CConstaterende datTytsjerksteradiel
Koppel je AI →
Document · PDF

05 - Bijlage 1 - Kadernota 2027-2030

RAAD IEPEN POADIUM 25 juni 2026, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Kadernota 2027-2030 (ynhâldlik) - 16:3726.147 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Er is met de raad afgesproken dat we in de kadernota 2027 met een voorstel komen om het project al dan niet voort te zetten. Wat stellen we voor? Het voorstel is om het project niet voort te zetten, omdat: • | We zien dat het project niet meer aansluit bij wat onze mensen nodig hebben om uit te stromen naar werk. • | Er te weinig mensen deelnemen aan het project, de opbrengst is mager. • | De kosten te hoog zijn in verhouding tot de opbrengsten. De kosten voor drie jaar bedragen € 474.000, ongeacht het aantal deelnemers aan het project. De bijdrage van Achtkarspelen is ook € 474.000. • | Wij op dit moment alle kosten van het project dekken. Daarmee dekt de gemeente het financiële risico. Het is zuiverder om een inkooprelatie aan te gaan op basis van p x q. Dat doen we ook met andere re-integratieaanbieders. Wat als we het niet doen? De laatste jaren zien we weinig tot geen (succesvolle) uit- en instroom. Onze klanten worden succesvol begeleid door onze sociaal werkers, re-integratie aanbieders en/of partijen uit het voorliggend veld. Wat mag het kosten? € 0. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | Neutraal - | - | - | - | Status | A - realisatiefase Portefeuillehouder: Fokkema, D. | Aard | 3. wenselijk Besproken | 13-07-2023 | Wettelijk? | nee raad: Mij.

belang | laag Toelichting wettelijk | De uitvoering van het project Beurtschip is geen wettelijke taak. 56 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 57 Toelichting maatsch. belang Het project Beurtschip is een gezamenlijk project met de gemeente Achtkarspelen en bestaat al een aantal jaren. Bij dit project bieden wij inwoners een lasopleiding aan in combinatie met het opdoen van praktijkervaring door te lassen aan een schip. Het doel van het project is om inwoners te begeleiden naar betaald werk in de metaalsector. De looptijd van dit project is 1 januari 2024 t/m 31 december 2026. Tijdens de looptijd kunnen er deelnemers in- en uitstromen. Van 2024 t/m 2026 zijn er 5 deelnemers uitgestroomd. Eén deelnemer is uitgestroomd met een diploma naar werk in de metaalsector, één deelnemer heeft een diploma en is (nog) niet uitgestroomd naar werk, één deelnemer is nog bezig met de opleiding, één deelnemer is gestopt en één deelnemer is ziek. Er zijn geen deelnemers ingestroomd. Tot 2023 was het project redelijk succesvol. De laatste jaren zien we weinig tot geen (succesvolle) uit- en instroom. STRUCTUREEL Innovatiebudget Sociaal Domein 06.02 Wat willen we? De mogelijkheid creëren om echt te kunnen inzetten op preventie. Wat stellen we voor? Een deel van het bestaande budget voor maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo oormerken voor innovatie.

Om als gemeente toekomstbestendig te blijven en duurzaam in te zetten op preventie, is het van belang om over een vrij te besteden innovatiebudget te beschikken. Dit budget (€ 300.000) maakt het mogelijk om nieuwe werkwijzen, interventies en kleinschalige pilots te ontwikkelen en te testen, zonder direct vast te zitten aan de kaders en verplichtingen van bestaande maatwerkvoorzieningen. Door een deel van het bestaande budget voor maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo te oormerken voor innovatie, vragen we géén extra middelen, maar creëren we wél ruimte om structureel te investeren in preventieve oplossingen. Een innovatiebudget biedt daarmee: • Flexibiliteit om snel in te spelen op ontwikkelingen en signalen in de samenleving. • Leren door te doen: experimenteren met methoden die mogelijk beter werken dan huidige interventies. • Bewust risicoruimte: niet elke pilot hoeft direct succesvol te zijn; de opbrengst zit ook in leren en verbeteren. • Focus op preventie: investeren aan de voorkant kan toekomstige kosten in maatwerkvoorzieningen verminderen. Door dit budget structureel in te richten, stimuleren we een cultuur van doorontwikkeling, vernieuwing en continue verbetering, waarmee we de kwaliteit, effectiviteit en betaalbaarheid van onze ondersteuning versterken.

Juist deze preventieve activiteiten kunnen op termijn bijdragen aan lagere instroom in zware ondersteuning, meer zelfredzaamheid en hogere kwaliteit van leven voor inwoners. Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 58 Wat als we het niet doen? Om in te zetten op preventie is geld en experimenteerruimte nodig. Financiële middelen zijn nu maar in zeer beperkte (en incidentele mate) aanwezig. We kunnen dan onvoldoende inzetten op preventie. Wat mag het kosten? Eén en ander kan budgetneutraal verlopen. Het bedrag van € 300.000 kan worden afgezonderd van het reeds begrote bedrag voor de maatwerkvoorzieningen 2027. Financieel (x € 1.000) Begrotingsjaar 2027 2027 2028 2029 2030 Fin. effect Neutraal - - - - Status B - planfase Portefeuillehouder: Fokkema, D. Aard 2. noodzakelijk Besproken raad: N.v.t. Wettelijk? ja Mij. belang hoog Toelichting wettelijk Om als gemeente toekomstbestendig te blijven en duurzaam in te zetten op preventie, is het van belang om over een vrij te besteden innovatiebudget te beschikken. Dit budget (ad. € 300.000) maakt het mogelijk om nieuwe werkwijzen, interventies en kleinschalige pilots te ontwikkelen en te testen, zonder direct vast te zitten aan de kaders en verplichtingen van bestaande maatwerkvoorzieningen.

Door een deel van het bestaande budget voor maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo te oormerken voor innovatie, vragen we géén extra middelen, maar creëren we wél ruimte om structureel te investeren in preventieve oplossingen. Een innovatiebudget biedt daarmee: • Flexibiliteit om snel in te spelen op ontwikkelingen en signalen in de samenleving. • Leren door te doen: experimenteren met methoden die mogelijk beter werken dan huidige interventies. • Bewust risicoruimte: niet elke pilot hoeft direct succesvol te zijn; de opbrengst zit ook in leren en verbeteren. • Focus op preventie: investeren aan de voorkant kan toekomstige kosten in maatwerkvoorzieningen verminderen. Door dit budget structureel in te richten, stimuleren we een cultuur van doorontwikkeling, vernieuwing en continue verbetering, waarmee we de kwaliteit, effectiviteit en betaalbaarheid van onze ondersteuning versterken. Toelichting maatsch. belang Juist deze preventieve activiteiten kunnen op termijn bijdragen aan lagere instroom in zware ondersteuning, meer zelfredzaamheid en hogere kwaliteit van leven voor inwoners.

Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 59 Programma 7 - Volksgezondheid en milieu NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID STRUCTUREEL Nieuwe millieustraat 07.01 Wat willen we? In de Kaderbrief 2025-2028 is de ambitie vastgelegd om een startnotitie aan de gemeenteraad voor te leggen. Deze startnotitie zal de mogelijkheden voor een nieuwe milieustraat onderzoeken, met als doel onze afvalinzameling en afvalscheiding te verbeteren volgens het grondstoffenbeleidsplan. Daarnaast wordt ook de bedrijfsvoeringslocatie van de Buitendienst in dit proces meegenomen, aangezien deze locatie ook verouderd is en nauw verbonden is met de afvalinzamelingsprocessen. Wat stellen we voor? De gemeenteraad heeft de startnotitie voor de realisatie van een nieuwe milieustraat in het voorjaar van 2025 vastgesteld. De notitie is daarbij aangevuld met één addendum. Afhankelijk van de mogelijkheden en gemeentelijke ambities zullen er verschillende scenario’s in de startnotitie aan de gemeenteraad worden gepresenteerd. De gemeenteraad kan vervolgens besluiten om één of meerdere scenario’s verder te onderzoeken. Gezien de complexiteit van deze scenario’s en om de raadsleden goed geïnformeerd te laten beslissen, hebben we inmiddels een extern onderzoeksbureau ingeschakeld die april 2025 is gestart met het opzetten van het onderzoek.

