CConstaterende datTytsjerksteradiel
Koppel je AI →
Document · PDF

05 - Bijlage 1 - Kadernota 2027-2030

RAAD IT BESLUT 2 juli 2026, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Kadernota 2027-2030 (opiniearjend)26.147 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 1.4.2 In één oogopslag KADERNOTA 2027 - 2030 IN ÉÉN OOGOPSLAG Deze Kadernota in één oogopslag geeft u informatie over de effecten van bestaand en nieuw of gewijzigd beleid voor de komende jaren van de gemeente Tytsjerksteradiel. (alle bedragen x € 1.000). Negatief bedrag = nadelig, positief bedrag = voordelig. STARTSALDO KADERNOTA | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vastgestelde meerjarenbegroting (nov. 2025) | 42 | - 2.792 | - 2.599 | - 2.961 Ontwikkeling gemeentefonds | 376 | 335 | - 1.162 | - 884 Ontwikkeling bestaand beleid | - 215 | - 311 | 1.334 | 1.350 Ontwikkeling nieuw of gewijzigd beleid | - 523 | - 124 | - 124 | - 124 0. Bestuur en ondersteuning | - 171 | - 152 | - 152 | - 152 4. Onderwijs | - | - | - | - 5. Sport, cultuur en recreatie | 69 | 99 | 99 | 99 6. Sociaal domein | - | - | - | - 7. Volksgezondheid en milieu | - | - | - | - 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke | - 421 | - 71 | - 71 | - 71 vernieuwing Overhead | - | - | - | - EINDSALDO KADERNOTA | - 319 | - 2.892 | - 2.551 | - 2.620 Nieuw of gewijzigd beleid per inwoner (in hele euro's) * | - 16 | - 4 | - 4 | - 4 26 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 2 KADERNOTA 2027 - 2030 2.1 Ontwikkelingen Kadernota 2027 - 2030 2.1.1 Startsituatie Het vertrekpunt voor deze Kadernota is de meerjarenreeks 2027-2029 uit de begroting 2026- 2029.

In deze Kadernota nemen we zowel de ontwikkeling in bestaand als in nieuw beleid mee. Daarnaast hebben we op grond van de meicirculaire 2026 de ontwikkelingen in het kader van de Algemene Uitkering geactualiseerd. 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Startsaldo Kadernota | 42 | - 2.792 | - 2.599 | - 2.961 2.1.2 Tussentijdse raadsbesluiten Er is een aantal tussentijdse raadsbesluiten genomen met invloed op het begrotingssaldo tussen het moment van vaststellen van de begroting 2026-2029 en de Kadernota 2027-2029. Dit betreft: - Actualiseren budget accountantscontrole (Raad 11-06-2026) [21.36] - Actualisering budgetten Interne Dienst (Raad 11-06-2026) [21.38] - Actualisering kosten sociale kaart (Raad 23-04-2026) [21.29] - December- en septembercirculaire 2025 (Raad 19-02-2026) [21.04] - Renovatie brug Eastermar (Raad 22-1-2026) [21.13] 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Tussentijdse raadsbesluiten | - 59 | - 151 | - 151 | - 151 2.1.3 Gemeentefonds Elk jaar is de inhoud van de meicirculaire van het ministerie van BZK van groot belang voor de inkomstenkant van de gemeentebegroting. In deze circulaire schetst het ministerie namelijk de financiële kaders die gelden voor de nieuwe begrotingsjaren. Jaarlijks verschijnen meestal drie circulaires.

De meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, de septembercirculaire geeft de vertaling van de Miljoenennota en de decembercirculaire is op basis van de Najaarsnota en rondt h | et uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De meicirculaire 2026 is vrijdag | 29 mei verschenen. Deze circulaire informeert gemeenten over de gemeentefondsuitkeringen. Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van gemeenten. 27 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Deze circulaire bevat onder meer informatie over de actualisatie van het volume accres en LPO accres op basis van de Voorjaarsnota 2025. De doorrekening van de meicirculaire geeft per saldo na aftrek van stelposten en taakmutaties een positief beeld voor 2027 en 2028 en een nadeel voor de jaren 2029 en 2030. Hierbij is wel rekening gehouden met een stelpost voor loon, prijs en accresontwikkelingen en de reservering voor taakmutaties. Te zijner tijd komen we daar in het kader van de begroting 2027-2030 op terug. Dit brengt de onderstaande (netto) ontwikkeling voor het saldo van de Kadernota met zich mee. 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ontwikkeling gemeentefonds | 376 | 335 | - 1.162 | - 884 Op basis van de meicirculaire maken we eerst een zogenaamde brutoberekening.

Deze berekening houdt in dat we op basis van de nieuwe ontwikkelingen in de meicirculaire bepalen wat het nieuwe bedrag is voor de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Deze nieuwe uitkomst zetten we af tegen de berekening van de (bijgestelde) begroting 2026-2029. Daarna gaan we bepalen, waar we voor de begroting 2027-2030 rekening mee moeten houden als ontwikkelingen. Dit betreft voor deze circulaire de loon-, prijs en accres ontwikkelingen, ontwikkelingen CDOKE en taakmutaties. Hiervoor nemen we stelposten op en zo komen we op de zogenaamde nettoberekening. Deze uitkomst heeft invloed op het begrotingssaldo. De netto ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds is als volgt opgebouwd. Ontwikkeling Algemene uitkering gemeentefonds obv meicirculaire | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 (x € 1.000) Berekening algemene uitkering meicirculaire 2026 | 80.877 | 76.841 | 75.876 | 77.039 Stand algemene uitkering begroting 2026-2029 | 76.979 | 74.656 | 75.342 | 75.365 Bruto toename | 3.898 | 2.185 | 534 | 1.674 waarvan te reserveren voor Loon- , prijs- en accresontwikkelingen begroting 2027 | -2.351 | -1.822 | -1.669 | -2.526 Capaciteit decentrale overheden klimaat - en energiebeleid (CDOKE) | -1.111 | - | - | - Taakmutaties | -60 | -28 | -27 | -32 Netto toename | 376 | 335 | -1.162 | -884 In de onderstaande tabel is de bruto toename in detail weergegeven.

Daaronder is een toelichting op de verschillende onderdelen opgenomen. Bruto toename in detail | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 28 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 (x € 1.000) Ontwikkelingen algemeen Loon, prijs en accres ontwikkelingen | 2.351 | 1.822 | 1.669 | 2.526 Hoeveelheidsverschillen | 376 | 335 | 551 | 853 Totaal ontwikkelingen algemeen | 2.727 | 2.157 | 2.220 | 3.379 Ontwikkelingen specifiek Huishoudelijke hulp uit de Wmo | - | - | -2.442 | -2.476 Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo | - | - | 729 | 739 Capaciteit decentrale overheden klimaat | - en energiebeleid | 1.111 | - | - | - (CDOKE) Totaal ontwikkelingen specifiek | 1.111 | - | -1.713 | -1.737 Taakmutaties Wet handhaving sociale zekerheid | 3 | 3 | 3 | 3 Kinderopvang pleegouders | 21 | - | - | - Wet op de lijkbezorging | 6 | - | - | - Voorschoolse voorziening peuters | 1 | 1 | 1 | 1 Wet betaalbare huur | 1 | 1 | - | - Overheidsbrede Dienstverlening | 3 | 3 | 3 | 3 Armoedebestrijding kinderen | 3 | 3 | 3 | 3 Re-integratiedienstverlening gericht op jongeren | 17 | 17 | 17 | 22 Gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen | 5 | - | - | - Totaal taakmutaties | 60 | 28 | 27 | 32 Totaal bruto toename | 3.898 | 2.185 | 534 | 1.674 Loon-, prijs en accresontwikkelingen begroting 2027 Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van gemeenten.

