CConstaterende datTytsjerksteradiel
Koppel je AI →
Document · PDF

07 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2022

RAADSVERGADERING 2018 t/m 2024 22 juni 2023, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Jaarstukken 2022 (besluitvormend, hamerstuk)25.188 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Dit is met name gedaan omdat er geen goede inschatting gemaakt kon worden van het financiële plaatje op grond van te verwachten aantallen. Uiteindelijk is gebleken, dat de vergoeding van het rijk ruimschoots voldoende is gebleken. Voor de jaarrekening levert dit een incidenteel voordeel op van € 1,8 miljoen.

Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •

ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)

•

ondersteunende

medewerkers

op

de

taakvelden

(zoals

activiteiten

leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dat is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Gemeente Tytsjerksteradiel

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

38

van

JAARSTUKKEN 2022

Crisisbeheersing en brandweer

2.011

1.985

1.971

13

Openbare orde en veiligheid

540

5.056

2.473

2.584

2.551

7.041

4.444

2.597

Totaal lasten Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Crisisbeheersing en brandweer

-

58

58

-

Openbare orde en veiligheid

32

4.586

3.865

- 722

Totaal baten

32

4.644

3.923

- 722

- 2.519

- 2.397

- 522

1.875

Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

1.875

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen

76

Lasten

76

- Budget veiligheid

14

- Overige verschillen per saldo

15

- Bijdrage WM8KTD

20

- Subsidiegelden jaarwisseling

27

Incidentele voor- of nadelen

1.799

Lasten

1.799

- Oekraïnegelden

1.799

Gemeente Tytsjerksteradiel

39

JAARSTUKKEN 2022

Verbonden Partijen

Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.

Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Veiligheidsregio Fryslân

Leeuwarden

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

01. Veiligheid

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator

Eenheid

meting ten tijde van

Metingen en refertejaar ref.jaar

O

P

rek.

begr.

rek.

2022

2023

2021

Misdrijven - Diefstal uit woning per 1.000 inwoners Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Tytsjerksteradiel

aantal

2021

0,6

0,6

1,2

Nederland

aantal

2021

1,3

1,3

1,8

Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

Gemeente Tytsjerksteradiel

40

JAARSTUKKEN 2022

Tytsjerksteradiel

aantal

2021

2,8

2,8

2,3

Nederland

aantal

2021

4,3

4,3

4,5

Tytsjerksteradiel

aantal

2021

3,6

3,6

3,1

Nederland

aantal

2021

3,8

6,1

6,2

Tytsjerksteradiel

aantal

2021

0,6

0,6

0,3

Nederland

aantal

2021

1,8

1,8

2,0

Tytsjerksteradiel

aantal

2021

6,0

6,0

4,0

Nederland

aantal

2021

8,0

8,0

11,0

Misdrijven - Vernieling en beschadigingen (in de openbare ruimte) Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners.

Misdrijven - Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.

Gemeente Tytsjerksteradiel

41

JAARSTUKKEN 2022

Verkeer, vervoer en waterstaat

Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 2.1

Verkeer en vervoer

2.3

Recreatieve havens

2.4

Economische havens en waterwegen

Gemeente Tytsjerksteradiel

42

JAARSTUKKEN 2022

Inhoudelijk In de programmabegroting 2022 staat wat we van plan waren in 2022. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •

wat we van plan waren

•

wat we hebben bereikt

•

wat er (nog) niet is gelukt

Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. 2e fase Gebiedsontwikkeling De Centrale As

[Kadernota 2019

nr. 2.02]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De Gebiedsontwikkeling zorgt ervoor dat De Centrale As goed wordt ingepast in het landschap en moet daarnaast zorgen voor een “plus” aan het gebied. Deze “gebiedsplus” is als een soort van compensatie toegezegd aan de streek. Onze inzet is vooral gericht op de realisatie van recreatieve maatregelen, zoals de aanleg van fiets- en wandelpaden. Voor de uitvoering van de Gebiedsontwikkeling is de Gebiedsontwikkelingscommissie (GOC). De Centrale As geïnstalleerd. Hierin zijn de diverse belangen vertegenwoordigd. De GOC heeft een visie voor het gebied uitgewerkt: Integrale visie Gebiedsontwikkeling De Centrale As “Oer weide, sompe en wâld”. Deze visie is vervolgens vertaald naar een Maatregelenkaart, welke opgedeeld is in fase 1 en fase 2 maatregelen. Voor de fase1 maatregelen is tevens de gemeentelijke cofinanciering geregeld. Voor de fase 2 maatregelen is geen gemeentelijke cofinanciering geregeld. In eerste instantie zal de financiering van fase 2 gezocht worden in de verwachte vrijval aan middelen die voor fase 1 zijn geraamd. Twee maatregelen, de aanleg van een fietspad langs de Reidlânsfeart in Hurdegaryp en de aanleg van een wandelpad in Burgum-West, kunnen in ieder geval op deze manier worden gerealiseerd. Dit is inmiddels ook toegezegd.

Financiering van de overige maatregelen in fase 2, waaronder de eventuele realisatie van een pontverbinding over het PM-kanaal tussen Burgum en Sumar, is afhankelijk van verdere vrijval van middelen. De middelen die de provincie voor de tweede fase gereserveerd heeft, blijven overigens vijf jaar voor de gemeente beschikbaar. Dat geeft ons de ruimte om binnen die termijn alsnog de benodigde financiering te vinden voor de overgebleven projecten.

Gemeente Tytsjerksteradiel

43

JAARSTUKKEN 2022

Wat hebben we bereikt? De realisatie van de Centrale As is verkeerskundig grotendeels gereed, aan de afwikkeling van de landschappelijke inpassing wordt nog gewerkt. De Gebiedsontwikkelingscommissie (GOC) heeft de stand van zaken geëvalueerd en is tot de conclusie gekomen dat die commissie - ondanks de oude ambitie van de provincie Fryslân (namelijk, de Commissie décharge verlenen na 2022)' nog graag de resterende landschappelijke inpassingen zou vormgeven. Over verlenging van de opdracht loopt op dit moment (januari 2023) nog een verzoek van de commissie aan de gedeputeerde. In afwachting daarvan kunnen we het programma nog niet als afgerond beschouwen. Daarnaast heeft de gemeente Tytsjerksteradiel, na het in 2021 vrijvallen van middelen, de ontwikkeling van een fietsroute met pontverbinding Sumar opnieuw in gang gezet. Hierover lopen sinds tweede helft 2022 de gesprekken met dorpsbelangen, Staatsbosbeheer, e.a. De uitkomst van dat proces is nog onzeker. In afwachting van de poging dit toch te realiseren dienen bestaande taken en budgetten daarvoor gereserveerd te blijven. Wat is (nog) niet gelukt? Zoals hiervoor beschreven, wordt nog actief gewerkt aan de afronding van enkele maatregelen, waarbij met name de realisatie van de fietsroute met zonnepont één is waarvoor de gemeente aan zet is.

Gesprekken daarover lopen en in 2024 dienen daarom taken en budgetten daarvoor beschikbaar te blijven.

