04 - DEFINITIEF - Bijlage 2 - Accountantsverslag 2024

De NIS2-richtlijn is sinds 17 oktober 2024 geldig in de Europese Unie. In Nederland is het niet gelukt om deze EU-richtlijnen op tijd om te zetten in nationale wetgeving. De verwachting is dat de Cyberbeveiligingswet (Cbw) in het derde kwartaal van 2025 in werking treedt. Inleiding

De belangrijkste verplichtingen onder de Cyberbeveiligingswet • Zorgplicht (adequate maatregelen) Op basis van een risicoanalyse zijn entiteiten verplicht om passende maatregelen te nemen voor de beveiliging van hun netwerk- en informatiesystemen. •

•

•

Bestuur (kennisniveau) De leden van het bestuur moeten de maatregelen goedkeuren en toezicht houden op de effectiviteit ervan. Om dit goed te kunnen doen, dienen zij een opleiding te volgen. Registratieplicht (centraal register NIS2-entiteiten) Entiteiten die onder de wet vallen zijn verplicht zich te registeren in het entiteitenregister.

Meldplicht (significante incidenten) Entiteiten moeten significante incidenten onverwijld (zo snel mogelijk) en binnen 24 uur melden bij het Computer Security Incident Response Team (CSIRT) aan de toezichthouder.

De Cyberbeveiligingswet en BIO2 De BIO2 is de opvolger van de huidige BIO1.04 en wordt het nieuwe kader voor de overheid voor informatiebeveiliging. De nieuwe BIO volgt op de evaluatie van de huidige versie en valt samen met de ontwikkelingen rondom de Cyberbeveiligingswet. De aanpak van BIO2 is een passende manier om te voldoen aan de zorgplicht onder de Cyberbeveiligingswet. In de conceptCyberbeveiligingswet staat dat aanvullende regels voor beveiliging via een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) kunnen worden gesteld. Het is zeer waarschijnlijk dat BIO2 op deze manier wettelijk wordt verankerd.

Inleiding Samenvatting

Samenvatting Kernpunten van de controle

Kernpunten van de controle Rechtmatigheids-verantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Analyse vermogen en resultaat

Analyse vermogen en resultaat Interne beheersing automatisering

Interne beheersing & automatisering Externe ontwikkelingen

Externe ontwikkelingen Bijlagen

Gemeenten en de Cyberbeveiligingswet De Cyberbeveiligingswet is nog niet definitief en in de praktijk is (zoals vaak bij wetswijzigingen) nog niet alles duidelijk. Een gemeente voldoet aan de criteria van een overheidsinstelling en valt daarmee onder de Cyberbeveiligingswet.

Wij constateren dat de gemeente Tytsjerksteradiel zich bewust is van de ontwikkelingen op dit gebied en reeds de nodige voorbereidingen heeft getroffen.

661077150/SH/1244

Bijlagen

Externe ontwikkelingen (3/4) Inkomensafhankelijke eigen bijdrage WMO

Vanaf 1 januari 2027 wordt de eigen bijdrage voor Wmo-voorzieningen inkomensafhankelijk. Deze maatregel is ingevoerd om de financiële houdbaarheid van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) te verbeteren en de druk op voorzieningen te verminderen. Inleiding

U heeft geen keuzevrijheid in het bepalen van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage. De hoogte van de eigen bijdrage wordt landelijk vastgesteld. Dit zorgt voor een gelijke behandeling van alle Wmo-cliënten, ongeacht in welke gemeente zij wonen. Het CAK blijft ook verantwoordelijk voor het innen van de eigen bijdrage in 2027. Dit zorgt voor continuïteit en uniformiteit in de inning van de eigen bijdragen. Wet toekomst pensioenen

Het Nederlandse pensioenstelsel ondergaat met de Wet toekomst pensioenen haar grootste verandering ooit. Uiterlijk op 1 januari 2028 moet de gemeente Tytsjerksteradiel ook klaar zijn voor deze verandering.