We verwachten in november/december 2026 of in het eerste kwartaal 2027 het vervolg aan te kunnen bieden aan College en Gemeenteraad. Wat als we het niet doen? Dan zullen we in de nabije toekomst onvoldoende in staat zijn om de wettelijke afvalstromen op een juiste manier te ontvangen en sorteren. Daarnaast zullen we moeten bezien hoe we de huidige gemeentewerf kunnen actualiseren naar de eisen van deze tijd. Wat mag het kosten? Een toekomstbestendige en moderne milieustraat kan verschillende vormen aannemen, afhankelijk van het ambitieniveau van de gemeente. Deze variëren van een eenvoudige milieustraat die zich richt op het inzamelen van afval en grondstoffen, tot een volwaardig circulair ambachtscentrum waarbij bezoekers hun ‘afval’ een tweede leven kunnen geven en gestimuleerd worden om circulair bezig te zijn. Een hoger ambitieniveau leidt in de regel tot een hogere afvalstoffenheffing, maar leidt ook tot een aanzienlijke verbetering in de dienstverleningskwaliteit en de mate van duurzaamheidswinst. De onderlinge verschillen van de varianten worden in de haalbaarheidsonderzoeken uitgewerkt en financieel is er nog te weinig richtinggevends over te zeggen. Op basis van voorbeelden van milieustraten met diverse ambitieniveaus schatten wij vooralsnog de mogelijke investering tussen de 8 miljoen en 15 miljoen euro in.

Er is nu nog geen kostenraming voor dit onderwerp meegenomen. Op basis van de voorbeelden is dit indicatief als volgt: • Investering: € 8 miljoen tot € 15 miljoen; kapitaallast per jaar € 200.000 tot € 375.000; dekking ASH betekent indicatief een verhoging van tussen de € 16 en € 30 per huishouden/aanslag. Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | Variabel - | - | - | - | Status | C - verkenfase Portefeuillehouder: Velde, J.P. v.d. | Aard | 3. wenselijk Besproken | 22-05-2025 | Wettelijk? | ja raad: Agendapunt: 5 | Mij. belang | midden Toelichting wettelijk | De gemeente heeft een verplichte taak om diverse afvalstromen van de inwoners in te zamelen. Toelichting maatsch. belang | Een nieuwe milieustraat of circulair ambachtscentrum teneinde onze afvalinzameling en afvalscheiding te verbeteren volgens het grondstoffenbeleidsplan. Programma 8 – Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Transitiekosten invoering Omgevingswet | 08.02a [Programma-overstijgend] Wat willen we? We willen voldoen aan onze wettelijke verplichtingen die voortkomen uit de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024. De Omgevingswet betekent een grote en ingrijpende verandering van het omgevingsrecht.

Het draait vooral om het bereiken van een betere balans tussen het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. Een belangrijk doel van deze wet is om het beleid e | n de regels voor onze fysieke leefomgeving beter samen te brengen, te vereenvoudigen en overzichtelijker te maken. Zo wordt het voor iedereen – inwoners, ondernemers en overheden | – makkelijker om beleid en regels te vinden en toe te passen. Met nieuwe instrumenten, zoals de omgevingsvisie, omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan, werken we aan meer overzicht in ons bestaande beleid voor de fysieke leefomgeving. In de omgevingsvisie geven we aan wat we willen bereiken, hoe we dat gaan realiseren werken we | uit in omgevingsprogramma's. In het omgevingsplan leggen we de regels vast voor de fysieke leefomgeving. Gemeenten zijn verplicht voor 1 januari 2032 een definitief omgevingsplan gereed te hebben. Om aan deze verplichting te kunnen voldoen hebben we extra | middelen nodig. Wat stellen we voor? De Omgevingswet introduceert nieuwe kerninstrumenten, procedures en digitale systemen (zoals het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)). Dit vraagt om specifieke nieuwe expertise. De volgende rollen zijn nodig: projectleider omgevingsplan (1 fte), vervangend | e adviseur RO (1 fte), omgevingsplanbeheerder (0,4 fte), geo | -adviseur (0,4 fte) en regelanalist (0,4 fte) en een externe softwarebeheerder (0,2 fte).

Om deze capaciteit in ieder geval tot 2032 structureel te kunnen borgen is jaarlijks ca. € 450.000 nodig. | Daarnaast zijn voor het uitvoeren van onderzoeken en het omzetten van de bestemmingsplannen (grote kernen, kleine kernen, buitengebied en bedrijventerreinen) ook adviesbureaus nodig. Hiervoor reserveren we jaarlijks € 250.000. In totaal is dat € 700.000 pe | r jaar. 60 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 61 Wat als we het niet doen? Met name de verplichting om op 1 januari 2032 een omgevingsplan gereed te hebben, is een grote en complexe opgave. Om een voorbeeld te geven: alle regels uit bestemmingsplannen, verordeningen en de zogenoemde bruidsschat van het Rijk moeten we op een nieuwe manier, en met eenvoudiger taalgebruik, digitaal overzetten. Dat betekent dat we alle regels één voor één moeten nalopen. Dit vraagt veel capaciteit en nieuwe specialistische kennis. Wanneer we op 1 januari 2032 het definitieve omgevingsplan nog niet gereed hebben, voldoen we niet aan de Omgevingswet. Dit bemoeilijkt het mogelijk maken van ruimtelijke initiatieven en heeft een negatief effect op de kwaliteit van onze dienstverlening. Wat mag het kosten? We verwachten dat de jaarlijkse kosten € 700.000 bedragen. Daarbij merken we wel op dat dit bedrag is gebaseerd op de huidige inzichten en verwachtingen en mogelijk nog aan de lage kant is begroot.

Er zijn nu nog te weinig gegevens bekend over de structurele financiële effecten die de Omgevingswet voor gemeenten met zich meebrengt. De VNG voert op basis van evaluatie en monitoring berekeningen uit. De uitkomsten van die berekeningen leiden mogelijk nog tot het bijsturen van het geraamde bedrag. Vooralsnog zijn de kosten geraamd op gemiddeld € 6,4 miljoen per gemeente. Uiteraard sterk afhankelijk van schaalgrootte, ambities en uitvoering. Gezien de financiële uitdaging van de gemeente wordt dit Kadernotapunt 'uitgekleed' opgevoerd en voor eerst is het voorstel om voor 2027 incidenteel € 350.000 bij te vragen. In de tussenperiode zal worden geëvalueerd hoe de uitdaging binnen de organisatie kan worden opgepakt. Hoewel we denken dat dit mogelijk € 700.000 per jaar zal gaan kosten, zullen we dit voor eerst nader onderzoeken. Financieel (x € 1.000) Begrotingsjaar 2027 2027 2028 2029 2030 Fin. effect Vragend (nadelig) - 350 - - - Status B - planfase Portefeuillehouder: Zandbergen, B. van Aard 1. onontkoombaar Besproken raad: N.v.t. Wettelijk? ja Mij. belang hoog Toelichting wettelijk Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Gemeenten hebben een aantal verplichtingen die daaruit voortkomen. Eén van de grootste en belangrijkste verplichtingen is het opleveren van een definitief omgevingsplan voor 2032. Toelichting maatsch.

belang Bij het niet voldoen aan onze wettelijke verplichtingen, wordt het moeilijker ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving mogelijk te maken, omgevingsvergunningen te verlenen en dergelijke.

Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 STRUCTUREEL Fryske urgentieverordening | 08.04 Wat willen we? We willen onze wettelijke taak uitvoeren, zorgen voor passende en tijdige huisvesting van de aandachtsgroepen van de volkshuisvesting en de Friese urgentieverordening vast stellen. Wat stellen we voor? De Wet Regie Volkshuisvesting verplicht gemeenten om regionale afspraken te maken over de verdeling van urgenten over de woningmarktregio. In de provincie Friesland is daarom gekozen om voor alle 18 Friese gemeenten gezamenlijk een urgentieverordening vast te stellen. Wij stellen voor de uitvoering te beleggen bij een uitvoeringsorganisatie via een centrumregeling van alle 18 Friese gemeenten. De uitvoering omvat onder andere het verstrekken van urgentieverklaringen en huisvestingsvergunningen. Naast de uitvoeringsorganisatie is bij de huisvesting de inzet van het gebiedsteam noodzakelijk voor: • | (Beperkte) voorbereiding van een urgentieaanvraag • | Begeleiding urgent woningzoekende bij woningtoewijzing Wat als we het niet doen? Als we het niet doen voldoen we niet aan onze wettelijke taak en komen de aandachtsgroepen van de volkshuisvesting dringende woonruimte nodig hebben in de knel. Wat mag het kosten? De kosten van de uitvoeringsorganisatie worden over de Friese gemeenten verdeeld op basis van het inwoneraantal.