Aanpassing bediening brug Aldtsjerk

[Kadernota 2022

nr. 02.02]

[ Op schema ]

Wat wilden we? We gaan de installatie van de zelfbedieningsbrug Aldtsjerk aanpassen om de bediening te vereenvoudigen en het aantal storingen te verminderen. De bediening maken we duidelijker en intuïtiever, niet alleen voor de Nederlandse toerist, maar ook voor buitenlandse toeristen. Door de bediening te verbeteren wordt de vaarroute nog aantrekkelijker. Voor het wegverkeer, fietsers en voetgangers betekent een verbeterde bediening dat er minder wachttijd is en minder overlast is van storingen. Wat hebben we bereikt? Om de brug Aldtsjerk via het water te passeren moeten schippers zelf de brug bedienen. Tijdens deze zelfbediening ging de brug regelmatig in storing waardoor behalve het scheepvaartverkeer ook het landverkeer stagneerde. Om te motiveren dat een schipper na het passeren ook de brug weer neerlaat, geeft de brug het ingegooide € 2,= muntstuk terug. De lokale jeugd bedient graag de brug en bovendien bleken er zich dan ook minder storingen voor te doen. Een deel van de storingen zit in bediening met knoppen die lang ingedrukt moeten blijven. De lokale jeugd begrijpt dit wel en een lokale bewoonster stelde dan ook voor om de bediening te vereenvoudigen en naast tekst ook pictogrammen te gebruiken. Van dit advies is gebruik gemaakt en zijn pictogrammen aangebracht. Ook heeft er software onderhoud plaatsgevonden en zijn noodzakelijk elektronische schakelaars vervangen.

Vooralsnog hebben zich daarna geen noemenswaardige storingen meer voorgedaan.

Gemeente Tytsjerksteradiel

44

JAARSTUKKEN 2022

Wat is (nog) niet gelukt? De hoeveelheid aan tekst, overbodige en onduidelijk verlichte knoppen (bij zonneschijn) maakt het geheel onoverzichtelijk en onduidelijk. In overleg met de Provincie Friesland en firma Beenen wordt onderzocht welke bedieningsknoppen er wel voldoen. In combinatie met nieuwe animatie zal de bediening duidelijker en intuïtiever worden. Verwacht wordt dat voor het vaarseizoen (1 april 2023) de aanpassingen gereed zijn.

Aanpassingen brug Eastermar

[Kadernota 2022

nr. 02.04]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De brug Eastermar wordt bediend vanuit de bedienpost Schuilenburg. Deze bedienpost van Rijkswaterstaat wordt op termijn gesloten. De gemeenteraad heeft eerder dit jaar besloten de beweegbare brug in stand te houden, maar wel grondig te renoveren. We gaan de brugbediening op afstand verplaatsen naar, dan wel geschikt maken voor, aansluiting op de provinciale bedienpost It Swettehûs in Leeuwarden. Bovendien moet groot onderhoud uitgevoerd worden aan de brug. Het groot onderhoud is enerzijds nodig op basis van de onderhoudstoestand, anderzijds moeten er in combinatie met de aanpassing van de brugbediening op afstand aanpassingen gedaan worden om te blijven voldoen aan wet- en regelgeving. Wat hebben we bereikt? Rijkswaterstaat heeft aangegeven te stoppen met bediening van brug Eastermar op 1 januari 2023. Verzocht is om dit te verlengen tot 1 januari 2024 en er vindt voorbereiding van groot onderhoud plaats. Als doel dient de brug na uitvoering groot onderhoud tot 2050 probleemloos te functioneren, verder willen we voldoen aan de CE-normering conform Machinerichtlijn (constructieve veiligheid), de brug moet op afstand bedienbaar zijn vanuit It Swettehûs en voldoen aan eisen die Provincie Fryslân stelt aan de bediening op afstand. Als einddoel wordt gestreefd naar overdracht van de brug aan de provincie Friesland.

De onderzoeken zijn bijna gereed waarna de actuele kosten kunnen worden geraamd. Naar verwachting vallen de kosten substantieel hoger uit vanwege de hoge prijsstijgingen van de achterliggende jaren. Wat is (nog) niet gelukt? Op basis van onderzoeksresultaten en geraamde kosten duidelijk krijgen of de brug alleen door de provincie bedient gaat worden of dat overdracht ook haalbaar is. Duidelijk zal worden welke voorwaarden de provincie stelt aan overname. Er is een verschil tussen eisen en wensen en in welke mate de provincie vanuit Toerisme wil bijdragen. Noodzakelijke elektrische onderdelen hebben levertijden die soms oplopen tot 2 jaar. Onderzocht wordt of deze vooruitlopend kunnen worden ingekocht en als directieleverantie kunnen worden geleverd. Onduidelijk is daarmee het moment van uitvoering, uitgangspunt was om de periode buiten het vaarseizoen lopende van 1 november 2023 t/m 31 maart 2024 te gebruiken. In het slechtste geval moet Rijkswaterstaat gevraagd worden de brug nog een vaarseizoen langer te bedienen. Anders behoort ook een tijdelijke mobiele bedieningspost tot de mogelijkheden. Ook kan besloten worden om de brug één seizoen niet te bedienen. Komende half jaar zal hier meer duidelijkheid over komen.

Gemeente Tytsjerksteradiel

45

JAARSTUKKEN 2022

Aanpassingen Raadhuisweg Burgum

[Kadernota 2022

nr. 02.05]

[ Gereed ]

Wat wilden we? De busroute van Burgum (Raadhuisweg, Oppedijk Van Veenweg, etc.) heeft al sinds jaar en dag het huidige profiel. Dat betekent een zeer brede rijbaan van circa 8 meter waar zowel autoverkeer als fietsverkeer gebruik van maakt, waarop geparkeerd mag worden en waar een maximumsnelheid geldt van 50 km/uur. De combinatie van de toegestane snelheid, hoge verkeersdruk en de menging van (vracht)auto's en fietsers op de rijbaan is ongewenst en zorgt voor een verhoogd risicoprofiel. Met een vrijliggend fietspad wordt de fietser veiligheid geboden en de oversteekbaarheid ter hoogte van de Lageweg/Burgumerdaam zal worden verbeterd. De bespreking van de voorstellen in de gemeenteraad staat gepland in november 2021 (opiniërend) en besluitvormend in januari 2022. Wat hebben we bereikt? Het project is uitgevoerd in september en oktober. Aan de zuidkant van de Raadhuisweg is een vrijliggend fietspad aangelegd en ter hoogte van de Lageweg, kan met behulp van middengeleiders worden overgestoken in twee fases. De microrotonde op deze kruising zorgt voor een lagere snelheid van het autoverkeer en een verbeterde uitwisseling van verkeer. De begrote netto kosten (uitgaven minus subsidie) van het project zijn € 318.000. De gerealiseerde uitgaven en subsidie zijn uitgekomen op € 236.000.

Het project is daarom ruim 82.000 voordeliger uitgevallen dan begroot en dat is ontstaan door aanbestedingsvoordeel. Wat is (nog) niet gelukt? -

Actualisatie areaalaccres - Wegen

[Kadernota 2022

nr. 21.06]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Het afgelopen jaar is het te onderhouden areaal verhardingen toegenomen, dit leidt tot meer onderhoudskosten. Deze uitzetting wordt verwerkt in de onderhoudsbudgetten. Voor areaal, loon- en prijsontwikkelingen zijn financiële middelen opgenomen in de Algemene Uitkering. Dit onderwerp kan hiermee worden verrekend. In de ontwikkeling van de Algemene Uitkering voor deze Kadernota is daarmee rekening gehouden. Wat hebben we bereikt? De onderhoudskosten van het toegenomen areaal zijn verwerkt in de onderhoudsbudgetten in de begroting 2023. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Gemeente Tytsjerksteradiel

46

JAARSTUKKEN 2022

Actualisatie en koppeling BGT & GBI-beheersysteem

[Kadernota 2019

nr. 2.05]

[ Op schema ]