Inleiding Samenvatting

Samenvatting Kernpunten van de controle

Kernpunten van de controle Rechtmatigheids-verantwoording

Het bestuur van het ABP en de sociale partners hebben besloten over zowel de nieuwe pensioenregeling als de keuzes voor de overgang naar de nieuwe regeling. In het transitieplan zijn regelingen getroffen voor adequate compensatie welke (deels) verplicht zijn voor u. Daar komen dan extra kosten bij kijken. Het is daarom goed om de ontwikkelingen van uw organisatie te volgen en daar op voor te sorteren voor zover mogelijk in de begroting. Sommige wijzigingen zijn dichterbij dan verwacht. Zo heeft uw pensioenfonds ervoor gekozen om per 1 januari 2024 de startleeftijd voor het opbouwen van pensioen te verlagen van 21 naar 18 jaar. Registratieverplichting CO2uitstoot

Per 1 juli 2024 moeten werkgevers met 100 of meer werknemers de CO2-uitstoot van werknemers gaan bijhouden van zowel woon-werkverkeer als zakelijk verkeer. Elk jaar moet vóór 1 juli de CO-2 uitstoot over het voorliggende kalenderjaar worden gerapporteerd aan de overheid. De eerste rapportageverplichting vindt daarmee uiterlijk plaats op 30 juni 2025. Hiervoor wordt een online formulier beschikbaar gesteld. Meer informatie over de registratie en rapportage vindt u op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

661077150/SH/1244

Rechtmatigheidsverantwoording Analyse vermogen en resultaat

Analyse vermogen en resultaat Interne beheersing automatisering

Interne beheersing & automatisering Externe ontwikkelingen

Externe ontwikkelingen Bijlagen

Bijlagen

Externe ontwikkelingen (4/4) Duurzaamheidsverslaggeving

De 'Coalition of the Willing' heeft een uitgebreide handreiking opgesteld om decentrale overheden te ondersteunen bij duurzaamheidsrapportage en -verantwoording. Deze handreiking biedt richtlijnen en praktische tips voor het meten, rapporteren en verbeteren van duurzaamheidsprestaties. Het doel is om meer transparantie te creëren en de prestaties van decentrale overheden te verbeteren door middel van benchmarking en het delen van best practices.

Inleiding

Inleiding

Een recent onderzoek van de Vrije Universiteit heeft aangetoond dat transparantie cruciaal is voor de geloofwaardigheid en effectiviteit van duurzaamheidsinitiatieven. Het onderzoek benadrukt dat duidelijke en gedetailleerde rapportage over duurzaamheid niet alleen het vertrouwen van stakeholders vergroot, maar ook bijdraagt aan betere besluitvorming en beleidsvorming.

Samenvatting

Samenvatting Kernpunten van de controle

Op basis van de handreiking en het onderzoek van de Vrije Universiteit, worden de volgende acties aanbevolen voor gemeenten: • Implementatie van de Handreiking: Begin met het toepassen van de richtlijnen en best practices uit de handreiking van de 'Coalition of the Willing' om de duurzaamheidsrapportage te verbeteren. • Versterking van Transparantie: Zorg voor gedetailleerde en toegankelijke rapportage over duurzaamheidsinitiatieven en -resultaten, zoals aanbevolen door de Vrije Universiteit. • Stakeholder Betrokkenheid: Betrek belangrijke stakeholders bij het proces van duurzaamheidsrapportage om hun input en feedback te integreren. • Continu Verbeteren: Voer regelmatig evaluaties uit van de duurzaamheidsrapportage en pas waar nodig verbeteringen toe om de effectiviteit en transparantie te waarborgen.

Kernpunten van de controle Rechtmatigheids-verantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Analyse vermogen en resultaat

Analyse vermogen en resultaat Interne beheersing automatisering

Interne beheersing & automatisering Externe ontwikkelingen

Externe ontwikkelingen Bijlagen

Bijlagen

661077150/SH/1244

Bijlagen

Bijlage A1 – Niet-gecorrigeerde bevindingen Goedkeuringstoleranties (getrouwheid) Fouten

Goedkeuringstoleranties getrouwheid

Onzekerheden Inleiding

€ 1.177.800

Goedkeuringstolerantie (respectievelijk 1% en 3% van de totale lasten) Rapporteringtolerantie fouten en onzekerheden (grens waarboven gerapporteerd wordt aan de raad)

€ 3.533.400

€ 58.890

Inleiding Samenvatting

Samenvatting

Niet-gecorrigeerde bevindingen Kernpunten van de controle

Omschrijving

Fouten

Onzekerheden

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode

n.v.t.

n.v.t.

Kernpunten van de controle Rechtmatigheids-verantwoording

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Totaal

n.v.t.

n.v.t.

Rechtmatigheidsverantwoording Analyse vermogen en resultaat

Analyse vermogen en resultaat Interne beheersing automatisering

Interne beheersing & automatisering

Bevestiging college van burgemeester en wethouders

Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college bevestigt dat er naast bovengenoemde bevindingen geen sprake is van overige niet- gecorrigeerde fouten die, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening materieel (kunnen) zijn. Conclusie: Bij de jaarrekening 2024 hebben wij een goedkeurende controleverklaring verstrekt inzake de getrouwheid.

