04 - Raadsvoorstel - Verordening haven-, kade en opslaggeld 2023

e

Riedsútstel

Ried Agindapunt Status Program

: : : :

Eardere behandeling Portefúljehâlder Amtner Taheakke

: : : :

Saak- en stiknûmer

:

24 november 2022 4 Besluitvormend Programma 0 – Bestuur en ondersteuning en 5 – Sport, cultuur en recreatie N.v.t. Mevr. T. Willemsma Dhr. A. Aalders 1. Verordening haven-, kade- en opslaggeld 2023 2. Tarieventabel 2023 3. Situatietekening Z2020-03640 / S2022-17030

Underwerp Verordening haven-, kade en opslaggeld 2023 Wy stelle jo foar te besluten om: 1) de Verordening haven-, kade en opslaggeld 2023 en de bijbehorende tarieventabel vast te stellen. 2) de Verordening haven-, kade en opslaggeld 2018 en de bijbehorende tarieventabel in te trekken. Koarte gearfetting Het college stelt voor om de Verordening Haven-, Kade en Opslaggeld (hierna: de Verordening) gewijzigd vast te se stellen. De wijzigingen hebben betrekken op: 1. Het vaststellen van een nieuwe tarieventabel. 2. Het gebruik en genot van ligplaatsen en oeverstroken duidelijk en rechtmatig inregelen. De regels in de verordening hebben onder andere invloed op de woonschepenhaven aan de Feansterdyk in Earnewâld. Foech ried/kolleezje De Raad is beslissingsbevoegd omdat het gaat om een wetgevende taak, het vaststellen van een Verordening. Het college is beslissingsbevoegd in het uitvoerende kader.

Ried Punt Side

: : :

24 november 2022 4 2

Ynlieding In de Woonschepenhaven in Earnewâld liggen 14 woonschepen, te weten de adressen Feantersdyk 4 tot en met 4M te Earnewâld. De woonschepen liggen in perceel BGM H 3703. Het perceel is eigendom van Gemeente Tytsjerksteradiel. Het betreft aangewezen ligplaatsen. In 5 situaties (bij Feantersdyk 4, 4J, 4K, 4L en 4M) is de oeverstrook in gebruik genomen door de eigenaar van het woonschip. Daarnaast is in het bestemmingsplan een strook aangewezen voor het plaatsen van opstallen, aan de noordoostzijde van Feantersdyk 4F-4L. Ook is er bij Feantersdyk 4D en 4E een steiger geplaatst (zie bijlage 1). Op dit moment zijn er voor bijna alle woonschepen (huur)overeenkomsten voor onbepaalde tijd gesloten voor het gebruik van de ligplaats. Deze overeenkomsten zijn echter niet meer actueel. Naast dat deze overeenkomsten niet meer actueel zijn, zijn deze overeenkomsten ook nietig (met andere woorden: zijn deze overeenkomsten ongeldig). Waarom deze overeenkomsten ongeldig zijn wordt later in dit raadsvoorstel uitgelegd. Er zijn geen overeenkomsten gesloten voor het gebruik van de oeverstrook. Hierdoor is het gebruik van de oeverstroken niet geregeld en bestaat er een risico voor de gemeente op het gebied van opstalaansprakelijkheid. Het gebruik van de ligplaatsen wordt ook benoemd in de Verordening.

Uit de Verordening1 blijkt dat er door het betalen van het havengeld een abonnement ontstaat. Uit artikel 2 van de Verordening volgt dat onder een Abonnement wordt verstaan: het voor een bepaalde tijd verzekeren van een bepaald recht. Door betaling van het Havengeld ontstaat daarom een rechtsverhouding tussen de gemeente en de eigenaar van het woonschip, waarbij de eigenaar het recht verkrijgt om de ligplaats te gebruiken. De Verordening stelt verder geen eisen aan het gebruik van de ligplaats. Als publiekrechtelijk al toestemming wordt gegeven voor het gebruik van de ligplaats (zoals nu het geval is met het ‘abonnement’) is het, juridisch gezien, niet mogelijk om vervolgens ook nog privaatrechtelijk voorwaarden te verbinden aan die toestemming. De huidige overeenkomsten en mogelijke nieuwe overeenkomsten vormen een “onaanvaardbare doorkruising van het publiekrecht.”2 Een van de redenen dat een doorkruising onaanvaardbaar wordt geacht, is de beperktere (rechts)bescherming voor burgers bij privaatrechtelijke overeenkomsten. Tegen privaatrechtelijk vastgelegde voorwaarden staat namelijk geen bezwaar of beroep open. De conclusie is dat er voor de ligplaaten dus een andere juridische constructie gekozen moet worden dan het werken met huurovereenkomsten.

