05a - 2 - Bopa Hurdegaryp - It Súd Fase 3 - Deel 2 (geanonimiseerd)
Tekst van het document
Bijlage 4 Boorprofielen
INFO @MANN.FRL
WWW. MANN. FRL
Pagina1 / 3
Boring:
W1
Boring:
W2
X: Y: Datum:
192600,81 581018,70 16-2-2024
X: Y: Datum:
192604,34 581057,75 16-2-2024
0
0
waterbodem Water
45
0
0
waterbodem Water
45 60
12 80
90
60
Slib, matig plantenresten houdend, geen olie-water reactie, donkerbruin, Zuigerboor Leem, sterk zandig, geen olie-water reactie, blauwgrijs, Zuigerboor
12
75
90
100
Slib, matig plantenresten houdend, geen olie-water reactie, donkerbruin, Zuigerboor Leem, sterk zandig, geen olie-water reactie, blauwgrijs, Zuigerboor
100
Boring:
W3
Boring:
W4
X: Y: Datum:
192607,78 581095,12 16-2-2024
X: Y: Datum:
192610,98 581132,32 16-2-2024
0
0
waterbodem Water
45
0
0
waterbodem Water
45 60
12
75
60
Slib, matig plantenresten houdend, geen olie-water reactie, donkerbruin, Zuigerboor Leem, sterk zandig, geen olie-water reactie, blauwgrijs, Zuigerboor
90 100
Projectcode:2023. 112
12
75
Slib, matig plantenresten houdend, geen olie-water reactie, donkerbruin, Zuigerboor Leem, sterk zandig, geen olie-water reactie, blauwgrijs, Zuigerboor
90 100
Pagina2 / 3
Boring:
W5
Boring:
W6
X: Y: Datum:
192614,00 581165,82 16-2-2024
X: Y: Datum:
192701,34 581169,11 16-2-2024
0
0
waterbodem Water
45
0
0
waterbodem Water
45 60
12
75
90
Slib, matig plantenresten houdend, geen olie-water reactie, donkerbruin, Zuigerboor Leem, sterk zandig, geen olie-water reactie, blauwgrijs, Zuigerboor
90
100
100
12 120
135
Slib, matig plantenresten houdend, geen olie-water reactie, donkerbruin, Zuigerboor Zand zeer fijn, matig siltig, laagjes leem, geen olie-water reactie, lichtgrijs, Zuigerboor
150
Boring:
W7
Boring:
W8
X: Y: Datum:
192669,11 581169,81 16-2-2024
X: Y: Datum:
192631,65 581181,15 16-2-2024
0
0
waterbodem Water
0
0
45
45
90
90
waterbodem Water
110
12
125
135 150
Projectcode:2023. 112
Slib, matig plantenresten houdend, geen olie-water reactie, donkerbruin, Zuigerboor Zand zeer fijn, matig siltig, laagjes leem, geen olie-water reactie, lichtgrijs, Zuigerboor
120
12 135
135 150
Slib, matig plantenresten houdend, geen olie-water reactie, donkerbruin, Zuigerboor Zand zeer fijn, matig siltig, laagjes leem, geen olie-water reactie, lichtgrijs, Zuigerboor
Pagina3 / 3
Boring:
W9
Boring:
W10
X: Y: Datum:
192586,85 581183,55 16-2-2024
X: Y: Datum:
192607,82 581190,50 16-2-2024
0
0
waterbodem Water
45
0
0
waterbodem Water
45 60
12
75
90 100
Slib, matig plantenresten houdend, geen olie-water reactie, donkerbruin, Zuigerboor Zand zeer fijn, matig siltig, laagjes leem, geen olie-water reactie, lichtgrijs, Zuigerboor
90 110
12
125
135 150
Projectcode:2023. 112
Slib, matig plantenresten houdend, geen olie-water reactie, donkerbruin, Zuigerboor Zand zeer fijn, matig siltig, laagjes leem, geen olie-water reactie, lichtgrijs, Zuigerboor
Legenda (conform NEN 5104)
grind
klei
geur
Grind, siltig
Klei, zwak siltig
geen geur
Grind, zwak zandig
Klei, matig siltig
Grind, matig zandig
Klei, sterk siltig
zwakke geur matige geur sterke geur uiterste geur
Grind, sterk zandig
Klei, uiterst siltig
Grind, uiterst zandig
Klei, zwak zandig Klei, matig zandig
zand
Klei, sterk zandig
olie geen olie-water reactie
zwakke olie-water reactie matige olie-water reactie sterke olie-water reactie uiterste olie-water reactie p. i. d. -waarde >0
Zand, kleiïg
>1 > 10
Zand, zwak siltig
> 100
leem Zand, matig siltig
Leem, zwak zandig
Zand, sterk siltig
Leem, sterk zandig
Zand, uiterst siltig
zwak humeus veen
Veen, mineraalarm
matig humeus
Veen, zwak kleiïg
sterk humeus
Veen, sterk kleiïg
zwak grindig
Veen, zwak zandig
matig grindig
Veen, sterk zandig
sterk grindig
blinde buis casing hoogste grondwaterstand gemiddelde grondwaterstand laagste grondwaterstand zand afdichting bentoniet/mikoliet/klei afdichting grind afdichting filter
> 10000
monsters geroerd monster
overige toevoegingen
peilbuis
> 1000
ongeroerd monster volumering
overig bijzonder bestanddeel Gemiddeld hoogste grondwaterstand grondwaterstand Gemiddeld laagste grondwaterstand slib water
Bijlage 5 Analysecertificaat
INFO @MANN.FRL
WWW. MANN. FRL
&s eurofins Omegam
Milieu Advies Noord-Nederland Tav. de (geanonimiseerd) Moolnersrak 13 9036MJ MENAAM
Uw kenmerk Ons kenmerk
Validatieref.
1
2023.112-Verkennend bodem-
:
Project
:
1690187
en
waterbodemonderzoek Easter Omwei te Hurdegaryp
1690187
certificaat v1
Opdrachtverificatiecode : VTUE-OIZD-AKPN-VJBV : 5tabel(len) + 1 oliechromatogram{(men) Bijlage(n)
+
2
bijlage(n)
Amsterdam, 21 februari 2024
Hierbij
zend
de
resultaten
door
aangeboden
monsters.
u
ik
u
van
De
resultaten hebben uitsluitend beschikking werden gesteld. Het
onderzoek
is,
laboratoriumonderzoek
betrekking
op
de
dat op
monsters,
uw
zoals
verzoek
die
uitzondering van eventueel uitbesteed onderzoek, de gebruikte analysemethode(n) kunt u vinden
met
Omegam.
het
Informatie Lab onder "Info en Docs". Ik wijs
u
omtrent
door
is
u
uitgevoerd
voor
ter
uitgevoerd door Eurofins in ons klantenportaal Mijn
erop dat het
analysecertificaat alleen in zijn geheel mag worden gereproduceerd. Ik vertrouw opdracht volledig en naar tevredenheid te hebben uitgevoerd. Heeft u naar aanleiding van
erop uw deze rapportage
nog vragen, dan
verzoek ik u contact op te
nemen
met onze
klantenservice.
Hoogachtend, namens
analyse
in de
Eurofins
Omegam,
(geanonimiseerd) Manager productie
Dit
Op dit certificaat zijn onze algemene voorwaarden van toepassing. analysecertificaat mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.
Eurofins Omegam B.V. H.J.E. Wenckebachweg 120 NL-1114 AD Amsterdam-Duivendrecht
T
+31-(0)20-597
Nederland
www.eurofins.nl
66 80
_CSOmegam@eurofins.com
IBAN
NL 16 BNPA
0227667980
BIC BNPANL2A BTW nr. NL8139.67.132.B01 KvK
nr.