Wat wilden we? Vele jaren lang werden de GBKN (nu BGT) en de geografische data in het beheersysteem (GBI) voor de openbare ruimte separaat van elkaar bijgehouden. In de loop van jaren zijn hierdoor veel grotere en kleine verschillen tussen beide datasets ontstaan. Een analyse heeft aangetoond dat er niet alleen verschillen tussen de BGT en GBI zijn, maar dat de informatie ook niet altijd overeenkomt met de werkelijke situatie buiten op straat. Conform de Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) is de gemeente verplicht om de BGT actueel te houden. Daarnaast dient voor 1 januari 2020 fase II van de transitie BGT uitgevoerd te zijn. Dit betreft onder andere het verbeteren van de volledigheid en de kwaliteit van de BGT. Daarnaast zijn we verplicht om de BGT te gebruiken als basis voor onze beheeractiviteiten. De beide systemen (BGT en GBI) moeten gekoppeld worden, waarbij de BGT leidend wordt. Hierbij mogen geen metadata verloren gaan. Dit is een arbeidsintensieve klus hoewel een groot deel geautomatiseerd gekoppeld kan worden. Echter, alle verschillen tussen de systemen moeten handmatig op elkaar afgestemd worden. Daarnaast volgt er nog een grote hoeveelheid mutaties als gevolg van de Centrale As en Kansen in Kernen.

De koppeling biedt uiteindelijk veel voordelen: enkelvoudig data inwinnen/meervoudig gebruik, voorkomen van fouten, betere analysemogelijkheden door standaardisatie. Samengevat •

De BGT is niet 100% actueel conform Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie

•

We hebben ons te beheren areaal in de openbare ruimte niet compleet in beeld in ons beheersysteem

•

De systemen zijn niet gekoppeld waardoor veranderingen in de openbare ruimte via de BGT niet geautomatiseerd in het beheersysteem GBI komen (dubbel werk, kans op fouten)

De basis moet dus weer op orde komen en blijven. Door samenwerking tussen het team Informatiebeheer (WM) en Beheer Binnendienst (TD) kunnen we een boppeslach maken: optimalisatie van zowel de BGT (verplichting Wet BGT) als ook het GBI-beheersysteem. We gaan hiervoor bovendien ervaringen inwinnen bij Achtkarspelen. In Achtkarspelen is de BGT en GBI inmiddels op elkaar afgestemd en gekoppeld. De omvang van de werkzaamheden is op voorhand niet in te schatten. Het betreft veelal handmatig mutatie-werk. Op basis van ervaringen elders is bekend dat hier minimaal ca. 2,5 jaar werk (€ 175.000) in zit. Reeds beschikbaar in begroting van 2019: € 70.000. Nog benodigd: •

in 2020 € 35.000

•

in 2021 € 70.000

Wat hebben we bereikt? Inmiddels is de kwaliteit van de BGT sterk verbeterd en is nu een beter inzicht van de areaalgegevens. Het beheersysteem GBI loopt nu gelijk met de BGT.

Gemeente Tytsjerksteradiel

47

JAARSTUKKEN 2022

Wat is (nog) niet gelukt? De koppeling tussen de BGT en GBI is nog niet gereed. De mutaties van de Centrale As zijn door de overdracht nog niet verwerkt.

Borging bijhouden beheerdata

[Kadernota 2022

nr. 00.13]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Het is onze taak om de openbare ruimten adequaat en volgens de afgesproken kwaliteitsnormen te onderhouden. Daarvoor is actueel inzicht noodzakelijk in het te beheren areaal. Daarnaast hebben wij wettelijke verplichtingen op onderdelen qua beschikbaarheid van data voor derden. De taak - het bijhouden van de data - is zowel toegenomen in omvang, noodzaak als in complexiteit wat structureel meer inzet vraagt van de beheerorganisatie. Wat hebben we bereikt? We hebben de vacature voor databeheerder succesvol kunnen invullen, waardoor de noodzakelijke continuïteit geborgd is en daarmee de kwaliteit van de gegevens. Verder is er noodzakelijke software geïmplementeerd (ca. 75 % gereed) en een zogenaamde impactanalyse uitgevoerd. Globaal kunnen we aangeven dat nu ongeveer 75 % van het groenareaal in beeld is en voor wegen is dat 100 %. Daarnaast zijn alle ‘BGT signalen’ van 2022 verwerkt. Wat is (nog) niet gelukt? Een enkele specifieke software koppeling is nog niet klaar, wat het werkproces nu nog bemoeilijkt. En we willen meer inzicht krijgen in een aantal andere areaalgegevens zoals oevers, singels, houtwallen en speeltoestellen en ander weg en parkmeubilair. De werkprocessen voor het aanleveren van mutaties worden verder uitgewerkt.

Brugbediening op afstand - Eastermar

[Kadernota 2018

nr. 2.1 b]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Er zijn een aantal opties om bediening op afstand van de brug Eastermar weer mogelijk te maken (door RWS vanuit Lemmer, door provincie vanuit Leeuwarden, door gemeente vanaf een gemeentelijke locatie). Daarnaast zijn er een aantal alternatieven waaronder overdracht van de brug aan provincie Fryslân, de brug vervangen door een hogere vaste brug en de brug volledig vernieuwen/reconstrueren. We gaan de (on)mogelijkheden, kosten en gevolgen van de opties en alternatieven nader onderzoeken. Voor het jaar 2019 zal de bediening van de brug nog verzorgd worden door RWS. Juridisch is inmiddels uitgezocht dat de brug ons eigendom is en blijft.

Gemeente Tytsjerksteradiel

48

JAARSTUKKEN 2022

Wat hebben we bereikt? De gemeenteraad heeft naar aanleiding van de variantenstudie gekozen voor Groot Onderhoud aan bestaande brug in combinatie met verplaatsing van de bediening naar de provincie Fryslân in het Swettehûs te Leeuwarden. Rijkswaterstaat heeft echter aangegeven te stoppen met bediening. Tot en met het jaar 2022 is deze nog verzorgd door Rijkswaterstaat en inmiddels is in verband met de voorbereiding voor Groot Onderhoud nog verzocht om dit te verlengen tot 1 januari 2024. Wat is (nog) niet gelukt? De keuze voor wie de brug gaat bedienen is gemaakt. Overdracht van de bediening aan de provincie Fryslân vindt plaats na realisatie van groot onderhoud. Het verdere verloop van dit groot onderhoud kunt u lezen onder het kopje ‘Aanpassingen brug Eastermar’.

Lagere bezuiniging recreatieve haven Earnewâld

[Kadernota 2022

nr. 21.10]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? In de begroting 2021-2024 zijn financiële taakstellingen opgenomen. Dit was nodig om op termijn een gezond financieel perspectief te bereiken. Periodiek beoordelen we in hoeverre de begrote taakstelling ook werkelijk gerealiseerd wordt. Uit de inventarisatie van de stand van zaken van de ombuigingen kwam naar voren dat de realisatie van de bezuiniging op de recreatieve haven in Earnewâld niet gerealiseerd gaat worden. Deze verwachte lagere realisatie van de bezuiniging op de recreatieve haven in Earnewâld is gebaseerd op de eerste verkenningen. Wat hebben we bereikt? Gezien het algemeen belang van de recreatieve haven in Earnewâld voor toerisme, leefbaarheid en werkgelegenheid ligt het besluit nu voor bij college en raden om dit in eigen beheer te houden. Hiermee wordt de taakstelling definitief niet gerealiseerd. Wat is (nog) niet gelukt? In het onderdeel Overige ontwikkelingen besteden we hier aandacht aan.

Reconstructie Quatrebras ca.