Voor de gemeente Tytsjerksteradiel betekent dit vanaf 2027 een structurele bijdrage van € 58.000. Voor de extra taken van het gebiedsteam is structureel een bedrag van € 13.000 benodigd. In totaal bedraagt de structurele kostenstijging hiermee € 71.000 per jaar. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | Vragend (nadelig) - 71 | - 71 | - 71 | - 71 | Status | A - realisatiefase Portefeuillehouder: Zandbergen, B. van | Aard | 1. onontkoombaar Besproken N.v.t. | Wettelijk? | ja raad: Mij. belang | hoog 62 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 63 Toelichting wettelijk De Wet versterking Regie Volkshuisvesting gaat naar verwachting per 1 juli 2026 inwerking. De wet zorgt ervoor dat gemeenten verschillende instrumenten krijgen om meer regie te krijgen op volkshuisvesting. De wet verplicht iedere gemeente om een urgentiecategorieënregeling op te nemen. Daarnaast zorgt de wet voor de verplichting om regionale afspraken te maken over de verdeling van urgenten over de woningmarktregio. Dit zorgt voor (deels) nieuwe taken die gemeenten moeten uitvoeren. In de provincie Friesland is ervoor gekozen om voor alle 18 Friese gemeenten één Urgentieverordening vast te stellen. Toelichting maatsch. belang In het ontwerp Volkshuisvestingsprogramma wordt aandacht besteed aan deze opgave.

De gemeente heeft de ambitie om passende woonruimte voor iedere inwoner te faciliteren, hieronder vallen dus ook aandachtsgroepen. Niet alle inwoners van de gemeente zijn zelfredzaam genoeg om zelfstandig een woonruimte te vinden. Inwoners die zich in een kwetsbare situatie bevinden zijn erbij gebaat dat zij snel een woonruimte kunnen krijgen. Enkele groepen, vastgelegd vanuit de Wet versterking regie, kunnen hiervoor aanspraak doen op een urgentieverklaring. Met deze verklaring kunnen zij met voorrang een sociale huurwoning van een woningcorporatie betrekken. Alle gemeenten in Friesland werken met een uniforme urgentieverordening, en benoemen daarmee dezelfde wettelijke urgentiecategorie. Het moment van inwerkingtreding van de Wet en urgentieverordening is nog onzeker. In de urgentieverordening worden de inwoners benoemd tot wettelijke urgentiecategorie die vanuit het Rijk zijn aangewezen als urgente aandachtsgroepen. De gemeente staat voor een opgave van het huisvesten van zo’n 60 urgenten per jaar; exclusief statushouders. Dit aantal is herleid uit de voorbereidingen voor de Friese urgentieverordening. Deze gaat uit van een verdeling op basis van inwonertal. Daar bovenop komt nog een opgave voor het huisvesten van dakloze gezinnen met minderjarige kinderen. Gemeenten mogen de groep van urgenten aanvullen.

Het gaat om de groepen woningzoekenden: In De Friese Urgentieverordening wordt gekozen voor de volgende groepen: • Uitstromers uit Beschermd Wonen • Uitstromers uit klinische GGZ • Uitstromers uit jeugdzorgvoorziening • Uitstromers uit maatschappelijke opvang • Uitstromers uit vrouwenopvang • Uitstromers uit detentie/ forensische zorg • Medisch urgenten • Mantelzorgers en ontvangers • Stoppende sekswerkers • Dakloze gezinnen met kinderen • Herstructurering urgenten Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Laadconcessie; laadpalen | 08.01 Wat willen we? Wij willen elektrische rijders, die niet op eigen terrein kunnen laden, en elektrische rijders die te gast zijn in onze gemeente faciliteren door voldoende openbare laadinfra te realiseren. Wat stellen we voor? Wij stellen voor om een dienstverleningsovereenkomst met de OVEF te sluiten, waarbij de investeringen -en het juridisch eigendom- van de laadpalen bij de gemeente komt te liggen en de OVEF de organisatie rond beheer en de exploitatie van de palen oppakt. Gemeenten blijven daarbij zelf verantwoordelijk voor de exploitatie van hun eigen laadpalen en dragen ook het financiële resultaat daarvan. De vaste organisatiekosten betalen de gemeenten, die een dienstovereenkomst met de OVEF sluiten, samen.

Het voorgaande betekent dat de gemeente de kosten voor de laadpaal financiert en de financiële resultaten van de laadpaal ontvangt of moet betalen. Wij stellen voor om in de periode van 2027 tot en met 2030 jaarlijks 15 laadpalen te plaatsen, wat over de gehele periode neerkomt op een totaal van 60 laadpalen. Wat als we het niet doen? Er zijn twee scenarios mogelijk als we het niet doen: 1. | Er worden geen laadpalen meer in de gemeente geplaatst; 2. | De gemeente plaatst de laadpalen zelf en pakt ook de organisatie rond beheer en organisatie van de laadpalen (zelfstandig) op. Wat mag het kosten? De investering per laadpaal bedraagt ongeveer € 8.000 in 2027 oplopend tot € 9.000 per laadpaal in 2030. Voor de periode 2027 tot en met 2030 wordt een investeringskrediet van in totaal € 518.000 gevraagd voor de realisatie van 60 laadpalen. Er zullen naar | verwachting per jaar 15 laadpalen worden geplaatst . De laadpalen worden over een periode van 10 jaar afgeschreven. De kapitaallasten laten een oplopende ontwikkeling zien tot maximaal € 51.000: • | 2028: € 12.000; • | 2029: € 25.000; • | 2030: € 38.000; • | 2031 en verder: € 51.000. Jaarlijkse moeten kosten worden afgedragen aan de OVEF voor de diensten. Deze kosten worden jaarlijks meegenomen in de OVEF begroting en worden verdeeld over de leden naar rato van het aantal laadpalen.

Op dit moment is nog niet precies aan te geven hoe ho | og de kosten voor de gemeente Tytsjerksteradiel zijn, maar worden geschat op ongeveer €10.000 per jaar. De opbrengst verschilt per laadpaal en is afhankelijk van het gebruik. De prognose van OVEF is een laadpaal jaarlijks gemiddeld € 1.000 oplevert voor de gemeente, waarmee de kosten worden gedekt. Op basis van deze prognose is de verwachting dat het een kos | tenneutraal effect heeft op de begroting. Mocht de opbrengst achterblijven, dan kan dit leiden tot een negatief resultaat op het begrotingssaldo 64 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | Neutraal - | - | - | - | Status | B - planfase Portefeuillehouder: Zandbergen, B. van | Aard | 1. onontkoombaar Besproken N.v.t. | Wettelijk? | nee raad: Mij. belang | hoog Toelichting wettelijk | Gemeenten hebben op basis van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) en landelijke wetgeving een actieve verplichting om te zorgen voor voldoende openbare laadinfrastructuur. De NAL stelt dat elektrische rijders altijd en overal moeten kunnen laden, waarbij de gemeente verantwoordelijk is voor de uitrol van laadpalen in de publieke ruimte als laden op eigen terrein niet mogelijk is. Toelichting maatsch.

belang | Gemeenten hebben op basis van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) en landelijke wetgeving een actieve verplichting om te zorgen voor voldoende openbare laadinfrastructuur. De NAL stelt dat elektrische rijders altijd en overal moeten kunnen laden, waarbij de gemeente verantwoordelijk is voor de uitrol van laadpalen in de publieke ruimte als laden op eigen terrein niet mogelijk is. Programma 0.4 - Overhead NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Invoering wettelijke taken t.g.v. de nieuwe archiefwet per 2027 | 00.04.05 [Programma-overstijgend] Wat willen we? Onze ambitie is onze informatiehuishouding zó in te richten dat we vanaf 2027 er naar toewerken volledig te voldoen aan de nieuwe Archiefwet. Concreet betekent dat: • | Informatie vanaf creatie duurzaam toegankelijk beheren (‘archiving by design’). • | Tijdig digitale archiefbestanden kunnen overbrengen naar een e-depot, passend bij de nieuwe overbrengingstermijn van 10 jaar. • | Medewerkers opleiden en toerusten met de juiste kennis en competenties om professioneel, digitaal informatiebeheer uit te voeren. • | Systemen, processen en applicaties toekomstbestendig maken zodat deze aansluiten op het e-depot en voldoen aan | duurzaamheids- en toegankelijkheidseisen. • | De organisatie voorbereiden op versterkt toezicht en verantwoording.