De jaarlijkse toe | - | en afname van het gemeentefonds wordt het accres genoemd en is bedoeld voor loon | -, prijs- en accresontwikkelingen. In de meicirculaire is een nieuwe accresraming opgenomen voo | r de jaren 2027 en verder. Daarnaast is de definitieve afrekening van de accrestranche 2026 verwerkt. Het accres wordt jaarlijks geactualiseerd op basis van de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product (bbp). Voor onze gemeente geldt hiervoor het volgende. De basis voor de begroting 2027 | -2030 is de begroting 2026-2029. Deze begroting is in zogenaamde constante prijzen opgesteld (prijspeil 2026). Dat wil zeggen dat we voor de begroting 2027 | -2030 zowel voor de lasten als de baten de begroting moeten vertalen naar het verwachte prijspeil voor 2027. Hiervoor werken we net als vorig jaar met een stelpost voor loon | - prijs en accresontwikkelingen, die gebaseerd is op de accresontwikkeling van de meicirculaire 2026. Gedurende de werkzaamheden voor de begroting 2027 | -2030 beoordelen we voortdurend welke ontwikkelingen in het bestaand beleid onder deze categorie vallen. Straks bij het 29 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 30 vaststellen van de begroting bepalen we, of er een restant, of tekort is op deze post. In beide gevallen verrekenen we dat met het begrotingssaldo. In 2025 hadden we een stelpost van € 3,8 miljoen.

Uiteindelijk is er voor € 3,2 miljoen gebruik gemaakt van deze post. In 2026 hadden we een stelpost van € 2,3 miljoen en was uiteindelijk € 3,3 miljoen nodig. Voor 2027 gaan we op basis van de verwachte ontwikkelingen ervan uit dat we een stelpost van € 2,4 miljoen nodig hebben. Scherper ramen van de Algemene Uitkering Mede in het kader van de heroriëntatie hebben we voor de berekening van de Algemene Uitkering op basis van de meicirculaire 2026 een kritische beoordeling van de meerjarige ontwikkelingen toegepast. Vanaf 2023 is de berekening van de Algemene Uitkering gebaseerd op tal van nieuwe maatstaven. Deze hebben we nu meerjarig vanaf 2023 in beeld gebracht. Op basis daarvan zijn we voor de berekening voor Kadernota en de begroting 2027 -2030 scherper gaan ramen, lees het voorzichtigheidsprincipe wat meer loslaten da n voorheen. Eén van de voorbeelden is dat we voor het aantal woonruimten, dat in de berekening van meerdere maatstaven terugkomt, gebaseerd hebben op de voorlopig verwachte toename van het aantal woonruimten in onze gemeente. Dit heeft een voordelig effect en is onder hoeveelheidsverschillen in de tabel bruto-netto terug te vinden en levert voor 2027 een bedrag op van € 376.000. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) In de meicirculaire 2026 zijn de middelen voor CDOKE als integratie uitkering alleen voor het jaar 2027 opgenomen.

Waarom dit niet is doorgetrokken in de jaren 2028 en verder is niet bekend. We hopen dat in één van de volgende circulaires hier meer duidelijkheid over gegeven wordt. Bij deze circulaire wordt € 671 miljoen in 2027 beschikbaar gesteld aan gemeenten om uitvoering te kunnen geven aan hun taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Voor onze gemeente betekent dit dat we voor 2027 een bedrag van € 1.111.000 ontvangen. Dit bedrag reserveren we voor de CDOKE uitgaven. Taakmutaties Daarnaast zijn voor negen taakmutaties middelen opgenomen. Onze lijn is dat we deze middelen voorlopig reserveren en vervolgens later op basis van concrete plannen overhevelen naar de desbetreffende programma's. Stelpost BTW-compensatiefonds Het BTW-compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2025 € 215 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. Voor onze gemeente betekent dit dat we een structurele stelpost van € 366.000 opnemen in onze begroting. Deze stelpost valt d aarmee € 354.000 lager uit dan we reeds in de begroting hadden opgenomen. We hebben de verrekening tussen de oude stelpost en de nieuwe stelpost opgenomen onder de post loon -, prijs- en accresontwikkelingen. Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Opgenomen overige stelposten In de meicirculaire vinden met betrekking tot de huishoudelijke hulp Wmo vanaf 2029 twee grote mutaties plaats.

Het is toegestaan om hier stelposten voor op te nemen in de begroting 2027-2030. In deze Kadernota hebben we dat als volgt verwerkt. Huishoudelijke hulp uit de Wmo Dit betreft maatregel 44 uit het Coalitieakkoord van het kabinet Jetten. Mensen die dat kunnen, gaan zelf betalen voor hun huishoudelijke hulp. Huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) wordt daarom | geschrapt met ingang van 1 januari 2029. Hiervoor wordt € 1,4 miljard uit het gemeentefonds genomen. Voor onze gemeente gaat het om een verwacht bedrag van € 2,4 miljoen. Dit nadeel voor de Algemene Uitkering is in de doorrekening van de meicirculaire meegenomen. Het beoogde effect van deze maatregel is dat de lasten voor huishoudelijke hulp dan ook gaan afnemen. Daarom hebben we vanaf 2029 voorlopig een stelpost van € 2,4 miljoen ten gunste van het begrotingssaldo opgenomen, waardoor het effect van deze maatregel in combinatie met de meicirculaire per saldo geen effect heeft op de begroting. Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo Voor de mensen die niet zelf huishoudelijke hulp kunnen regelen, blijft de gemeente daarin voorzien. Daartoe wordt vanaf 2029 jaarlijks € 430 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd. Voor onze gemeente gaat het om een verwacht bedrag van € 0,7 miljoen.

Dit voordeel voor de Algemene Uitkering is in de doorrekening van de meicirculaire meegenomen. Het verwachte effect van deze maatregel is dat de lasten voor huishoudelijke hulp van deze vangnetregeling onderdeel van de begroting moeten worden. Daarom hebben we vanaf 2029 voorlopig een stelpost van € 0,7 miljoen ten laste van het begrotingssaldo opgenomen, waardoor het effect van deze maatregel in combinatie met de meicirculaire per saldo geen effect heeft op de begroting. Op te nemen stelposten n.a.v. meicirculaire 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (x € 1.000) Huishoudelijke hulp uit de Wmo | - | - | 2.442 | 2.476 Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo | - | - | -729 | -739 Effect op saldo | - | - | 1.713 | 1.737 31 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 2.1.4 Bestaand beleid In deze Kadernota is eveneens een aantal ontwikkelingen meegenomen ten aanzien van het bestaand beleid. Overigens is dit beeld voor de begroting 2027-2030 nog niet compleet, omdat er in de komende weken nog gewerkt wordt aan de begroting. Dit | betreft | ontwikkelingen | op | de | bestaande | begrotingsposten | niet | zijnde | loon- | en prijsontwikkelingen (zie 2.1.5). Deze wijzigingen hebben over het algemeen een effect op het begrotingssaldo, maar niet in alle gevallen. De belangrijkste ontwikkelingen m.b.t.

het jaar 2027 betreffen: • | Actualisering licentiekosten Tytsjerksteradiel (BB) en Prijsindexatie (LP) [nr. 21.35] (€ 114.000 N) • | Coördinator maatschappelijk vastgoed / beleidsontwikkelaar onderwijshuisvesting (Raad 23-04-2026) [nr. 21.23] (€ 113.000 N) • | Actualiseren baten zelfstandigenregelingen (Raad 23-04-2026) [nr. 21.07] (€ 69.000 V) Een volledig overzicht is opgenomen in de Bijlage 3.1. De Financiële samenvatting. Per saldo met de overige ontwikkelingen geeft dit het onderstaand effect op de begroting. 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ontwikkelingen bestaand beleid | - 156 | - 160 | 1.485 | 1.501 2.1.5 Ontwikkeling lopende prijzen In deze paragraaf | schetsen we de ontwikkelingen van de loon- | en prijsontwikkelingen in relatie tot de hiervoor opgenomen stelpost berekend op basis van de meicirculaire 2026. We gaan ervan uit dat de stelpost toereikend is voor deze ontwikkelingen. We komen hier bij de begroting 2027-2030 op terug. Op dit moment zijn nog niet alle loon en prijsontwikkelingen bekend. De nu al ingebrachte wijzigingen met betrekking tot bestaand beleid, voortvloeiend uit loon | - en prijsontwikkelingen c.a. hebben geen effect op het begrotingssaldo.