34215654
Tabel1van5 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uwprojectomschrijving Opdrachtgever
: : :
1690187 2023. 112-Verkennendbodem-enwaterbodemonderzoekEasterOmweiteHurdegaryp MilieuAdviesNoord-Nederland
UwMonsterreferenties 8116547=MV-01W1(60-80)W2(60-75)W3(60-75)W4(60-75)W5(60-75)W6(100-120)W7(110-125)W8(120-135)W9(60-75)W10(110-125)
Opgegevenbemonsteringsdatum: Ontvangstdatumopdracht : Startdatum : Monstercode : UwMatrix :
16/02/2024 16/02/2024 16/02/2024 8116547 Waterbodem
Monstervoorbewerking S gewichtartefact S soortartefact
n. v. t. n. v. t.
g
Algemeenonderzoek-fysisch S drogestof %(m/m) Qgloeiverliesvanslib %(m/mds) Qgloeirestvanslib %(m/mds) S organischestof(gec. voorlutum)%(m/mds) S lutumgehalte(pipetmethode) %(m/mds) Anorganischeparameters-metalen S barium(Ba) mg/kgds S cadmium(Cd) mg/kgds S kobalt(Co) mg/kgds S koper(Cu) mg/kgds S kwik(Hg)(nietvluchtig) mg/kgds S lood(Pb) mg/kgds S molybdeen(Mo) mg/kgds S nikkel(Ni) mg/kgds S zink(Zn) mg/kgds Organischeparameters-nietaromatisch S mineraleolie(florisilclean-up) mg/kgds Organischeparameters-aromatisch Polycyclischekoolwaterstoffen: S naftaleen mg/kgds S fenantreen mg/kgds S anthraceen mg/kgds S fluoranteen mg/kgds S benzo(a)antraceen mg/kgds S chryseen mg/kgds S benzo(k)fluoranteen mg/kgds S benzo(a)pyreen mg/kgds S benzo(ghi)peryleen mg/kgds S indeno(1,2,3-cd)pyreen mg/kgds S somPAK(10) mg/kgds Organischeparameters-gehalogeneerd Polychloorbifenylen: S PCB-28 mg/kgds S PCB-52 mg/kgds S PCB-101 mg/kgds S PCB-118 mg/kgds S PCB-138 mg/kgds S PCB-153 mg/kgds S PCB-180 mg/kgds S somPCBs(7) mg/kgds
53,9 6,9 93,1 6,5 6,2 41
< 0,20 < 3,0
8,0
< 0,05
13
< 1,5
7 27
120
< 0,05
0,07
< 0,05
0,13 0,07 0,09 0,07 0,11 < 0,05 < 0,05 0,68
< 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001
0,005
Ditanalyse-certificaat,inclusiefvoorbladeneventuelebijlage(n),magnietandersdaninzijngeheelwordengereproduceerd.
-Demeteen'Q'gemerkteanalyseszijndoorRvAgeaccrediteerd(registratienummerL086). -Demeteen'S'gemerkteanalyseszijndoorRvAgeaccrediteerd(L086)enopbasisvanhetschemaAS3000erkend. Opdrachtverificatiecode:VTUE-OIZD-AKPN-VJBV
Ref. :1690187_certificaat_v1
Tabel2van5 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uwprojectomschrijving Opdrachtgever
: : :
1690187 2023. 112-Verkennendbodem-enwaterbodemonderzoekEasterOmweiteHurdegaryp MilieuAdviesNoord-Nederland
UwMonsterreferenties 8116547=MV-01W1(60-80)W2(60-75)W3(60-75)W4(60-75)W5(60-75)W6(100-120)W7(110-125)W8(120-135)W9(60-75)W10(110-125)
Opgegevenbemonsteringsdatum: Ontvangstdatumopdracht : Startdatum : Monstercode : UwMatrix : Organischeparameters-bestrijdingsmiddelen Organochloorbestrijdingsmiddelen: S 2,4-DDD(o,p-DDD) mg/kgds S 4,4-DDD(p,p-DDD) mg/kgds S 2,4-DDE(o,p-DDE) mg/kgds S 4,4-DDE(p,p-DDE) mg/kgds S 2,4-DDT(o,p-DDT) mg/kgds S 4,4-DDT(p,p-DDT) mg/kgds S aldrin mg/kgds S dieldrin mg/kgds S endrin mg/kgds S telodrin mg/kgds S isodrin mg/kgds S heptachloor mg/kgds S heptachloorepoxide(cis) mg/kgds S heptachloorepoxide(trans) mg/kgds S alfa-endosulfan mg/kgds S endosulfansulfaat mg/kgds S alfa-HCH mg/kgds S beta-HCH mg/kgds S gamma-HCH(lindaan) mg/kgds S delta-HCH mg/kgds S chloordaan(cis) mg/kgds S chloordaan(trans) mg/kgds S pentachloorbenzeen mg/kgds S hexachloorbenzeen mg/kgds S hexachloorbutadieen mg/kgds S somDDD mg/kgds S somDDE mg/kgds S somDDT mg/kgds S somDDD/DDE/DDTs mg/kgds S somdrins(3) mg/kgds S somc/theptachloorepoxide mg/kgds S somHCHs(4) mg/kgds S somchloordaan mg/kgds somOCBs(landbodem) mg/kgds somOCBs(waterbodem) mg/kgds sompenta/hexachloorbenzenenmg/kgds
16/02/2024 16/02/2024 16/02/2024 8116547 Waterbodem
< 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,002 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001
0,001 0,001 0,001 0,004 0,002 0,001 0,003 0,001 0,015 0,017 0,001
Ditanalyse-certificaat,inclusiefvoorbladeneventuelebijlage(n),magnietandersdaninzijngeheelwordengereproduceerd.
-Demeteen'Q'gemerkteanalyseszijndoorRvAgeaccrediteerd(registratienummerL086). -Demeteen'S'gemerkteanalyseszijndoorRvAgeaccrediteerd(L086)enopbasisvanhetschemaAS3000erkend. Opdrachtverificatiecode:VTUE-OIZD-AKPN-VJBV
Ref. :1690187_certificaat_v1
Tabel3van5 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uwprojectomschrijving Opdrachtgever
: : :
1690187 2023. 112-Verkennendbodem-enwaterbodemonderzoekEasterOmweiteHurdegaryp MilieuAdviesNoord-Nederland
UwMonsterreferenties 8116548=MV-01PFASW1(60-80)W2(60-75)W3(60-75)W4(60-75)W5(60-75)W6(100-120)W7(110-125)W8(120-135)W9(60-75)W10(110-125)
Opgegevenbemonsteringsdatum: Ontvangstdatumopdracht : Startdatum : Monstercode : UwMatrix : Algemeenonderzoek-fysisch Qdrogestof
%(m/m)
16/02/2024 16/02/2024 16/02/2024 8116548 Slib 52,3
Ditanalyse-certificaat,inclusiefvoorbladeneventuelebijlage(n),magnietandersdaninzijngeheelwordengereproduceerd.
-Demeteen'Q'gemerkteanalyseszijndoorRvAgeaccrediteerd(registratienummerL086). -Demeteen'S'gemerkteanalyseszijndoorRvAgeaccrediteerd(L086)enopbasisvanhetschemaAS3000erkend. Opdrachtverificatiecode:VTUE-OIZD-AKPN-VJBV
Ref. :1690187_certificaat_v1
Tabel4van5 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uwprojectomschrijving Opdrachtgever
: : :
1690187 2023. 112-Verkennendbodem-enwaterbodemonderzoekEasterOmweiteHurdegaryp MilieuAdviesNoord-Nederland
UwMonsterreferenties 8116548=MV-01PFASW1(60-80)W2(60-75)W3(60-75)W4(60-75)W5(60-75)W6(100-120)W7(110-125)W8(120-135)W9(60-75)W10(110-125)
Opgegevenbemonsteringsdatum: Ontvangstdatumopdracht : Startdatum : Monstercode : UwMatrix :
16/02/2024 16/02/2024 16/02/2024 8116548 Slib
Organischeparameters-per-enpolyfluoralkylstoffen(PFAS) Perfluorcarbonzuren: QPFBA µg/kgds < 0,1 QPFPeA µg/kgds 0,1 QPFHxA µg/kgds < 0,1 QPFHpA µg/kgds < 0,1 QPFOAlineair µg/kgds < 0,1 QPFOAvertakt µg/kgds < 0,1 QPFNA µg/kgds < 0,1 QPFDA µg/kgds < 0,1 QPFUnDA µg/kgds < 0,1 QPFDoDA µg/kgds < 0,1 QPFTrDA µg/kgds < 0,1 QPFTeDA µg/kgds < 0,1 QPFHxDA µg/kgds < 0,1 QPFODA µg/kgds < 0,1 Perfluorsulfonzuren: QPFBS QPFPeS QPFHxS QPFHpS QPFOSlineair QPFOSvertakt QPFDS Perfluorverbindingen-precursors: Q4:2FTS Q6:2FTS Q8:2FTS Q10:2FTS Perfluorverbindingen-overig: QMeFOSAA QMeFOSA QEtFOSAA QPFOSA Q8:2DiPAP somPFOA somPFOS
µg/kgds µg/kgds µg/kgds µg/kgds µg/kgds µg/kgds µg/kgds
< 0,1 < 0,1 < 0,1 < 0,1 < 0,1 < 0,1 < 0,1
µg/kgds µg/kgds µg/kgds µg/kgds
< 0,1 < 0,1 < 0,1 < 0,1
µg/kgds µg/kgds µg/kgds µg/kgds µg/kgds
< 0,1 < 0,1 < 0,1 < 0,1 < 0,1
µg/kgds µg/kgds
0,1 0,1
Ditanalyse-certificaat,inclusiefvoorbladeneventuelebijlage(n),magnietandersdaninzijngeheelwordengereproduceerd.