[Kadernota 2022

nr. 02.06]

[ Op schema ]

Wat wilden we? De provincie gaat binnenkort kruispunt Quatrebras in de N355 (de oost-westverbinding) flink aanpakken. De aansluitende Oude Commissieweg en Woudweg zijn gemeentelijke wegen. De provincie heeft in nauw overleg met de gemeente een ontwerp gemaakt voor buurtschap Quatrebras. Dit ontwerp hebben we gezamenlijk met de provincie afgestemd met de omgeving. In aansluiting op de werkzaamheden van de provincie gaan we de Woudweg en de Oude Commissieweg in buurtschap Quatrebras opnieuw inrichten. Daarnaast gaan we ook kruispunt Zomerweg-Oude Commissieweg aanpassen om de oversteekbaarheid en veiligheid te verbeteren.

Gemeente Tytsjerksteradiel

49

JAARSTUKKEN 2022

Wat hebben we bereikt? De provincie is op dit moment bezig met het uitvoeren van de 2e fase van dit project (noordzijde N355 en ten noorden van kruising). Het gemeentelijke deel van de Woudweg volgt daarop. Wat is (nog) niet gelukt? Zie bovenstaand.

Overige ontwikkelingen Vergoeding aanleg kabels en leidingen Dit is met name de vergoeding van de bedrijven voor degeneratie van verhardingen als gevolg van het werken aan kabels en leidingen in onze gemeente. De verrekening van deze kosten vindt plaats door middel van de webapplicatie MOOR. De nutsbedrijven moeten in deze applicatie een melding doen alvorens er gegraven mag worden ten behoeve van werkzaamheden aan kabels en leidingen. Door het gebruik van deze applicatie zijn nagenoeg alle werkzaamheden in beeld, administratief vastgelegd en verloopt de financiële afhandeling nagenoeg geautomatiseerd. De afgelopen jaren lijkt er steeds meer sprake van werkzaamheden aan kabels en leidingen als gevolg van vervanging van oude netwerken, energietransitie en de aanleg van glasvezelnetwerken. Deze meeropbrengst aan vergoeding betekent voor de jaarrekening een voordeel van € 50.000. Implementatie BGT Er loopt een meerjarig project om de beheerdata in de basiskaart grootschalige topografie (BGT) in te voeren. In de begroting 2022 was een incidenteel budget beschikbaar van € 210.000 ten laste van de algemene reserve. Uit dit budget is in 2022 voor € 46.000 aan (personeels)kosten gerealiseerd. Het restant van dit budget is meegenomen naar 2023. De onderschrijding van € 164.000 zorgt voor een positief effect op de exploitatie in programma 2.

In programma 0 zorgt dit echter voor een negatief effect als gevolg van een lagere storting uit de reserve. Per saldo is het totale effect op de exploitatie resultaat neutraal. Onderhoud voetpaden, fietspaden en wegen In het laatste kwartaal van 2022 zijn nog meer kosten gemaakt dan oorspronkelijk ingeschat. Dit heeft (ten opzichte van aangepaste begroting) een negatief effect van € 290.000. Deze overschrijding wordt veroorzaakt doordat eind 2022 droogteschade is geconstateerd

aan

de

wegen

in

de

gemeente.

Om

dit

te

repareren

zijn

herstelwerkzaamheden uitgevoerd, negatief effect op de exploitatie 2022 bedraagt € 130.000. Daarnaast zijn in 2022 extra onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan de wegen in Earnewâld waar graskeien zijn aangelegd, negatief financieel effect is € 60.000. In de laatste plaats is ultimo 2022 geconstateerd dat de verantwoorde onderschrijding in de december rapportage van € 550.000 voor het onderdeel Rinia van Nautaweg niet juist heeft plaatsgevonden. De totale kosten van het onderhoudsproject aan de Rinia van Nautaweg zijn ongewijzigd, maar de ingerekende onderschrijding in de decemberrapportage moet volgens de BBV-richtlijnen via het programma plaats vinden en niet rechtstreeks op de voorziening. Negatief effect van deze (boekhoudkundige) wijziging is € 100.000.

Gemeente Tytsjerksteradiel

50

JAARSTUKKEN 2022

Minder doorbelaste uren gebouwenbeheer Jaarlijks worden de uren die de (onderhouds)medewerkers besteden aan het onderhoud van ons gemeentehuis doorbelast. Deze doorbelasting zorgt voor een positief effect op de exploitatie. In 2022 is in totaal € 71.000 minder aan doorbelaste uren verantwoord, dit heeft een negatief effect op de baten. Deze afwijking wordt veroorzaakt doordat onze eigen (onderhouds)medewerkers veel ingezet zijn voor bouwwerkzaamheden ten behoeve van de huisvesting van Oekraïners. Het gevolg hiervan is dat onze (onderhouds)medewerkers hierdoor minder tijd hadden om aan de eigen gemeentelijke gebouwen te werken wat zorgt voor minder doorbelaste uren. Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen In

2021

is

een

bedrag

van

€ 171.000

besteed

verkeersmaatregelen 2020-2021. De kosten

binnen

de

regeling

Stimulering

hiervan zijn opgenomen in de SISA-

verantwoording van 2021. De helft van deze kosten komt in aanmerking voor subsidie van het Rijk. Dit is een bedrag van € 85.500 en had in 2021 als inkomst in programma 2 geboekt moeten worden. In de jaarrekening 2021 is rekening gehouden met extra kosten en is uitgegaan van een terugbetalingsverplichting in plaats van een vordering en extra opbrengsten. Nu de toekenning van de subsidie in 2022 definitief is geworden kan met zekerheid gesteld worden dat het Rijk € 85.500 van de kosten vergoed. Om de verantwoording hier op aan te laten sluiten is in 2022 een correctie doorgevoerd waarbij de terugbetalingsverplichting (€ 85.500 -/-) omgezet is naar een vordering (€ 85.500 +/+). Hierdoor ontstaat er in 2022 een incidentele inkomst van € 171.000 binnen het programma 2 Wegen. Lagere bezuiniging recreatieve haven Earnewâld Met betrekking tot de ombuigingsoptie ’Lagere bezuiniging recreatieve haven Earnewâld’ wordt begin 2023 aan de raad voorgesteld de haven in eigen beheer te houden, wat tot gevolg heeft dat de (al naar beneden bijgestelde) taakstelling niet wordt gehaald. Ondanks een intensief traject met een vertegenwoordiging van het dorp is helaas gezamenlijk vastgesteld dat er onvoldoende perspectief is voor het anders – lees privaat – inrichten van het beheer en de exploitatie van de haven.

Terugkijkend hebben we moeten vaststellen dat door meerdere oorzaken de verwachte ordegrootte van de besparingen ook niet realistisch was.

Gemeente Tytsjerksteradiel

51

JAARSTUKKEN 2022

Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •

ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)

•

ondersteunende

medewerkers

op

de

taakvelden

(zoals

activiteiten

van

leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dat is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Economische havens en waterwegen

170

177

174

3

Recreatieve havens

143

267

307

- 41

Verkeer en vervoer

4.079

4.284

4.447

- 163

Totaal lasten

4.392

4.728

4.928

- 200

Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Economische havens en waterwegen

30

30

23

-7

Recreatieve havens

104

104

137

33

Verkeer en vervoer

374

454

641

187

Totaal baten

507

588

801

213

- 3.884

- 4.140

- 4.127

13

Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Gemeente Tytsjerksteradiel

52

JAARSTUKKEN 2022

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

13

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten - Ontwikkeling personeelskosten

- 50 - 214 65

- Onderhoud voetpaden, fietspaden en wegen

- 215

- Beheersysteem en inhuur materieel gladheidsbestrijding

- 24

- Diverse verschillen

- 21

- Wegmeubilair ivm vandalisme abri's

- 19

Baten

164

- Vergoeding aanleg kabels en leidingen

50

- Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen

185

- Minder doorbelaste uren gebouwenbeheer

- 71

Incidentele voor- of nadelen Lasten - Implementatie BGT - Dotatie voorziening onderhoud gebouwen buitendienst

63 63 164 - 101

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten.