2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ontwikkeling lopende prijzen | - | - | - | - 32 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 2.1.6 Nieuw of gewijzigd beleid In deze Kadernota zijn diverse ontwikkelingen van nieuw of gewijzigd beleid meegenomen. Deze zijn gecategoriseerd in: • | onontkoombaar • | noodzakelijk • | wenselijk De financiële ontwikkeling hiervan vindt u terug in onderstaand overzicht. Ontwikkelingen nieuw of gewijzigd beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 TOTAAL | - 523 | - 124 | - 124 | - 124 1. onontkoombaar | Vragend (nadelig) | - 430 | - 71 | - 71 | - 71 2. noodzakelijk | Vragend (nadelig) | - 10 | - | - | - 3. wenselijk | Nog onbekend | - 83 | - 53 | - 53 | - 53 2.1.7 Samenvatting Kadernota Samengevat ziet de Kadernota er als volgt uit: Recapitulatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand meerjarenbegroting 2027-2030 | 42 | - 2.792 | - 2.599 | - 2.961 Tussentijdse raadsbesluiten | - 59 | - 151 | - 151 | - 151 Ontwikkelingen inkomsten Gemeentefonds | 376 | 335 | - 1.162 | - 884 Ontwikkelingen in bestaand beleid | - 156 | - 160 | 1.485 | 1.501 Lopende prijzen | - | - | - | - Ontwikkelingen nieuw of gewijzigd beleid | - 523 | - 124 | - 124 | - 124 00.

Bestuur en ondersteuning | - 171 | - 152 | - 152 | - 152 ANNO samenwerking (organisatiebijdrage | - | - | - | - gemeenten) Burgerparticipatie- Denk mee Site | - 10 | - | - | - Toegankelijke websites en APPs - | - 9 | - | - | - Toegankelijkheidsonderzoeken laten uitvoeren Uitgaand postproces digitaliseren | - | - | - | - Vierde wethouder | - 152 | - 152 | - 152 | - 152 00.04 Overhead | - | - | - | - Invoering wettelijke taken t.g.v. de nieuwe | - | - | - | - archiefwet per 2027 04. Onderwijs | - | - | - | - 33 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 GIS (Gebiedsteammedewerker in de school) en | - | - | - | - Jongenwerk Voortgezet Onderwijs (VO) Huur ruimtes binnen de huisartsenpraktijken met | - | - | - | - betrekking tot POH-J 05. Sport, cultuur en recreatie | 69 | 99 | 99 | 99 Middelen voor het implementeren van de Digitale | - | - | - | - Nachtregistratie Tarieven zwembaden | 44 | 44 | 44 | 44 Verhuurtarieven sportaccomodaties | 25 | 55 | 55 | 55 06. Sociaal Domein | - | - | - | - Innovatiebudget Sociaal Domein | - | - | - | - Voortzetting project Beurtschip | - | - | - | - 07. Volksgezondheid en milieu | - | - | - | - Nieuwe millieustraat | - | - | - | - 08.

Vrosh | - 421 | - 71 | - 71 | - 71 Fryske urgentieverordening | - 71 | - 71 | - 71 | - 71 Laadconcessie; laadpalen | - | - | - | - Transitiekosten invoering Omgevingswet | - 350 | - | - | - Noot: Door afronding per onderwerp kunnen op totaalniveau kleine verschillen ontstaan SALDO KADERNOTA | - 319 | - 2.892 | - 2.551 | - 2.620 34 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 35 2.2 Reserves en weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre de gemeente financieel in staat is om onvoorziene gebeurtenissen op te vangen. Weerstandsvermogen onderscheiden we in twee delen: • weerstandscapaciteit • risicobeheersing Met weerstandscapaciteit bedoelen we alle middelen en mogelijkheden waarmee de gemeente onvoorziene kosten op kan vangen. Dat geldt bijvoorbeeld voor alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen maar die gevolgen kunnen hebben op de financiële po sitie van de gemeente. Weerstandscapaciteit bestaat uit incidentele weerstandscapaciteit en structurele weerstandscapaciteit. De reserves beschouwen we als structurele weerstandscapaciteit. Voor incidentele lasten (looptijd van 1 -3 jaar) met betrekking tot diverse onderwerpen hanteren wij de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. In de Algemene Reserve wordt rekening gehouden met deze uitname.

Dit leidt tot de volgende geactualiseerde ontwikkeling van de Algemene Reserve waarbij rekening is gehouden met het rekeningresultaat 2025. Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Verwachte ontwikkeling algemene reserve (bedragen x € | Rek. 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 1.000) Stand begin van het jaar | 40.081 | 41.142 | 44.103 | 42.843 | 42.189 | 37.047 | 34.496 Mutaties n.a.v. rekening en begrotingen Storting rekeningresultaat 2024 | 4.453 | - | - | - | - | - | - Storting rekeningresultaat 2025 | - | 6.807 | - | - | - | - | - Begroting 2026 | - | - | - | - | - | - | - Kadernota 2027-2030 | - | - | - | -319 | -2.892 | -2.551 | -2.620 Mutaties o.b.v.

reeds eerder vastgesteld beleid Gebiedsontwikkeling Centrale As (2e fase) | - | -245 | - | - | - | - | - Data op orde | -13 | - | - | - | - | - | - Alde Feanen herinrichting 2e en 3e uitvoeringsfase | -7 | -95 | - | - | - | - | - Vastgoed registratiesysteem; KN 2020-2023; 8.01 | - | -25 | - | - | - | - | - Bijdrage aan Karakteristieke panden; KN 2020 | -2023 | - | -35 | - | - | - | - | - Bijdrage ontmoetingscentrum Gytsjerk; Raad 05-11-2015 | - | -85 | - | - | - | - | - Lobby herijking gemeentefonds; Begroting 2023-2026 | - | -57 | - | - | - | - | - Pilot cameratoezicht schoolterreinen; Raad 22-06-2023 | - | -8 | - | - | - | - | - Kadernota 2022-2025 Aanpassing brug Eastermar (KN 2022 | -2025; 02.04) | - | -137 | - | - | - | - | - Aanjagen toerisme (KN 2022-2025; 03.05) | -13 | -61 | - | - | - | - | - Uitbreiding ondersteuning gaswinningsdossier (KN 2022 | -2025; | -10 | - | - | - | - | - | - 07.08) Uitvoering woningbouwprogrammering (KN 2022 | -2025; 08.05) | - | - | - | - | - | - | - Inspecties en constructieve veiligheid bruggen; (KN 2022-2025; | - | - | -30 | - | - | - | - 02.05) Kadernota 2023-2026 Pont Prinses Margrietkanaal Bergumermeer-Sumar | -2 | - | - | - | - | - | - 36 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Realisatie twee TOP's (toeristische overstappunten) | -17 | - | - | - | - | - | - Subsidie Het Achterland | - | -30 | - | - | - | - | - Inkoop Wmo &

Participatiewet (Implementatieplan) en Jeugd | - | -33 | - | - | - | - | - Kadernota 2024-2027 Incidentele inzet projecten Beurtskip (06.04) | -135 | -158 | - | - | - | - | - Beleid op verhuur van panden (08.02) | - | -8 | - | - | - | - | - Dorpenronde (08.04) | -35 | -15 | - | - | - | - | - Toegankelijkheidsonderzoek digitale dienstverlening (00.04.33) | -4 | - | - | - | - | - | - I&A - Sociaal Intranet applicatie (00.04.25) | -20 | - | - | - | - | - | - Incidentele inzet personele ontwikkelingen Uitvoeringsplan Participatiewet - Inzet jobhunter (06.07) | -51 | - | - | - | - | - | - Coördinator Maatschappelijk Vastgoed (06.12) | -34 | - | - | - | - | - | - Formatie stikstof (07.02) | -12 | - | - | - | - | - | - Tijdelijke formatie begroting 2025 tbv koersvertaling | -1.829 | - | - | - | - | - | - Motie 3-8-12; Formaasje Observeum | -15 | - | - | - | - | - | - Besluitvorming begroting 2024-2027 Budgetten lokale inclusieve agenda en Regenbooggemeente; Raad | - | -50 | - | - | - | - | - 03-03-2022 en 02-11-2023 Besluitvorming na begroting 2024 Formatie vergunningverlener Bijzondere Wetten; Raad 23 | - | -61 | - | - | - | - | - | - 11-2023 Subsidie verduurzaming sportaccommodaties; Subsidiedeel; | -105 | -560 | - | - | - | - | - Raad 29-02-2024 Subsidie verduurzaming sportaccommodaties; Rentedeel; | - | -200 | - | - | - | - | - Raad 29-02-2024 Subsidie verduurzaming