1 Art. 1.1

Onder de naam havengeld wordt een recht geheven voor het innemen van een ligplaats met een woonschip in de gemeentelijke woonschepenhaven, in de havens en aan de oevers in Earnewâld, genoemd in deze verordening en de bijbehorende tabel. Art. 3.3 Het havengeld wordt geheven van de eigenaar of de gebruiker van het vaartuig. Art. 7.1 De haven-, kade- en opslaggelden moeten, behoudens het bepaalde in het tweede lid worden voldaan op het tijdstip waarop een ligplaats wordt ingenomen, onderscheidenlijk het gebruik als bedoeld in artikel 1 een aanvang neemt, dan welk op het tijdstip waarop een abonnement wordt aangevraagd. 2 Zie HR 26 januari 1990, NJ 1991/393. Als via de publiekrechtelijke regeling een vergelijkbaar resultaat kan worden behaald, dan moet eerst die richting worden benut.

Ried Punt Side

: : :

24 november 2022 4 3

Histoarje In 2019 heeft groot onderhoud aan de Woonschepenhaven in Earnewâld plaatsgevonden. Voor de volledigheid merken wij op dat in eerste instantie door ons college besloten is om een actuele huurovereenkomst voor het gebruik van de ligplaats aan te bieden aan de eigenaren, waarbij de hoogte van de huurprijs wordt gebaseerd op de Verordening. Deze constructie is echter, zoals eerder omschreven, juridisch onjuist. Uit de reacties van bewoners bleek dat er veel weerstand is tegen het sluiten van nieuwe overeenkomsten. Er is geen getekende overeenkomst geretourneerd. Te berikken effekt We willen de huidige Verordening aanpassen. Door de Verordening zodanig aan te passen dat voorwaarden over gebruik, onderhoud en (brand)veiligheid worden opgenomen in de Verordening, creëer je als gemeente duidelijkheid voor de bewoners van de woonschepen. Daarnaast kan in de Verordening worden opgenomen dat oeverstroken niet onder de werkingssfeer van de Verordening vallen. Nu is dat nog onduidelijk. Als dat duidelijker is opgenomen, kunnen er vervolgens bruikleen- of huurovereenkomsten worden gesloten voor het gebruik van de oeverstroken. Arguminten 1. Risico door onderhoud Op dit moment geldt voor het gebruik van de ligplaats slechts een abonnement op basis van de Verordening en een verouderde overeenkomst (welke mogelijk nietig is3). Er zijn geen voorwaarden verbonden aan het gebruik.

De bewoner is eigenaar van zijn of haar eigen woonschip en is daarmee zelf verantwoordelijk voor het onderhoud aan het woonschip. Ook gelden er geen afspraken over het onderhoud van de oever. De gemeente is eigenaar van de haven en de omliggende gronden en omdat er geen afspraken zijn over het gebruik van de oeverstroken is de gemeente verantwoordelijk voor het onderhoud. Ook over het onderhoud van de oeverstroken, die gebruikt worden door een deel van de bewoners, zijn geen afspraken vastgelegd. Gebrekkig onderhoud, resulterend in mogelijke hoge herstelkosten, komen voor rekening van de gemeente. 2. Veiligheid en aansprakelijkheid Net als bij het onderhoud is de gemeente verantwoordelijk voor de veiligheid van de haven en de oeverstroken. Indien er een ongeval plaatsvindt op een oeverstrook die gebruikt wordt door een bewoner kan de gemeente hiervoor aansprakelijk gesteld worden. Als op de oeverstroken opstallen zijn geplaatst die door natrekking eigendom worden van gemeente, dan draagt de gemeente hier de opstalaansprakelijkheid. 3. Duidelijkheid geeft houvast voor bewoners voor nu en in de toekomst Een Verordening met duidelijk omschreven voorwaarden, zorgt voor meer zekerheid bij de bewoners/eigenaren voor nu en in de toekomst.