Deze ontwikkeling zien we niet alleen als verplichting, maar ook als kans om de kwaliteit, transparantie en betrouwbaarheid van ons informatiebeheer structureel te verbeteren. 65 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 66 Wat stellen we voor? Om aan de archiefwet te voldoen, stellen we de volgende maatregelen voor: • Realiseren van een e-depotvoorziening. We ontwikkelen zelf of sluiten aan bij een regionale of lokale e-depotoplossing. Deze voorziening is noodzakelijk om digitale archieven duurzaam toegankelijk te bewaren, zoals de wet voorschrijft. • Implementeren van ‘archiving by design’. We passen processen zó aan dat documenten vanaf creatie digitaal duurzaam en met de juiste metadata worden vastgelegd. Denk aan:  dossiervorming bij de bron,  aansluiten van systemen op het e-depot,  opschoning en ordening van bestaande digitale informatie. • Versterken van kennis en capaciteit. We investeren in opleiding en professionalisering van medewerkers én in het aantrekken en behouden van informatieprofessionals. • Aanpassen van systemen en applicaties. We brengen applicaties en ICT voorzieningen in lijn met eisen voor digitale duurzaamheid, metadatabeheer en overbrenging.

Wat als we het niet doen? Het niet tijdig voldoen aan de nieuwe Archiefwet brengt aanzienlijke risico’s met zich mee: • Toezichts- en handhavingsrisico’s; de Inspectie krijgt uitgebreidere bevoegdheden onder de nieuwe wet. Niet voldoen kan leiden tot aanwijzingen, verscherpt toezicht of andere sancties. • Onvoldoende digitale toegankelijkheid en informatieverlies; zonder structureel duurzaam beheer lopen we risico op verlies van waardevolle informatie, onvoldoende bewijsvoering, kwetsbaarheid bij Woo-verzoeken en verminderde transparantie. • Onmogelijkheid tot tijdige overbrenging; de verkorte overbrengingstermijn vereist dat bestanden op orde zijn. Als dit niet lukt, ontstaat een structurele achterstand die moeilijk in te lopen is. • Reputatie- en juridische risico’s;.bij onvoldoende informatiebeheer loopt de organisatie reputatieschade op en kan zij worden geconfronteerd met juridische complicaties bij rechtszaken, audits of informatieverzoeken. • Hogere kosten op langere termijn; door benodigde investeringen uit te stellen, lopen de kosten later op door herstelwerk, noodmaatregelen of dure inhaalslagen. Wat mag het kosten? De financiële impact van de Archiefwet 2027 is op dit moment nog niet te kwantificeren; landelijke kaders en lagere regelgeving worden naar verwachting in 2026 verder uitgewerkt.

Wel staat vast dat we te maken krijgen met de volgende kostenposten: • e-depot; investeringen voor ontwikkeling, aanschaf, implementatie, koppelingen en beheer van een duurzaam edepot. • Archiving by design & informatiehuishouding; kosten voor procesaanpassing, metadataregistratie, opschoning, aansluiting op het e depot en structurele kwaliteitsborging. • Kennisontwikkeling en formatie; opleidingstrajecten, professionele ontwikkeling en het aantrekken van gespecialiseerde informatieprofessionals. • Systeemaanpassingen; doorontwikkeling en vervanging van systemen die niet voldoen aan eisen voor digitaal duurzaam beheer. Financieel kader Voorstel is in 2027 een pilot uit te voeren (vooronderzoek naar scope, metadata, MDTO check, procesontwerp en documentatie en organisatorische inrichting). De benodigde, te verwachten, financiële middelen voor deze pilot worden ingeschat op € 50.000. Uit de pilot moet duidelijk worden wat het benodige structurele budget voor opvolgende jaren is. De uitvoering van deze pilot Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 67 classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren wij de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Financieel (x € 1.000) Begrotingsjaar 2027 2027 2028 2029 2030 Fin. effect Neutraal - - - - Status A - realisatiefase Portefeuillehouder: Velde, J.P. v.d. Aard 1.

onontkoombaar Besproken raad: N.v.t. Wettelijk? ja Mij. belang hoog Toelichting wettelijk De nieuwe Archiefwet verplicht overheidsorganen hun digitale informatie in goede, geordende en toegankelijke staat te brengen en te bewaren en uiteindelijk over te brengen naar een archiefinstelling (ons Gemeentearchief). Toelichting maatsch. belang Het archief moet voor bewoners en andere belangstellenden blijvend duurzaam toegankelijk zijn.

Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 68 2.4 Voorstel aan de raad Gelet op de in deze Kadernota geschetste ontwikkelingen stellen wij u voor om: 1. Kennis te nemen van de ontwikkelingen in beleid zoals opgenomen in deze Kadernota 2027-2030, de te verwachten financiële gevolgen uit de aangegeven ontwikkelingen voor de meerjarenbegroting en het voorlopig verwachte meerjarenperspectief. Burgum, 9 juni 2026 Burgemeester en wethouders van Tytsjerksteradiel Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 69 3 BIJLAGE I Samenvatting 3.1 Financiële samenvatting Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Negatief bedrag = nadelig, positief bedrag = voordelig Onderwerp | Effect | Aard | Status | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Startsaldo van de Kadernota | 42 | - 2.792 | - 2.599 | - 2.961 Tussentijdse wijzigingen | - 59 | - 151 | - 151 | - 151 Actualiseren budget accountantscontrole (Raad 11-06-2026) [nr. 21.36] | - 12 | - 12 | - 12 | - 12 Actualisering budgetten Interne Dienst (Raad 11 | -06-2026) [nr. 21.38] | - 41 | - 41 | - 41 | - 41 Actualisering kosten sociale kaart (Raad 23 | -04-2026) [nr. 21.29] | - 2 | - 2 | - 2 | - 2 December- en septembercirculaire 2025 (Raad 19 | -02-2026) [nr. 21.04] | - 4 | - 4 | - 4 | - 4 Renovatie brug Eastermar (Raad 22 | -1-2026) [nr. 21.13] | - | - 92 | - 92 | - 92 Gemeentefonds | 376 | 335 | - 1.162 | - 884 Ontwikkelingen algemene uitkering uit gemeentefonds [nr.

21.99] | 376 | 335 | - 1.162 | - 884 Bestaand beleid | - 156 | - 160 | 1.485 | 1.501 Aanpassing verkiezingsbudget gemeenteraad [nr. 21.34] | - | - | - | - 5 Actualisatie budget leerlingenvervoer (Raad 23-04-2026) [nr. 21.19] | - 11 | - 11 | - 11 | - 11 Actualisatie budget leerplichtwet (Raad 23 | -04-2026) [nr. 21.20] | - 11 | - 11 | - 11 | - 11 Actualisatie kapitaallasten Werkmaatschappij begroting 2027 | -2030 [nr. 21.02] | 2 | - 7 | - 23 | - 26 Actualiseren baten zelfstandigenregelingen (Raad 23 | -04-2026) [nr. 21.07] | 69 | 69 | 69 | 69 70 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Actualiseren personeelsbegroting Griffie [nr. 21.47] | - 15 | - 15 | - 15 | - 15 Actualisering licentiekosten Tytsjerksteradiel (BB) en Prijsindexatie (LP) [nr. 21.35] | - 114 | - 114 | - 114 | - 114 Actualisering licenties software c.a. Werkmaatschappij (BB) en Prijsindexatie [nr. 52 | 52 | 52 | 52 21.27] ASS-Groep bij CBS de Paadwizer in Oentsjerk (Raad 23 | -04-2026) [nr. 21.18] | 30 | - | - | - Coördinator maatschappelijk vastgoed / beleidsontwikkelaar onderwijshuisvesting - 113 | - 113 | - 113 | - 113 (Raad 23-04-2026) [nr. 21.23] Geactualiseerde begroting 2026 Mobiliteitsbureau Noord Oost Fryslân (Jobinder) 2 | 5 | - 47 | - 47 (Raad 23-04-2026) [nr. 21.16] Specifieke uitkering informatiepunten digitale overheid (Raad 23 | -04-2026) [nr.