sportaccommodaties; Overhead; | -12 | -30 | - | - | - | - | - Raad 29-02-2024 37 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Kaderbrief 2025-2028 Viering 80 jaar vrijheid en Arcadia | -18 | -22 | - | - | - | - | - Bioferskaat | - | -175 | - | - | - | - | - Begroting 2025 Budget volkshuisvestingsprogramma; College 16.07.2024 | -14 | -26 | - | - | - | - | - Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma 2025 | -2028; Raad | - | -55 | -55 | -55 | - | - | - 20.06.2024 Programma manager ontwikkelagenda | -123 | - | - | - | - | - | - Strategisch adviseur I&A | -64 | -64 | -64 | - | - | - | - PIOFACH-taken BVO-ICT | -120 | -120 | -120 | - | - | - | - Bloeizone Tytsjerksteradiel motie M-5-6-3; KN 2025-2028 | - | -25 | - | - | - | - | - Inrichting burger- en overheidsparticipatieprocessen | -80 | -27 | - | - | - | - | - Klimaatmiddelen transitievisie warmte | - | -200 | - | - | - | - | - Overstapkosten Bibliotheken Noord Fryslân | -14 | - | - | - | - | - - Amendementen begroting 2025-2028 Renovatie trailerhelling Jachthaven Gytsjerk (A | -4-2-1) | - | -16 | - | - | - | - | - Inrichting en renovatie van de “oude loswal” Jachthaven | -14 | - | - | - | - | - | - Gytsjerk (A-4-2-1) Strategisch adviseur fysieke leefomgeving NPLG (A | -4-8-3) | -54 | -54 | - | - | - | - | - Begrotingswijzigingen 2025 Financiële bijdrage herstel dorpshuis Sûderfinne Suwâld | -178 | - | - | - | - | - | - (Raad 20.03.2025) GIS

en jongerenwerk (Raad 28.11.2025) | -251 | -222 | - | - | - | - | - Onderzoekwoningbouwlocaties (MV-11-1); Raad 16-04- | -25 | - | - | - | - | - | - 2025 Nasleep ontvlechtingskosten 2025; Raad 16-04-2025 | -106 | - | - | - | - | - | - 38 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Subsidieregeling Bloeiweken Tytsjerksteradiel; Raad 12-06- | - | -65 | - | - | - | - | - 2025 Vrijval restant middelen reserve decentralisatie uitkeringen; | 101 | - | - | - | - | - | - Raad 18-12-2025 Vrijval nasleep ontvlechtingskosten uit reserve overlopende | 106 | - | - | - | - | - | - posten; Raad 18-12-2025 Kadernota 2026-2029 (inclusief moties) Integraal huisvestingsplan; haalbaarheid en locatie | - | -60 | - | - | - | - | - onderzoeken Subsidie het Achterland | - | -30 | -30 | -30 | - | - | - Herzien oude vastgoedcontracten | - | -73 | -73 | - | - | - | - Medewerkerstevredenheidsonderzoek | - | -30 | - | - | - | - | - Uitvoering Visie op dienstverlening | - | -38 | - | - | - | - | - Burgerparticipatie | - | -63 | -63 | - | - | - | - Ondersteuning ten behoeve van Regiodeal | - | -58 | -58 | - | - | - | - Ontwikkeling bedrijventerrein | - | - | - | - | -2.000 | - | - Dorpenbudget | -163 | -390 | -390 | - | - | - | - Programmavoorbereiding Buitengebied / | - | -25 | -25 | - | - | - | - Landschapselementen Applicatie voor datamonitoring t.b.v.

grip op kosten Jeugd | - | -35 | - | - | - | - | - Bijhouden data verkeersborden | - | -8 | - | - | - | - | - Begroting 2026-2029 Algemeen voorbereidingskrediet woningbouw (nota | - | -250 | -250 | -250 | -250 | - | - Grondbeleid) Subsidie Mienskiphûs Eastermar | - | - | -22 | - | - | - | - Gebiedsteammedewerker in de school; Kadernota 26-29; | - | -68 | - | - | - | - | - Motie M-7-1 Jaarrekening 2025 Teveel bestede middelen 2025 omgevingswet | - | 56 | - | - | - | - | - 39 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 40 Vrijval OVP inventarisatie waardevolle bomen - 25 - - - - - Vrijval OVP kosten opbouw nieuwe organisatie - 80 - - - - - Vrijval OVP Alleenverdienersproblematiek - 12 - - - - - Vrijval OVP Nieuw gemeentelijk beleid voor toerisme en recreatie - 12 - - - - - Kadernota 2027-2030 Inhuur applicatie beheerder sociaal domein ; bestaand beleid - - -30 - - - - Invoering wettelijke taken t.g.v. de nieuwe archiefwet per 2027 - - -50 - - - - Stand einde van het jaar 41.142 44.103 42.843 42.189 37.047 34.496 31.876 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 41 2.3 Ontwikkelingen in beleid De begroting 2026 is in november 2025 in de raad vastgesteld. Tussen het moment van vaststellen en nu hebben zich diverse ontwikkelingen voorgedaan. Ontwikkelingen die ook invloed hebben op de nieuwe (meerjaren)begroting 2027- 2030.

Bij de behandeling van de Kadernota is voor deze onderwerpen geen verdere afweging nodig. Meestal omdat er al sprake is van een eerder beslismoment maar soms ook omdat het gaat om een ontwikkeling die onontkoombaar is. We spreken dan van ontwikkelingen uit aanvaard beleid. Met het in beeld brengen van deze ontwikkelingen ontstaat er een geactualiseerde uitgangspositie voor de Kadernota 2027 -2030. De ontwikkelingen worden , per programma, hieronder als volgt toegelicht. • Programma  bestaand beleid  nieuw beleid • Wat is er aan de hand? • Wat stellen we voor? • Wat als we het niet doen? • Wat mag het kosten? • Financieel effect / Status / Aard Programma overstijgende onderwerpen In de Kadernota proberen we direct aan te geven bij welk programma een onderwerp thuishoort. Soms kan een onderwerp op meerdere (of zelfs alle) programma's invloed hebben, maar is nog niet precies bekend hoe dit cijfermatig verdeeld moet worden. Dan wordt het onderwerp voorlopig bij een programma ingedeeld. Onder het onderwerpnummer en -naam wordt dan 'Programma -overstijgend' afgedrukt. Bij de verwerking van het onderwerp in de begroting vindt de uiteindelijke verdeling plaats.

Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Programma 0 - Bestuur en ondersteuning NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Burgerparticipatie- Denk mee Site | 00.03 Wat willen we? Vanuit de wet versterking participatie op decentraal niveau en vanuit een sterke wens vanuit de raad willen we zowel overheids- als inwonerparticipatie op een hoger plan tillen. Een van de belangrijke digitale middelen die we hiervoor in willen zetten is ons participatieplatform (de Denkmee website). Deze willen we een centrale rol laten krijgen als digitaal luik voor initiatieven zowel van inwoners naar ons als andersom. Wat stellen we voor? We stellen voor om het budget van € 10.000 opnieuw beschikbaar te stellen voor participatie. Dit geld gebruiken we voor: • | Het onderhouden en verbeteren van de participatiewebsite (Denk-Mee site); • | Het doorontwikkelen naar een centrale ingang waar participatie initiatieven van inwoners binnenkomen; • | Het participatieplatform inzetten om voor dorpsbelangen onderling een platform te bieden; • | Het opzetten en uitvoeren van een burgerpanel. We vragen om dit budget weer bij Dienstverlening te plaatsen, omdat participatie daar thuishoort. Wat als we het niet doen? Dan voeren we de visie op participatie niet goed uit.

We missen kansen om inwoners beter mee te laten denken en krijgen minder input van verschillende groepen inwoners, terwijl dat juist belangrijk is voor goede besluiten. In de visie staat dat we inwoners actief willen betrekken en willen experimenteren met nieuwe vormen van participatie. Dat lukt dan niet. Zonder geld kunnen we de website niet goed onderhouden of verbeteren en kunnen we geen burgerpanel starten. We missen dan een belangrijke manier om meningen en ideeën van inwoners op te halen. Wat mag het kosten? Het bestaande budget van € 10.000 wordt verlengd voor 2027. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | Vragend (nadelig) - 10 | - | - | - | Status | B - planfase Portefeuillehouder: Breuker, K. | Aard | 2. noodzakelijk Besproken 22-01-2026 | Wettelijk? | ja raad: Agendapunt: Visie op overheids- en inwonersparticipatie | Mij. belang | hoog 42 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 43 Toelichting wettelijk In januari 2026 is de visie op participatie vastgesteld. Eén van de middelen die we nu al gebruiken voor inwonersparticipatie is de participatiewebsite (de Denk-Mee site). We willen deze website nog meer gaan inzetten. Voor deze website maken we kosten voor onderhoud en doorontwikkeling. We willen ook een burgerpanel koppelen aan de participatiewebsite.

