06 - Raadsvoorstel - Begroting 2022, jaarstukken 2020 en eerste begrotingswijziging 2021 van Veiligheidsregio Fryslân

Riedsútstel Ried Agindapunt Status Program

: : : :

Eardere behandeling Portefúljehâlder Amtner Taheakke

: : : :

Presintaasje Iepen Poadium Saak- en stiknûmer

: :

3 juni 2021 6 BESLUITVORMEND Programma 1 – Veiligheid; Programma 7 Volksgezondheid Dhr. L.J. Gebben en dhr. A. Bouwman Mevr. S. Wijbenga Bijlage 1 - Aanbiedingsbrief 26 maart 2021 Bijlage 2 - Jaarstukken 2020 Bijlage 3 - Eerste begrotingswijziging 2021 Bijlage 4 - Begroting 2022 Bijlage 5 - Raadsbrief taakdifferentiatie Bijlage 6 - Concept zienswijze Nee Z2021-02439 / S2021-11533

Underwerp Begroting 2022, jaarstukken 2020 en eerste begrotingswijziging 2021 van Veiligheidsregio Fryslân Wy stelle jo foar te besluten om: Een zienswijze in te dienen op de concept-begroting 2022 van Veiligheidsregio Fryslân, conform bijgaande conceptbrief. Koarte gearfetting Veiligheidsregio Fryslân heeft de begroting 2022, de jaarstukken 2020 en een eerste begrotingswijziging 2021 gestuurd naar de Friese gemeenten. De gemeenteraden worden in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen. Foech ried/kolleezje: Op grond van artikel 29 lid 3 en 9 en artikel 31 lid 2 van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Fryslân kan de gemeenteraad een zienswijze indienen op de ontwerpbegroting en meerjarenraming, de begrotingswijziging en de jaarrekening. Ynlieding Veiligheidsregio Fryslân heeft de begroting 2022, de jaarstukken 2020 en een eerste begrotingswijziging 2021 gestuurd naar de Friese gemeenten. De gemeenteraden worden in de gelegenheid gesteld uiterlijk 25 mei 2020 een zienswijze in te dienen. In overleg met de Veiligheidsregio is afgesproken dat direct na behandeling in de gemeenteraad op 3 juni 2021, de besluitvorming over de financiële stukken wordt teruggekoppeld. Histoarje Op 21 januari 2021 heeft de gemeenteraad de Kaderbrief 2022-2025 van Veiligheidsregio Fryslân behandeld. Bij deze Kaderbrief was een groot deel van de verwachte uitzettingen

voor 2022 nog niet bekend. De gemeenteraad heeft bij de behandeling van de Kaderbrief wel besloten een zienswijze in te dienen. In deze zienswijze wordt de Veiligheidsregio onder andere opgeroepen om uitzettingen binnen de eigen begroting op te vangen. Op 1 april heeft Wim Kleinhuis, directeur van Veiligheidsregio Fryslân, een toelichting gegeven op bijgaande financiële stukken voor de raadsleden van Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. Te berikken effekt Door kritisch te kijken naar de financiële stukken van de Veiligheidsregio, willen we kijken of alle doelen zijn gehaald binnen de vastgestelde begroting. Daarnaast kijken we of eventuele stijgingen noodzakelijk zijn om bijvoorbeeld op het gewenste kwaliteitsniveau te komen. Arguminten Jaarstukken 2020 De coronacrisis heeft veel impact gehad op de organisatie van Veiligheidsregio Fryslân. GGD Fryslân had en heeft nog steeds een spilfunctie in het bestrijden van het coronavirus. Ook de andere organisatieonderdelen, waaronder de crisisbeheersing en de ondersteunende diensten, stonden in 2020 vrijwel geheel in het teken van de coronacrisis. De kosten die in 2020 zijn gemaakt ten behoeve van de bestrijding van corona zijn gedeclareerd bij het Rijk en de RIVM en zijn voor 2020 ook volledig door het Rijk vergoed. Ook het minder kunnen uitvoeren van inspecties en de lagere vraag naar reizigersvaccinaties zijn gedeclareerd.