- 32 | - | - | - 21.15] Stelpost Huishoudelijke hulp uit de Wmo [nr. 21.98] | - | - | 2.442 | 2.476 Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo [nr. 21.97] | - | - | - 729 | - 739 Verhoging opleidingsbudget gemeenteraad (Raad 23 | -04-2026) [nr. 21.40] | - 15 | - 15 | - 15 | - 15 Lopende prijzen | - | - | - | - Indexering budgetten Interne diensten [nr. 21.32] | - | - | - | - Nieuw of gewijzigd beleid | - 523 | - 124 | - 124 | - 124 00. Bestuur en ondersteuning | - 171 | - 152 | - 152 | - 152 ANNO samenwerking (organisatiebijdrage gemeenten) [nr. 00.01] | - | - | - | - Burgerparticipatie- Denk mee Site [nr. 00.03] | - 10 | - | - | - Toegankelijke websites en APPs -Toegankelijkheidsonderzoeken laten uitvoeren | - 9 | - | - | - [nr. 00.02] Uitgaand postproces digitaliseren [nr. 00.04] | - | - | - | - Vierde wethouder [nr. 00.06] | - 152 | - 152 | - 152 | - 152 00.04 Overhead | - | - | - | - 71 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Invoering wettelijke taken t.g.v. de nieuwe archiefwet per 2027 [nr. 00.04.05] | - | - | - | - 04. Onderwijs | - | - | - | - GIS (Gebiedsteammedewerker in de school) en Jongenwerk Voortgezet Onderwijs | - | - | - | - (VO) [nr. 04.01] Huur ruimtes binnen de huisartsenpraktijken met betrekking tot POH-J [nr. 04.03] | - | - | - | - 05.

Sport, cultuur en recreatie | 69 | 99 | 99 | 99 Middelen voor het implementeren van de Digitale Nachtregistratie [nr. 05.02] | - | - | - | - Tarieven zwembaden [nr. 05.04] | 44 | 44 | 44 | 44 Verhuurtarieven sportaccomodaties [nr. 05.03] | 25 | 55 | 55 | 55 06. Sociaal Domein | - | - | - | - Innovatiebudget Sociaal Domein [nr. 06.02] | - | - | - | - Voortzetting project Beurtschip [nr. 06.01] | - | - | - | - 07. Volksgezondheid en milieu | - | - | - | - Nieuwe millieustraat [nr. 07.01] | - | - | - | - 08. Vrosh | - 421 | - 71 | - 71 | - 71 Fryske urgentieverordening [nr. 08.04] | - 71 | - 71 | - 71 | - 71 Laadconcessie; laadpalen [nr. 08.01] | - | - | - | - Transitiekosten invoering Omgevingswet [nr. 08.02a] | - 350 | - | - | - Eindsaldo van de Kadernota | tableCell1 | - 319 | - 2.892 | - 2.551 | - 2.620 72 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Niet toegekende onderwerpen Nieuw of gewijzigd beleid | - 712 | - 1.069 | - 942 | - 897 00. Bestuur en ondersteuning | - 20 | - 20 | - 20 | - 20 Klantfeedback meten [nr. 00.05] | - 20 | - 20 | - 20 | - 20 00.04 Overhead | - 74 | - 81 | - 81 | - 81 Arbo/preventiecoordinator [nr. 00.04.02] | - 55 | - 55 | - 55 | - 55 Bouwen van de carport/fietsenberging [nr. 00.04.06] | - | - 7 | - 7 | - 7 Privacy officer [nr. 00.04.01] | - 19 | - 19 | - 19 | - 19 02.

Verkeer, vervoer en waterstaat | - 96 | - 96 | - 96 | - 96 Ondersteuning op gebied van verkeer en mobiliteit [nr. 02.01] | - 96 | - 96 | - 96 | - 96 05. Sport, cultuur en recreatie | - 45 | - 45 | - 45 | - Aanjaagbudget voor toerisme en recreatie beleidsperiode 2027 t/m 2029 [nr. | - 45 | - 45 | - 45 | - 05.01] 08. Vrosh | - 477 | - 827 | - 700 | - 700 Transitiekosten invoering Omgevingswet [meerjarig] [nr. 08.02b] | - 350 | - 700 | - 700 | - 700 Versterken en positioneren strategische rol Ruimte & Vergunningen en Omgeving | - 127 | - 127 | - | - [nr. 08.03] Eindsaldo van de Kadernota inclusief niet | -toegekende onderwerpen | tableCell1 | - 1.031 | - 3.961 | - 3.493 | - 3.517 73 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 74 3.2 Toelichting definities en symbolen Toelichting op het gebruik van icoontjes in de Kadernota Om de onderwerpen in deze Kadernota in een duidelijke context te zetten, wordt gebruik gemaakt van een rubricering, te weten • effect op het begrotingssaldo • aard van het onderwerp • status van het onderwerp Labeling van bedragen/ramingen in bestuurlijke notities. Wanneer in notities sprake is van bedragen of kostenramingen die te maken hebben met voorgenomen nieuwe projecten of nieuw beleid wordt zo’n bedrag standaard voorzien van een label dat de status en de mate van onderbouwing verduidelijkt.

Voor het gebruik van de termen “PM” en “taakstellend” wordt afgesproken dat hieraan de onderstaande omschrijving wordt gekoppeld. status C status B status A fase verkennende fase planfase realisatiefase trefwoorden initiatief, verkenning wat, ordergrootte inspanning. uitwerking, plannen, begin progr. van eisen. uitgewerkt plan incl. overleg betrokkenen, definitief progr. van eisen. basis raming inschatting en kengetallen. elementen en kengetallen. elementen en/of hoeveelheden en kengetallen/prijzen. afwijking in % mogelijk 50% mogelijk 15-50% verwachting < 15% Het kan ook voorkomen dat er (nog) geen bedragen kunnen worden genoemd of dat er echt nadrukkelijk sprake is van een taakstellend bedrag. Voor deze gevallen gelden onderstaande termen: PM • er zijn nog geen concrete plannen (we willen iets gaan doen) • het college is van plan hier tijd en energie in te gaan stoppen • instemming betekent instemmen met het uitvoeren van voorbereidend werk en verkenningen • er wordt wel verwacht dat er t.z.t. sprake zal zijn van effecten voor de begroting

Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 75 • er is nog geen sprake van besluitvorming PM + voetnoot In een voetnoot kan worden aangegeven of er sprake is van een bijzondere reden voor PM, bijvoorbeeld in geval van een nog onmogelijk te kwalificeren autonome/onontkoombare ontwikkeling taakstellend • er wordt vooraf een bedrag vastgesteld voor bepaalde activiteiten of voorzieningen/maatregelen • het bedrag is leidend en maximaal, het ambitieniveau wordt hierop aangepast Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 76 3.3 Toelichting per vervallen onderwerp Programma - Vervallen onderwerpen 00. Bestuur en ondersteuning NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID STRUCTUREEL Klantfeedback meten 00.05 [Programma-overstijgend] Vervallen? (ja) Wettelijk? (nee) Prioriteit midden Mij. belang (hoog) (score) 8 Wat willen we? We willen uitvoering geven aan de visie op dienstverlening. Dit door te blijven werken met klantfeedback, zodat we goed weten hoe inwoners en ondernemers onze dienstverlening ervaren. Deze informatie helpt ons om: • te zien wat goed gaat; • te weten wat beter kan; • onze werkprocessen aan te passen; • beter samen te werken tussen afdelingen. Wat stellen we voor? We stellen voor om structureel €20.000 per jaar beschikbaar te stellen voor het ophalen van klantfeedback.