-Demeteen'Q'gemerkteanalyseszijndoorRvAgeaccrediteerd(registratienummerL086). -Demeteen'S'gemerkteanalyseszijndoorRvAgeaccrediteerd(L086)enopbasisvanhetschemaAS3000erkend. Opdrachtverificatiecode:VTUE-OIZD-AKPN-VJBV
Ref. :1690187_certificaat_v1
Tabel5van5 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uwprojectomschrijving Opdrachtgever
: : :
1690187 2023. 112-Verkennendbodem-enwaterbodemonderzoekEasterOmweiteHurdegaryp MilieuAdviesNoord-Nederland
Opmerkingenm. b. t. analyses Opmerking(en)algemeen Devolgendeinformatieisindienvantoepassingverstrektdoordeopdrachtgever: Projectomschrijving,Monsterreferentie(s),Opgegevenbemonsteringsdatum,Matrix,Monsterdiepte,Potnr(Barcode), Veldgegevens,VeldwaarnemingenenBemonsteringsdata. Deopgegevenbemonsteringsdatumkanvaninvloedzijnop degeldigheidvanderesultaten. KwantificeringvanvertaktePFOS/PFOAisgebaseerdopDIN38414-14. Organischestofgehalte(gecorrigeerdvoorlutumenvrijijzerindevormvanFe2O3) Hetorganischestofgehalteisgecorrigeerdvoorhetinhetanalysecertificaatgerapporteerdelutumgehalte. Indienhet lutumgehaltenietisgerapporteerdisdecorrectieuitgevoerdmeteenlutumgehaltevan5,4%(gemiddeldlutumgehalte Nederlandsebodem,AS3010/AS3210,prestatiebladorganischestofgehalteingrond/waterbodem). Indienhetvrij ijzergehalteisbepaaldengroterisdan5%m/m,isbijdeberekeningvanhetorganischestofgecorrigeerdvoordat gehalteaanvrijijzer. Sommatievanconcentratiesvoorgroepsparameters DesommatieisuitgevoerdvolgensAS3000paragraaf2. 5. 2enbijlage3. Sommatievanconcentratiesvoorgroepsparameters DesommatieisuitgevoerdvolgensAP04-AparagraafA1. 9Rapportage(versie8).
Ditanalyse-certificaat,inclusiefvoorbladeneventuelebijlage(n),magnietandersdaninzijngeheelwordengereproduceerd.
Opdrachtverificatiecode:VTUE-OIZD-AKPN-VJBV
Ref. :1690187_certificaat_v1
Oliechromatogram1van1 OLIE-ONDERZOEK Monstercode Uwproject omschrijving Uwreferentie Methode
:8116547 :2023. 112-Verkennendbodem-enwaterbodemonderzoekEasterOmweiteHurdegaryp :MV-01W1(60-80)W2(60-75)W3(60-75)W4(60-75)W5(60-75)W6(100-120)W7(110-125) W8(120-135)W9(60-75)W10(110-125) :mineraleolie(florisilclean-up)
OLIECHROMATOGRAM
Ý
oliefractieverdeling OLIEFRACTIEVERDELING 1)fractieC10-C19 > 2)fractieC19-C29 3)fractieC29-C35 4)fractieC35-C40 <
5% 20% 59% 17%
mineraleoliegehalte:120mg/kgds
Mineraleolie Interpretatie:raadpleegvoordetyperingvandeoliesoortdeOMEGAMoliebibliotheek. Dehoogtevandesignalenisgeenmaatvoordeconcentratievandeolieinhetmonster. (Hetchromatogramheefteenvariabeleschaalindeling) Bijeenmineraleoliegehaltekleinerdanderapportagegrenswordengeenoliefractiesweergegeven. Ditanalyse-certificaat,inclusiefvoorbladeneventuelebijlage(n),magnietandersdaninzijngeheelwordengereproduceerd.
Opdrachtverificatiecode:VTUE-OIZD-AKPN-VJBV
Ref. :1690187_certificaat_v1
Bijlage1van2 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uwprojectomschrijving Opdrachtgever
: : :
1690187 2023. 112-Verkennendbodem-enwaterbodemonderzoekEasterOmweiteHurdegaryp MilieuAdviesNoord-Nederland
BijlageOmschrijvingenPFAS PFAScomponent
VolledigenaamPFAScomponent
10:2FTS 4:2FTS 6:2FTS 8:2DiPAP 8:2FTS EtFOSAA MeFOSA MeFOSAA PFBA PFBS PFDA PFDoDA PFDS PFHpA PFHpS PFHxA PFHxDA PFHxS PFNA PFOAlineair PFOAvertakt PFODA PFOSlineair PFOSvertakt PFOSA PFPeA PFPeS PFTeDA PFTrDA PFUnDA
10:2FTS(10:2fluortelomeersulfonzuur) 4:2FTS(4:2fluortelomeersulfonzuur) 6:2FTS(6:2fluortelomeersulfonzuur) 8:2DiPAP(8:2fluortelomeerfosfaatdiester) 8:2FTS(8:2fluortelomeersulfonzuur) EtFOSAA(n-ethylperfluoroctaansulfonamideacetaat) MeFOSA(n-methylperfluoroctaansulfonamide) MeFOSAA(n-methylperfluoroctaansulfonamideacetaat) PFBA(perfluorbutaanzuur) PFBS(perfluorbutaansulfonzuur) PFDA(perfluordecaanzuur) PFDoDA(perfluordodecaanzuur) PFDS(perfluordecaansulfonzuur) PFHpA(perfluor-n-heptaanzuur) PFHpS(perfluorheptaansulfonzuur) PFHxA(perfluorhexaanzuur) PFHxDA(perfluorhexadecaanzuur) PFHxS(perfluorhexaansulfonzuur) PFNA(perfluornonaanzuur) PFOAlineair(perfluoroctaanzuur) PFOAvertakt(perfluoroctaanzuur) PFODA(perfluoroctadecaanzuur) PFOSlineair(perfluoroctaansulfonzuur) PFOSvertakt(perfluoroctaansulfonzuur) PFOSA(perfluoroctaansulfonamide) PFPeA(perfluorpentaanzuur) PFPeS(perfluor-n-pentaansulfonzuur) PFTeDA(perfluor-n-tetradecaanzuur) PFTrDA(perfluortridecaanzuur) PFUnDA(perfluorundecaanzuur)
Ditanalyse-certificaat,inclusiefvoorbladeneventuelebijlage(n),magnietandersdaninzijngeheelwordengereproduceerd.
