CConstaterende datTytsjerksteradiel
Koppel je AI →
Document · PDF

03 - Bijlage 1-E Zienswijze van een inwoner van Burgum (hernieuwde toezending oorspronkelijke zienswijze en addendum)

RAAD IT BESLUT 5 november 2026, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Verklaring van geen bedenkingen Groen Gasinstallatie Sonac Burgum B.V. (besprekstik) - 18:3010.708 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

;, - Frysja Aan: Gedeputeerde Staten van Fryslân Postbus 20120 8900 HM Leeuwarden Betreft: biovergistingsinstallatie / groengasinstallatie Sonac Burgum/Sumar Zaak: prb-2026-8655 FUMO-referenties: 2023-FUMO-0075778 en 2023-FUMO-0076882 Van: 9251 PC Burgum Datum: 26juni 2026 Ondeniverp: hernieuwde toezending oorspronkelijke zienswijze Geacht college, :2 9 JUN 2026 Vandaag heb ik telefonisch contact gehad over de ontvangst en registratie van mijn stukken inzake de groengasinstallatie / biovergistingsinstallatie Sonac Burgum/Sumar. Daarbij is mij meegedeeld dat het door mij ingediende addendum bij de zienswijze wel is ontvangen, maar dat de oorspronkelijke zienswijze op dat moment niet kon worden teruggevonden. De oorspronkelijke zienswijze is eerder reeds per aangetekende post verzonden aan Gedeputeerde Staten, Postbus 20120, 8900 HM Leeuwarden. Het verzendbewijs vermeldt: Brief Aangetekend NL, barcode 3SRPK5676133653, gewicht 155 gram, geadresseerd aan Postbus 20120, 8900 HM Leeuwarden, NL. Ter voorkoming van ieder misverstand zend ik hierbij de oorspronkelijke zienswijze nogmaais toe. Deze hernieuwde toezending laat onverlet dat de zienswijze reeds eerder per aangetekende post aan Gedeputeerde Staten is verzonden.

Voor zover nodig verzoek ik u deze oorspronkelijke zienswijze alsnog, althans opnieuw, als tijdig ingediende zienswijze te registreren en volledig bij de verdere besluitvorming te betrekken. Het eerder ontvangen addendum dient als aanvulling op en integraal onderdeel van deze zienswijze te worden beschouwd. Graag ontvang ik per omgaande een schriftelijke bevestiging dat zowel de oorspronkelijke zienswijze als het addendum in goede orde zijn ontvangen, geregistreerd en aan het dossier zijn toegevoegd. Hoogachten Bijlagen: 1.Oorspronke e zienswijze Sonac Burgum/Sumar 2.Addendum bij reeds ingediende zienswijze Sonac Burgum/Sumar J J J J 1. Definitieve zienswijze Biovergistingsinstallatie Sonac Burgum / Sumar Juridische zienswijze tegen ontwerpbeschikking omgevingsvergunning (prb-2026-865 5) FUMO-referenties: 2023-FUMO-0075778 en 2023-FUMO-0076882 Betreft Biovergistingsinstallatie Sonac Burgum / Surnar Besluit Voorgenomen besluit tot vergunningverlening voor de oprichting en exploitatie van een biovergistingsinstallatie (groengasinstallatie) op het terrein van Sonac, met samenhangende activiteiten en voorzieningen.

Deze zienswijze richt zich tegen: de ontwerpbeschikking omgevingsvergunning; het ontwerpmaatwerkbesluit; de ontwerpverklaring van geen bedenkingen; en het m.e.r.-beoordelingsbesluit, voor zover deze besluiten gezamenlijk ofafzonderlijk ten grondslag liggen aan het voorgenomen project. Ondergetekende J Adres 251 PC Burgum De hierna volgende bijlagen A tot en met H vormen een integraal onderdeel van deze zienswijze. Ondergetekende: J , wonende , 9251 PC te Burgum, dient hierbij een zienswijze in tegen het voorgenomen besluit tot vergunningverlening voor de oprichting en exploitatie van een biovergistingsinstallatie op het terrein van Sonac. lnleiding en belanghebbendheid Ondergetekende is belanghebbende in de zin van artikel 1 :2 van de Algemene wet bestuursrecht, gelet op de ruimtelijke nabijheid van de inrichting, de reeds ervaren milieubelasting, de bestaande klachtenhistorie, de gevolgen voor het woon-, leef- en veiligheidsklimaat en de directe invloed van de voorgenomen activiteiten op de fysieke leefomgeving. De onderhavige vergunningaanvraag dient niet geïsoleerd te worden beoordeeld, maar in samenhang met de reeds bestaande industriële activiteiten van Sonac op dezelfde locatie.