Dit geld hebben we nodig om: • door te gaan met het meten van tevredenheid van inwoners en ondernemers; • data te blijven verzamelen waarmee we onze dienstverlening kunnen verbeteren; • de samenwerking tussen afdelingen te versterken; • de visie op dienstverlening goed uit te voeren. Omdat in 2026 een nieuwe aanbesteding komt, is het belangrijk dat dit budget vanaf 2027 opnieuw wordt opgenomen. Zo kunnen we blijven werken aan een dienstverlening die aansluit bij de wensen van onze inwoners. Wat als we het niet doen? In de visie staat dat we voortdurend kennis en input van inwoners en ondernemers ophalen. Zonder budget kunnen we dat niet blijven doen Dan voeren we de visie op dienstverlening dus niet goed uit. We weten minder goed hoe inwoners onze dienstverlening ervaren en we krijgen geen duidelijk beeld meer van wat goed gaat en wat beter moet. We kunnen onze processen minder goed verbeteren want zonder data wordt het moeilijker om werkprocessen aan te passen of slimmer samen te werken tussen afdelingen. Zonder geld kunnen we niet doorgaan met het nieuwe contract en stopt het verzamelen van feedback.

Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat mag het kosten? Voor het structureel op halen van klantfeedback wordt het bestaande budget structureel. We vragen hiervoor € 20.000 per jaar. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | [Vragend (nadelig)] - 20 | - 20 | - 20 | - 20 | Status | [B - planfase] Breuker, K. | Aard | [2. noodzakelijk] 00.04 Overhead NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Bouwen van de carport/fietsenberging | 00.04.06 [Programma-overstijgend] Vervallen? | (ja) Wettelijk? | (nee) | Prioriteit | laag Mij. belang | (laag) | (score) | 4 Wat willen we? Wij willen een veilige, toegankelijke en toekomstbestendige inrichting bij het gemeentehuis realiseren, waarbij dienstauto’s en elektrische fietsen goed en beschermd kunnen worden gestald. Daarbij ligt de nadruk op een overzichtelijke en veilige plek, met | name voor fietsen, die medewerkers stimuleert om vaker gebruik te maken van duurzame vervoermiddelen. Daarnaast willen we toekomstgerichte laadcapaciteit bieden voor elektrische auto’s, elektrische fietsen van medewerkers. Hiermee zetten we een volgende stap in de ontwikkeling van duurzaamheid binnen de organisatie en geven we actief een goed voorbeeld en invulling aan het stimuleren van duurzaam reisgedrag. Wat stellen we voor? Het beoogd effect van het voorstel is het realiseren van een “duurzaam laadplein”.

Dit is bestemd voor: elektrische dienstauto’s, elektrische auto’s van personeel en voor elektrische fietsen van personeel. Het elektrisch laadplein komt achter het gemeenteh | uis op de plek waar nu de carport voor de dienstauto’s staat, de naastgelegen parkeerplaatsen en de tegenoverliggende parkeerplaatsen. Het bestaat uit vier afsluitbare carports voor de elektrische dienstauto’s met daaraan vast een overdekte fietsenberging voor elektrische fietsen van personeel. Tegenover de carports komen op de parkeerplaats voor personeel 6 laadpalen waar personeel van g | emeente Tytsjerksteradiel hun elektrische auto’s kunnen laden. Tot slot worden er laadpalen gerealiseerd op de parkeerplaats voor het bestuur. 77 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat als we het niet doen? Als we dit niet doen, blijven bestaande knelpunten en risico’s bestaan. Zonder bovengrondse fietsenstalling en laadvoorzieningen blijft de kelderstalling slecht toegankelijk, met name voor e- bikes, en leidt het binnenshuis opladen van accu’s tot verhoogde brandrisico’s. Daarnaast blijft het tekort aan laadpunten voor elektrische voertuigen bestaan, waardoor medewerkers worden belemmerd in het maken van duurzame mobiliteitskeuzes.

Ook kunnen dienstauto’s, waaronder de BOA-auto, niet veilig worden gestald, terwijl juist voor deze voertuigen verzekeringstechnisch een afsluitbare en veilige parkeeroplossing noodzakelijk is. Hierdoor loopt de gemeente achter op andere organisaties, wordt de voorbeeldrol op het gebied van duurzaamheid onvoldoende ingevuld en blijven gestelde duurzaamheidsdoelstellingen onder druk staan. Wat mag het kosten? Het bedrag wat nodig is voor het realiseren van het “duurzaam laadplein” en de laadpalen voor de parkeerplaats van het bestuur is € 117.000 excl. BTW Er is vanuit de MJOP (meerjaren onderhoudsplannen) van afdeling beheer geen budget beschikbaar aangezien hier geen reservering voor zijn opgenomen. Er is dus geen dekking voor deze incidentele investering. Een deel van de BTW zal niet compensabel of verrekenbaar en dus kostprijsverhogend, dat is ongeveer 5,5%. Dat betekent dat er € 123.000 geactiveerd moet worden. Rekening houdend met een gemiddelde afschrijvingstermijn voor het geheel van 20 jaar en een beperkte rente levert dat een jaarlijkse kapitaallast op van € 7.000. Deze kapitaallasten beginnen te lopen in 2028 (als een en ander in 2027 wordt aangelegd). Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | [Vragend (nadelig)] - | - 7 | - 7 | - 7 | Status | [B - planfase] Velde, J.P. v.d. | Aard | [2.

noodzakelijk] STRUCTUREEL Arbo/preventiecoordinator | 00.04.02 Vervallen? | (ja) Wettelijk? | (ja) | Prioriteit | midden Mij. belang | (laag) | (score) | 9 Wat willen we? Uitbreiding van de bestaande formatie van de preventiemedewerker van 0,5fte naar 1,0fte. 78 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat stellen we voor? In de Werkmaatschappij waren 2 personen verantwoordelijk voor de uitvoering van de taken van preventiemedewerker. In totaal ging dit om 1,78fte. Na de ontvlechting is er 0,5fte toegewezen voor alle arbo/preventie werkzaamheden. Daarnaast zit binnen de huidige formatie van 0,5fte ook 4 uur per week Hoofd Bedrijfshulpverlening In de praktijk betekent dit dat op het brede gebied van arbo, preventie en BHV niet voldoende (aan de deels wettelijke taken) gewerkt kan worden. RIE’s, oefeningen, vitaliteitsbeleid etc. kunnen niet of niet op tijd worden behandeld. Er wordt nu om 18 uren uitbreiding van de functie arbo/preventie gevraagd. Wat als we het niet doen? Is er te weinig capaciteit om alle vraagstukken op gebied van arbo/preventie en BHV goed te kunnen afhandelen. Wat mag het kosten? Ten behoeve van college De functie preventiemedewerker is ingedeeld in schaal 10. De kosten voor 0,5fte bedragen € 55.000. Het betreft uitbreiding van een bestaande functie en derhalve worden geen extra vaste overhead kosten toegerekend.

Ten behoeve van de Raad De kosten voor de uitbreiding van de functie preventiemedewerker met 0,5fte bedragen € 55.000. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | [Vragend (nadelig)] - 55 | - 55 | - 55 | - 55 | Status | [A - realisatiefase] Velde, J.P. v.d. | Aard | [2. noodzakelijk] Privacy officer | 00.04.01 Vervallen? | (ja) Wettelijk? | (ja) | Prioriteit | hoog Mij. belang | (midden) | (score) | 11 Wat willen we? Uitbreiding van de bestaande formatie van de privacy officer van 0,51 fte naar 0,68 fte. Wat stellen we voor? Door te beperkte formatie lopen we het risico dat er AVG vraagstukken niet goed gaan. Risico’s zitten met name bij verwerkersovereenkomsten en omgaan met inzage/vernietiging en dat kan betekenen dat deze niet altijd op tijd worden behandeld. Vraag is om ee | n uitbreiding van de huidige capaciteit van 6 uur (0,17 fte). Wat als we het niet doen? Komt de behandeling van AVG/privacy vraagstukken onder druk te staan. 79 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat mag het kosten? Ten behoeve van college De functie privacy officer is ingedeeld in schaal 10A. De kosten voor 0,17 fte bedragen € 19.000. Het betreft uitbreiding van een bestaande functie en derhalve worden geen extra vaste overhead kosten toegerekend.

