primair in de lijnorganisatie. Onafhankelijke ondersteuning, monitoring en toetsing zijn aanvullend georganiseerd om de kwaliteit van het stelsel van risicomanagement, interne beheersing en rechtmatigheid te waarborgen. Voor de ambtelijke organisatie is de onderstaande (lijn)verdeling van toepassing: • Eerste lijn: verantwoordelijk voor de uitvoering van werkzaamheden en de dagelijkse beheersing van risico's. • Tweede lijn: ondersteunt, toetst, adviseert en monitort de inrichting en werking van de interne beheersing. • Derde lijn: houdt onafhankelijk toezicht op de kwaliteit en werking van het stelsel van risicomanagement, interne beheersing en rechtmatigheid. Aanvullend op de ambtelijke organisatie zijn de gemeenteraad en het college belangrijke organen waar rekening mee gehouden wordt ten aanzien van risicomanagement. Onderstaand wordt ingegaan op de verschillende onderdelen binnen de hele gemeentelijke organisatie. Gemeenteraad De gemeenteraad vervult een kaderstellende en controlerende rol.

De raad stelt de beleidsmatige en financiële kaders vast en ziet erop toe dat het college invulling geeft aan een adequaat stelsel van risicomanagement, interne beheersing en rechtmatigheid. De raad wordt via de begroting, tussentijdse rapportages, de jaarrekening (inclusief rechtmatigheidsverantwoording) en overige relevante rapportages geïnformeerd over risico's, beheersmaatregelen en de kwaliteit van de interne beheersing. College van burgemeester en wethouders Het college is verantwoordelijk voor een adequaat stelsel van risicomanagement, interne beheersing, rechtmatigheid, informatiebeveiliging en cyberweerbaarheid binnen de gemeente.

Het college draagt zorg voor: • een beheerste inrichting van processen, systemen en beheersmaatregelen; • een betrouwbare en integere administratie en informatievoorziening; • een adequaat stelsel van risicomanagement, interne beheersing en fraudebeheersing; • het identificeren, beoordelen, beheersen en monitoren van significante risico's; • een adequate uitvoering van interne controles en verbijzonderde interne controles; Risicomanagementbeleid Tytsjerksteradiel 32 • het treffen van maatregelen ter borging van rechtmatigheid; • het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording; • het beschikken over voldoende weerstandscapaciteit in relatie tot de geïnventariseerde risico's; • het toezicht houden op de beheersing van cyberbeveiligingsrisico's en de veiligheid van netwerk- en informatiesystemen; • het bevorderen van een organisatiecultuur waarin integriteit, risicobewustzijn en naleving van wet- en regelgeving centraal staan. Het college legt hierover verantwoording af aan de gemeenteraad. Directie, management en proceseigenaren (eerste lijn) De gemeentesecretaris/algemeen directeur is eindverantwoordelijk voor de dagelijkse werking van het stelsel van risicomanagement en interne beheersing.

Directie, teammanagers en proceseigenaren zijn verantwoordelijk voor: • het identificeren en beheersen van risico's binnen hun processen; • het treffen en uitvoeren van beheersmaatregelen; • de naleving van wet- en regelgeving; • het uitvoeren van eerste lijns controles; • het opvolgen van bevindingen en aanbevelingen; • het signaleren van nieuwe risico's en ontwikkelingen. Teammanagers zijn verantwoordelijk voor de tijdige en juiste actualisatie van de voortgangsmonitor en rapporteren periodiek over de voortgang van toegewezen verbetermaatregelen en risico's. Concern Audit, Privacy Officer, CISO, ISO (tweede lijn) Concern Audit Concern audit ondersteunt en adviseert de organisatie bij het versterken van risicomanagement, interne beheersing en rechtmatigheid. Daarnaast is Concern Audit verantwoordelijk voor: • de uitvoering van verbijzonderde interne controles; • de coördinatie van risicosessies; • de regie op de voortgangsmonitor en de monitoring van de opvolging van verbetermaatregelen het opstellen van het Jaarplan VIC; Risicomanagementbeleid Tytsjerksteradiel 33 • de rapportage van bevindingen, significante risico's en verbetermaatregelen door middel van het VIC jaarrapport aan management, directie en college. De bevindingen van Concern Audit vormen input voor de verdere ontwikkeling van de interne beheersing en de rechtmatigheidsverantwoording.