Opdrachtverificatiecode:VTUE-OIZD-AKPN-VJBV
Ref. :1690187_certificaat_v1
Bijlage2van2 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uwprojectomschrijving Opdrachtgever
: : :
1690187 2023. 112-Verkennendbodem-enwaterbodemonderzoekEasterOmweiteHurdegaryp MilieuAdviesNoord-Nederland
AnalysemethodenWaterbodem(AS3000) AS3000 Inditanalysecertificaatzijndemet'S'gemerkteanalysesuitgevoerdvolgensdeanalysemethodenbeschreveninhet " AccreditatieschemaLaboratoriumanalysesvoorgrond-,waterbodem-engrondwateronderzoek(ASSIKB3000).Het " laboratoriumonderzoekisuitgevoerdvolgensdeonderstaandeanalysemethoden. Dematrixwaterbodemisrepresentatief voorslibenwaterbodem. Dezeanalyseszijnvastgelegdinhetgeldendeaccreditatie-certificaatmetbijbehorende verrichtingenlijstL086vanEurofinsOmegamBV. Drogestof Organischestof(gec. voorlutum) Lutumgehalte(pipetmethode) Barium(Ba) Cadmium(Cd) Kobalt(Co) Koper(Cu) Kwik(Hg)(nietvluchtig) Lood(Pb) Molybdeen(Mo) Nikkel(Ni) Zink(Zn) Mineraleolie(florisilclean-up) PAKs PCBs deltaHCHEndosulfansulfaat OCBs
:ConformAS3210prestatieblad1 :ConformAS3210prestatieblad2engelijkwaardigaanNEN5754 :ConformAS3210prestatieblad3;gelijkwaardigaanNEN5753 :ConformAS3250prestatieblad4enNEN-EN-ISO17294-2endestructie conformNEN6961 :ConformAS3250prestatieblad4enNEN-EN-ISO17294-2endestructie conformNEN6961 :ConformAS3250prestatieblad4enNEN-EN-ISO17294-2endestructie conformNEN6961 :ConformAS3250prestatieblad4enNEN-EN-ISO17294-2endestructie conformNEN6961 :ConformAS3210prestatieblad4enNEN-EN-ISO17294-2endestructie conformNEN6961 :ConformAS3250prestatieblad4enNEN-EN-ISO17294-2endestructie conformNEN6961 :ConformAS3250prestatieblad4enNEN-EN-ISO17294-2endestructie conformNEN6961 :ConformAS3250prestatieblad4enNEN-EN-ISO17294-2endestructie conformNEN6961 :ConformAS3250prestatieblad4enNEN-EN-ISO17294-2endestructie conformNEN6961 :ConformAS3210prestatieblad6 :ConformAS3210prestatieblad5 :ConformAS3210prestatieblad7 :ConformAS3220prestatieblad2 :ConformAS3220prestatieblad1
Inditanalysecertificaatzijndemet'Q'gemerkteanalysesuitgevoerdvolgensdeonderstaandeanalysemethoden. Deze analyseszijnvastgelegdinhetgeldendeaccreditatie-certificaatmetbijbehorendeverrichtingenlijstL086vanEurofins OmegamBV. Gloeirestvanslib Gloeiverliesvanslib
:GelijkwaardigaanNEN5754enNEN-EN12879 :GelijkwaardigaanNEN5754enNEN-EN12879
AnalysemethodenSlib Inditanalysecertificaatzijndemet'Q'gemerkteanalysesuitgevoerdvolgensdeonderstaandeanalysemethoden. De matrixslibisrepresentatiefvoorslibenwaterbodem. Dezeanalyseszijnvastgelegdinhetgeldende accreditatie-certificaatmetbijbehorendeverrichtingenlijstL086vanEurofinsOmegamBV. Drogestof PFAS
:Eigenmethode :Eigenmethode
Ditanalyse-certificaat,inclusiefvoorbladeneventuelebijlage(n),magnietandersdaninzijngeheelwordengereproduceerd.
Opdrachtverificatiecode:VTUE-OIZD-AKPN-VJBV
Ref. :1690187_certificaat_v1
Bijlage 6 Toetsingsresultaten
INFO @MANN.FRL
WWW. MANN. FRL
OPDRACHTGEVER
PROJECT
Naam Contactpersoon Adres Postcode Plaats Referentie
Naam ID opdracht Code Ordernr Datum
Toets dd: Verkennend bodem- en waterbodemonderzoek Easter Omwei te Hurdegaryp 581 2023,112
26-2-2024 SOR V1. 33 20240128
2024-02-21
Toetsen volgens de Regeling bodemkwaliteit UITGANGSPUNTEN Materiaal Partijgrootte Aantal monsters Aantal grepen
OPMERKINGEN Uitvoerder
Baggerspecie
Gebruiker
TOETSRESULTATEN PROJECTEN
1
Naam Verkennend bodem- en waterbodemonderzoek Easter Omwei te Hurdegaryp
SPECIFICATIE ID 11832491
Begindatum 2024-02-21
Order
ALGEMEEN Monster MV-01
Landbodem
Waterbodem
Perceel
Landbouw/natuur
Algemeen toepasbaar
Vrij verspreidbaar
Pagina 1 van 1
VERSPREIDEN Waterbodem Zoet
EMISSIE Zout
Overzicht toetsoordelen
INFO @MANN.FRL
WWW. MANN. FRL
Bijlage 3
Aanvraagformulier Normale
procedure
in
Wetterskip Fryslan
Algemene informatie Aanvraag gestart
10-07-2024
13:19
Aanvraag ingediend.
10-07-2024
13:27
Aanvraagnummer
00028556
Bevoegd
Wetterskip Fryslan
gezag
E-mailadres
(geanonimiseerd) interra.nl We
Naam aanvraag
Normale
procedure
Op basis van onderstaande locatie
10-07-2024
13:27
1
Aanvraagformulier
Vragen
en
antwoorden uit de aanvraag
Wat is
uw
naam?
(geanonimiseerd) ee
Wat is
uw
emailadres?
(geanonimiseerd) me
Wat is
uw
telefoonnummer?
0630843438
Doet
een
aanvraag
u
Namens
uzelf?
wie vraagt
namens
Nee aan?
Gemeente
u
een
watertoets
Wat is het emailadres
van
de initiatiefnemer?
Wat is het telefoonnummer In welke gemeente Is
er
contact
Geef hier de
ligt het plan?
geweest naam
met
van
de
Tytsjerksteradiel
(geanonimiseerd)
de initiatiefnemer”?
van
interra.nl
140511
Tytsjerksteradiel
gemeente?
de contactpersoon
Ja van
(geanonimiseerd) mn
de
gemeente. Wat is het emailadres
van
de
(geanonimiseerd) nn
contactpersoon?
Neemt het verhard
oppervlak in
Neemt het verhard
oppervlak ín landelijk gebied
Met hoeveel m2 neemt
landelijk gebied
het
het verhard
stedelijk gebied toe? Nee
oppervlak
toe?
in het
Ja 14000
toe?
Wat
voor compenserende maatregelen worden er in het plan genomen bij een toename verharding en/of demping oppervlaktewater?
Wadi, nieuw
Geef
keuzes:
wat
aan
wordt
er
uitgevoerd
in het
water
Dempen,
Graven
oppervlaktewater Wordt
er
Voeg
een
tijdelijk of permanent grondwater overzichtstekening
toe van
het
onttrokken?
plan
Nee bestandsnaam:
240710 BOPA
Hurdegaryp
It Sud Fase 3
Situatietekening.pdf Omschrijving Straat
en
Postcode
van
het
plan
nummer
van
het
plan
plaats van
het
plan
en
Realisatie
van
u
het
plangebied
aanvullende
10-07-2024
woningen.
Hurdegaryp in m2
Tekening met de nieuwe situatie en/of compenserende maatregelen toename verharding/demping oppervlaktewater. Maximale bestandsgrootte te uploaden is 20 MB. Heeft
met 55
Easter Omwei
Kadastraal adres
Oppervlak
woongebied
13:27
opmerkingen?
35000 bestandsnaam:
240710
MOTIVERING.
Bopa Hurdegaryp
-
It Súd Fase 3
Aanvraagformulier
Op basis van de check is onderstaande nodig 1. Normale procedure Voor je plan moet je de normale procedure met advies volgen. We verzoeken je het plan kenbaar te maken bij Wetterskip Fryslân via de knop ‘Direct aanvragen’.
Wat moet ik doen? Wij vragen je om het plan bij ons in te dienen. Dit kun je doen via de knop ‘Direct aanvragen’ in het overzicht, in te loggen en hiermee de procedure af te ronden.
Uit de door jou ingevulde gegevens blijkt dat je plan grote invloed heeft op het water of de wateraspecten (zoals dijken, gemalen, stuwen of persleidingen) in de omgeving.
Onder ‘details’ van de samenvatting aanvraag staat aangegeven waar je per onderdeel rekening mee moet houden. Dit moet je verwerken in je ruimtelijk plan of besluit. We nemen contact met je op wanneer er nog een aanvulling nodig is op dit wateradvies.
Daarnaast moet je in je plan een onderdeel opnemen wat wij van je verwachten.
over de ‘toename verharding’.