Met een burgerpanel kunnen we op een eenvoudige manier meningen en ideeën ophalen bij een brede groep inwoners. In de vastgestelde visie staat dat we hiermee willen experimenteren. In de begroting 2022-2025 was geld opgenomen voor de participatiewebsite. Een deel van dit budget (€10.000) is toen toegewezen aan de afdeling Communicatie van de werkmaatschappij 8KTD. Uit de jaarrekening 2024 bleek dat Communicatie dit budget niet gebruikt heeft. Daarom is het in de begrotingswijziging van oktober 2025 én in de begroting 2026-2029 geschrapt. De aanvraag die we nu doen in de nieuwe kadernota is eigenlijk een herstelactie. Dit budget hoort namelijk thuis bij de afdeling Dienstverlening, en dan vooral bij het onderdeel participatie. Toelichting maatsch. belang Een participatiewebsite bij een gemeente heeft een groot maatschappelijk belang omdat het de kloof tussen overheid en burger verkleint, de democratie versterkt en zorgt voor beter, gedragen beleid. Het stelt inwoners in staat om laagdrempelig mee te denken, ideeën in te dienen en besluiten te beïnvloeden, wat leidt tot een inclusievere samenleving.

Toegankelijke websites en APPs -Toegankelijkheidsonderzoeken laten uitvoeren 00.02 [Programma-overstijgend] Wat willen we? Een toegankelijkheidsonderzoek laten uitvoeren en daarna de benodigde aanpassingen doorvoeren, waarmee aan deze websites en Apps een status A of B toegekend kan worden. Daarmee voldoen wij aan de Wet digitale toegankelijkheid overheid. • iBabs (website + app) https://raad.t-diel.nl • iBurgerzaken (website) https://iburgerzaken.tytsjerksteradiel.nl/gaasweb/start.html • DenkMee https://denkmee.t-diel.nl • SIMform Tytsjerksteradiel • Energieloketten https://energieloketten.nl/t-diel Wat stellen we voor? In 2027 een toegankelijkheidsonderzoek laten uitvoeren voor de websites en apps, die nu nog geen status toegekend hebben gekregen. Wat als we het niet doen? Als wij geen toegankelijkheidsverklaringen voor onze websites en apps hebben, voldoen wij niet aan de wettelijke verplichting die geldt voor alle overheidsinstanties. Dit is vastgelegd in het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid en maakt deel uit van de Wet digitale overheid. Wat mag het kosten? Een toegankelijkheidsonderzoek voor de websites en apps, die nu nog geen status toegekend hebben, kost € 9.000. Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin.

effect | Vragend (nadelig) - 9 | - | - | - | Status | A - realisatiefase Portefeuillehouder: Breuker, K. | Aard | 1. onontkoombaar Besproken N.v.t. | Wettelijk? | ja raad: Mij. belang | hoog Toelichting wettelijk | Sinds juli 2018 zijn alle websites en mobiele apps van Nederlandse overheidsinstanties en publiekrechtelijke instellingen wettelijk verplicht toegankelijk te zijn. Elke 3 jaar moet dit onderzoek worden uitgevoerd om de toegankelijkheidsverklaring geldig te | houden. Er moeten in 2027 in totaal 6 websites/apps onderzocht worden. Toelichting maatsch. belang | Toegankelijkheid is van groot maatschappelijk belang omdat het mensen met en zonder beperking in staat stelt volledig deel te nemen aan de samenleving. We spreken bij dit onderwerp over digitale inclusie, waarbij we ernaar streven dat websites en apps bruikbaar zijn voor iedereen, wat essentieel is in een digitaliserende maatschappij. STRUCTUREEL ANNO samenwerking (organisatiebijdrage gemeenten) | 00.01 Wat willen we? De deelnamekosten voor de regionale samenwerking binnen ANNO de komende jaren inzetten als cofinanciering voor de pijler Gearwurking in de Regio Deal II. Wat stellen we voor? De deelnamekosten voor de regionale samenwerking binnen ANNO staan voor een bedrag van € 32.000 structureel in de begroting. De samenwerkingsovereenkomst onder ANNO III liep eind 2025 af.

Wij stellen voor om de jaarlijkse deelnamekosten ANNO € 32.000 de komende jaren in te zetten als cofinanciering voor de pijler Gearwurking in de Regio Deal II. Het budget blijft daarmee volledig ten goede komen aan regionale samenwerking. Door de aanvullen | de 50% rijksbijdrage van het Rijk ontstaat extra financiële ruimte om de regionale samenwerking te versterken. In het eerste kwartaal van 2026 vindt een evaluatie van de ANNO III | -periode plaats. De regionale samenwerking met de ANNO-partners vindt in ieder geval de komende periode plaats via de nieuwe Regio Deal. De uitkomsten van de evaluatie worden onder andere m | eegenomen in de uitwerking van de pijler Gearwurking in Regio Deal II. Deze Regio Deal vloeit voort uit deze samenwerking en wordt uitgevoerd in de periode 2026–2030. In januari 2026 hebben wij het Programmaplan Regio Deal Noordoost Friesland II en de bijbehorende samenwerkingsovereenkomst vastgesteld. De raad heeft onlangs informatie over het vastgestelde programmaplan ontvangen en wordt na de zomer inhoudelijk bijgepr | aat. 44 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat als we het niet doen? Dan is er voor de pijler Gearwurking onvoldoende budget voor uitvoering. Wat mag het kosten? Wij stellen voor om de jaarlijkse deelnamekosten ANNO € 32.000 de komende jaren in te zetten als cofinanciering voor de pijler Gearwurking in de Regio Deal II.

Het budget blijft daarmee volledig ten goede komen aan regionale samenwerking. Door de aanvullende 50% rijksbijdrage van het Rijk ontstaat extra financiële ruimte om de regionale samenwerking te versterken. Hiermee zijn de gevraagde gelden budgettair neutraal. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | Nog onbekend - | - | - | - | Status | A - realisatiefase Portefeuillehouder: Breuker, K. | Aard | 3. wenselijk Besproken N.v.t. | Wettelijk? | nee raad: Mij. belang | midden Toelichting wettelijk | N.v.t. Toelichting maatsch. belang | N.v.t. Uitgaand postproces digitaliseren | 00.04 Wat willen we? We willen zorgen dat de gemeente per 1 januari 2027 volledig voldoet aan de Wmebv. Dat betekent dat we digitale berichten veilig, betrouwbaar en controleerbaar kunnen versturen en dat we altijd kunnen aantonen wat er met een bericht is gebeurd. Daarvoor willen we: • | het proces voor de WOZ-bepalingen aanpassen volgens de nieuwe regels; • | meer poststromen digitaliseren, zodat we efficiënter werken; • | blijven zorgen dat inwoners hun berichten altijd op tijd en op de juiste manier ontvangen. Wat stellen we voor? Ook in 2027 en verder de digitale én fysieke poststromen bij Burgerzaken voort te zetten en indien mogelijk ook Belastingen op het desbetreffende platform aan te sluiten.