Externe ontwikkelingen

Externe ontwikkelingen Bijlagen

Bijlagen

661077150/SH/1244

Bijlage A2 – Gecorrigeerde bevindingen Gecorrigeerde bevindingen Tijdens onze controle hebben wij geconstateerd dat voor een aantal jaarrekeningposten niet de juiste of volledige bedragen in de concept jaarrekening waren verantwoord. De onderstaande aanpassingen zijn door het college in de definitieve jaarrekening 2024 verwerkt, waardoor de betrokken jaarrekeningposten alsnog juist en/of volledig in de definitieve versie van de jaarrekening zijn verantwoord. Wij merken hierbij op dat een groot gedeelte van deze correcties inherent zijn aan het controleproces, bijvoorbeeld omdat sommige informatie pas gedurende het controleproces door de gemeente wordt ontvangen, maar vragen ook de aandacht voor de organisatie voor het aanscherpen van het afsluitingsproces.

Omschrijving

Inleiding

Inleiding Samenvatting

Verloop resultaat 2024

Resultaat concept jaarrekening

€ 4.870.000 V

Afrekening veiligheidsregio Fryslân

€ 146.000 N

Vpb teruggave 2023

€ 115.000 V

Afboeken oude balansposten

€ 561.000 N

Correcties vanuit de SiSa-verantwoording (met impact op resultaat)

€ 230.000 V

Diverse kleine aanpassingen

€125.000 V

Samenvatting Kernpunten van de controle

Kernpunten van de controle Rechtmatigheids-verantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Analyse vermogen en resultaat

Analyse vermogen en resultaat Interne beheersing automatisering

€ 181.000 N

Nagekomen facturen m.b.t. 2024 Impact van alle verwerkte correcties per saldo Resultaat definitieve jaarrekening

€ 417.000 N

Interne beheersing & automatisering Externe ontwikkelingen

€ 4.453.000 V

Externe ontwikkelingen Bijlagen

Bijlagen

661077150/SH/1244

Bijlage B – SiSa - Fouten en onzekerheden 2024 In onze controle zijn specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening. Voor de werkzaamheden stelt het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) andere rapportage toleranties dan gehanteerd zijn bij de controle van uw jaarrekening. De rapporteringstolerantie per specifieke uitkering is: • € 12.500 wanneer de omvangsbasis niet hoger is dan €125.000. • 10% van de omvang wanneer de omvangsbasis tussen €125.000 en €1.000.000 ligt. • € 125.000 wanneer de omvangsbasis hoger is dan € 1.000.000.

Inleiding

Inleiding Samenvatting

Samenvatting

Wanneer de regelingen geen toelichting bevatten hebben we geen bevindingen geconstateerd met een omvang groter dan de rapportage tolerantie.

Kernpunten van de controle

Kernpunten van de controle

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring)

GOEDKEUREND Rechtmatigheids-verantwoording

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening Nr.

B2 C62

Specifieke uitkering of overig

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

D19

Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden

E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

E84

Regeling stimulering verkeersveligheidsmaatregelen 2022-2023

GOEDKEUREND Fout of onzekerheid

Financiële omvang in Euro

Toelichting fout/onzekerheid

Rechtmatigheidsverantwoording Analyse vermogen en resultaat

Analyse vermogen en resultaat Interne beheersing automatisering

Interne beheersing & automatisering Externe ontwikkelingen

Externe ontwikkelingen Bijlagen

G2 G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2024

661077150/SH/1244

Bijlagen

Bijlage B – SiSa - Fouten en onzekerheden 2024 Nr.

Specifieke uitkering of overig

G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2024

G3

G3

G3

G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2024 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2024

G4

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

G4

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

G4

Tozo 2_gemeentedeel 2024

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in Euro

Toelichting fout/onzekerheid

Inleiding

Inleiding Samenvatting

Samenvatting Kernpunten van de controle

Kernpunten van de controle Rechtmatigheids-verantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Analyse vermogen en resultaat

Analyse vermogen en resultaat Interne beheersing automatisering

G4

Tozo 3_gemeentedeel 2024

G4

Tozo 4_gemeentedeel 2024

G4

Tozo 5_gemeentedeel 2024

G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2024

G4

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2024

G10

Wet inburgering_ gemeentedeel 2024

661077150/SH/1244

Interne beheersing & automatisering Externe ontwikkelingen

Externe ontwikkelingen Bijlagen

Bijlagen

Bijlage B – SiSa - Fouten en onzekerheden 2024 Nr.