Kijk bij ‘Achtergrondinformatie’
Waar moet ik op letten? Voor sommige werkzaamheden heb je een watervergunning nodig. Bijvoorbeeld als je een sloot wilt dempen, afvalwater wilt lozen op oppervlaktewater of grondwater wilt onttrekken. Soms is het doen van een melding voldoende. Via Omgevingsloket online www. omgevingsloket. nl kun je nagaan of je een watervergunning nodig hebt of een melding moet doen (vergunningcheck). Je kunt hier ook meteen de vergunning aanvragen of de melding doen.
Achtergrondinformatie
10-07-2024 13:27
3
Aanvraagformulier ###Watertoets De watertoets zorgt ervoor dat in alle ruimtelijke plannen aandacht wordt besteed aan veiligheid, kwaliteit én kwantiteit van water. Als richtlijn bij het beoordelen van ruimtelijke plannen werken we met de Leidraad Watertoets. Hierin staat voor alle wateraspecten uitgangspunten omschreven waar je rekening mee moet houden. Ook is er informatie te vinden over de te nemen maatregelen. Je kunt de leidraad vinden via deze link: www. wetterskipfryslan. nl/vergunningen-wetten-en-regels/online-watertoets-voor-nieuwe-plannen
Toename verharding
Wij willen je verzoeken om in de waterparagraaf de volgende passage op te nemen over het onderdeel toename verharding. Door ruimtelijke ontwikkelingen neemt de hoeveelheid verhard oppervlak toe met als gevolg een versnelde afvoer van hemelwater. Het is nodig om deze versnelde afvoer te compenseren om de waterberging in een gebied in stand te houden. Dit geldt ook voor toevoegen van oppervlakteverharding die wel past binnen het bestemmingsplan, maar waarvan de grond al meer dan vijf jaar braak ligt en waar in het verleden niet voor gecompenseerd is.
Het is niet toegestaan zonder watervergunning neerslag versneld tot afvoer te laten komen indien daarbij meer dan 200 m2 onverharde grond in stedelijk gebied en 1500 m2 in landelijk gebied wordt bebouwd of verhard. Er geldt een vrijstelling van de vergunningsplicht wanneer wordt voldaan aan de compensatieregels genoemd in dit wateradvies. De meest voorkomende manier van compenseren is het graven van extra oppervlaktewater. Bij het graven van extra oppervlaktewater hanteren wij de volgende compensatienorm: • • •
Boezem 5%, dit heeft alleen betrekking op de Friese boezem; Polder 10%, Vrij afstromend, alternatieve maatregelen.
Uiteraard is het toepassen van alternatieve maatregelen in het plan ook mogelijk. Afhankelijk van de maatregel kunnen andere normen gelden dan hier vermeld. Zie de ‘Leidraad watertoets’ voor meer informatie over compenserende maatregelen of neem contact op met ons. Indien er niet wordt gecompenseerd door extra oppervlaktewater te graven waarbij bovenstaande percentages worden gehanteerd of indien er geen overeenstemming plaatsvindt in de watertoetsprocedure over alternatieve maatregelen dan dient een watervergunning bij het waterschap te worden gevraagd.
Bekijk ook de ‘Leidraad Watertoets’ voor meer informatie over maatregelen die je kunt treffen om te compenseren. Als je niet compenseert dan moet je een watervergunning aanvragen voor het snel afvoeren van regenwater.
Klimaat
Om ook in de toekomst prettig te kunnen wonen, werken en recreëren moeten steden en dorpen ingericht worden met het oog op de toekomst. Zo is het mogelijk om het bebouwd gebied beter bestand te maken tegen hevige regenbuien, periodes van droogte en hitte en de gevolgen van een mogelijke overstroming. Meer informatie hierover kun je vinden op de Friese klimaatatlas
Privacyverklaring
Nadere informatie over de verwerking van je gegevens en je rechten vind je op https://www. wetterskipfryslan. nl/ over-de-site/privacyverklaring
10-07-2024 13:27
4
Aanvraagformulier 2. Advies aanbrengen toename verharding Je gaat verharding aanbrengen.
Wat moet ik doen? We verzoeken je om het plan bij ons aan te vragen, via de blauwe knop ‘Direct aanvragen’ in het overzicht op de vorige pagina
Waar moet ik op letten? Neemt het aantal vierkante meters toe ten opzichte van de bestaande bebouwing en bedraagt deze toename meer dan 200 m2 in de bebouwde kom (stedelijk gebied) of 1500 m2 buiten de bebouwde kom (landelijk gebied) dan geldt de vergunningsplicht. Dit geldt ook voor toevoegen van oppervlakteverharding die wel past binnen het bestemmingsplan, maar waarvan de grond al meer dan vijf jaar braak ligt en waar in het verleden niet voor gecompenseerd is.
Achtergrondinformatie Meer informatie hierover kun je vinden in de Leidraad Watertoets (onder andere paragraaf 4. 3. 6) https:// www. wetterskipfryslan. nl/documenten/vergunningen-wetten-en-regels/leidraad-watertoets_2013. pdf
10-07-2024 13:27
5
Aanvraagformulier 3. Advies dempen
en graven van
oppervlaktewater
Je gaat oppervlakte dempen of graven.
Wat moet ik doen? We verzoeken je om na te gaan via de vergunningchecker of je een vergunning moet aanvragen, een melding moet doen of zo aan de slag mag. Daarnaast kunt je checken welke gemeentelijke regels gelden
Waar moet ik op letten? Voor het dempen van oppervlaktewater is het beleid van Wetterskip Fryslân dat dit voor 100% gecompenseerd moet worden in hetzelfde peilgebied.
Achtergrondinformatie Meer informatie hierover kun je vinden in de Leidraad Watertoets (onder andere paragraaf 4. 3. 5) https:// www. wetterskipfryslan. nl/documenten/vergunningen-wetten-en-regels/leidraad-watertoets_2013. pdf en op onze site: https://www. wetterskipfryslan. nl/vergunningen-wetten-en-regels/vergunning-check-meteen-of-maak-een-afspraak
10-07-2024 13:27
6
Bijlage 4
RAAP-RAPPORT 6837
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Titel:
Plangebied
It Sûd
vooronderzoek: Versie:
te
een
Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch inventariserend
veldonderzoek
(verkennend booronderzoek).
16-01-2024
(geanonimiseerd) Projectcode:
TYIS
Bestandsnaam:
RAAPrap_6837_Tyis_20240116
(geanonimiseerd)
ISSN:
0925-6229
RAAP
Leeuwenveldseweg 1382
5b
Telefoon:
0294-491
500
Weesp
E-mail:
raap@raap.nl
Postbus
5069
Website:
www.raap.nl
1380
Weesp
©
LV
GB
RAAP
RAAP schade van
de
Archeologisch
Archeologisch voortvloeiend adviezen.
Adviesbureau
Adviesbureau uit het
gebruik
B.V. 2024
B.V. van
aanvaardt de
geen
resultaten
aansprakelijkheid
van
dit onderzoek
voor
of de
eventuele
toepassing
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Samenvatting In opdracht
Bureau Schmidt heeft RAAP in november 2023 een archeologisch vooronderzoek in de inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied It Sûd te Hurdegaryp in de gemeente Tytsjerksteradielfiguur 1. Binnen het plangebied zullen mogelijk woningen worden gerealiseerd. van
vorm van een
Uit de resultaten van het booronderzoek is gebleken dat het veen in het plangebied vrijwel geheel is afgegraven en opgenomen in de bouwvoor, lokaal resteert er nog een dun veenrestant op het dekzand. Het onderste archeologisch relevante niveau, de top van het dekzand, is vooral in het oostelijke perceel grotendeels intact. In het westelijke perceel is de laagopeenvolging voor een groot deel verstoord tot in het keizand/keileem en is er geen sprake meer van een archeologisch relevant niveau. Ter plaatse van een enkele boring is hier nog een restant van de C-horizont aanwezig met uitzondering van de zuidelijke rand waar nog wel een nagenoeg intact bodemprofiel aanwezig is, inclusief een E-horizont. Het dekzand bevindt zich op een diepte variërend van 0,27 tot 0,55 m -mv (0,94 tot 1,67 m -NAP). In de intacte top van het dekzand kunnen archeologische resten uit de steentijd en vroege bronstijd aanwezig zijn. Daar waar de top van het dekzand verstoord is, is het vondniveau voor deze periode niet meer aanwezig maar zouden nog wel dieper ingegraven sporen kunnen worden aangetroffen. In het grootse deel van het westelijke perceel worden geen archeologische resten meer verwacht. De grote hoeveelheid onbewerkt vuursteen dat zich hier aan de oppervlakte bevindt, laat zien dat het dekzand en een deel van het onderliggende keizand/keileem in de huidige bouwvoor is opgenomen.