Privacy Officer De Privacy Officer ondersteunt de organisatie bij de naleving van privacywetgeving en adviseert over privacyrisico's, gegevensverwerking en de implementatie van privacymaatregelen. CISO en ISO De Chief information security officer (hierna: CISO) en Information security officer (hierna: ISO) ondersteunen de organisatie bij het beheersen van informatiebeveiligings- en cybersecurityrisico's en bewaken de implementatie van de vereisten uit de Cyberbeveiligingswet (Cbw), de BIO2 en het gemeentelijke informatiebeveiligingsbeleid. FG en Concerncontrol (derde lijn) Functionaris Gegevensbescherming De Functionaris Gegevensbescherming (hierna: FG) houdt onafhankelijk toezicht op de naleving van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) binnen de gemeente. Daarmee vervult de FG de derde lijn ten aanzien van privacy. De FG: • ziet toe op de naleving van privacywetgeving; • adviseert over privacyvraagstukken en gegevensbescherming; • monitort de uitvoering van privacybeleid; • rapporteert bevindingen en risico's aan management, directie en college; • vervult een onafhankelijke toezichtrol ten aanzien van de verwerking van persoonsgegevens. Bevindingen van de FG worden, indien relevant, betrokken bij risicoanalyses, de voortgangsmonitor en de verdere ontwikkeling van de interne beheersing.

Risicomanagementbeleid Tytsjerksteradiel 34 Concerncontroller: De derde lijn vervult een onafhankelijke toetsende en toezichthoudende rol op concernniveau. Concerncontrol bewaakt de samenhang tussen risicomanagement, interne beheersing en rechtmatigheid en toetst de kwaliteit van het stelsel als geheel. De concerncontroller: • beoordeelt de kwaliteit van de inrichting en werking van het VIC-proces; • verricht een onafhankelijke review op belangrijke controlproducten en rapportages; • adviseert directie en college over risico's en beheersmaatregelen; • beoordeelt onafhankelijk of de opvolging van materiële bevindingen en significante risico's toereikend is; • beschikt over een onafhankelijke rapportage- en escalatiemogelijkheid richting directie en college. • Indien opvolging van materiële bevindingen of significante risico's binnen de lijnorganisatie uitblijft, kan de concerncontroller hierover rechtstreeks rapporteren aan directie en college. Iedere medewerker Ongeacht functie of positie binnen de organisatie wordt van iedere medewerker verwacht dat deze handelt overeenkomstig wet- en regelgeving, interne richtlijnen en integriteitsnormen.

Iedere medewerker is verantwoordelijk voor: • het uitvoeren van werkzaamheden binnen de geldende kaders; • het naleven van beheersmaatregelen; • het signaleren en bespreekbaar maken van risico's en onregelmatigheden; • het melden van mogelijke fraude, misbruik of andere integriteitsvraagstukken; • het bijdragen aan een open en lerende organisatiecultuur. Door actief risicobewust en integer te handelen levert iedere medewerker een belangrijke bijdrage aan een beheerste en rechtmatige uitvoering van gemeentelijke taken. Risicomanagementbeleid Tytsjerksteradiel 35 12. Planning en rapportage 12.1 Planning Risicomanagement maakt integraal onderdeel uit van de planning- en controlcyclus van de gemeente Tytsjerksteradiel. De verschillende activiteiten op het gebied van risicomanagement, interne beheersing, rechtmatigheid en verbijzonderde interne controle worden gedurende het jaar in samenhang uitgevoerd. Jaarlijks wordt de GBRA geactualiseerd. De uitkomsten hiervan vormen input voor de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing in de begroting en jaarrekening en voor de inrichting van het Jaarplan VIC. Daarnaast worden risico's gedurende het jaar gevolgd en geactualiseerd wanneer ontwikkelingen daartoe aanleiding geven. 12.2 Monitoring De monitoring van risico's vindt gedurende het jaar plaats op verschillende niveaus binnen de organisatie.

