05 - Bijlage 3.4 (nagestuurd) - Noordoost Fryslan heeft goud in handen - bijdrage Caspar van den Berg op 3 maart 2021

Noordoost Fryslân heeft goud in handen door Prof. Caspar van den Berg, hoogleraar global and local governance Rijksuniversiteit Groningen / campus Fryslân, uitgesproken tijdens de informerende bijeenkomst over de regionale samenwerking in Noordoost Fryslân op 3 maart 2021

Noordoost Fryslan heeft goud in handen. Waarom zeg ik dit? Omdat de randvoorwaarden om gezamenlijk meters te maken voorhanden zijn: (1) hoge kwaliteit van samenleving en leefomgeving en (2) een sterk bestuurlijke regionaal ecosysteem. De eerste randvoorwaarde heeft te maken met de kracht van het gebied. Er is een tijd geweest dat we de kracht van regio’s puur en alleen in termen van regionaal BBP bezagen. Nou die tijd is voorbij. Op dit moment is het denken in termen van brede welvaart ook breed ingedaald, niet alleen bij regionale bestuurders (Geluk op 1), maar ook bij de werkgeversorganisaties en de politieke partijen (zie verkiezingsprogramma’s). En zo bezien is Noordoost Fryslân een regio met hele sterke punten als het gaat om sociale cohesie, welzijn, wonen, veiligheid en milieu. De uitdagingen liggen op het vlak van de economische ontwikkeling en het voorzieningenniveau. De antwoorden die daarop gevonden gaan worden, moeten niet dezelfde antwoorden zijn die in de dichtbevolkte gebieden van Nederland gevonden zijn. Want daar betalen mensen de prijs voor hogere economische welvaart in de vorm van lage woontevredenheid, minder goede gezondheid, lagere sociale cohesie en welzijn, en minder veiligheid. Er moet dus een gericht en eigen strategie komen voor de ontwikkeling van deze regio, die de plussen behoudt en de minnen doet bijtrekken.

Dat is een mooie opgave om je tanden in te zetten, maar persoonlijk denk ik dat het een te grote en te brede opgave is voor gemeenten om afzonderlijk te tackelen. Daarvoor moet je de handen ineen slaan.

En dat brengt mij bij mijn tweede punt, de wil en het vermogen om in de regio samen te werken. Jullie regio heeft de afgelopen jaren zien dat de wil en het vermogen om goed samen te werken, er is. Jullie waren als regio bij de eersten die een regio-deal binnen wisten te halen, met een goed doordacht plan. Als ik voor ons onderzoek mensen in Den Haag

spreek over de regio-deals, dan wordt altijd gezegd dat het belangrijkste criterium is dat de regio zijn onderlinge samenwerking goed op poten moeten hebben en dat de doelen kraakhelder en doordacht moeten zijn. Dat was bij jullie het geval. En een scepticus kan zeggen: het binnenhalen van een regiodeal is nog geen resultaat, dat draagt bij aan de middelen om in de toekomst resultaat te boeken. Ik vind het binnenhalen van een regio-deal wel een wapenfeit op zichzelf, omdat het niet gemakkelijk is om er één binnen te halen. En bovendien kent tegenwoordig bijna iedereen in Nederland het idee van Holwerd aan Zee, het is een posterboy van visionair denken op de regionale schaal en bottom up regionale ontwikkeling geworden. Daarom is het volgens mij heel logisch om samen verdere stappen te zetten. Het platform voor samenwerking en afstemming ligt er. Het gebied zit logisch in elkaar, als groep plattelandsgemeenten tussen Leeuwarden, Groningen en drachten in. De samenwerking staat bij de provincie en bij het rijk op de kaart, en daar liggen ook straks met een nieuwe kabinet kansen. De partijen waar jullie het van moeten hebben, zien jullie niet meer als Calimero, dus het is goed om dat zelfbeeld, voor zover het bestaat, ook van je af te werpen. Zelfbewust kansen creëren en benutten, en ook verantwoordelijkheid nemen voor de eigen toekomst.

Ik kom in heel veel regio’s in het land die jaloers kunnen zijn op de gebiedsanalyse en de samenwerking die er bij jullie ligt. Het heeft goed onderbouwde prioriteiten en een heldere afbakening van onderwerpen. Dat biedt kansen om de volgende stap te zetten naar een nog sterkere regio in 2040.