Doordat veel regulier werk is blijven liggen door de coronacrisis is het resultaat over 2020 van Veiligheidsregio Fryslân € 3.791.000 positief. Gezondheid Crisisbeheersing Brandweer Organisatie Totaal

€ 502.000 € 259.000 € 2.357.000 € 673.000 € 3.791.000

Veiligheidsregio Fryslân stelt voor dit resultaat als volgt te bestemmen: Gezondheid Crisisbeheersing Brandweer Organisatie Egalisatiereserve

€ 470.000 € 100.000 € 1.645.000 € 637.000 € 939.000

Hierbij wordt dit als volgt toegelicht: • Gezondheid Inschatting van het in te halen werk voor zowel JGZ (jeugdgezondheidszorg) als TBC, met name voor inhaalvaccinaties. Daarnaast wordt een bedrag doorgeschoven voor het risico van wijziging financiering PGA (Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers). • Brandweer Inschatting van het in te halen werk op vakbekwaamheid, projecten en voor de omgevingswet. Daarnaast wordt een bestemmingsreserve gevormd voor de verwachte kosten van het tweede loopbaanbeleid. • Crisisbeheersing In te halen uitgaven in 2021 betreffende de waterportefeuille en een update van het crisisplan.

2

• Organisatie Nog niet bestede incidentele middelen voor de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) van € 100.000, nog niet bestede middelen in het kader van toekomstbestendige bedrijfsvoering van € 407.000 en lagere besteding op de incidentele middelen voor het informatiebeleidsplan van € 130.000. Omdat de inspanningen op deze onderdelen nog zullen worden ingehaald is het voorstel om de middelen daarvoor te reserveren. Voorgesteld wordt het restant van € 0,94 miljoen toe te voegen aan de egalisatiereserve, zodat deze kan worden aangevuld richting de afgesproken ondergrens. Eerste begrotingswijziging 2021 De omgevingswet is vertraagd en zal naar verwachting per 1 januari 2022 worden ingevoerd. Verwacht wordt dat er een toename komt aan adviesaanvragen bij zowel brandweer als GGD. Het jaar 2021 wordt beschouwd als oefen- en leerjaar. In het kader van toekomstbestendige bedrijfsvoering zijn er twee investeringsvoorstellen. In het beleidsvoorstel Navigatie en statussen, de basis op orde, wordt een oplossing gerealiseerd voor brandweer specifieke navigatie met de mogelijkheid automatisch statustijden te genereren. Hiermee wordt de veiligheid van zowel de samenleving als het eigen personeel vergroot en verbetert zowel de effectiviteit van de brandweer bij het aanrijden naar incidenten als de registratie van opkomsttijden. Incidenteel is een investering van € 20.500 nodig.

Structureel moeten licentiekosten worden betaald, van € 40.500. In het beleidsvoorstel Paraatheid en alarmering, de basis op orde, wordt een beschikbaarheidssysteem geïmplementeerd in alle Friese kazernes. Dit voorstel brengt een structurele investering van € 50.000 met zich mee. De kosten van bovengenoemde beleidsvoorstellen worden in 2021 gefinancierd door de vrijval op kapitaalslasten en worden vanaf 2022 in de begroting opgenomen. De BduR laat een structurele stijging zien van € 99.000 per jaar. Er zijn een tweetal ontwikkelingen die leiden tot incidenteel voordeel, namelijk vrijval kapitaallasten (€ 591.000) en vrijval rente (€ 299.000). De vrijval kapitaallasten is mede het gevolg van doorschuiven van investeringen, het stilleggen van de bouwagenda van de brandweer en het niet tijdig kunnen leveren van voertuigen. Overige incidentele ontwikkelingen hebben vooral te maken met in te halen werk op alle organisatieonderdelen. Per saldo leiden de aanpassingen tot een voordeel van € 0,73 miljoen. De veiligheidsregio stelt voor om deze toe te voegen aan de egalisatiereserve. Daarmee komt de egalisatiereserve iets boven de afgesproken ondergrens van 2% van het begrotingstotaal. Begroting 2022 In de begroting worden de beleidsmatige en autonome ontwikkelingen benoemd die eerder ook al zijn benoemd in de Kaderbrief 2022.

Overigens worden de eerder aangekondigde beleidsvoorstellen met betrekking tot toekomstbestendige bedrijfsvoering nu voor het eerst met een uitwerking van de bedragen voorgelegd. Gezondheid Voor een aantal ontwikkelingen is het financiële effect nog niet duidelijk. Het gaat hierbij om:

3

-

Rijksvaccinatieprogramma: De financiering van de ACWY-vaccinatie gaat vanaf 2021 via het gemeentefonds. De omvang van de middelen aan het gemeentefonds is nog niet bekend. Prenataal huisbezoek: De financiële middelen worden beschikbaar gesteld via het gemeentefonds. Ook hiervan is nog geen concrete informatie bekend. Ontwikkelingen Zorg en Veiligheid: Borging van de Rapid Responder en de Crisis beoordelingslocatie zal plaatsvinden bij de GGD. Dit is nu nog ondergebracht bij Sociaal Domein Fryslân. Een voorstel hierover volgt nog. Noord-Nederlandse samenwerking op gebied forensische zorg.