Gemeente Tytsjerksteradiel

53

JAARSTUKKEN 2022

Economie

Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 3.1

Economische ontwikkeling

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

3.4

Economische promotie

Gemeente Tytsjerksteradiel

54

JAARSTUKKEN 2022

Inhoudelijk In de programmabegroting 2022 staat wat we van plan waren in 2022. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •

wat we van plan waren

•

wat we hebben bereikt

•

wat er (nog) niet is gelukt

Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Aanjagen toerisme

[Kadernota 2022

nr. 03.05]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Met het Beleidsplan Recreatie en Toerisme is een kwalitatief sterk uitgangspunt gemaakt voor de periode tot 2030 dat past bij onze gemeente. Van belang is nu de uitvoering te implementeren in het werkveld. Wij zoeken die ondernemers die in staat zijn tot nieuwe initiatieven om de parels in onze gemeente goed te benutten en andere ondernemers in producten en activiteiten betrekken. Deze ondernemers verdienen faciliteiten van de gemeente om het nieuwe beleid met bijbehorende uitvoeringsagenda om te zetten in daden. Deze faciliteiten kunnen zeer divers zijn. Door juist de ondernemers hierin het voortouw te geven kan een vliegwieleffect ontstaan, dat zichzelf gaat versterken. Daarom is financiële ondersteuning vanuit de gemeente vooral in de beginfase van belang. Het gewenste effect is een aanzienlijke toename van toeristen en verbreding van het recreatieve aanbod die ook de inwoners ten goede komt. We stellen voor om hiervoor een incidenteel budget ter hoogte van jaarlijks € 45.000 gedurende drie jaren beschikbaar te stellen en ten laste te brengen van de algemene reserve. De verwachting is gerechtvaardigd dat als gevolg van de uitvoering de bijdragen toeristenbelasting zullen toenemen. Wat hebben we bereikt? In 2022 hebben we netwerkworkshops georganiseerd in de drie clusters Trynwâlden, Earnewâld en Burgum e.o.

waarbij deskundigen vanuit verschillende gebieden aanschoven. In 2023 willen we hier een vervolg aan geven. Daarnaast hebben we een subsidieregeling voor activiteiten in de toeristische sector opgezet voor 2023. Ondernemers en organisaties zonder winstoogmerk kunnen per activiteit maximaal 50% subsidie ontvangen en maximaal € 5.000 per activiteit. Op deze manier hopen we plannen net het nodige zetje te kunnen geven. De activiteiten moeten aansluiten bij de ambitie zoals verwoord in het beleidsplan voor toerisme en recreatie.

Gemeente Tytsjerksteradiel

55

JAARSTUKKEN 2022

Wat is (nog) niet gelukt? De raad heeft voor drie jaren budget beschikbaar gesteld met als doel de sector aan te jagen in de vorm van meer toeristen en verbreding van het recreatieve aanbod. In 2022 zijn de uitgaven beperkt gebleven. Via de overlopende posten is een budget van € 33.000 overgeheveld naar 2023. Met de begroting 2023 heeft de raad ingestemd met extra fte voor toerisme en recreatie. Daarmee hebben we in de loop van 2023 meer capaciteit om ook daadwerkelijk samen met de ondernemers aan de slag te gaan met de actiepunten uit de ambitieagenda.

Regiodeal fase II

[Kadernota 2018

nr. 3.1 a]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De probleemdefinitie en de ambitie is vastgelegd in de notitie 'Maak het Verschil die in de raad is besproken en vastgesteld. De ontwikkellijnen zijn uitgewerkt naar businesscasussen. waarop een programmatisch uitvoeringsprogramma van de Regiodeal fase 2 is bepaald, uitgaande van doelstellingen voor extra groei van het bruto regionaal product waarmee we onze regio vitaal kunnen houden. Deze regiodeal wordt ter besluitvorming voorgelegd aan colleges en raden. De (nu nog concept) businesscasussen zijn gebaseerd op de ontwikkellijnen: 1.

Innovatie & Ondernemerschap

2. Onderwijs & Arbeidsmarkt 3. Doorontwikkeling regionale samenwerking De Regiodeal (fase 2) is definitief aangemeld voor de bijdrage uit de Regio-enveloppe van het Rijk. Op 24 september hebben alle (42-44) betrokken organisatie een symbolische handtekening gezet onder de Regiodeal. De verwachting is dat het Rijk in november duidelijkheid verschaft over haar bijdrage aan dit project. De provincie Fryslan heeft de Regiodeal per brief aan de minister geduid als één van de projecten welke de provincie ook financieel steunt. De gemeente(n) zullen hun bijdrage aan de Regiodeal ook moeten formaliseren met een besluit door de raden. De totale bijdrage vanuit onze gemeente in de periode 2019 t/m 2024 bedraagt € 1.542.000 en verwachten wij over de jaren als volgt in te zetten: •

2019:

€ 157.000

•

2020:

€ 257.000

•

2021 t/m 2024

€ 282.000

Wat hebben we bereikt? De versnellingsagenda kent een (verlengde) looptijd tot en met 2025. Tot die tijd kunnen binnen de beschikbare budgetten aanvragen worden gedaan voor initiatieven om de regionale economie te versterken. Wat is (nog) niet gelukt?

Gemeente Tytsjerksteradiel

56

JAARSTUKKEN 2022

-

Overige ontwikkelingen Winstrealisatie grondexploitaties bedrijventerreinen Op de bedrijventerreinen is in 2022 een totale winst gerealiseerd van € 323.000. Deze winst kan gespecificeerd worden naar de volgende complexen: Burgum west € 2.000 Gytsjerk centrum € 6.000 Noardburgum winkellocatie € 315.000 Voor een uitgebreidere toelichting op de grondexploitaties wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid en de Meerjaren Prognose Grondbeleid. Voordeel grondverkopen losse bedrijventerreinen Het complex bedrijventerrein Jistrum was eerder al afgesloten wegens onvoldoende belangstelling. In 2022 zijn er alsnog drie bouwterreinen verkocht. Dit heeft geresulteerd in een incidenteel resultaat van € 110.000. Hogere opbrengst toeristenbelasting De totale opbrengst toeristenbelasting over 2022 is € 554.000. Ten opzichte van de oorspronkelijke raming is dit € 122.000 hoger. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel van € 122.000. Bijdrage project Wetterwâlden Het project Wetterwâlden zou in 2022 worden afgerond. De afrekening van de provincie is echter in 2023 door Dantumadiel ontvangen zodat de afrekening later zal plaatsvinden. De gemeentelijke bijdrage voor Wetterwâlden wordt hiermee doorgeschoven naar 2023. Voor dit programma betekent het een voordeel, in programma 0 staat hier hetzelfde bedrag als nadeel tegenover. Per saldo neutraal voor de jaarrekening.