Juist vanwege de aard van de activiteiten, de bestaande milieubelasting, de historische ontwikkeling van de inrichting, de procesmatige verwevenheid en de potentiële veiligheids- en milieugevolgen is een integrale, actuele en toetsbare beoordeling noodzakelijk. Omschrijving van het voorgenomen besluit Het voorgenomen besluit ziet op het toestaan van een biovergistingsinstallatie die functioneel samenhangt met reeds bestaande industriële activiteiten op de locatie, waaronder de verwerking van dierlijke reststromen. De installatie introduceert nieuwe processen, nieuwe emissiebronnen en aanvullende veiligheidsrisicos, en versterkt daarmee de bestaande milieubelasting. J J J J Meer in het bijzonder omvat het voorgenomen besluit een biovergistingsinstallatie, groengasproductie, samenhangende opslag- en procesinstallaties en bijbehorcnde tcchnische voorzieningen op het terrein van de bestaande Sonac-inrichting te Sumar. De installatie is functioneel, ruimtelijk en procesmatig verbonden met de reeds bestaande industri1e inrichting. Zij introduceert aanvuilende emissiebronnen, extra procesonzekerheden, nieuwe veiligheidsrisicos en additionele milieubelasting. Van een zelfstandige of losstaande activiteit is feitelijk geen sprake. Kern van de zienswijze De kern van deze zienswijze is dat het voorgenomen besluit niet geïsoleerd kan worden beoordeeld.

De beoordeling dient integraal piaats te vinden en dient in ieder geval rekening te houden met: de reeds bestaande geur- en milieubelasting; de cumulatieve effecten van bestaande en nieuwe activiteiten; de gevolgen voor gezondheid en veiligheid; de vereisten ten aanzien van milieueffectrapportage, voorzorg en onafliankclijkhcicl: de feitelijke bestaande milieusituatie; de historisch gegroeide referentiesituatie; piek- en storingssituaties; methaanemissies; en de vraag in hoeverre de beoordeling feitelijk toetsbaar, handhaafbaar en controleerbaar is. De beoordeling lijkt grotendeels gebaseerd op modelmatige aannames, administratieve uitgangspunten, theoretische emissies en formeel vergunde situaties, zonder voldoende inzichtelijk te maken hoe deze zich verhouden tot de feitelijke milieusituatie, de bestaande geurbelasting, de klachtenhistorie, piek- en storingssituaties en cumulatieve effecten. Een beoordeling die deze samenhang niet expliciet en inzichtelijk betrekt, voldoet niet aan de eisen van zorgvuldige besluitvorming. Daarmee ontstaat strijd met artikel 3:2 Awb, artikel 3:46 Awb, het voorzorgsbeginsel, de vereisten van effectieve rechtsbescherming en de systematiek van de m.e.r.-regelgeving. Leeswijzer en samenhang met bij lagen Deze zienswijze bestaat uit een beknopt basisdocument en acht inhoudelijk samenhangende bijlagen (A tlm H).

ln de bijlagen wordt de zienswijze naderjuridisch en inhoudeiijk onderbouwd, waarbij Bijlage H specifiek ingaat op de tekortkomingen in het onderhavige dossier. De bijlagen vormen een integraal onderdeel van deze zienswijze en kunnen niet los van elkaar worden beoordeeld. De verschillende onderdelen dienen in onderlinge samenhang te worden gelezen, nu juist de cumulatieve combinatie van geurbelasting, veiligheidsrisicos, procesonzekerheden, handhaafbaarheid, milieueffecten en de historisch gegroeide situatie de kem vorrnt van de bezwaren tegen het voorgenomen besluit. Standpunt / Bezwaar Gelet op de bestaande milieubelasting, de cumulatieve effecten van de voorgenomen activiteit, de tekortkomingen in het onderhavige dossier (Bijlage H), de onzekerheden omtrent geur, veiligheid en procesvoering, het ()ntbreken van een actuele integrale referentiesituatie en de ontoereikende motivering van de m.e.r.-beoordeling kan niet worden vastgesteld dat vergunningverlening verenigbaar is met een aanvaardbaar woon-, leef- en veiligheidskiimaat. Ondergetekende verzet zich daarom tegen het voorgenomen besluit tot vergunningverlening.