De Bestuurscommissie Gezondheid heeft ingestemd met 2 investeringsvoorstellen in het kader van toekomstbestendige bedrijfsvoering. Het gaat hierbij om: - Contentintegratie: Contentintegratie beschrijft het proces van het samenbrengen en toegankelijk maken van alle relevante (vak)informatie via één zoeksysteem. Informatie kan worden ontsloten via 1 zoekingang, via bijvoorbeeld intranet (intern) en waar mogelijk ook in een (toekomstige) KCS-module (extern). Incidenteel zijn de kosten € 227.000, structureel gaat het om € 217.000. - Digitale transformatie: Digitale technologie biedt ons veel mogelijkheden. Het verandert hoe we samenwerken, communiceren en kennis delen. Een flexibele en schaalbare en doelgerichte informatievoorziening is van essentieel belang voor het functioneren van de GGD als organisatie. Sinds de COVID-19 crisis is het belang enorm gegroeid. Veel organisaties ondergaan de digitale transformatie noodgedwongen in een zeer korte termijn om te kunnen overleven. Voor de GGD geldt dat zij in de digitale transformatie een snelle volger moet worden om in de digitale samenleving (de nieuwe norm) te kunnen acteren. Incidenteel zijn de kosten € 250.000, structureel gaat het om € 37.500. - De incidentele en structurele financiële effecten zijn verwerkt in de begroting 2022.

Crisisbeheersing De afdeling Crisisbeheersing heeft vijf speerpunten geformuleerd: - Risico’s in beeld - (Netwerk)samenwerking - Crisisorganisatie 24/7 - Advisering - Evalueren Brandweer De speerpunten voor de brandweer zijn: - Samen aantoonbaar paraat - Samen aantoonbaar vakbekwaam - Risicobewust en risicogericht samenwerken Binnen de brandweer is er daarnaast aandacht voor het onderwerp taakdifferentiatie. In een afzonderlijke brief wordt hierover meer uitleg gegeven. Omdat de uitkomst nog onduidelijk is, blijft dit onderwerp een (financieel) risico. Organisatie Het beleidsplan Organisatie heeft een drietal hoofdthema’s: - Digitale dienstverlening - Duurzaamheid - Uitstekend werkgeverschap Daarnaast worden twee andere speerpunten benoemd: - Tevredenheid bestuur - Betaaltermijn De bijdrage in het programma Organisatie wordt conform de eerder vastgestelde verdeelsleutels voor organisatieoverhead toegerekend aan de oorspronkelijke taakvelden.

4

Deze toerekening aan de taakvelden is er zodat de deelnemende gemeenten de bijdrage kunnen opnemen in hun eigen begroting. De toerekening aan de taakvelden is als volgt: GGD Crisisbeheersing Brandweer

38,5% 5,8% 55,7%

Hiermee komt de bijdrage per taakveld uit op de volgende bedragen: Gezondheid € 27.165.542 Crisisbeheersing € 2.633.825 Brandweer € 40.388.321 Totaal

€ 70.187.687

Kanttekenings/risiko’s Algemene risico’s: - Wegvallen van maatwerk- en markttaken - Fysieke en psychische schade door werkzaamheden - Het niet kunnen werven van voldoende kwalitatief personeel Structurele risico’s: - Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra): de bijzondere positie van de brandweervrijwilligers onder deze nieuwe wet is nog onduidelijk. - Taakdifferentiatie brandweervrijwilligers, waarbij de verschillen tussen vrijwilligers en beroepskrachten worden onderzocht. En wat dit onder andere betekent voor de vakbekwaamheid (zie voor nadere toelichting de brief die bij de begrotingsstukken is toegevoegd). - Landelijke ontwikkelingen, zoals de strategische agenda van het Veiligheidsberaad. - Korting Impuls OmgevingsVeiligheid (IOV)-gelden ten behoeve van externe veiligheid. - Functioneel leeftijdsontslag: De cao gemeenten en de afschaffing van de levensloopregeling zorgen ervoor dat de bestemmingsreserve eerder uitgeput is dan waar rekening was gehouden op het moment van overname. - Forensische geneeskunde: Mocht de medische arrestantenzorg bij de aanbesteding door de nationale politie niet worden gegund aan de GGD, dan vervalt het begrote voordeel. De gemeentelijke bijdrage stijgt dan met ongeveer € 40.000. Voor de forensische geneeskunde is samenwerking in Noord-Nederland noodzakelijk en hierbij is efficiëntere inzet van artsen mogelijk.