Hiermee voldoen wij aan alle wettelijke eisen voor audit trails, notificaties en logg | ing. Ook kunnen we veilig en betrouwbaar digitaal berichtenverkeer garanderen voor inwoners. 45 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat als we het niet doen? Dan lopen we juridische risico’s, inwoners kunnen berichten missen en onze dienstverlening blijft achter als we dit niet oppakken. • | Zonder goede audit trails, notificaties en logging kunnen we niet aantonen wat er met een bericht is gebeurd. Dat is wettelijk verplicht. • | Inwoners kunnen belangrijke informatie missen. • | Onze dienstverlening wordt minder betrouwbaar. We kunnen niet garanderen dat inwoners berichten op tijd en op de juiste manier krijgen. • | We blijven werken met oude, inefficiënte processen. We blijven dan veel tijd en geld kwijt aan printen, inpakken en fysieke post, terwijl digitaliseren goedkoper en sneller is. • | Het WOZ-proces voldoet niet aan de regels. Dit is een van de processen waarvoor de wet direct geldt. Zonder aanpassing lopen we hier écht vast. Wat mag het kosten? De investering in abonnementskosten verdient zichzelf terug door de lagere kosten van digitale verzending. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | Variabel - | - | - | - | Status | B - planfase Portefeuillehouder: Breuker, K. | Aard | 2.

noodzakelijk Besproken 27-11-2025 | Wettelijk? | ja raad: Agendapunt: 10. Aanwijzingsbesluit elektronische kanalen Publieke dienstverlening gemeente | Mij. belang | hoog Tytsjerksteradiel Toelichting wettelijk | Per 1 januari 2027 moeten wij volledig voldoen aan de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). Deze wet verplicht gemeenten om digitale berichten veilig en controleerbaar te versturen. Als een bericht niet wordt gelezen of niet digitaal kan worden afgeleverd, moeten wij het alsnog per post versturen. Ook moeten we voor digitale berichten goede registraties hebben, zoals audit trails, notificaties en loggegevens. Op dit moment voldoen we hier nog niet helemaal aan. Voor ons betekent dit dat we vanaf 1 januari 2027 een aanpassing moeten doen in de bulkstroom van de WOZ-bepalingen. Voor dit proces gebruiken we nu al de Berichtenbox. De wet biedt ook kansen. Door meer poststromen te digitaliseren: • | verbeteren we onze dienstverlening; • | maken we onze processen toekomstbestendig; • | besparen we kosten voor printen, inpakken en verzenden. In april 2026 voeren we een pilot uit bij Burgerzaken om te testen hoe we dit proces het beste kunnen organiseren. Vanaf 2027 moeten we dit proces volgens de wet volledig hebben ingericht en willen we de digitale verzending voor Burgerzaken blijven continueren.

De businesscase laat zien dat de abonnements | - kosten direct in het eerste jaar terugverdiend worden, ook onder aan de streep is er financieel voordeel. Dit komt met name omdat het verzenden van digitale post veel goedkoper is dan het printen, inpakken | en verzenden van fysieke post. 46 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Toelichting maatsch. belang | Het voldoen aan de Wmebv is belangrijk voor de hele samenleving. Het zorgt ervoor dat inwoners betrouwbaar, veilig en tijdig berichten van de gemeente ontvangen. Mensen kunnen erop vertrouwen dat belangrijke berichten op de juiste manier worden verstuurd en gevolgd. Door berichten digitaal aan te bieden via de Berichtenbox: • | wordt de dienstverlening makkelijker en toegankelijker voor inwoners; • | kunnen mensen berichten altijd terugvinden op één plek; • | hoeft er minder papier te worden gebruikt, wat beter is voor het milieu; • | worden fouten kleiner, omdat verzendingen beter te volgen zijn. Als een bericht niet digitaal aankomt, sturen we het alsnog per post. Zo zorgen we dat niemand belangrijke informatie mist, ook inwoners die minder digitaal vaardig zijn. Daarnaast helpt het de gemeente om efficiënter te werken en kosten te besparen. Minder printen, inpakken en verzenden betekent dat er meer geld en tijd overblijft voor taken die direct waarde hebben voor inwoners.

Vierde wethouder | 00.06 Wat willen we? Wij streven naar een slagvaardig college dat in de komende raadsperiode goed is toegerust om de taken en complexe dossiers effectief aan te pakken. Met een extra wethouder kunnen taken en dossiers evenwichtiger worden verdeeld. Dit voorkomt overbelasting en zorgt ervoor dat ieder college lid zich voldoende kan verdiepen in zijn of haar portefeuille. Ook in onze gemeente spelen meerdere ingewikkelde en tijdrovende dossiers (bijvoorbeeld woningbouw, duurzaamheid of sociaal domein). Een extra wethouder maakt het mogelijk om hier meer focus en bestuurlijke aandacht aan te geven. Wat stellen we voor? Om dit te realiseren, achten wij het wenselijk om voor deze periode een vierde wethouder te benoemen. Wat als we het niet doen? n.v.t. Wat mag het kosten? De kosten voor een vierde wethouder bedragen € 152.000. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | Vragend (nadelig) - 152 | - 152 | - 152 | - 152 | Status | A - realisatiefase Portefeuillehouder: Breuker, K. | Aard | 3. wenselijk Besproken N.v.t. | Wettelijk? | nee raad: Mij.

belang | midden 47 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 48 Programma 1 - Veiligheid Programma 2 - Verkeer, vervoer en waterstaat Programma 3 - Economie Programma 4 - Onderwijs NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID STRUCTUREEL GIS (Gebiedsteammedewerker in de school) en Jongenwerk Voortgezet Onderwijs (VO) 04.01 Wat willen we? Vanaf medio 2022 is er met de NPO-middelen ingezet op de gebiedsteammedewerker in de scholen (GIS) en het jongerenwerk in het voorgezet onderwijs. Gelet op het belang, de positieve geluiden en de ontvangen rapportages, heeft de raad in 2024 tot een verlenging besloten voor 2025 en 2026. In dit raadsvoorstel is voorgesteld om dit mee te nemen in de kadernota 2026. Met het voortzetten van de gebiedsteammedewerker op alle basis- en voortgezet onderwijs scholen en het jongerenwerk in het voortgezet onderwijs zetten we blijvend in op preventie en een betere verbinding en samenwerking tussen onderwijs en zorg. Het advies is om de GIS aanpak vanaf 2027 structureel te maken en te onderzoeken of deze gelden ook onder preventie vanuit de jeugdwet zouden passen. In 2026 heeft deze evaluatie en monitoring plaatsgevonden, de bevindingen worden met het college en de gemeenteraad gedeeld.

Wat stellen we voor? We stellen voor om structureel geld beschikbaar te stellen om de formatie van gebiedsteammedewerker uit te breiden met 2,25 fte en structureel geld beschikbaar te stellen voor de inzet van het jongerenwerk in het voortgezet onderwijs. Voor de gemeente betekent de inzet meer aandacht en invloed. Dit kan preventief werken, alsook zorgen voor gerichtere inzet van zorg. De preventie kan bestaan uit meer gerichte en goedkopere jeugdzorg inzet door meer gebruik te maken van algemene voorzieningen en eigen inzet. De verwachting is dat de inzet leidt tot lagere jeugdzorgkosten. We verwachten dat de kosten van deze inzet zich dus terug verdienen en voor de Kadernota en begroting budgettair neutraal zijn. De dekking van de inzet van de GIS medewerkers vindt plaats vanuit de beschikbare jeugdbudgetten. Er zal monitoring en evaluatie in de opzet van de business case worden meegenomen. Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat als we het niet doen? 1. | Wij sluiten dan als gemeente niet aan bij de leidende principes van de (landelijke) Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 en de Fryske Regiovisie Jeugdhulp. 2. | Wij zullen dan geen profijt hebben van de beoogde effecten zoals benoemd door de deelnemers in de GIS-proeftuin: • | Ouders: vroegsignalering en laagdrempelige zorg draagt bij aan het welbevinden van kinderen en ouders.

• | Gemeenten: vroegsignalering draagt bij aan vermindering van specialistische zorg. • | Gemeenten: de laagdrempeligheid van de GIS draagt bij aan het bereiken van ouders en kinderen die anders minder of niet zouden worden bereikt. • | Jeugdzorginstellingen: een door de partners gedragen GIS | -werkwijze leidt tot een kwaliteitsverbetering van de geleverde zorg. • | Jeugdzorginstellingen: vroegsignalering en laagdrempelige zorg dragen bij aan een vermindering van de werkdruk. • | Scholen: vroegsignalering en laagdrempelige zorg dragen bij aan een lager schoolverzuim. • | Scholen: door de aanwezigheid van de GIS in de school ontlast het de school in haar zorgtaak. • | Speciaal onderwijs: vroegsignalering en laagdrempelige zorg leidt tot een daling van verwijzingen naar speciaal onderwijs. • | Verzekeraars: de implementatie van de werkwijze is een innovatieve zorgpreventie werkwijze. • | Werkgevers: vroegsignalering en laagdrempelige zorg dragen bij aan een vermindering van ziekteverzuim. Wat mag het kosten? De kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 2,25 fte voor de functie gebiedsteammedewerker en het structureel geld beschikbaar stellen voor de inzet van het jongerenwerk in het voortgezet onderwijs bedraagt € 290.000.