In het noordwesten van het plangebied heeft op basis van historische kaarten mogelijk een molen gestaan. Eventuele resten hiervan worden niet meer verwacht vanwege diepe verstoring van de bodem door de aanleg van een brede waterpartij langs de noordrand van het plangebied. In het noordoosten van het plangebied is een met organisch materiaal en secundair afgezet zand gevulde laagte aanwezig, waarvan de genese op dit moment nog niet duidelijk is maar waarvan niet kan worden uitgesloten dat het een pingoruïne betreft. De omgeving van een dergelijke locatie zou vanwege de aanwezigheid van water reeds in de steentijd aantrekkelijk kunnen zijn geweest voor bewoning. Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied mogelijk archeologische resten worden bedreigd door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig op te stellen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door de bodemingrepen te beperken tot een diepte van maximaal 0,2 m ten opzichte van het huidige maaiveld, door bijvoorbeeld het maaiveld op te hogen. Indien behoud niet mogelijk is en dieper dan 0,2 m ten opzichte van het huidige maaiveld zal worden ontgraven, dan wordt geadviseerd om aanvullend onderzoek middels megaboringen (diameter 15 cm) uit te voeren in het groen gekleurde deel van het plangebied (figuur 12).
Hierbij dient een boordichtheid van 20 boringen per hectare (in een boorgrid van 20x25 m) te worden aangehouden. Het megabooronderzoek is gericht op het verzamelen van archeologische indicatoren uit het dekzand met als doel vast te stellen of zich binnen het plangebied daadwerkelijk een archeologische vindplaats bevindt. Voor de zone rondom boringen 33 en 35 (paarse contour op figuur 12) wordt geadviseerd om bijvoorbeeld met door middel van elkaar kuisende raaien met boringen om de 5 m proberen vast te stellen of zich hier een pingoruïne bevindt en wat de dikte en mogelijke paleo-ecologische waarde is
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[3]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
de organische vulling binnen deze depressie. Het diepste deel van de depressie bevindt zich echter vermoedelijk in het perceel ten noorden van het plangebied. van
Op basis van de resultaten van het geadviseerde vervolgonderzoek dient te worden bepaald of verder aanvullend onderzoek nodig is binnen het plangebied. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden die niet voor archeologisch vervolgonderzoek in aanmerking komen onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5. 10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Weterschap c. q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[4]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Inhoud Samenvatting Inhoud 1 Inleiding
....... ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ .........
........ ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ .........
3 5 6
1. 1 Kader . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 1. 2 Administratieve gegevens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 1. 3 Doel- en vraagstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2 Archeologische verwachting
. ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ .........
9
2. 1 Landschappelijke ligging . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2. 2 Historische situatie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 2. 3 Archeologische gegevens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 2. 4 Archeologische verwachting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
3 Veldonderzoek
.. ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ .......
19
3. 1 Methode . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 3. 2 Resultaten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 3. 3 Archeologische relevantie
4 Conclusies
en
advies
. .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .
. ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ .......
23
24
4. 1 Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 4. 2 Advies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 4. 3 Tot slot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
Literatuur Overzicht van figuren, tabellen en bijlagen
.... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ .......
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ .......
[5]
27 28
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
1 Inleiding 1. 1 Kader Aanleiding In opdracht
Bureau Schmidt heeft RAAP in november 2023 een archeologisch vooronderzoek in de inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied It Sûd te Hurdegaryp in de gemeente Tytsjerksteradiel (figuur 1). Binnen het plangebied zullen mogelijk woningen worden gerealiseerd. De omvang en diepte van de bodemingrepen die hiermee gepaard zijn, zijn nog niet bekend. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. van
vorm van een
Juridisch
en
beleidskader
Het uitgangspunt voor dit onderzoek wordt gevormd door het wettelijk en beleidsmatig kader voor de ruimtelijke ordening en monumentenzorg. De gemeente is de bevoegde overheid die een besluit zal nemen over hoe om te gaan met de eventueel aanwezige archeologische waarden. Het bestemmingplan Hurdegaryp 2010 geeft betreffende archeologie onder meer het volgende aan: Bij ingrepen die een verstoring van het bodemprofiel met zich mee (kunnen) brengen is een adequate bescherming van het archeologische erfgoed van belang. Dit belang is in internationaal verband erkend in het ‘Verdrag van Valetta’. In Nederland zijn de uitgangspunten van dit verdrag per 1 september 2007 opgenomen in de daartoe gewijzigde Monumentenwet 1988: de Wet op de archeologische monumentenzorg (Wamz). Bescherming volgens de Wamz vindt plaats door regulering van bodemverstorende activiteiten in een zo vroeg mogelijk stadium. Dit wordt gerealiseerd door archeologie te betrekken in het proces van ruimtelijke planontwikkeling. Al tijdens de planvoorbereiding moet worden onderzocht wat er over archeologie bekend is zodat daar tijdens de planvorming rekening mee gehouden kan worden. Het behoud van archeologische waarden in situ (planinpassing) is daarbij het streven.
Volgens de Friese Archeologische Monumentenkaart Extra (FAMKE) is voor de periode steentijd – bronstijd is een karterend onderzoek 2 nodig (6 boringen per ha). In deze gebieden kunnen zich op enige diepte archeologische lagen uit de steentijd bevinden, die zijn afgedekt door een veen- of kleidek. Mochten zich hier archeologische resten bevinden, dan zijn deze waarschijnlijk goed van kwaliteit. Voor de periode ijzertijd – middeleeuwen is een karterend onderzoek 3 nodig (historisch en karterend onderzoek). In deze gebieden kunnen zich archeologische resten bevinden uit de periode ijzertijd middeleeuwen. Het gaat hier dan met name om vroeg- en vol-middeleeuwse veenontginningen. Daarbij bestaat de kans dat er zich huisterpjes uit deze tijd in het plangebied bevinden. In 2004 heeft er reeds een booronderzoek in het plangebied plaatsgevonden. De gemeente Tytsjerksteradiel heeft echter aangegeven dat er, gezien de ruime boordichtheid in het plangebied destijds en het feit dat de onderzoeksresultaten 20 jaar oud zijn, een verkennend booronderzoek dient te worden uitgevoerd.
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[6]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Kwaliteitsborging De werkzaamheden zijn uitgevoerd onder certificaat BRL SIKB 4000, conform artikel 5. 4 van de Erfgoedwet. Het onderzoek is uitgevoerd volgens de normen van de archeologische beroepsgroep. De Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA, versie 4. 1), beheerd door de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB; www. sikb. nl), is door de minister aangewezen als norm. RAAP is gecertificeerd voor de protocollen 4001 Programma van Eisen, 4002 Bureauonderzoek, 4003 Inventariserend veldonderzoek (landbodems), onderdelen proefsleuven en overig, alsmede 4004 Opgraven (landbodems). Zie bijlage 1 voor de dateringen van de in dit rapport genoemde archeologische perioden.
Figuur 1. Aanduiding plangebied. Inzet: ligging in Nederland (ster).
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[7]
Plangebied
It Sûd
veldonderzoek
te
Hurdegaryp,
gemeente
1.2 Administratieve Type
T
yisjerksteradiel. Archeologisch
vooronderzoek:
RAAP
inventariserend
een
(verkennend booronderzoek)
gegevens
onderzoek
Inventariserend
veldonderzoek
(verkennend
booronderzoek) Opdrachtgever
Bureau
Bevoegde
Gemeente
overheid
Schmidt
Tytsjerksteradiel
Plaats
Hurdegaryp
Gemeente
Tytsjerksteradiel
Provincie
Friesland
Centrumcoördinaten
(X/Y)
192615/581086
Toponiem
It Sûd
Oppervlakte plangebied
4 hectare
Afbakening plangebied
Tijdens onderhavig
onderzoek
is het
gehele plangebied
te Drachten
en
termijn
onderzocht.
