06 - Raadsvoorstel - Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld

Riedsútstel

Ried Agindapunt Status Program

: : : :

Eardere behandeling Portefúljehâlder Amtner Taheakke

: : : :

Saak- en stiknûmer

:

17 oktober 2024 6 Besluitvormend Programma 0 – Bestuur en ondersteuning en 5 – Sport, cultuur en recreatie N.v.t. Mevr. T. Willemsma Dhr. R. el Haddad 1. Tarieventabel 2025 2. Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2025 3. Was/wordt-lijst Z2020-03640 / S2024-18006

Underwerp Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld Wy stelle jo foar te besluten om: 1) De Verordening Haven-, Kade en Opslaggeld 2018 en de bijbehorende tarieventabel in te trekken; 2) De Verordening Haven-, Kade en Opslaggeld 2025 en de nieuwe bijbehorende tarieventabel vast te stellen. Koarte gearfetting Het college stelt voor om: 1) de Verordening Haven-, Kade en Opslaggeld 2018 en de bijbehorende tarieventabel in te trekken; 2) de Verordening Haven-, Kade en Opslaggeld 2025 en de nieuwe bijbehorende tarieventabel vast te stellen. Foech ried De Raad is beslissingsbevoegd omdat het gaat om een wetgevende taak: het wijzigen van de Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2018 en de daarbij behorende tarieventabel. Ynlieding Het college heeft besloten om huurovereenkomsten aan te gaan voor ligplaatsen en oeverstroken ter zake de Feantersdyk en ligplaatsen voor het Smidspaed in Earnewâld. Van belang is dat de huidige Verordening Haven-, Kade en Opslaggeld 2018 wordt aangepast. Het belangrijkste doel hiervan is duidelijk te maken dat de verordening niet van toepassing is op bewoners die een huurovereenkomst hebben met de gemeente. Op dit moment is dat namelijk niet duidelijk. Dit kan tot discussie leiden over welk wettelijk regime van toepassing is op de rechtsverhouding.

Ried Punt Side

: : :

17 oktober 2024 6 2

Daarnaast dient onderhavig voorstel om de tarieventabel te indexeren en vast te laten stellen. Indexering heeft namelijk voor het laatst plaatsgevonden in 2018. Histoarje Feantersdyk In 2022 en 2023 zijn bewonersavonden georganiseerd voor de bewoners van de Feantersdyk en het Smidspaed. Tijdens deze bewonersavonden bleek er veel frustratie aanwezig te zijn bij bewoners. Bewoners voelden zich niet gehoord en gaven aan behoefte te hebben aan afspraken over gebruik en beheer welke volgens bewoners veel uitgebreider zouden moeten zijn dan in de concept-Verordening 2023 waren opgenomen. Zij zijn erop tegen om de nieuwe Verordening Haven Kade- en Opslaggeld 2023 in de op dat moment bekende vorm in te voeren. De behoefte aan maatwerk wordt vormgegeven in huurovereenkomsten in combinatie met het anders inrichten van de Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld. Hiervoor ligt nu de Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2025 voor. De input van de bewoners tijdens de bewonersavond van 30 november 2022 is daarin meegenomen. Smidspaed Ten aanzien van het Smidspaed zijn reeds huurovereenkomsten gesloten voor recreatieligplaatsen. Reden om de afspraken omtrent het Smidspaed aan te passen is het maken van eenduidige(re) afspraken en ervoor zorg te dragen dat de huurovereenkomsten in lijn zijn met huidige wet- en regelgeving.

Meest recente stand van zaken Naar aanleiding van het bovenstaande zijn op 27 maart 2023 en 11 juli 2023 separate bewonersbijeenkomsten georganiseerd met de huurders van ligplaatsen aan de Feantersdyk en het Smidspaed. Deze bijeenkomsten waren bedoeld om opmerkingen en standpunten van de eigenaren aan te horen en hen in de gelegenheid vragen te stellen. Nadien is aanvang genomen met het opstellen van de nieuwe huurovereenkomsten. Voorts is de tarieventabel geactualiseerd. Een afschrift is als bijlage 1 aan dit voorstel is gehecht. De tarieven zijn zoals opgemerkt geïndexeerd en liggen 14% hoger dan in de tarieventabel uit 2018 het geval is. Deze verhoging is de uitkomst van een standaard indexering met prijsinflatiecorrectie. Juridisch kader In de thans nog geldende Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld uit 2018 staat dat er door betaling van het havengeld een abonnement ontstaat. Uit artikel 2 blijkt dat onder een Abonnement wordt verstaan: ‘Het voor een bepaalde tijd verzekeren van een bepaald recht.’ Een verzoek voor een ‘’abonnement’’ moet op grond van artikel 5 lid 3 van de Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2018 schriftelijk worden ingediend bij het college. Door betaling van het jaarlijks gefactureerde liggeld ontstaat een rechtsverhouding tussen de gemeente en de eigenaar van het woonschip, waarbij de eigenaar het recht verkrijgt de ligplaats te gebruiken.

De Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2018 stelt verder geen eisen aan het gebruik van de ligplaats. Ook geeft de Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2018 niet aan dat de regels van het gebruik vastgelegd dienen te worden in een privaatrechtelijke overeenkomst. Omdat er zowel

Ried Punt Side

: : :

17 oktober 2024 6 3

een privaatrechtelijk- als publiekrechtelijk instrument gebruikt kan worden ontstaat de vraag of sprake is van een doorkruising van het privaat- publiekrecht.1 Omdat de rechtsverhouding in het onderhavige geval, gelet op de verwoording in de Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2018, ontstaat op grond van de verordening, is het gelet op de doorkruisingsleer in beginsel vereist afspraken over gebruik vast te leggen in deze zelfde verordening, althans publiekrechtelijk. Op deze wijze zijn de regels gecentraliseerd geregeld en kunnen alle bewoners op gelijke wijze zich beroepen op hetgeen in de Verordening staat. Omdat de dwingendrechtelijke huurbeschermingsregels voor woonruimte van toepassing zijn op ligplaatsen is de rechtsbescherming voor bewoners met het verwerken van afspraken in de verordening goed geborgd. Waarom het vastleggen van alle afspraken in de Verordening nu juist geen reële route is? Bewoners geven aan behoefte te hebben aan uitgebreide(re) afspraken over beheer en gebruik (zoals bijvoorbeeld opzeggingsgronden, ontbindingsmogelijkheden en de invulling van het gebruik) welke zij graag vastgelegd zien in een huurovereenkomst. Een verordening leent zich niet voor maatwerk per persoon.

Wat moet er aangepast worden in de Verordening om de privaatrechtelijke vormgeving van de ligplaatsen mogelijk te maken? Als bijlage 2 bij dit voorstel is het concept van de nieuwe verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2025 gevoegd. Te berikken effekt De in de verordening gearceerde teksten zijn aangepast. Een was/wordt lijst is als bijlage 3 bijgevoegd. De wijzigingen strekken ertoe drie zaken duidelijk te maken: 1. dat de nieuwe verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2025 geen grondslag is van een rechtsverhouding tussen de gemeente en de eigenaren van ligplaatsen; 2. dat de nieuwe verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2025 nadrukkelijk geen betrekking heeft op oeverplaatsen (daarvoor zal de gemeente separate grondhuurovereenkomsten aangaan na instemming van het college); 3. Dat de nieuwe verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2025 voor het overige onverkort van toepassing blijft op situaties die niet zien op ligplaatsen. Arguminten 1. Noodzakelijkheid van het sluiten van huurovereenkomsten Het is noodzakelijk dat de Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2018 gewijzigd wordt omdat de huidige verordening verwarring creëert ten aanzien van de bewoners die thans ligplaatsen huren van de gemeente, hetgeen een privaatrechtelijke rechtsverhouding is.

Door betaling van het havengeld op grond van de Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2018 ontstaat ook een publiekrechtelijke rechtsverhouding tussen de gemeente en huurder van de ligplaats, waarbij de huurder het recht verkrijgt de ligplaats te gebruiken. Het is daardoor onduidelijk welk wettelijk regime van toepassing is: de huurovereenkomst of de verordening. Wijziging van de verordening tracht die onduidelijkheid weg te nemen. In hoeverre een verordening en een huurovereenkomst kunnen worden gecombineerd is in de literatuur discussie, een aantal gemeenten doen dit wel en het lijkt te kunnen mits de Verordening duidelijk aangeeft waar de Verordening voor dient en waar de huurovereenkomst voor dient. 1

Ried Punt Side

: : :