De verwachting is dat hiermee het vervallen van het begrote voordeel kan worden opgevangen. - Rente: Risico bij een stijging van de huidige lage marktrente bij investeringen. De volgende risico’s zijn vervallen: - Openbaar Meldsysteem - Evaluatie Wet veiligheidsregio’s - Evaluatie Wet gemeenschappelijke regelingen Finânsjes De Veiligheidsregio kan de beleidsmatige en autonome ontwikkelingen binnen de bestaande begroting oplossen. Daarnaast stelt de Veiligheidsregio voor eind 2022 het overschot van € 0,39 miljoen toe te voegen aan de egalisatiereserve. Daarmee komt de egalisatiereserve op 2,9% van het begrotingstotaal. De begroting 2022 van Veiligheidsregio Fryslân leidt tot de volgende bijdragen voor de gemeente Tytsjerksteradiel: 2022 2023 2024 2025 Gezondheid € 1.332.960 € 1.355.327 € 1.382.459 € 1.411.469

5

Crisisbeheersing Brandweer

€ 129.237 € 1.820.714

€ 134.061 € 1.873.346

€ 139.635 € 1.932.642

€ 145.524 € 1.994.769

Totaal

€ 3.282.911

€ 3.362.734

€ 3.454.736

€ 3.551.762

Dit is identiek aan de eerder opgenomen bedragen in de begroting van Tytsjerksteradiel 2022-2024. Er is dus geen sprake van uitzetting in deze jaren, op basis van de huidige voorliggende begroting. Met het aanbieden van de begroting 2022, de eerste begrotingswijziging 2021 en de jaarstukken 2020 is bekend geworden dat het mogelijk is om de gemeentelijke bijdragen in 2022 op hetzelfde niveau te houden én de egalisatiereserve aan te vullen tot iets boven de onderkant van de afgesproken bandbreedte (2 - 5%). Bovendien kan met ingang van 2023 de bekostiging van de eerder afgesproken investering in toekomstbestendige bedrijfsvoering (in totaal € 1,2 miljoen structureel) plaatsvinden zonder verhoging van de gemeentelijke bijdragen. De veiligheidsregio verwacht hiermee ook tegemoet te komen aan de door de gemeenteraden ingediende zienswijzen. De veiligheidsregio geeft aan kritisch te zijn op de kostenontwikkeling, de egalisatiereserve binnen de gewenste bandbreedte te brengen, voorgestelde uitzettingen zelf op te vangen en ombuigingen bij de brandweer van ruim € 400.000 te realiseren. Het college is desondanks van mening dat een zienswijze richting de Veiligheidsregio op zijn plaats is. Gelet op de financiële positie van onze gemeente zijn ombuigingen de komende jaren noodzakelijk. Daarom wordt ook de diverse gemeenschappelijke regelingen gevraagd de broekriem verder aan te halen.

Voorgesteld wordt een zienswijze in te dienen op de concept-begroting van de Veiligheidsregio, waarbij wordt gevraagd de bijdrage aan Veiligheidsregio Fryslân niet te indexeren. Yntegraliteit Financieel advies, Veiligheid en Sociaal Domein-Gezondheid adviseren geen zienswijze in te dienen. Het college heeft in afwijking van dit advies besloten. Gearwurking Een soortgelijk advies wordt ook voorgelegd aan de gemeenteraad van Achtkarspelen. Ferfolchtrajekt Uiterlijk 25 mei kunnen we onze zienswijze aanleveren over deze stukken. De stukken worden 3 juni 2021 behandeld in de gemeenteraad. In overleg met de Veiligheidsregio is afgesproken dat onze gemeente direct na 3 juni 2021 zal reageren. Het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio neemt de eventuele zienswijzen mee in hun voorstel aan het algemeen bestuur. Het definitieve besluit vindt daar plaats op 8 juli 2021. Burgum, 28 april 2021 Het college van burgemeester en wethouders van Tytsjerksteradiel, secretaris, mevr. H.M. van Gils

burgemeester, dhr. drs. L.J. Gebben

6

Riedsbeslút De raad van de gemeente Tytsjerksteradiel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 28 april 2021, punt nummer: 6; Beslút: Een zienswijze in te dienen op de concept-begroting 2022 van Veiligheidsregio Fryslân, conform bijgaande conceptbrief. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Tytsjerksteradiel van 3 juni 2021.

de griffier

de voorzitter

dhr. O.E. de Vries

dhr. drs. L.J. Gebben