G12

G12

Specifieke uitkering of overig

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2024

G13

Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2024

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2024

H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025

H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 20232026

H35B

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026

J55

Aanpak energiearmoede

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in Euro

Toelichting fout/onzekerheid

Inleiding

Inleiding Samenvatting

Samenvatting Kernpunten van de controle

J94

K28 M16

Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Kernpunten van de controle Rechtmatigheids-verantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Analyse vermogen en resultaat

Analyse vermogen en resultaat Interne beheersing automatisering

Interne beheersing & automatisering Externe ontwikkelingen

Externe ontwikkelingen Bijlagen

Bijlagen

661077150/SH/1244

Bijlage C – Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd Bevestiging van onafhankelijkheid

De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn opgenomen in de ‘Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)’ van de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen.

Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Tytsjerksteradiel, inclusief haar verbonden derden, in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast.

Inleiding

Inleiding Samenvatting

Samenvatting Kernpunten van de controle

Rotatie

Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de controle van een controlecliënt meewerken.

Kernpunten van de controle Rechtmatigheids-verantwoording

Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Er heeft voor de accountantscontrole 2024 geen rotatie plaatsgevonden. Het is eveneens niet noodzakelijk om voor de accountantscontrole 2025 te roteren.

Rechtmatigheidsverantwoording Analyse vermogen en resultaat

Analyse vermogen en resultaat

Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties

Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Flynth en haar medewerkers en de gemeente Tytsjerksteradiel, inclusief haar verbonden derden, die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd moeten worden.

Interne beheersing automatisering

Interne beheersing & automatisering Externe ontwikkelingen

Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid

De onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Flynth, een bestuurder of interne toezichthouder van Flynth of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan ondernemingen in de groep of een bij de rechtspersoon betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels.

Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid, die een (geschatte) waarde van meer dan € 100 hebben, ontvangen of verstrekt.

661077150/SH/1244

Externe ontwikkelingen Bijlagen

Bijlagen

Bijlage D – Onze communicatie met u Bevestiging van het college

Wij hebben van het college van burgemeester en wethouders een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening van de 2024 ontvangen. Inleiding

Onze communicatie met de gemeenteraad

Door middel van de managementletter en dit accountantsverslag informeren wij uw gemeenteraad over de reikwijdte en timing van onze controle, waaronder significante risico’s en materialiteit. In dit accountantsverslag informeren wij u over de belangrijkste aangelegenheden naar aanleiding van onze accountantscontrole 2024.

Inleiding Samenvatting

Samenvatting Kernpunten van de controle

Geen meningsverschillen met het college en/of beperkingen in reikwijdte van de controle

Er zijn geen meningsverschillen met het college geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze opdracht door het college van burgemeester en wethouders en de medewerkers van de gemeente Tytsjerksteradiel volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Kernpunten van de controle Rechtmatigheids-verantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Analyse vermogen en resultaat

Proces van de controle

Analyse vermogen en resultaat

De jaarrekeningcontrole 2024 is in goede samenwerking met de organisatie uitgevoerd. Mede door de goede voorbereiding vanuit de organisatie is de controle conform de planning uitgevoerd. Interne beheersing automatisering

Interne beheersing & automatisering Externe ontwikkelingen

Externe ontwikkelingen Bijlagen

Bijlagen

661077150/SH/1244

Disclaimer en beperking in gebruik en verspreidingskring Dit accountantsverslag is alleen bestemd voor het management, college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad van de gemeente Tytsjerksteradiel en mag niet in zijn geheel of gedeeltelijk worden verstrekt of aangehaald zonder onze schriftelijke toestemming vooraf. Er wordt geen verantwoordelijkheid aan een derde partij geaccepteerd, omdat dit verslag daar niet voor opgesteld en bedoeld is. Dientengevolge nemen wij geen enkele verplichting of plicht van zorg aan ieder ander persoon aan wie dit verslag getoond of in zijn handen komt, op ons. De in dit accountantsverslag aan de orde gestelde onderwerpen zijn door ons geconstateerd gedurende onze controleopdracht waarvan wij van mening zijn dat zij aandacht van de gemeenteraad behoeven. Het is geen allesomvattend verslag van alle geconstateerde zaken en in het bijzonder kunnen wij niet verantwoordelijk worden gesteld voor het rapporteren van alle bedrijfsrisico’s of tekortkomingen in het systeem van interne beheersing. Elke conclusie, opinie of opmerking in dit accountantsverslag is verstrekt in de context van onze controleverklaring over de jaarrekening als geheel.

Evenzo geldt dat de opmerkingen, bevindingen en aanbevelingen met betrekking tot het systeem van interne beheersing niet gelezen moeten worden als een afzonderlijke opinie van het systeem van interne beheersing en haar werking. 661077150/SH/1244