17 oktober 2024 6 4

2. Duidelijkheid geeft houvast voor bewoners voor nu en in de toekomst Een verordening met duidelijk omschreven voorwaarden en het sluiten van heldere overeenkomsten zorgt voor meer zekerheid bij de bewoners/eigenaren voor nu en in de toekomst. 3. Nieuwe tarieventabel sluit aan bij de huidige tijd De tarieventabel is sinds 2018 niet geïndexeerd. De tarieven sluiten derhalve niet meer aan anno 2024. Alternativen 1. De situatie niet wijzigen Een mogelijkheid is om niets te doen en de huidige situatie verder te laten sluimeren. Dat heeft tot gevolg dat de lopende huurovereenkomsten niet voldoen aan huidige wet- en regelgeving. En dat ter zake de oeverstroken aan de Feantersdyk een onbeheersbaar risico wordt gelopen bij aansprakelijkheidskwesties. Onduidelijkheid over de juridische en feitelijke stand van zaken in het gebied blijft eveneens bestaan. 2.

Enkel publiekrechtelijke regels stellen Omdat de rechtsverhouding in het onderhavige geval, gelet op de verwoording in de huidige Verordening van de gemeente Tytsjerksteradiel houdende Haven-, Kade- en Opslaggeld 2018, ontstaat op grond van de huidige verordening, is het gelet op de doorkruisingsleer geboden om afspraken over gebruik vast te leggen in deze zelfde verordening. Op deze wijze is de rechtsverhouding tussen de gemeente en de personen die binnen de reikwijdte van de verordening vallen publiekrechtelijk en centraal geregeld en kunnen zij zich op gelijke wijze beroepen op hetgeen in de verordening staat. Omdat de dwingendrechtelijke huurbeschermingsregels voor woonruimte van toepassing zijn, is de rechtsbescherming voor bewoners met het verwerken van afspraken in de verordening goed geborgd. Algemene afspraken over gebruik kunnen in de verordening, op publiekrechtelijke wijze, worden geregeld. Specifieke gedetailleerde afspraken, wat de bewoners nu juist nadrukkelijk willen, echter niet.

Wat zijn de kanttekeningen/risico’s van het voorgestelde advies 1.

Huurders kunnen mogelijk niet verplicht worden een nieuwe huurovereenkomst te tekenen Bij geliberaliseerde woonruimte zoals ligplaatsen is het sinds 1 mei 2021 op grond van de Wet maximering huurprijsverhogingen geliberaliseerde huurovereenkomsten niet meer mogelijk om via het redelijk aanbod een huurverhoging voor te stellen. Er is in de huidige huurovereenkomsten geen contractueel huurverhogingsbeding opgenomen. Door de wetswijziging heeft de verhuurder, die in de huurovereenkomst geen concreet beding voor een huurverhoging (waarbij een jaarlijkse verhoging is overeengekomen) heeft opgenomen, geen enkel middel om tot een huurverhoging te komen als de huurder daarmee niet wil instemmen. De gemeente loopt dus het risico dat zij niet kan afdwingen dat de huurders instemmen met een nieuwe huurovereenkomst inclusief nieuwe huurprijs en daarvoor een gerechtelijke procedure aanhangig moet maken.

2.

Gebrek aan handhaving Aanpassing van de Verordening en het aangaan van nieuwe huurovereenkomsten gaat voor zowel de gemeente alsook de bewoners duidelijkheid bewerkstelligen. Zonder toereikende handhaving van het onrechtmatige gebruik van de oeverstroken

Ried Punt Side

: : :

17 oktober 2024 6 5

kan het sluiten van een overeenkomst voor de oeverstrook niet worden afgedwongen en kan er nog steeds enige vorm van ongelijkheid ontstaan. 3.

Weerstand vanuit belanghebbenden resulterend in juridische procedures De wijziging in de juridische vormgeving van het Smidspaed en de Feantersdyk is inmiddels langslepend en verwarrend voor veel bewoners. Doordat de regels omtrent gebruik mede geregeld worden in een verordening staan de middelen bezwaar en beroep ter beschikking van de burger (bewoners). De mogelijkheid bestaat dat een aantal bewoners bezwaar indienen, hetgeen een verhoogde werklast kan opleveren voor de gemeente. Het risico dat er juridische stappen worden ondernomen tegen de nieuwe Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2025 is wel enigszins ingeperkt nu de bewoners in beginsel de enige te verwachten belanghebbenden zijn en zij nu juist te kennen hebben gegeven maatwerk te willen. Daarnaast hebben de georganiseerde bewonersavonden bijgedragen aan de aanvaardbaarheid van de nieuwe constructie.