In 2024 is het bovenstaande bedrag vastgesteld, rekening houdend met de afgelopen periode van inflatie zouden de kosten enigzins hoger kunnen uitvallen. Voor de gemeente betekent de inzet meer aandacht en invloed. Dit kan preventief werken, alsook zorgen voor gerichtere inzet van zorg. De preventie kan bestaan uit meer gerichte en goedkopere jeugdzorg inzet door meer gebruik te maken van algemene voorzien | ingen en eigen inzet. De verwachting is dat de inzet leidt tot lagere jeugdzorgkosten. We verwachten dat de kosten van deze inzet zich dus terug verdienen en voor de Kadernota en begroting budgettair neutraal zijn. De dekking van de inzet van de GIS medewerkers vindt plaats vanuit de beschikbare jeugdbudgetten. Er zal monitoring en evaluatie in de opzet van de business case worden meegenomen. Dit punt wordt dan ook budgettair neutraal opgevoerd. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | Vragend (nadelig) - | - | - | - | Status | A - realisatiefase Portefeuillehouder: Fokkema, D. | Aard | 3. wenselijk Besproken 28-11-2024 | Wettelijk? | nee raad: Mij. belang | midden 49 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 50 Toelichting wettelijk Vanaf medio 2022 is er met de NPO-middelen ingezet op de gebiedsteammedewerker in de scholen (GIS) en het jongerenwerk in het voorgezet onderwijs.

Gelet op het belang, de positieve geluiden en de ontvangen rapportages, heeft de raad in 2024 tot een verlenging besloten voor 2025 en 2026. In dit raadsvoorstel is voorgesteld om dit mee te nemen in de kadernota 2026. Met het voortzetten van de gebiedsteammedewerker op alle basis- en voortgezet onderwijs scholen en het jongerenwerk in het voortgezet onderwijs zetten we blijvend in op preventie en een betere verbinding en samenwerking tussen onderwijs en zorg. Het advies is om de GIS aanpak en het jongerenwerk op het VO vanaf 2027 structureel te maken en te onderzoeken of deze gelden ook onder preventie vanuit de jeugdwet zouden passen. In 2025 én 2026 vond deze evaluatie en monitoring plaats, waardoor we in de kadernota 2027 middelen structureel willen aanvragen. Toelichting maatsch. belang 1. Wij sluiten als gemeente aan bij de leidende principes van de (landelijke) Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 en de Fryske Regiovisie Jeugdhulp. 2. Wij zullen profijt hebben van de beoogde effecten zoals benoemd door de deelnemers in de GIS-proeftuin: • Ouders: vroegsignalering en laagdrempelige zorg draagt bij aan het welbevinden van kinderen en ouders. • Gemeenten: vroegsignalering draagt bij aan vermindering van specialistische zorg. • Gemeenten: de laagdrempeligheid van de GIS draagt bij aan het bereiken van ouders en kinderen die anders minder of niet zouden worden bereikt.

• Jeugdzorginstellingen: een door de partners gedragen GIS-werkwijze leidt tot een kwaliteitsverbetering van de geleverde zorg. • Jeugdzorginstellingen: vroegsignalering en laagdrempelige zorg dragen bij aan een vermindering van de werkdruk. • Scholen: vroegsignalering en laagdrempelige zorg dragen bij aan een lager schoolverzuim. • Scholen: door de aanwezigheid van jongerenwerkers en GIS in de school ontlast het de school in haar zorgtaak. • Speciaal onderwijs: vroegsignalering en laagdrempelige zorg leidt tot een daling van verwijzingen naar speciaal onderwijs. • Verzekeraars: de implementatie van de werkwijze is een innovatieve zorgpreventie werkwijze. • Werkgevers: vroegsignalering en laagdrempelige zorg dragen bij aan een vermindering van ziekteverzuim. Huur ruimtes binnen de huisartsenpraktijken met betrekking tot POH-J 04.03 Wat willen we? Er is afgesproken met de huisartspraktijken dat zij een financiële tegemoetkoming kunnen krijgen voor het gebruik van de werkruimtes binnen de huisartspraktijken door de POH-Jeugd. Wat stellen we voor? De gemeente verstrekt aan de huisartsenpraktijk een financiële vergoeding voor het gebruik van een werkruimte door de POH-Jeugd. De hoogte van deze vergoeding bedraagt € 50 per dagdeel.

Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 51 Wat als we het niet doen? Wanneer deze financiële tegemoetkoming niet wordt verstrekt, kunnen huisartspraktijken minder bereid zijn om praktijkruimte beschikbaar te stellen aan de POH-jeugd. Dit kan de samenwerking onder druk zetten en daarmee de praktische uitvoering van de inzet van de POH-jeugd bemoeilijken, zonder dat dit direct de zorginhoud beïnvloedt. Wat mag het kosten? De hoogte van de financiële tegemoetkoming is vastgesteld op € 50 per dagdeel. Dit komt neer op maximaal € 14.000 op jaarbasis. Dit is gebaseerd op de zes huisartspraktijken binnen de gemeente Tytsjerksteradiel. Vanuit eerdere evaluatie is gebleken dat er een positief effect van de inzet van de Praktijk Ondersteuner Huisarts (POH) uitgaat. De vergoeding aan de huisartsenpraktijk zien wij hier als onderdeel van. Aan de ene kant levert de inzet tijd op voor de huisarts voor andere zaken. Voor de gemeente betekent de inzet meer aandacht en invloed. Dit kan preventief werken, alsook zorgen voor gerichtere inzet van zorg. De preventie kan bestaan uit meer gerichte en goedkopere jeugdzorg inzet door meer gebruik te maken van algemene voorzieningen. De verwachting is dat de inzet leidt tot lagere jeugdzorgkosten.

We verwachten dat de extra kosten van deze inzet, zijnde vergoeding aan huisartsenpraktijk, zich dus terug verdienen en voor de Kadernota en begroting budgettair neutraal zijn. De dekking van de inzet van de POH vindt plaats vanuit de beschikbare jeugdbudgetten. Financieel (x € 1.000) Begrotingsjaar 2027 2027 2028 2029 2030 Fin. effect Neutraal - - - - Status A - realisatiefase Portefeuillehouder: Fokkema, D. Aard 1. onontkoombaar Besproken raad: N.v.t. Wettelijk? nee Mij. belang laag Toelichting wettelijk Huisartspraktijken die huisvesting bieden aan de POH-jeugd ontvangen hiervoor een financiële tegemoetkoming ter compensatie van het gebruik van de praktijkruimtes. Dit is onderling afgesproken met de huisartspraktijken en is geen wettelijke taak. Toelichting maatsch. belang Het maatschappelijk belang is laag, omdat het een faciliterende maatregel betreft zonder directe impact op inwoners of de inhoud van de zorgverlening. De tegemoetkoming heeft vooral een organisatorisch en financieel karakter.

Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Programma 5 - Sport, cultuur en recreatie NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID STRUCTUREEL Middelen voor het implementeren van de Digitale Nachtregistratie | 05.02 Wat willen we? Gemeenten hebben beperkt inzicht in het aantal toeristische overnachtingen en al lange tijd leeft daarom de wens om de beschikking te krijgen over betere data. Ook voor onze gemeente geldt dat we op basis van de toeristenbelasting (deels forfaitair) over informatie beschikken over het aantal overnachtingen maar dit levert geen aanvullende informatie op. Meer data/inzicht biedt ons de mogelijkheid om daarop beleidsmatig te kunnen sturen. De provincie heeft de afgelopen jaren hierin het voortouw genomen en is uitgekomen op het verkrijgen van betere data via Digitale Nachtregistratie (DNR). Met een benchmark die de provincie aanbiedt en waar we aan gaan deelnemen, verwachten we meer duidelijkheid te krijgen over wat dit precies voor de gemeente kan betekenen en wat ervoor nodig is. Wat stellen we voor? Binnenkort wordt gestart met de benchmark. Op basis van de resultaten daarvan wordt besloten of we aansluiten bij de Digitale Nachtregistratie (DNR). Is dat het geval dan zal via een apart raadsvoorstel of een begrotingswijzigingsvoorstel dit aan de Raad worden voorgelegd. Wat als we het niet doen? Dan krijgen we geen beter inzicht in het toeristisch verblijf in onze gemeente.