Gemeente Tytsjerksteradiel

57

JAARSTUKKEN 2022

Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •

ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)

•

ondersteunende

medewerkers

op

de

taakvelden

(zoals

activiteiten

van

leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dat is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

59

72

61

11

Economische ontwikkeling

583

640

534

107

Economische promotie

136

153

100

53

1

-

466

- 466

778

865

1.160

- 296

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal lasten Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

13

13

10

-4

Economische ontwikkeling

-

-

-

-

432

432

554

122

-

238

1.137

899

445

683

1.701

1.017

- 333

- 181

540

722

Economische promotie Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Gemeente Tytsjerksteradiel

58

JAARSTUKKEN 2022

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

722

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten

244 122

- Diverse verschillen per saldo

10

- Bijdrage WM8KTD

112

Baten

122

- Hogere opbrengst toeristenbelasting

122

Incidentele voor- of nadelen

478

Lasten

45

- Bijdrage project Wetterwâlden (hier voordeel, nadeel in programma 0)

45

Baten

433

- Voordeel grondverkopen losse bedrijventerreinen

110

- Winstrealisatie grondexploitaties bedrijventerreinen

323

Gemeente Tytsjerksteradiel

59

JAARSTUKKEN 2022

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

03. Economie

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator

Eenheid

meting ten tijde van

Metingen en refertejaar ref.jaar

O

P

rek.

begr.

rek.

2022

2023

2021

Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Tytsjerksteradiel

%

2021

41,7

41,7

42,1

Nederland

%

2021

53,3

53,3

53,2

Tytsjerksteradiel

aantal

2021

146,5

146,5

139,1

Nederland

aantal

2021

165,1

165,1

158,4

Vestigingen (van bedrijven) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Gemeente Tytsjerksteradiel

60

JAARSTUKKEN 2022

Onderwijs

Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 4.1

Openbaar basisonderwijs

4.2

Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Gemeente Tytsjerksteradiel

61

JAARSTUKKEN 2022

Inhoudelijk In de programmabegroting 2022 staat wat we van plan waren in 2022. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •

wat we van plan waren

•

wat we hebben bereikt

•

wat er (nog) niet is gelukt

Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Budget onderhoud scholen

[Kadernota 2020

nr. 04.03]

[ Gereed ]

Wat wilden we? De gemeente huurt 2 schoolgebouwen. In de huurcontracten zijn afspraken gemaakt omtrent een aantal onderhoudskosten die voor rekening van de huurder zijn (naast de huurpenningen). Deze kosten zijn nu opgenomen in de begroting. Wat hebben we bereikt? De kosten voor het onderhoud zijn opgenomen in de reguliere begroting. Daarmee is uitvoering gegeven aan de opdracht uit de Kadernota. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing

Ontwikkelingen onderwijshuisvesting

[Kadernota 2022

nr. 21.00]

[ Gereed ]

Wat wilden we? We actualiseren de voorziene investering in de onderwijshuisvesting naar prijspeil 2021/2022. De verhogingen zijn nodig door autonome kostenontwikkeling en door veranderende normen en eisen die aan de onderwijshuisvesting worden gesteld. Voor zowel het project in Tytsjerk als ook in Jistrum wordt een prijsstijging berekend van € 400.000. De kapitaallast zal daardoor met € 32.000 worden verhoogd (4%). Wat hebben we bereikt? De ontwikkeling is meegenomen in de programmabegroting en meerjarenramingen en daarmee zijn de beschikbare budgetten op peil gebracht. Wat is (nog) niet gelukt? -

Gemeente Tytsjerksteradiel

62

JAARSTUKKEN 2022

Overige ontwikkelingen Nationaal Programma Onderwijs In 2021 werd aan scholen en gemeenten, budget toegekend volgens het NPO. Het doel was kort

gezegd

daarmee

de

gevolgen

van

de

Coronacrisis;

de

leerachterstanden,

leervertragingen en met name ook de mentale impact van de lockdowns te bestrijden. Vanuit de NPO kreeg de gemeente Tytsjerksteradiel eenmalig €495.000. In goed overleg met de partners (in het SPJ) zijn keuzes gemaakt voor de besteding. Gezamenlijk werd gekozen voor het organiseren en duurzaam versterken van de samenwerkingen op het gebied van Zorg in en rond het Onderwijs. Deze uitgesproken prioritering is omgezet naar de volgende projecten; -

Extra uren sociaal werkers gebiedsteamregisseurs ín de scholen (GIS) voor basis- en voortgezet onderwijs; de ervaringen en effecten worden nauwgezet gevolgd door middel van onderzoek.

-

Jongerenwerkers zichtbaar in de scholen voor Voortgezet Onderwijs

-

Nieuwe initiatieven/activiteiten Sport, Spel en Cultuuraanbod

De projecten lopen nog door tot 31-12-2023. De ontvangen middelen voor 2022 zijn nog niet volledig besteed maar zullen op basis van de gemaakte plannen later worden ingezet. Dit bedrag (€ 100.000) is via de balans als 'Vooruitontvangen bedragen' overgebracht naar 2023 en heeft derhalve dus geen effect op het resultaat. Onderwijsachterstandenbeleid

Algemeen In 2019 is het Onderwijsachterstandenbeleid landelijk herijkt. Bij de nieuwe verdeling heeft de gemeente aanzienlijk meer middelen tot haar beschikking gekregen voor deze taken. De ontvangen middelen mogen gedurende een periode van vier jaar worden ingezet. Op grond van de regeling mag de gemeente eventuele middelen die overblijven meenemen naar het volgende jaar. In 2022 is meer uitgegeven (€ 117.000) dan de beschikbare rijksmiddelen voor dit jaar. De verrekening heeft plaatsgevonden via de balans en heeft dus geen effect op het resultaat. Leerlingenvervoer Op basis van de voorlopige jaarrekening van JoBinder is per saldo een nadeel ontstaan op de post leerlingenvervoer van € 5.000. Dit saldo bestaan uit een incidentele afrekening (voordeel) over het boekjaar 2021 van € 27.000. Daarnaast blijkt uit deze voorlopige cijfers dat de lasten over het jaar 2022, als gevolg van aantrekkende leerlingenaantallen, hebben geleid tot een nadeel ten opzichte van de begroting van € 32.000. Onderwijshuisvesting

Klein onderhoud / schades In de begroting is een structureel budget opgenomen voor het doen van kleine onderhoudszaken. Voor schade aan gebouwen wordt bewust risico gelopen, omdat het

Gemeente Tytsjerksteradiel

63

JAARSTUKKEN 2022

moeilijk te voorspellen is wanneer en in welke omvang schade optreedt en of het al of niet leidt tot succesvol verhaal. In 2022 is als gevolg van vele kleine onderhoudswerkzaamheden een nadeel ontstaan in de exploitatie van € 20.000.

Haalbaarheidsonderzoek In 2022 heeft de raad voor haalbaarheidsonderzoeken bij een drietal scholen een bedrag beschikbaar gesteld van 3 maal € 20.000, in totaal € 60.000. In 2022 heeft dit niet geleid tot uitgaven omdat er vertraging is opgetreden in de uitvoering van de onderzoeken. Voor programma 4 levert dit een voordeel op van € 60.000. Voor het resultaat van de jaarrekening heeft het echter geen gevolgen, omdat de onttrekking aan de algemene reserve ook niet heeft plaatsgevonden en dat levert een nadeel op van hetzelfde bedrag voor programma 0.

Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •

ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)

•

ondersteunende

medewerkers

op

de

taakvelden

(zoals

activiteiten

van

leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dat is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

1.886

2.160

2.193

- 33

Onderwijshuisvesting

2.159

2.230

2.237

-7

538

540

664

- 124

4.583

4.930

5.094

- 164

Openbaar basisonderwijs Totaal lasten Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

607

941

982

41

Onderwijshuisvesting

60

33

26

-7

Openbaar basisonderwijs

529

529

653

125

1.196

1.502

1.662

159

- 3.387

- 3.428

- 3.433

-5

Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Gemeente Tytsjerksteradiel

64

JAARSTUKKEN 2022

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

-5

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten

- 80 - 80

- BIjdrage WM8KTD

16

- Kapitaallasten

27

- Hogere kosten huisvesting primair onderwijs

- 34

- Leerlingenvervoer (JoBinder), extra kosten 2022

- 32

- Hogere kosten bewegingsonderwijs

- 31

- Extra kosten klein onderhoud

- 20

- Overige verschillen per saldo

-6

Incidentele voor- of nadelen

75

Lasten

82

- Leerlingenvervoer (JoBinder), afrekening boekjaar 2021

27

- Haalbaarheidsonderzoek scholen

60

- Extern onderzoek leerlingenprognose

-5

Baten

-7

- Afrekening huur schoolgebouwen oude boekjaren (2018-2021)

-7

Gemeente Tytsjerksteradiel

65

JAARSTUKKEN 2022

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

04. Onderwijs

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator

Eenheid

meting ten tijde van

Metingen en refertejaar ref.jaar

O

P

rek.

begr.

rek.

2022

2023

2021

% Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Tytsjerksteradiel

%

2021

1,2

1,2

1,4

Nederland

%

2021

1,9

1,9

1,7

Tytsjerksteradiel

aantal

2021

0,0

0,0

0,0

Nederland

aantal

2020

2,7

2,7

2,7

Tytsjerksteradiel

aantal

2021

20,0

19,0

26,0

Nederland

aantal

2021

20,0

19,0

26,0

Absoluut verzuim Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven.

Relatief verzuim Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. Per 1.000 leerlingen.

Gemeente Tytsjerksteradiel

66

JAARSTUKKEN 2022

Sport, cultuur en recreatie

Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 5.1

Sportbeleid en activering

5.2

Sportaccommodaties

5.3

Cultuurpresent., -prod. en participatie

5.4

Musea

5.5

Cultureel erfgoed

5.6

Media

5.7

Openb. groen en (openlucht)recreatie

Gemeente Tytsjerksteradiel

67

JAARSTUKKEN 2022

Inhoudelijk In de programmabegroting 2022 staat wat we van plan waren in 2022. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •

wat we van plan waren

•

wat we hebben bereikt

•

wat er (nog) niet is gelukt

Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Actualisatie areaalaccres - Groen

[Kadernota 2022

nr. 21.05]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Als gevolg van nieuwe aanleg is het areaal openbaar groen toegenomen. Voor dit toegenomen areaal is geen onderhoudsbudget beschikbaar. Wij stellen voor om de benodigde middelen om het aangelegde groen te onderhouden toe te voegen aan de onderhoudsbudgetten voor het openbaar groen. Wat hebben we bereikt? Jaarlijks neemt het areaal groen toe als gevolg van realisatie van nieuwbouwwijken. Om dit te kunnen onderhouden zijn de hiervoor benodigde middelen toegevoegd aan de groenbudgetten. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Alde Feanen; herinrichting - afrondende (3e) uitvoeringsmodule

[Kadernota 2018

nr. 5.7 a]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Op basis van de laatste gesprekken (en ramingen) van de Provincie met ons en de andere gebiedspartners houden wij in de begroting rekening met een minimale bijdrage/cofinanciering van de gemeente van € 240.000, verspreid over de jaren 2020 t/m 2022. Hierdoor kunnen we de gewenste afronding van de vaarroute realiseren en krijgen we een eindinrichting van de Panhuyspoel. Daardoor kunnen we ook het gebied afmaken en inrichten zoals het beoogd was in het Raamplan. En sluiten we aan bij de reeds eerder uitgevoerde 1e en 2e uitvoeringsmodule en blijven eerder gedane investeringen behouden. De bijdrage is bestemd voor het afronden van de vaarroute uit de 2e uitvoeringsmodule (€ 140.000) en de eindinrichting van de Panhuyspoel (€ 100.000). Wat hebben we bereikt?

Gemeente Tytsjerksteradiel

68

JAARSTUKKEN 2022

Module 3 Âlde Feanen is technisch deels afgerond en deels in uitvoering (i.o.v. Provincie Fryslân), de onderdelen waarvoor de gemeente een bijdrage/cofinanciering levert betreffen de vaarroute met recreatieve voorzieningen rondom Panhuyspoel. Het project kende als gevolg van personeelskrapte (bij m.n. de provincie en gebiedscommissie) vertraging. Sinds 2e helft 2022 begint hier weer schot in te komen. Vanuit de gebiedscommissie Âlde Feanen zijn in 2022 door adviseurs van provincie en Wetterskip Fryslân variantenstudies uitgevoerd, voor wat betreft de positie/route van de vaarroutes en verkeers- en waterhuishoudkundige impact daarvan. Deze analyse en afwegingen worden rond deze tijd (begin 2023) aan het bestuur meegegeven. Uit de (concept-)analyses en -adviezen maken we op dat met name de waterhuishoudkundige situatie de uitvoering kostbaar maakt. De wijze waarop de vaarroutes en recreatieve voorzieningen kunnen worden vormgegeven moeten in 2023 verder worden uitgewerkt. Wat is (nog) niet gelukt? De realisatie van maatregelen in de Âlde Feanen moet als gevolg van personele krapte (bij m.n. Provincie Fryslân) nog deels uitgevoerd worden, dit zijn maatregelen waar de gemeente geen bijdrage aan levert. Ten behoeve van de vaarroute, waar de gemeente wel een bijdrage voor heeft gereserveerd, zijn in 2022 de technische analyses / variantenstudies uitgevoerd.

Deze worden aan het bestuur voorgelegd waarna de wijze van uitvoering en vervolg zal moeten worden bepaald. In afwachting daarvan dient budget gereserveerd te blijven.

Bestrijding eikenprocessierups

[Kadernota 2022

nr. 05.05]

[ Gereed ]

Wat wilden we? De bestrijding van de eikenprocessierups blijven wij in 2022 uitvoeren. We zetten hierbij in op zowel preventieve maatregelen (zoals de ontwikkeling van een breed scala aan natuurlijke vijanden voor alle ontwikkelingsstadia van de eikenprocessierups) als curatieve maatregelen (zoals het machinaal verwijderen van de nesten van de eikenprocessierups). Tot slot blijven wij de ontwikkeling van de populatie eikenprocessierups volgen door monitoring middels feromoonvallen. De kosten voor het bestrijden en monitoren bedragen structureel € 15.000 per jaar. Voor het sneller ontwikkelen van de populatie natuurlijke vijanden is de komende drie jaar € 3.000 extra per jaar nodig. Wat hebben we bereikt? In 2022 zijn de nesten van de eikenprocessierups opgeruimd door middel van opzuigen. Daarnaast zijn de locaties van de nesten en de verspreiding van de vlinders gemonitord. Tot slot zijn er nestkasten opgehangen, is het maaien van de bermen op locaties met veel nesten aangepast en zijn er bollen geplant. Met deze verschillende maatregelen hebben we uitvoering gegeven aan het bestrijden en monitoren van de eikenprocessierups. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Gemeente Tytsjerksteradiel

69

JAARSTUKKEN 2022

Bestrijding invasieve exoten

[Kadernota 2022

nr. 05.03]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Op verzoek van de raad voeren wij extra maatregelen uit ten behoeve van de bestrijding van de Japanse duizendknoop. Dit doen wij door deze soort ter plekke te bestrijden middels heet water en elektrocutie en het apart verzamelen van plantendelen van Japanse duizendknoop en deze af te voeren naar een gecertificeerde verwerker van invasieve exoten. Dit brengt structureel een uitzetting van € 15.000 in de begroting met zich mee. Wat hebben we bereikt? De Japanse duizendknoop is in 2022 bestreden door middel van heet water en elektrocutie. Hierbij is groei van de plant ter plekke geremd. Verder zijn de plantendelen van de Japanse Duizendknoop die naar het composteer terrein gebracht worden apart verzameld en naar een gecertificeerde verwerker van invasieve exoten gebracht. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Bijdrage stichting Behoud Monumenten