Hierbij wordt aandacht besteed aan: • de ontwikkeling van bestaande risico's; • nieuw geïdentificeerde risico's; • de voortgang van beheersmaatregelen; • bevindingen uit interne controles, audits en onderzoeken; • ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de gemeentelijke doelstellingen. Teammanagers zijn verantwoordelijk voor het signaleren van nieuwe risico's, het bewaken van de voortgang van beheersmaatregelen en het actualiseren van relevante informatie in de voortgangsmonitor. Significante wijzigingen in risico's, beheersmaatregelen of omstandigheden worden tussentijds beoordeeld op gevolgen voor de GBRA. 12.3 Voortgangsrapportage De voortgangsmonitor vormt het centrale instrument voor het bewaken van de opvolging van bevindingen, aanbevelingen en verbetermaatregelen die voortkomen uit: • interne controles; • verbijzonderde interne controles; • accountantscontroles; • externe audits; • toezichthoudende onderzoeken; • overige evaluaties en onderzoeken. Teammanagers rapporteren ieder kwartaal over de voortgang van de aan hen toegewezen acties uit de voortgangsmonitor in de voortgangsrapportage. Daarbij wordt inzicht gegeven in: Risicomanagementbeleid Tytsjerksteradiel 36 • de status van verbetermaatregelen; • de voortgang ten opzichte van de planning; • eventuele knelpunten of vertragingen; • nieuwe of gewijzigde risico's; • de verwachte einddatum van afronding.

Concern Auditor en de medewerker AO/IB voeren regie op de voortgangsmonitor. De concerncontroller beoordeelt periodiek de ontwikkelingen die uit de voortgangsmonitor naar voren komen, waaronder de voortgang van de implementatie van verbetermaatregelen, ontwikkelingen in risico's en trends in bevindingen. Daarbij wordt onafhankelijk beoordeeld of de opvolging van materiële bevindingen en significante risico's toereikend is en of aanvullende aandacht of escalatie richting directie of college noodzakelijk is. De directie zorgt voor de periodieke bespreking van de resultaten met het management. 12.4 Rapportage Binnen de planning- en controlcyclus wordt periodiek gerapporteerd over risico's, beheersmaatregelen, interne beheersing en rechtmatigheid. De belangrijkste rapportagemomenten zijn: • de begroting; • de jaarrekening; • voortgangsrapportage • jaarplan VIC; • VIC jaarrapportage Bevindingen die betrekking hebben op substantiële financiële, organisatorische, bestuurlijke, integriteits-, privacy- of rechtmatigheidsrisico's worden betrokken bij de actualisatie van de GBRA en waar nodig bestuurlijk gerapporteerd. 12.5 Evaluatie en verbetering Risicomanagement, interne beheersing en rechtmatigheid zijn gebaseerd op het principe van continu verbeteren.

Bevindingen uit controles, audits, evaluaties en risicoanalyses worden gebruikt om processen, beheersmaatregelen en werkwijzen verder te ontwikkelen. Jaarlijks wordt bij de voorbereiding van de begroting beoordeeld of interne en externe ontwikkelingen aanleiding geven tot bijstelling van het systeem van risicomanagement. Daarbij wordt onder meer gekeken naar wijzigingen in wet- en regelgeving, organisatorische ontwikkelingen, audit- en controlebevindingen, ontwikkelingen in risico's en bestuurlijke inzichten. Op basis van deze beoordeling wordt vastgesteld of aanpassing van dit beleidskader noodzakelijk is. Hierdoor blijft het stelsel van risicomanagement, interne beheersing en rechtmatigheid aansluiten bij de actuele risico's, doelstellingen en ontwikkelingen van de gemeente Tytsjerksteradiel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://tytsjerksteradiel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f17c0f09-58c9-434e-bb3c-b26e0520f04a?agendaItemId=b56e62cf-08b4-4ce6-92f1-4d58f89ba5f6