Conclusie en verzoek Ondergetekende verzoekt het bevoegd gezag deze zienswijze en de daarbij behorende bij lagen (A t/m H) integraal te betrekken bij de besluitvorming en daarbij expliciet inzichtelijk te maken hoe de samenhang tussen bestaande en nieuwe activiteiten is beoordeeld en op welke wijze de feitelijke referentiesituatie is vastgesteld. Gelet op de in deze zienswijze aangevoerde gronden verzoekt ondergetekende het bevoegd gezag voorts om niet over te gaan tot het verlenen van de aangevraagde vergunning. Gelet op de aard en omvang van de geconstateerde gebreken kan niet worden volstaan met aanvullende voorschriften, monitoring, nadere voorwaarden of herstel achteraf. Daarnaast dient alsnog een voiledige milieueffectrapportage te worden opgesteld. Ondergetekende betwist tevens de rechtmatigheid van het m.e.r.-beoordelingsbesluit en behoudt zich uitdrukkelijk het recht voor dit te betrekken in eeii eventueel beroep tegen de definitieve bes1uitvorming. 2. BIJLAGE A PROCESPOSITIE, ZORGVULDICHEID EN RECHTSBESCHERMING A.1 Belanghebbendheid Ondergetekende is belanghebbende in de zin van artikel 1 :2 Awb. De aard, omvang en nabijheid van de activiteiten maken het belang persoonlijk, objectiefbepaalbaar en rechtstreeks.

Jurisprudentie: ABRvS 16 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:732 A.2 Zorgvuldige voorbereiding (artikel 3:2 Awb) Het bevoegd gezag dient het besluit zorgvuldig voor te bereiden. Dit vereist dat alle relevante feiten en omstandigheden worden betrokken, waaronder bestaande milieubelasting, klachtenhistorie, cumuiatie, piek- en storingssituaties, onzekerheden en de feitelijke referentiesituatie. Jurisprudentie: ABRvS 18 juli 20 18, ECLI:NL:RVS:20 1 8:2454 A.3 Motiveringsplicht (artikel 3:46 A h) Het bevoegd gezag dient expliciet en inhoudelijk in te gaan op de ingediende zienswijzen en kan niet volstaan met algemene of standaardoverwegingen. Jurisprudentie: ABRvS 1 1 april 2018, ECLI:NL:RVS:20 1 8: 1 187 A.4 lntegrale beoorðeling en samenhant Wanneer een besluit functioneel en inhoudelijk samenhangt met bestaande vergunningen en activiteiten, dient deze samenhang expliciet te worden beoordeeld. Jurisprudentie: ABRvS 24 februari 2021, ECLI:NL:RVS:2021:386 A.5 Dossieropbouw en toetsbaarhei(I De motivering van het besluit dient uit het besiuit zelfte blijken. Ontbrekende of impliciete afwegingen kunnen niet achteraf worden gerepareerd. A.6 Effectieve rcchtshescherniing Effectieve participatie vereist tijdige, volledige en begrijpelijke informatievoorziening aan belanghebbenden.

Jurisprudentie: ABRvS 6 maart 2019, ECLI:NL:RVS:2019:707 A.7 6evo1gcn vaii l)roce(I U rclc gchreken Indien sprake is van schending van zorgvuldigheids- ofrnotiveringsplichten, kan het besluit niet in stand blijven. Jurisprudentie: ABRvS 14 april 2021, ECLI:NL:RVS:2021:786 ABRvS 20januari 2021, ECLI:NL:RVS:2021 :71 3. BIJLAGEB GEUR, GEZONDHEID EN BESTAANDE OVERLAST B.1 Zelfstan(lige betekenis van geurhinder Geurhinder vormt een zelfstandige factor bij de beoordeling van het woon- en leefklimaat. Bij industriële installaties waarin dierlijke reststromen worden verwerkt is geurhinder inherent aan het proces. Deze geurbelasting kan, los van formele normtoetsing, leiden tot aantasting van de leefkwaliteit en gezondheidsklachten bij omwonenden. Jurisprudentie: ABRvS 14 november 2018, ECLI:NL:RVS:20 18:3696 B.2 Bestaande geurbelasting en klachtenhistorie In de omgeving van de bestaande inrichting wordt reeds langdurig geurhinder ervaren. Deze feitelijke situatie, bevestigd door structurele klachten, vormt een relevante omstandigheid die expliciet moet worden betrokken bij nieuwe besluitvorming. Het negeren van klachtenhistorie, bestaande milieubelasting en feitelijke geurervaring leidt tot een onvolledig en vertekend beeld van het feitelijke woon- en leefklimaat.

