05 - Bijlage 2b - Bijlage bij brief burgemeester - BING-brief inzake risicoanalyses integriteit gemeente Tytsjerksteradiel

dd

Samenvatting inzake risicoanalyses integriteit Gemeente Tytsjerksteradiel

Gemeente Tytsjerksteradiel T.a.v. de heer J. Gebben, burgemeester Postbus 3 9250 AA BURGUM

Amersfoort, 30 juni 2022

Betreft: Samenvatting risicoanalyses integriteit

Geachte heer Gebben, In opdracht van uw gemeente heeft BING een risicoanalyse integriteit uitgevoerd met betrekking tot drie kandidaat-wethouders. In deze brief geven wij voor zover relevant voor de gemeenteraad en/of de commissie onderzoek geloofsbrieven onze bevindingen weer.

1.

Opdracht

De risicoanalyse integriteit is een preventief instrument waarmee mogelijke risico’s en kwetsbaarheden in beeld worden gebracht en eventuele beheersmaatregelen kunnen worden afgesproken. Ten behoeve van de risicoanalyses is een referentiekader en een risicoprofiel opgesteld die aansluiten bij het ambt van wethouder. In het kader van de risicoanalyse integriteit hebben wij verschillende werkzaamheden verricht. Wij hebben open bronnen geraadpleegd, de kandidaat-wethouders gevraagd een door BING ontwikkelde vragenlijst in te vullen, hen gevraagd inzage te verlenen in het diploma van de hoogst genoten opleiding, hen gevraagd een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) te overleggen en inzage te bieden in hun registratie bij Bureau Krediet Registratie (BKR). Voorts hebben wij met kandidaat-wethouders een gesprek gevoerd over potentiële integriteitsrisico’s, eventuele kwetsbaarheden en het integriteitsbewustzijn. Wij hebben eveneens referenties bevraagd.

2.

Bevindingen

De Gemeentewet geeft enkele vereisten voor de benoeming van kandidaat-wethouders. Krachtens artikel 36a juncto artikel 10 Gemeentewet is vereist dat de kandidaat-wethouder ingezetene van de gemeente is, de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt en niet is uitgesloten van het kiesrecht. Op grond van artikel 36a lid 2 Gemeentewet kan de raad voor de duur van een jaar ontheffing verlenen van het vereiste van ingezetenschap. Artikel 36b Gemeentewet noemt een aantal onverenigbare betrekkingen. Daarnaast mag een kandidaat-wethouder geen nevenfuncties vervullen waarvan de uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van zijn wethouderschap (artikel 41b Gemeentewet). Tot slot staan in artikel 41c juncto 15 Gemeentewet een aantal handelingen die voor wethouders verboden zijn, tenzij gedeputeerde staten van de provincie hiertoe ontheffing verlenen. Voor zover relevant hebben wij de volgende bevindingen gedaan: Mevrouw B. (Berber) Van Zandbergen-Vrolijk is ingezetene van de gemeente Tytsjerksteradiel. Mevrouw C.M. (Caroline Maria) de Pee en mevrouw T. (Tytsy) Willemsma zijn niet woonachtig in de gemeente Tytsjerksteradiel en hebben beiden aangegeven niet voornemens te zijn te verhuizen naar de gemeente

Tytsjerksteradiel. De raad kan op grond van artikel 36a Gemeentewet voor de duur van een jaar ontheffing verlenen van het vereiste van ingezetenschap. Op grond van artikel 41b lid 3 Gemeentewet maakt een wethouder haar nevenfuncties openbaar. Voor zover sprake is van nevenfuncties of -activiteiten, betreffen dit geen onverenigbare betrekkingen (artikel 36b Gemeentewet) of nevenfuncties waarvan naar onze mening de uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van zijn wethouderschap (artikel 41b Gemeentewet). Wij benoemen hierna per kandidaatwethouder welke nevenfuncties zij vervullen. Mevrouw Van Zandbergen-Vrolijk zal, naast de aan het wethouderschap verbonden functies, de zogenoemde qualitate qua functies, geen andere nevenfuncties vervullen. Mevrouw De Pee is momenteel secretaris en waarnemend voorzitter van CDA Fryslân. Wij menen dat er geen sprake is van een nevenfunctie waarvan de uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van het wethouderschap (artikel 41b lid 1). Mevrouw Willemsma heeft aangegeven dat zij, naast de nevenfuncties die zij uitvoert uit hoofde van haar functie als wethouder, tevens bestuurslid is bij Stichting Slachtemarathon en voorzitter bij stichting Sielesâlt.

Beide stichtingen hebben volgens haar opgaaf geen subsidierelatie met de gemeente of zijn op een dergelijke wijze verbonden dat er ons inziens redelijkerwijs sprake zou kunnen zijn van raakvlakken met de werkzaamheden als wethouder van de gemeente Tytsjerksteradiel. Wij menen dat er geen sprake is van nevenfuncties waarvan de uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van het wethouderschap (artikel 41b lid 1). Met de kandidaat-wethouders is voorts stilgestaan bij de vraag of er naar verwachting sprake zal zijn van een verboden handeling als bedoeld in artikel 41c juncto 15 Gemeentewet. Daarvan is geen sprake. Tot slot is met de kandidaat-wethouders gesproken over de omgang met integriteitsdilemma’s, persoonlijke omstandigheden die een integriteitsrisico in kunnen houden en potentiële belangenconflicten. Daaruit blijken geen reële risico’s die een belemmering voor het wethouderschap zouden opleveren.

3.

Algemeen advies

In algemene zin merken wij graag nog het volgende op. Integriteit heeft de zeggingskracht van een hoge morele standaard. Een standaard waarin van bestuurders onkreukbaarheid wordt verlangd. Dit terwijl de realiteit soms veelkleurig is. Integriteitsschendingen doen echter ontegenzeggelijk afbreuk aan het gezag en de legitimiteit van het overheidsoptreden. Er is dan ook alle reden om gezamenlijk stil te staan bij de betekenis van integer handelen. Bij BING geloven we erin dat integriteit moet worden benaderd als onlosmakelijk onderdeel van een vakbekwame invulling van het politieke ambt. Daarin schuilt voor raads- en collegeleden de opdracht om zich te bekwamen in de omgang met dilemma’s, elkaar scherp te houden en twijfels en vermoedens langs de daartoe geëigende wegen bespreekbaar te maken. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend,

P. Werkman Directeur