4.

Toepasselijkheid verordening Het kan niet met zekerheid worden gezegd of een rechter, in het geval er een geschil ontstaat over de uitleg van de verordening, zal oordelen dat de bewoners met ligplaatsen zich in de rechtsverhouding met de gemeente niet kunnen beroepen op de verordening.

5.

Afspraken mogelijk in strijd met de doorkruisingsleer Omdat het stellen van regels omtrent het gebruik van (algemene) ligplaatsen in publiekrechtelijk geregeld kan worden, staat het de gemeente in beginsel niet vrij de privaatrechtelijke route (het sluiten van huurovereenkomsten) te kiezen. Wat echter pleit voor gebruikmaking van de privaatrechtelijke route is dat de gemeente door gebruikmaking van de publiekrechtelijke regeling geen vergelijkbaar resultaat kan bereiken nu de bewoners nadrukkelijk hebben aangegeven maatwerk te willen. Daarnaast biedt de nieuwe Verordening Haven-, Kade- en Opslaggeld 2025 ruimte voor gebruikmaking van de privaatrechtelijke route, te weten het sluiten van huurovereenkomst. Ook dit argument zou ter onderbouwing kunnen dienen van het standpunt dat geen sprake is van ongeoorloofde doorkruising.

6.

Huurprijs is mogelijk niet marktconform De huurprijs die voor ligplaatsen in rekening wordt gebracht bedraagt € 987,00, ongeacht de omvang van de ligplaats. Er moet rekening mee worden gehouden dat zou kunnen komen vast te staan dat dit bedrag als niet markt conform nadere toelichting dat dit bedrag niet markt conform/kostendekkend is en daarmee in strijd met De Wet Markt & Overheid zou kunnen zijn. Het is echter niet mogelijk om een substantieel hogere prijs in rekening te brengen vanwege het dwingendrechtelijke huurregime dat hieraan in de weg staat, tenzij huurders daarmee vrijwillig instemmen. Dat laatste ligt niet in de lijn der verwachting.

Finânsjes In de Verordening worden de ligtarieven opnieuw vastgesteld. Een afschrift van de tarieven is eerder in dit voorstel als bijlage 1 bijgevoegd. De tarieven zijn zoals opgemerkt geïndexeerd en liggen 14% hoger dan in de tarieventabel uit 2018 het geval is. In de huurovereenkomsten van de oeverstroken zal de huurprijsbepaling plaatsvinden op basis van het dan geldende beleid. Ynwenners- en oerheidspartisipaasje Bewoners zijn uitgenodigd voor bewonersavonden waar de geplande wijzigingen zijn gepresenteerd en ruimte is gelaten voor vragen. Die input is meegenomen in de definitieve totstandkoming van de verordening.

Ried Punt Side

: : :

17 oktober 2024 6 6

Vervolgstappen De bewoners evenals Dorpsbelang en TBE Earnewâld worden voor de raadsvergadering over de ontwikkelingen. Na besluitvorming door de raad worden de huurovereenkomsten aan de bewoners voorgelegd. Eventuele op- of aanmerkingen ten aanzien van de huurovereenkomst zullen beoordeeld. Yntegraliteit Voor de aanpassing van de verordening is in het kader van uniformiteit en integraliteit samenwerking opgezocht met de afdeling Juridische zaken, Beheer, Belastingen en Grondzaken binnen de gemeente.

Burgum, 24 september 2024 Het college van burgemeester en wethouders van Tytsjerksteradiel, secretaris,

burgemeester,

dhr. drs. J. Krul

dhr. drs. L.J. Gebben

Riedsbeslút De raad van de gemeente Tytsjerksteradiel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 24 september 2024, punt nummer: 6; Beslút: 1) De Verordening Haven-, Kade en Opslaggeld 2018 en de bijbehorende tarieventabel in te trekken; 2) De Verordening Haven-, Kade en Opslaggeld 2025 en de nieuwe bijbehorende tarieventabel vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Tytsjerksteradiel van 17 oktober 2024.

De griffier,

De voorzitter,

Mevr. mr. A. Dam

Dhr. drs. L.J. Gebben