Alternativen Het sluiten van nieuwe privaatrechtelijke overeenkomsten Een mogelijk alternatief zou het sluiten van bruikleen- of huurovereenkomsten kunnen zijn. Op de eerste brief met een conceptovereenkomst, die is verzonden in juni 2020, zijn meerdere reacties ontvangen. Geen van de bewoners wil een nieuwe overeenkomst

3 Een ongeldige rechtshandeling is nietig. De gronden voor nietigheid staan in de wet. Als een rechtshandeling nietig is, dan is

het alsof de rechtshandeling nooit heeft bestaan. Nietigheid geschiedt van rechtswege, dat wil zeggen: er hoeft geen beroep op te worden gedaan.

Ried Punt Side

: : :

24 november 2022 4 4

sluiten, mede vanwege aangepaste voorwaarden, zoals onder andere de duur van de overeenkomst. Het sluiten van een overeenkomst kan niet worden afgedwongen. Hierdoor kan de situatie ontstaan dat: 1) er geen nieuwe overeenkomsten gesloten kunnen worden, of 2) dat er een aantal nieuwe overeenkomsten worden gesloten en de rest van de bewoners weigert. In de tweede situatie is er eerder sprake van een verslechtering dan van een verbetering, omdat er door de verschillende gesloten overeenkomsten sneller sprake is van ongelijke behandeling. Kanttekenings/risiko’s 1. Eigenaren ondertekenen huurovereenkomst voor oeverstrook niet Het gebruik van de oeverstroken valt – ook na aanpassing van de verordening – buiten de Verordening. Voor het gebruik van de oeverstroken zullen huurovereenkomsten worden aangeboden. Het is mogelijk dat eigenaren deze huurovereenkomst niet willen ondertekenen. 2. Weerstand vanuit bewoners resulterend in bezwaar Hoewel de in dit advies aangedragen oplossing veel duidelijkheid gaat bieden, is het dossier van de woonschepenhaven inmiddels langslepend en verwarrend voor veel bewoners. Doordat de regels omtrent gebruik ingeregeld worden in een Verordening, staan de middelen bezwaar en beroep ter beschikking van de burger (bewoners). Er bestaat een mogelijkheid dat een aantal bewoners bezwaar zullen indienen.

Dit risico kan worden beperkt door tijdens een bewonersavond uitleg te geven over de Verordening en vragen van betrokkenen te beantwoorden. Deze bewonersavond wordt georganiseerd na het nemen van het besluit. De reden hiervoor is dat de besloten situatie voor de bewoners meer duidelijkheid en richting geeft. Finânsjes In de Verordening worden de abonnementstarieven opnieuw vastgesteld. In de huurovereenkomsten van de oeverstroken zal huurprijsbepaling plaatsvinden aan de hand van de tarieventabel voor tuingrond, welke is vastgelegd in de nota Grondbeleid. Ynwenners- en oerheidspartisipaasje Bewoners worden uitgenodigd voor een bewonersavond waarop de wijzigingen zullen worden gepresenteerd en ruimte wordt gelaten voor vragen. De uitnodiging voor de bewonersavond wordt wel pas verstuurd na besluitvorming over de Verordening. Kommunikaasje De bewoners zullen middels een brief worden uitgenodigd voor de bewonersavond. Yntegraliteit Voor de aanpassing van de verordening is in het kader van uniformiteit en integraliteit samenwerking opgezocht met de afdeling Juridische zaken, Beheer, Belastingen, Financiën en Grondzaken binnen de gemeente. Burgum, 11 oktober 2022 Het college van burgemeester en wethouders van Tytsjerksteradiel, secretaris,

burgemeester,

mevr. H.M. van Gils

dhr. drs. L.J. Gebben

Riedsbeslút De raad van de gemeente Tytsjerksteradiel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 11 oktober 2022, punt nummer: 4; Beslút: 1) Om de Verordening haven-, kade en opslaggeld 2023 en de bijbehorende tarieventabel vast te stellen. 2) Om de Verordening haven-, kade en opslaggeld 2018 en de bijbehorende tarieventabel in te trekken. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Tytsjerksteradiel van 24 november 2022.

De griffier,

De voorzitter,

Mevr. mr. A. Dam

Dhr. drs. L.J. Gebben