Onderzoeksperiode
November
Uitvoerder
RAAP
Projectleider
(geanonimiseerd)
Projectmedewerkers
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
RAAP-projectcode
TYIS
Archis-onderzoeksmeldingsnummer
5479792100
Beheer
RAAP
plaats
en
documentatie
Tabel
1. Administratieve
1.3
Doel-
Het
het
gebied
logisch
een
heeft tot doel
door de
geo(morfo)logische
en/of
in kaart
aantal
*
Zijn
*
Heeft dat
*
Zijn
*
ls
RAAP-rapport
de
er
en
(verkennende fase)
vooronderzoek
is
Archis
veldonderzoek
te
dat
archeologische vindplaats Hiertoe
regio Noord provinciaal depot,
op
het
e-depot.
gegevens.
te toetsen
bodemverstoringen
Noord
vraagstelling
en
inventariserend
voor
2023
brengen.
als einddoel
Deze
archeologische verwachting
bodemkundige opbouw
onderzoeksfase
heeft de
de
is onderdeel
archeologische
waarde
van
van
het
en
eventuele
traject
het terrein,
van
dan
archeo-
wel
de
vast te stellen.
onderzoeksvragen geformuleerd:
archeologisch gevolgen
aanwijzingen
relevante
voor
voor
de
niveaus
intact?
archeologische verwachting?
(grotere) archeologische nederzettingen?
archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk?
6837
/ versie
16-01-2024
[8]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
2 Archeologische verwachting 2. 1 Landschappelijke ligging Volgens de paleogeografische kaart van omstreeks 9000 v. Chr. wordt de ondergrond binnen het plangebied gevormd door pleistoceen (dek)zand (figuur 2). Als gevolg van de snel stijgende zeespiegel in de eerste helft van het Holoceen kwam het grondwaterniveau op een steeds hoger niveau te liggen, dat leidde tot vernatting en veenvorming. Volgens de paleogeografische kaart van omstreeks 2750 v. Chr. heeft het veen in deze periode de lagergelegen delen van het gebied (waaronder de beekdalen) bereikt, het plangebied zelf is dan nog niet overveend. In de eeuwen daarna wordt in het gehele gebied, waaronder het onderhavige plangebied, de pleistocene ondergrond geleidelijk met veen afgedekt. Hieruit blijkt dat bewoning in het gebied tot in het neolithicum en mogelijk ook de vroege bronstijd nog goed mogelijk was, maar dat de omstandigheden daarna te nat werden voor bewoning. In de late middeleeuwen wordt begonnen met grootschalige ontginning van het veen, waardoor het veen oxideerde en inklonk. Op de kaart van omstreeks 1850 n. Chr. is zichtbaar dat een groot deel van het veen als gevolg daarvan verdwenen is en het pleistocene zand weer aan de oppervlakte ligt.
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[9]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 2. Plangebied weergegeven op verschillende paleogeografische kaarten (Vos, e. a. , 2018).
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[10]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Het plangebied bevindt zich op de geomorfologische kaart in een overgangsgebied tussen een vlakte van ten dele verspoelde dekzanden (code 2M53) en een uitblazingskom (code 11N51; figuur 3). De bodem bestaat in het plangebied uit moerige podzolgronden met een moerige bovengrond (code vWp, figuur 4). Een intacte podzolbodem bestaat van boven naar beneden uit een A-horizont (accumulatielaag), een E-horizont (uitspoelingslaag), een B-horizont (inspoelingslaag), een BC-horizont (overgangslaag) en een C-horizont (onveranderd moedermateriaal). Dergelijke bodems bevinden zich in hoger en droger gelegen dekzandgebieden. Dit waren in de periode steentijd - vroege bronstijd aantrekkelijke locaties voor bewoning.
Figuur 3. Het plangebied geprojecteerd op een uitsnede van de geomorfologische kaart.
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[11]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 4. Het plangebied geprojecteerd op een uitsnede van de bodemkaart.
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[12]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
2. 2 Historische situatie Op de historische kaart van Eekhoff (1847) is zichtbaar dat het plangebied destijds gelegen was ter plaatse van gras-/weiland met perceelsloten (figuur 5). Het terrein ligt ten oosten van de Hardegarijpster vaart. Aan de noordwestzijde van het plangebied was een molen gelegen. Door de onnauwkeurigheid van de historische kaarten is echter niet met zekerheid te bepalen of deze binnen de grenzen van het plangebied lag. De Bonnebladen uit 1900 en 1949 laten zien dat er in de 20ste eeuw geen bebouwing in het plangebied aanwezig was (figuur 5). Het plangebied is op deze kaarten opgedeeld door twee perceelsloten. De oostelijke perceelsloot binnen het plangebied is na 1984 gedempt; de westelijke sloot is nog steeds intact. Vanaf 1900 is Hurdegaryp aanzienlijk uitgebreid. De bebouwing en infrastructuur schuift steeds verder op richting het plangebied. Vanaf 2010 grenst het huidige plangebied direct aan de bebouwing.
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[13]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 5. Het plangebied geprojecteerd op verschillende historische kaarten.
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[14]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
2. 3 Archeologische
gegevens
In de directe omgeving van het plangebied zijn geen AMK-terreinen gelegen. Er zijn tevens geen vondstmeldingen in Archis gedaan. In Archis zijn echter wel verschillende archeologische onderzoeken gemeld in en rond het plangebied. Onderzoeken die zich binnen een straal van 300 m vanaf het huidige plangebied bevinden zullen kort besproken worden (figuur 6).
Figuur 6. Eerder uitgevoerd onderzoek in een straal van 300 m rond het plangebied.
In 2004 heeft RAAP 30 boringen in het huidige plangebied en de aangrenzende percelen gezet (zaakidentificatienummer 2061339100; figuur 7 uit Hekman, 2004). Een uitsnede van de boringen geprojecteerd op het huidige plangebied en het Actueel Hoogtebestand Nederland staat afgebeeld op figuur 8. Uit het booronderzoek is gebleken dat de bodemopbouw binnen onderhavig plangebied, van boven naar beneden, bestaat uit een bouwvoor van een 0,5 tot 0,25 m dikke laag donkerbruin, matig fijn,
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[15]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
zwak humeus zand. Daaronder ligt in delen van het plangebied van circa 0,25 tot 0,6 m -mv een laag zwak siltig, donkerbruin zand en vervolgens van circa 0,5 tot 0,8 m -mv zwak grindig, zwak siltig, lichtbruin zand. Deze twee zandlagen zijn geïnterpreteerd als dekzand behorend tot de Formatie van Twente. In de boringen 94, 98, 99 en 101 is in de top van het dekzand lichte bodemvorming (podzolering) opgemerkt. In de overige boringen is geen bodemvorming waargenomen. Hier ligt direct onder de bouwvoor geel zand (Hekman, 2004: 8). Onder het dekzand ligt vanaf circa 0,6 tot 1,0 m -mv een laag matig stevige, zwak grindige, matig zandige, lichtgeel/grijze klei. Dit is geïnterpreteerd als keileem behorend tot de Formatie van Drenthe. In een aantal boringen ligt tussen het keileem en het dekzand een laag matig fijn tot matig grof, zwak grindig, grijsgeel zand. Dit is geïnterpreteerd als keizand behorend tot de Formatie van Drenthe. Boringen 92 en 177, ter plaatse van een laagte in het plangebied (figuur 8), toont een afwijkende bodemopbouw. Hier bevindt zich onder de bouwvoor een pakket zand afgewisseld met veen tot een diepte van 1,6 m -mv. Hekman concludeert dat er geen aanwijzingen voor nederzettingen zijn, aangezien er geen archeologische indicatoren in de boringen zijn gevonden.
Op basis van de resultaten van het booronderzoek is destijds geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen (Hekman, 2004: 9). Ten noordwesten van het huidige plangebied heeft RAAP tevens een booronderzoek uitgevoerd in 2007 (zaakidentificatienummer 2151962100, figuur 6). Er zijn in totaal zes boringen gezet. Uit de resultaten bleek dat de bodem tot 1,35 m -mv bestond uit opgebrachte grond. De daaropvolgende lagen bestonden uit mineraalarm, veraard veen, gevolgd door dekzand. Ook tijdens dit onderzoek zijn er geen archeologische indicatoren aangetroffen (Hielkema, 2007:4). Daarnaast is er in het dekzand slechts sprake van lichte bodemvorming. Hielkema beveelt daarom geen vervolgonderzoek aan (Hielkema, 2007: 5).