[Kadernota 2022

nr. 05.14]

[ Gereed ]

Wat wilden we? In 2010 is het gemeentelijk eigendom van negen Rijksmonumenten (acht kerktorens en een molen) overgedragen aan de Stichting Behoud Monumenten in de gemeente Tytsjerksteradiel. De stichting heeft als doel meegekregen, het bevorderen en verzekeren van de instandhouding van deze monumenten. Dit doel wordt onder andere bereikt door het restaureren en onderhouden van deze Rijksmonumenten en het verwerven van geldmiddelen. Om dit doel te bekostigen wordt er jaarlijks naast een rijkssubsidie, vermeerderd met een eventuele bijdrage van de Provincie en derden, een gemeentelijke bijdrage verstrekt. Wil de Stichting de komende jaren de acht torens en molen kunnen beheren en onderhouden dan is voor de komende jaren een extra gemeentelijke bijdrage benodigd. Voor het jaar 2021 is deze verhoging al toegekend door middel van een begrotingswijziging. Voor de komende jaren vanaf 2022 nemen we de verhoging van de gemeentelijke bijdrage van € 42.000 per jaar nu mee in de begroting. Wat hebben we bereikt? De stichting Behoud Monumenten in de gemeente Tytsjerksteradiel ontvangt jaarlijks een bijdrage van de gemeente voor het instand houden van de acht kerktorens en een molen. Ook over 2022 ontvangt zij de bijdrage voor de gemaakte kosten van het onderhoud. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Gemeente Tytsjerksteradiel

70

JAARSTUKKEN 2022

Facilitering ambities biodiversiteit

[Kadernota 2022

nr. 05.04]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Wij hebben in ons coalitieakkoord 2018-2022 aangegeven dat wij de biodiversiteit willen vergroten. In de Duurzaamheidsagenda is hiervoor jaarlijks € 15.000 beschikbaar gesteld voor het bevorderen van initiatieven op het gebied van biodiversiteit en Operatie Steenbreek. Invulling geven aan onze ambities vraagt om meer inspanning dan het benutten van werkmet-werksituaties bij aanleg en beheer van het openbaar groen. Het vraagt om een stap naar voren en naar buiten te zetten om zo invloed uit te oefenen op het gebied van biodiversiteit. Concreet betekent dit ondersteuning en advisering van externe partijen en bewoners, deelname aan gemeente-overstijgende projecten en het leveren van extra inspanning aan Operatie Steenbreek. Om dit te realiseren is voor de komende drie jaar formatieve uitbreiding nodig van 1 fte, dit zorgt de komende drie jaar voor € 75.000 aan hogere kosten. Wat hebben we bereikt? Er is invulling gegeven aan de formatieve uitbreiding op biodiversiteit. Tevens zijn de voorbereidende werkzaamheden gedaan ten behoeve van het biodiversiteitsplan, waar we op dit moment vorm aan geven. De planning is in de zomer dit te kunnen vaststellen. De startnotitie staat al op de agenda van de raad. Vanuit de inwoners komen steeds meer initiatieven om in het dorp aan de slag te gaan met biodiversiteit.

Zo is in 2022 bijvoorbeeld een wadi in combinatie met een bloemenweidemengsel aangelegd, bloembollen in combinatie met een mengsel en (kleine) projecten uitgevoerd door de inwoners zelf. Wat is (nog) niet gelukt? Op basis van een startnotitie, biodiversiteitsplan, kan het vergroten van biodiversiteit in de komende periode verder gaan plaatsvinden.

Kuierpaad Earnewâld (1e oanlis)

[Kadernota 2018

nr. 5.7 b]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Vanuit Earnewâld (Doarpsbelangen en VerenigingToeristenbureau (VTE) is er een wens om een 'kuierpaad' vanuit het dorp te realiseren. Alle andere 'kuierpaden' beginnen buiten het dorp en met name vanuit toeristisch oogpunt zou een 'kuierke' beginnend vanuit het dorp wenselijk zijn. Het dorp heeft hiervoor het 40-med paad in gedachten. We zijn bezig met het realiseren van de externe financiering. De verwachting is dat we daarmee de dekking rond krijgen en het 40-med pad kunnen realiseren overeenkomstig de bedragen die in de Kadernota zijn genoemd en in deze begroting zijn opgenomen. Wat hebben we bereikt? Het pad was gereed op 1 april 2022. Inmiddels heeft dorpsbelangen Earnewald de beschikking gekregen van de provincie en is het project ook binnen de daarvoor beschikbare middelen financieel afgerond.

Gemeente Tytsjerksteradiel

71

JAARSTUKKEN 2022

Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Lokale omroep RTV NOF

[Kadernota 2022

nr. 05.01]

[ Gereed ]

Wat wilden we? We ondersteunen onze lokale omroep RTV NOF. Jaarlijks adviseert de VNG een richtbedrag per huishouden als financiële ondersteuning voor lokale omroepen. Op dit moment bedraagt het VNG-richtbedrag €1,39 per huishouden. Samen met onze buurgemeenten hebben we besloten om de basisbekostiging te verhogen naar het geadviseerde richtbedrag, en dit jaarlijks bij te stellen conform VNG advies. Wat hebben we bereikt? We hebben de basisbekostiging van de RTV NOF in gezamenlijkheid met buurtgemeenten georganiseerd. Per huishouden betalen wij €1,39 als basisbekostiging voor onze lokale omroep. Door deze structurele ondersteuning heeft RTV NOF goede samenwerkingen kunnen opzetten met onder andere Omrop Fryslân. Onlangs werd duidelijk dat RTV NOF Rijksmiddelen heeft ontvangen. Hiermee kunnen zij een hoofdredacteur en algemeen directeur aanstellen. Op dit moment is het nog onduidelijk wat deze rijkssubsidie betekent voor onze gemeentelijke financiële ondersteuning. We zijn er trots op dat RTV NOF inmiddels is toegetreden tot de 20 beste omroepen van ons land. Wat is (nog) niet gelukt? Alle doelstellingen zijn behaald. We blijven in contact met het bestuur van RTV NOF over ontwikkelingen.

Overige ontwikkelingen SPUK bijdrage sport en cultuur Bij de diverse onderdelen van het cultuurbeleid en sport zijn een voordelige verschillen ontstaan van respectievelijk € 36.000 en € 113.000. Het rijk heeft als gevolg van de coronapandemie de culturele en sport sector ondersteund door het verstrekken van steunpakketten. Zelfs in 2022 is nog een substantieel bedrag overgemaakt aan de gemeenten en benutting daarvan leidt tot onderbesteding op de structureel beschikbare budgetten. Overschrijding lasten sportaccommodaties De overschrijding van de lasten van de sportaccommodaties (€ 243.000) wordt voornamelijk veroorzaakt door onverwachte hogere onderhoudskosten van het zwembad in Burgum (€ 36.000), als gevolg van onderhoud aan technische installaties, en het zwembad in Gytsjerk

(€ 60.000),

doordat

onderhoud

aan

glijbaan

en

chloorpompen

heeft

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Tytsjerksteradiel&id=73228f8d-fc1b-442f-9b9b-2769eccabb87