Ten behoeve van de Raad De kosten voor uitbreiding van de functie privacy officer met 0,17 fte bedragen € 19.000. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | [Vragend (nadelig)] - 19 | - 19 | - 19 | - 19 | Status | [A - realisatiefase] Velde, J.P. v.d. | Aard | [2. noodzakelijk] 02. Verkeer, vervoer en waterstaat NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID STRUCTUREEL Ondersteuning op gebied van verkeer en mobiliteit | 02.01 [Programma-overstijgend] Vervallen? | (ja) Wettelijk? | (ja) | Prioriteit | hoog Mij. belang | (midden) | (score) | 11 Wat willen we? Wij moeten de capaciteit voor verkeer en vervoer uitbreiden om onze wettelijke taken, ambities en lokale ontwikkelingen zorgvuldig en toekomstbestendig te kunnen uitvoeren. Deze taken en ambities zijn onder meer vastgelegd in het door de raad vastgestelde | Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma. Met de huidige inzet van 1,0 fte kunnen wij slechts beperkt uitvoering geven aan het totale mobiliteitsprogramma. Daarnaast is er onvoldoende ruimte om adequaat in te spelen op de groeiende opgaven op het gebied van verkeersveiligheid, ruimtelijke ontwikke | lingen, duurzaamheidsdoelen en de toename van meldingen van inwoners. Om deze opgaven structureel en kwalitatief goed te kunnen blijven uitvoeren, is het noodzakelijk de formatie uit te breiden.

Hiermee borgen we voldoende expertise en capaciteit om verkeersbesluiten tijdig en zorgvuldig te nemen, inwonersmeldingen adequaat | af te handelen, ruimtelijke en infrastructurele ontwikkelprojecten volwaardig te begeleiden en onze mobiliteitsambities voor veilige, bereikbare en leefbare dorpen daadwerkelijk te realiseren. 80 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat stellen we voor? Wij stellen voor de formatie voor verkeer en vervoer uit te breiden met 0,89 tot 1,0 fte. Met deze uitbreiding borgen wij dat de gemeente haar wettelijke taken, beleidsambities en lopende en toekomstige projecten op een kwalitatief goede en toekomstbestendige wijze kan uitvoeren. Daarnaast draagt de extra formatie bij aan risicospreiding, doordat verantwoordelijkheden niet langer volledig bij één medewerker zijn belegd. Dit vergroot de continuïteit van het werk, vermindert de kwetsbaarheid van het team en draagt bij aan een hogere kwaliteit en zorgvuldigheid van onze dienstverlening aan inwoners, samenwerkingspartners en het bestuur. Wat als we het niet doen? Wanneer de capaciteit voor verkeer en vervoer niet wordt uitgebreid, blijft één medewerker (1,0 fte) verantwoordelijk voor een steeds groter en complexer takenpakket. Door de toename van inwonersmeldingen, ruimtelijke ontwikkelingen en de ambitie in het Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma neemt de werkdruk structureel toe.

Dit zet de kwaliteit, zorgvuldigheid en tijdigheid van de werkzaamheden onder druk. Hierdoor ontstaan verhoogde risico’s, zoals verkeersonveilige situaties, achterstallige aandacht voor verkeersvraagstukken, vertragingen in de uitvoering van vastgestelde beleid en juridisch kwetsbare verkeersbesluiten, en een beperkte of onvoldoende deskundige inbreng in gebiedsontwikkelingen. Daarnaast bestaat een reëel risico op overbelasting van de medewerker, met mogelijke uitval of verlies van expertise tot gevolg. Op termijn kan de gemeente hierdoor niet langer voldoen aan haar wettelijke taken en beleidsambities en niet meer leveren wat inwoners, samenwerkingspartners en de gemeenteraad van haar mogen verwachten. Wat mag het kosten? Tekst voor nadere toelichting college Voor deze taak is een functie 1 fte (junior beleidsmedewerker verkeer en vervoer) in schaal 9 nodig; de loonkosten hiervan bedragen € 92.000. De bijkomende kosten voor vaste overhead bedragen € 4.000. Hiermee komen de totale kosten voor deze functie op € 96.000 per jaar. Dit betreffen structurele lasten welke ten laste gaan van het begrotingssaldo. Tekst voor raad De kosten voor het beschikbaar stellen van 1 fte voor de functie van junior beleidsmedewerker verkeer en vervoer bedraagt € 96.000 per jaar. De middelen worden structureel aangevraagd en gaan ten laste van het begrotingssaldo.

Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | [Vragend (nadelig)] - 96 | - 96 | - 96 | - 96 | Status | [B - planfase] Velde, J.P. v.d. | Aard | [2. noodzakelijk] 81 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 82 05. Sport, cultuur en recreatie NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Aanjaagbudget voor toerisme en recreatie beleidsperiode 2027 t/m 2029 05.01 Vervallen? (ja) Wettelijk? (nee) Prioriteit midden Mij. belang (hoog) (score) 6 Wat willen we? De gemeente heeft voor de periode 2027–2030 jaarlijks € 45.000 nodig om de uitvoering van het beleid Recreatie & Toerisme 2021–2030 (Tytsjerksteradiel folle mear om te ûntdekken) voort te zetten. Dit in vervolg op de beleidsperiode 2022-2026 waarvoor de raad voor een periode van drie jaren drie keer € 45.000 beschikbaar heeft gesteld. Na beperkt gebruik van deze middelen in de opstartfase, is met deze middelen ingezet op het versterken en verbinden van ondernemers met als doel het versterken van de sector en een toename van het aantal overnachtingen. Deze middelen zijn noodzakelijk om lopende initiatieven te borgen, door te ontwikkelen en de beleidsdoelen richting 2030 te realiseren. Recreatie en toerisme vormen een groeiende economische pijler, met substantiële bijdragen aan werkgelegenheid, ondernemerschap, leefbaarheid en brede welvaart.

Tytsjerksteradiel heeft een sterke positie binnen Noordoost-Fryslân en laat bovengemiddelde groei zien in werkgelegenheid en ondernemerschap in de gastvrijheidssector. Zonder voortzetting van middelen bestaat het risico dat eerdere investeringen onvoldoende worden benut en dat economische en maatschappelijke kansen verloren gaan. De sector kent nog veel potentieel voor professionalisering, samenwerking en productontwikkeling, waarop de gemeente de komende jaren wil voortbouwen. De inzet van middelen richt zich op versterking van kleinschalig ondernemerschap, ontwikkeling van routes en producten en verbetering van samenwerkingsstructuren. De financiële bijdrage is proportioneel in verhouding tot de economische betekenis van de sector. Wat stellen we voor? Voor de periode 2027 - 2030 jaarlijks middelen beschikbaar te stellen voor de uitvoering van het beleid voor toerisme en recreatie. In 2030 worden de middelen tevens ingezet voor evaluatie en voorbereiding van nieuw beleid voor 2031–2040.

De uitvoeringsmiddelen zullen ingezet worden om: • kleinschalig ondernemerschap te versterken; • concrete, marktgerichte product- en routeontwikkeling te stimuleren; • samenwerking rondom product- en routeontwikkeling te organiseren; • de verbinding tussen dag- en verblijfsrecreatie te verbeteren; • regionale kansen daadwerkelijk lokaal te laten renderen; • ondernemersplatforms en structurele samenwerking verder op te bouwen. Wat als we het niet doen? Dan zijn er geen middelen beschikbaar om verder uitvoering te geven aan het beleidsplan voor toerisme en recreatie.

Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat mag het kosten? Jaarlijks € 45.000 voor de resterende beleidsperiode (2027 - 2030). Het voorstel om het 'Aanjaagbudget voor toerisme en recreatie' (€ 45.000,- per jaar voor een periode van 4 jaar) direct te dekken via toekomstige extra inkomsten uit de toeristenbelasting is op dit moment niet haalbaar. Voorgesteld wordt om dit budget voor de eerste drie jaar uit de algemene middelen te dekken. Pas daarna kan voldaan worden aan de voorwaarden voor een sluitende businesscase. Hiervoor is een Digitale Nachtregistratie (DNR) noodzakelijk. 1. Motivering en context De huidige systematiek van toeristenbelasting is voor een belangrijk deel forfaitair: • | De actuele ramingen voor de toeristenbelasting zijn gebaseerd op forfaitaire cijfers. • | Het exacte, feitelijke aantal overnachtingen binnen de gemeente is momenteel onbekend. • | Zonder nulmeting en harde data ontbreekt het fundament voor een betrouwbare businesscase. 2. Implementatietraject Digitale Nachtregistratie (DNR) De introductie van de DNR kent een doorlooptijd van meerdere jaren en volgt naar verwachting de onderstaande fasering: 1. | Besluitvorming: Uitwerken businesscase DNR, gevolgd door college | - en raadsbesluiten (1/2 jaar) 2. | Vrijwillige fase: Introductie van het digitale systeem bij ondernemers op basis van vrijwilligheid (1 jaar). 3.

| Verplichte fase: Volledige, verplichte uitrol en handhaving binnen de recreatiesector (1 jaar). 3. Financieel risico bij vroegtijdige koppeling • | Extra inkomsten uit de toeristenbelasting via de DNR zijn vooralsnog hypothetisch. • | De beoogde extra opbrengsten materialiseren zich naar verwachting pas vanaf het vierde jaar. • | Directe koppeling leidt de komende drie jaar tot een ongedekt exploitatierisico voor het toeristisch beleid. 4. Voorgesteld besluit 1. | Het 'Aanjaagbudget voor toerisme en recreatie' voor de jaren 2027 tot en met 2029 (€ 135.000,- in totaal) incidenteel te dekken uit de algemene middelen. 2. | De implementatie van de Digitale Nachtregistratie (DNR) als prioritaire randvoorwaarde te starten om betrouwbare overnachtingscijfers te genereren. 3. | In het vierde jaar van de kadernota te toetsen of de feitelijke meeropbrengsten uit de DNR de resterende jaarlasten van het aanjaagbudget (€ 45.000, | -) structureel kunnen dekken. LET OP: ONDERDEEL NIET UITGEWERKT ALS BUSINESS CASE ZOALS BESPROKEN IN MT | - Bovendien mag dit niet incidenteel uit de Algemene Reserve. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | [Vragend (nadelig)] - 45 | - 45 | - 45 | - | Status | [B - planfase] Velde, J.P. v.d. | Aard | [3. wenselijk] 83 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 84 08.

Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG Versterken en positioneren strategische rol Ruimte & Vergunningen en Omgeving 08.03 Vervallen? (ja) Wettelijk? (nee) Prioriteit midden Mij. belang (hoog) (score) 8 Wat willen we? Wij willen in de komende twee jaar gericht investeren in het versterken en positioneren van de strategische rol binnen de teams Ruimte & Vergunningen en Omgeving. Deze periode benutten we om te komen tot een duurzame, definitieve invulling van deze strategische functie. Voor de bekostiging zetten we tijdelijk een deel van de dekking van de ambtelijke uren binnen de grondexploitaties in (passend binnen de kaders van de projecten en de toerekenbare werkzaamheden). Wat stellen we voor? We stellen voor om gedurende twee jaar extra strategische capaciteit beschikbaar te stellen binnen de teams Ruimte & Vergunningen en Omgeving. Deze inzet wordt gericht gebruikt om: • de strategische functie verder te ontwikkelen en te positioneren; • de benodigde structurele inbedding van deze rol te ontwerpen; • de verbinding tussen strategische opgaven en de uitvoering te verbeteren.

Wat als we het niet doen? Wanneer we deze investering niet doen, ontstaan de volgende risico’s: • Onvoldoende strategische slagkracht binnen de teams, waardoor we minder goed kunnen anticiperen op complexe ruimtelijke en maatschappelijke opgaven (lokaal, regionaal en provinciaal). • Verzwakking van de beleidskwaliteit, doordat strategische afwegingen en integraliteit onvoldoende geborgd zijn. • Hogere druk op bestaande medewerkers, met risico op vertraging, kwaliteitsverlies en verminderde wendbaarheid. • Gemiste kansen voor structurele verbetering, omdat er geen tijd en ruimte is om de strategische functie duurzaam vorm te geven.

Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat mag het kosten? Tekst voor nadere toelichting college (1 Fte) Voor deze taak is een functie in schaal 11a nodig voor 1 Fte; de loonkosten hiervan bedragen € 123.000. De bijkomende kosten voor vaste overhead bedragen € 4.000. Hiermee komen de totale kosten voor deze functie op € 127.000 per jaar. Over de periode van twee jaar is in totaal € 254.000 benodigd. Voor de financiering stellen wij voor om een deel van de toerekenbare ambtelijke uren binnen de grondexploitaties in te zetten en hiermee de functie te bekostigen voor de komende twee jaar. Tekst voor raad (1 Fte) De kosten voor het incidenteel beschikbaar stellen van 1 fte voor de functie van strategisch adviseur bedraagt € 127.000 per jaar. De middelen worden gevraagd voor de komende twee jaar (in totaal € 254.000). Voor de financiering stellen wij voor om een deel van de toerekenbare ambtelijke uren binnen de grondexploitaties in te zetten en hiermee de functie te bekostigen voor de komende twee jaar. Financieel (x € 1.000) | Begrotingsjaar 2027 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Fin. effect | [Vragend (nadelig)] - 127 | - 127 | - | - | Status | [C - verkenfase] Zandbergen, B. van | Aard | [2. noodzakelijk] STRUCTUREEL Transitiekosten invoering Omgevingswet [meerjarig] | 08.02b [Programma-overstijgend] Vervallen? | (ja) Wettelijk? | (ja) | Prioriteit | hoog Mij.

belang | (hoog) | (score) | 15 Wat willen we? We willen voldoen aan onze wettelijke verplichtingen die voortkomen uit de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024. De Omgevingswet betekent een grote en ingrijpende verandering van het omgevingsrecht. Het draait vooral om het bereiken van een bete | re balans tussen het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. Een belangrijk doel van deze wet is om het beleid en de regels voor onze fysieke leefomgeving beter samen te brengen, te vereenvoudigen en overzichtelijker te maken. Zo wordt het voor | iedereen – inwoners, ondernemers en overheden | – makkelijker om beleid en regels te vinden en toe te passen. Met nieuwe instrumenten, zoals de omgevingsvisie, omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan, werken we aan meer overzicht in ons bestaande beleid voor de fysieke leefomgeving. In de omgevingsvisie geven we aan wat we willen bereiken, hoe we dat gaan realiseren werken we uit in omgevingsprogramma's. In het omgevingsplan leggen we de regels vast voor de fysieke leefomgeving. Gemeenten zijn verplicht vo | or 1 januari 2032 een definitief omgevingsplan gereed te hebben. Om aan deze verplichting te kunnen voldoen hebben we extra middelen nodig.

85 Tytsjerksteradiel - Kadernota 2027-2030 Wat stellen we voor? De Omgevingswet introduceert nieuwe kerninstrumenten, procedures en digitale systemen (zoals het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)). Dit vraagt om specifieke nieuwe expertise. De volgende rollen zijn nodig: projectleider omgevingsplan (1 fte), vervangende adviseur RO (1 fte), omgevingsplanbeheerder (0,4 fte), geo-adviseur (0,4 fte) en regelanalist (0,4 fte) en een externe softwarebeheerder (0,2 fte). Om deze capaciteit in ieder geval tot 2032 structureel te kunnen borgen is jaarlijks ca. € 450.000 nodig. Daarnaast zijn voor het uitvoeren van onderzoeken en het omzetten van de bestemmingsplannen (grote kernen, kleine kernen, buitengebied en bedrijventerreinen) ook adviesbureaus nodig. Hiervoor reserveren we jaarlijks € 250.000. In totaal is dat € 700.000 per jaar. Wat als we het niet doen? Met name de verplichting om op 1 januari 2032 een omgevingsplan gereed te hebben, is een grote en complexe opgave. Om een voorbeeld te geven: alle regels uit bestemmingsplannen, verordeningen en de zogenoemde bruidsschat van het Rijk moeten we op een nieuwe manier, en met eenvoudiger taalgebruik, digitaal overzetten. Dat betekent dat we alle regels één voor één moeten nalopen. Dit vraagt veel capaciteit en nieuwe specialistische kennis.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://tytsjerksteradiel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/dd62fdc2-5ce8-4db4-bc17-565aa2ddc1a6?agendaItemId=c1cb0357-b3b4-4a8a-9f46-6d2f075d4af3