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[16]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 7. De locatie en resultaten van het booronderzoek uitgevoerd door RAAP in 2004. Het huidige plangebied is globaal aangegeven in het groene vierkant (Bron: Hekman, 2004: fig. 1, 9).
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[17]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 8. Boringen uit 2004 (Hekman, 2004) geprojecteerd op onderhavig plangebied en het AHN4.
2. 4 Archeologische verwachting Op basis van de landschappelijke ligging en historische gegevens wordt verwacht dat het archeologisch relevante niveau in het plangebied de top van het dekzand is. Hierin kunnen resten uit de steentijd en mogelijk vroege bronstijd worden verwacht. Daarna is het plangebied waarschijnlijk te nat geweest voor bewoning getuige de veenvorming die op het dekzand heeft plaatsgevonden. Naar verwachting is door de veenontginningen in het gebied, het veen geheel of grotendeels afgegraven. Resten van middeleeuwse ontginningen zijn daarom niet geheel uit te sluiten. Resten uit de nieuwe tijd worden, ondanks de mogelijke ligging van de molen in het perceel niet verwacht. Indien de molen inderdaad in het noordwesten van het plangebied gelegen was, dan zijn eventuele resten/sporen vergraven tijdens het aanleggen van de brede watergang langs de noordrand van het plangebied. Het eerder uitgevoerde booronderzoek in het plangebied en omliggende percelen heeft laten zien dat in het plangebied alleen sporadisch nog sprake is van een laagje restveen en dat de top van het dekzand, het archeologisch relevante niveau voor resten uit de steentijd-vroege bronstijd, in sommige zones nog intact is en in andere zones verstoord is.
Onderhavig booronderzoek met een dichter boorgrid zal deze zones beter in kaart moeten brengen binnen het huidige plangebied en de archeologische waarde ervan moeten bepalen.
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[18]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
3 Veldonderzoek 3. 1 Methode Het inventariserend veldonderzoek (IVO) bestond uit een verkennend booronderzoek. De gevolgde onderzoeksmethode voor het veldwerk is bepaald op basis van het bronnenonderzoek en de resultaten van eerder uitgevoerd booronderzoek. Het veldonderzoek is uitgevoerd op 20 november 2023. Binnen het plangebied zijn 35 boringen uitgevoerd, verdeeld over twee percelen (figuur 9). De boringen zijn grotendeels regelmatig verdeeld over het plangebied. Er is echter enige onregelmatigheid in het boorgrid ontstaan door de aanwezigheid van kabels en leidingen. Er is geboord tot maximaal 2,94 m -mv met een Edelmanboor (diameter 7 cm) en een gutsboor (diameter 2 cm). De boringen zijn tijdens het veldwerk lithologisch conform NEN 5104 (Nederlands Normalisatie-instituut, 1989) digitaal beschreven in het boorbeschrijvingssysteem van RAAP (Deborah3) en met behulp van een RTK-GPS ingemeten. Van alle boringen is de hoogte bepaald met behulp van een RTK-GPS. Het opgeboorde sediment is in het veld door middel van verbrokkeling en versnijding geïnspecteerd op het voorkomen van archeologische indicatoren (zoals houtskool, vuursteen, aardewerk, metaal, bot, verbrande leem en fosfaatvlekken).
3. 2 Resultaten 3. 2. 1
Veldwaarnemingen
Zoals reeds eerder genoemd is het booronderzoek uitgevoerd in twee percelen. Het westelijke perceel bestond uit een akker met greppels. Door de heftige regenval waren de greppels vol water komen te staan (figuur 10). Hierdoor is er geen veldkartering uitgevoerd. Toch is er veel onbewerkt vuursteen aan de oppervlakte waargenomen. Het oostelijke perceel bestond uit grasland. Ook op dit terrein is geen veldkartering uitgevoerd. In tegenstelling tot het westelijke terrein konden hier door de slechte vondstzichtbaarheid (gras) helemaal geen waarnemingen worden gedaan. De huidige maaiveldhoogte varieert binnen het plangebied tussen 1,29 en 0,62 m -NAP.
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[19]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 9. Boorpuntenkaart met de ligging van kabels en leidingen.
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[20]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 10. Overzichtsfoto van het westelijke perceel (Foto: M. Hunneman, RAAP).
3. 2. 2
Laagopeenvolging
De laagopeenvolging (lithologisch) en interpretatie (lithogenetisch) van de bodem wordt beneden en per terrein beschreven.
van
boven naar
De toplaag, oftewel bouwvoor, binnen het terrein wordt gevormd door een donkerbruine, sterk zandige, veraarde veenlaag. De dikte van de bouwvoor varieert over het terrein tussen 0,13 en 0,42 m. In boringen 1, 4, 7-11, 13, 14, 17, 32-34 wordt de bouwvoor opgevolgd door een dunne donkerbruine, mineraalarme, veraarde veenlaag. Deze laag heeft een minimale dikte van 0,03 m en een maximale dikte van 0,15 m. In boringen 2 en 24 bevindt zich direct onder de bouwvoor een verstoord (donker) grijsbruin zandpakket. In boring 19 is de eerst opvolgende laag onder de bouwvoor een verstoorde, donkerbruine, veraarde veenlaag. Onder de (verstoorde) dunne veenlaag of verstoorde zandlaag, of direct onder de bouwvoor bevindt zich in de boringen 1-21, 24, 30, 32 en 34 dekzand vanaf een diepte van variërend van 0,27 en tot 0,55 m -mv (0,94 tot 1,67 m -NAP; figuur 11). In het dekzand heeft zich in grote delen van het plangebied een podzolbodem gevormd. In de boringen 1, 3, 4, 6-10, 12, 13, 14, 16, 17 en 21 is een volledige podzolbodem herkent en is de top van het dekzand nagenoeg intact (inclusief E-horizont). In de boringen 5, 15, 18, 19 en 20 is nog een B- of BC-horizont aanwezig en is de top van het dekzand deels verstoord. In de boringen 2, 11, 24, 30, 32 en 34 is het dekzand verstoord tot in de C-horizont of heeft zich geen bodem in het zand gevormd.
Onder het dekzand en in de boringen 22, 23, 25-29 en 31 direct onder de bouwvoor/verstoorde laag is
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[21]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
diepte variërend van 0,27 m -mv (1,14 m -NAP) tot 1,50 m -mv (2,6 m -NAP) keileem aangeboord (overwegend grijze, sterk zandige, zwak grindige leem). De top van het keileem is vaak verweerd aangetroffen (keizand). op een
Figuur 11. Resultaten booronderzoek (in blauw diepteligging top dekzand in m -mv / m t. o. v. NAP).
Ter plaatse van de boringen 33 en 35 bevindt zich de laagte die ook in het onderzoek in 2004 is aangeboord. In boringen 33 en 35 is onder de bouwvoor sprake van een, vermoedelijk secundair ingewaaid, zandpakket op een organisch pakket bestaande uit bruine detritus en lichtbruine detritusgyttja. Het organische pakket heeft in boring 33 een totale dikte van 0,38 m (inclusief het ingewaaide zand een dikte van 1,08 m) en reikt tot een diepte van 1,5 m -mv (2,6 m -NAP). Bij boring 35 is het organische pakket tenminste 0,6 m dik (inclusief het ingewaaide zand een dikte van tenminste 1,45 m) en reikt het tot dieper dan 1,65 m -mv (2,94 m -NAP), de basis van het organische pakket is hier niet bereikt. Tijdens het booronderzoek uitgevoerd in 2004, is ter plaatse van de laagte in boringen 92 en 177 ook een pakket van organisch materiaal afgewisseld met zand aangetroffen met een dikte van circa 1 m. Ook boringen 32 en 34 bevinden zich in de laagte, hier heeft zich door de lagere ligging van het pleistocene (dek)zand geen bodem gevormd, maar er is geen detritus(gyttja) aanwezig op deze locaties. Wat de genese van de laagte is, kan op basis van de boringen niet met zekerheid worden vastgesteld. Het zou bijvoorbeeld een met organisch materiaal en secundair afgezet dekzand gevulde uitblazingskom kunnen zijn, maar het kan niet worden uitgesloten dat het een pingoruïne betreft.
RAAP-rapport 6837 / versie 16-01-2024
[22]
Plangebied It Sûd te Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)