Wat mag het kosten? Dit betreft een vooraankondiging. Afhankelijk van de resultaten van de benchmark zal worden besloten of we willen aansluiten bij de Digitale Nachtregistratie (DNR). Op dit moment is onduidelijk wat de kosten zijn en wanneer (eventueel) gestart kan worden met de implementatie. Wij verwachten in de loop van 2026 hier een goed beeld van te kunnen geven. Via een afzonderlijk raadsvoorstel of begrotingswijzigingsvoorstel zal dit aan de Raad worden voorgelegd. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | Vragend (nadelig) - | - | - | - | Status | C - verkenfase Portefeuillehouder: Fokkema, D. | Aard | 3. wenselijk Besproken | N.v.t. | Wettelijk? | nee raad: Mij. belang | laag 52 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 53 Toelichting wettelijk Gemeenten hebben beperkt inzicht in het aantal toeristische overnachtingen en al lange tijd leeft daarom de wens om de beschikking te krijgen over betere data. Ook voor onze gemeente geldt dat we op basis van de toeristenbelasting (deels forfaitair) over informatie beschikken over het aantal overnachtingen maar deze informatie is beperkt en biedt geen aanvullende informatie waarop we beleidsmatig zouden kunnen sturen. De provincie heeft de afgelopen jaren hierin het voortouw genomen en is uitgekomen op het verkrijgen van betere data met Digitale Nachtregistratie (DNR).

Via een benchmark die de provincie aanbiedt en waar we aan gaan deelnemen, verwachten we meer duidelijkheid te krijgen over wat dit precies voor de gemeente kan betekenen en wat ervoor nodig is. Toelichting maatsch. belang Meer data bieden met name de gemeente meer inzicht en daarmee mogelijkheden om beleidsmatig te sturen. De gegevens bieden tegelijk accommodatieaanbieders inzicht voor het eigen bedrijf maar ook regionaal en provinciaal zodat op basis daarvan keuzes gemaakt kunnen worden bijvoorbeeld met eigen promotie en doelgroep. Tarieven zwembaden 05.04 Wat willen we? De exploitatiekosten van beide zwembaden nemen jaarlijks toe door inflatie. Het gaat hierbij vooral om onderhoudskosten, schoonmaakkosten en kosten voor gas en elektriciteit. Het is daarom belangrijk dat de inkomsten van de zwembaden die bestaan uit: tarieven losse kaartjes, abonnementen en leszwemmen in gelijke mate meestijgen zodat de bijdrage ten laste van het begrotingssaldo niet jaarlijks sterk toeneemt. Daarnaast blijkt dat de tarieven met de ons omliggende zwembaden te veel uit de pas lopen. Het voorstel is daarom om de tarieven voor zwembaden vanaf 2027 te verhogen. Na een grote renovatie in 2015 zijn de prijzen bewust laag gehouden om de zwembaden zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Het bad is doordeweeks nagenoeg van half 8 in de ochtend tot 10 uur in de avond gevuld.

In 2019 en 2020 is de abonnement structuur vereenvoudigd en zijn de tarieven verhoogd om deze meer marktconform te maken. In 2021 en 2024 is er ook een bescheiden verhoging doorgevoerd. De kosten voor de gehele bedrijfsvoering zijn behoorlijk gestegen, ook de hele wetgeving rondom watercontrole en inspecties is aangescherpt wat doorwerkt in de bedrijfsvoering. Wat stellen we voor? Met het (beperkt) verhogen van de tarieven worden er meer inkomsten gegenereerd waardoor het exploitatietekort iets terug gebracht kan worden. Aan de andere kant willen we de zwembaden als maatschappelijke voorziening voor eenieder toegankelijk houden om een actieve en gezonde levensstijl te stimuleren. Een grote doelgroep van binnen en buiten de gemeentegrenzen maakt wekelijks (soms zelfs dagelijks) gebruik hiervan. Wat als we het niet doen? Een alternatief zou zijn om de prijzen op het huidige niveau te handhaven. We gaan hiermee nog meer uit de pas lopen met omliggende gemeenten en expoitatietechnisch nog meer inleveren. Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat mag het kosten? Dit onderwerp levert een structurele plus op voor de begroting van € 44.000 per jaar. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | Biedend (voordelig) 44 | 44 | 44 | 44 | Status | B - planfase Portefeuillehouder: Fokkema, D. | Aard | 3. wenselijk Besproken N.v.t.

| Wettelijk? | nee raad: Mij. belang | midden Toelichting wettelijk | Het aanbieden van recreatief zwemmen en zwemlessen is geen wettelijke taak. Toelichting maatsch. belang | Het maatschappelijk belang van de activiteiten in het zwembad is groot. Het zwembad is van 's ochtends tot 's avonds gevuld en vervult een belangrijke functie in preventie, welzijn en ontmoeting. Verhuurtarieven sportaccomodaties | 05.03 Wat willen we? In 2022 is de verhoging van de verhuurtarieven op sportaccommodaties stopgezet. Voorstel is om vanaf 2027 de tarieven weer te verhogen. Wat stellen we voor? In 2020 heeft de raad besloten om de verhuurtarieven voor sportaccommodaties stapsgewijs te verhogen in vier jaar tijd tot een uiteindelijke verhoging met 25%. Deze verhoging is in 2022 bevroren om verenigingen tegemoet te komen na de corona periode. Sinds twee jaar wordt de indexering wel weer doorgevoerd. Voorstel is nu om in verband met de steeds stijgende kosten voor instandhouding van de gebouwen de stijging voor de verhuurtarieven voor de laatste twee jaar weer door te voeren. Dit zou per 2027 een verhoging betekenen van 6% en per 2028 7% zoals per 2021 in gang was gezet. Deze stapsgewijze verhoging is primair bedoeld om de stijgende kosten het hoofd te bieden en om verdere financiele achteruitgang op dit gebied te voorkomen.

Om die reden vinden wij het zorgvuldig en passend om deze keuze opnieuw aan de gemeenteraad voor te leggen, juist omdat de raad destijds bewust heeft besloten de tariefsverhoging te bevriezen uit coulance richting de verenigingen. Door nu weer aan te sluiten bij de in 2020 uitgezette lijn, herstellen we dit op een uitlegbare manier. 54 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat als we het niet doen? Als we het niet doen wordt het gat tussen inkomsten uit verhuur en kostendekkendheid groter. Daar tegenover staat dat het voor verenigingen laagdrempeliger blijft om te huren als de tarieven alleen geïndexeerd worden en niet structureel verhoogd. Sportverenigingen fungeren binnen onze gemeente als belangrijke ontmoetingsplekken en deze nemen een belangrijke plek in binnen de dorpen. Deze willen we graag ondersteunen. Tegelijk worden de kosten hoger en zal er ergens een balans moeten zijn. Het zou kunnen zijn dat voor sommige sportverenigingen het weer oppakken van de verhoging van huurtarieven financieel moeilijk gaat zijn. Wat mag het kosten? Het doorvoeren van de verhoging heeft een positief effect op de begroting. • | 6% 2027: een plus van € 25.000 • | 7% 2028: een plus van € 30.000 Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | Biedend (voordelig) 25 | 55 | 55 | 55 | Status | B - planfase Portefeuillehouder: Fokkema, D. | Aard | 3.

wenselijk Besproken 12-11-2020 | Wettelijk? | nee raad: Mij. belang | hoog Toelichting wettelijk | Verkenning om verhuurtarieven voor sportaccommodaties te verhogen. In 2020 heeft de raad besloten om de verhuurtarieven voor sportaccommodaties stapsgewijs te verhogen in 4 jaar tijd tot een uiteindelijke verhoging met 25%. Deze verhoging is in 2022 bevroren om verenigingen tegemoet te komen na de corona periode. We willen de keuze bewust voorleggen om de laatste 2 jaar van deze aangekondigde verhoging weer door te voeren. Toelichting maatsch. belang | Het belang van het in stand houden van de gemeentelijke sportverenigingen is hoog. Graag willen we ook onze sportaccommodaties toegankelijk houden voor in het kader van gezondheid welzijn en preventie. Tegelijk zien we dat gemeentelijke kosten qua onderhoud en in standhouding van de accommodaties ook stijgen. Het verschil tussen inkomsten en uitgaven wordt hiermee steeds groter. 55 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Programma 6 - Sociaal domein NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Voortzetting project Beurtschip | 06.01 Wat willen we? De raad heeft in de Kadernota 2024 incidenteel geld beschikbaar gesteld voor het project Beurtschip voor drie jaar. De kosten voor drie jaar bedragen € 474.000 ongeacht het aantal deelnemers. De bijdrage van Achtkarspelen is ook € 474.000.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://tytsjerksteradiel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/138e1206-1d71-4c57-b5b0-425f4e0fb504?agendaItemId=48c019ad-fcec-497c-b912-5e739feab053