Jurisprudentie: ABRvS 20 februari 2020, ECLI:NL:RVS:2020:530 B3 Biovergisting als versterkende factor De toevoeging van een biovergistingsinstallatie introduceert nieuwe geurbronnen, vergroot de kans op piekemissies en brengt procesonzekerheden met zich mee, met name tijdens opstart, onderhoud, storingen, afwijkende inputstromen en calamiteiten. Hierdoor wordt de bestaande geurbelasting structureel versterkt. Jurisprudentie: ABRvS 1 1 september 2019, ECLI:NL:RVS:2019:3097 B.4 Norrnnaleving versus feitelijke hinder Het voidoen aan formele geurnormen is niet doorslaggevend. De feitelijke hinderbeleving, inclusief frequentie, duur en intensiteit van geurbelasting, dient zelfstandig te worden beoordeeld in het kader van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Jurisprudentie: ABRvS 22 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1694 B.5 Gezonlheidseffecten on(ler norrnatieve drempels Gezondheidseffecten zoals stress, slaapverstoring en verminderd welbevinden kunnen optreden bij geurbelasting die onder formele normwaarden blijft. Dit vereist een bredere beoordeling dan louter normtoetsing. J urisprudentie: ABRvS 27 oktober 202 1, ECLI:NL:RVS:202 l :2387 B.6 Sectorcongruentie: slachteri,jen en dierlijke t)ijpro(lucten Bij slachterijen en installaties voor de verwerking van dierlijke bijproducten is geurbelasting procesintrinsiek.

Dit vergt een sectorspecifieke beoordeling van het woon- en leefklimaat, met bijzondere aandacht voor piekbelastingen en cumulatie. 13.7 Curnulatie en sarnenloop Nieuwe activiteiten mogen niet geYsoleerd worden beoordeeld. De cumulatieve geurbelasting van bestaande en nieuwe activiteiten dient integraal te worden betrokken bij de beoordeling van aanvaardbaarheid. Jurisprudentie: ABRvS 30 januari 20 19, ECLI:NL:RVS:20 19:282 ABRvS 24 februari 2021, ECLI:NL:RVS:2021:386 B.8 Wijziging van oms(andighe(len De aanvraag voor de biovergistingsinstallatie kwalificeert als een wijziging van omstandigheden die doorwerkt in de beoordeling van het totale woon- en leefkiirnaat en de bestaande vergunningssituatie. Jurisprudentie: ABRvS 14 april 2021, ECLI:NL:RVS:2021:786 ß.9 Handhaafbaarheid en onzekerheid Waar sprake is van variabele emissies en procesonzekerheden, volstaat een abstracte beoordeling niet. I-Iandhaafbaarheid en toetsbaarheid van maatregelen zijn essentieel. Jurisprudentie: ABRvS 2 november2022, ECLI:NL:RVS:2022:3159 B.1O FVRM structurcle geurhin(Ier Structurele industri1e geurhinder kan leiden tot aantasting van het recht op eerbiediging van privéleven en woning. Het bevoegd gezag heeft een positieve verplichting om effectieve bescherming te bieden. Jurisprudentie (EHRM): t. Spanje t.

Rusland B.11 Samenhang met Bijlage ( De beoordeling van geur- en gezondheidseffecten dient te worden bezien in samenhang met de cumulatieve miiieubeiasting zoals uitgewerkt in Bijlage C, in het bijzonder C. 1 7, C. 1 8 en C. 19. 4. BIJLAGE C CUMtJLATIE, WIJZIGING VAN OMSTANI)IGHEDEN EN BESTAANDE VERGUNNINGEN c.1 Verplichting tot cumulatieve beoorcleling Bij vergunningverlening voor nieuwe milieubelastende activiteiten dient het bevoegd gezag de cumulatieve m ilieubelasting integraal te beoordelen. Jurisprudentie: ABRvS 24 februari 2021, ECLI:NL:RVS:2021:386 C.2 Cumulatie l)innen één locatie en inrichting Cumulatie betreft ook meerdere activiteiten binnen één inrichting en over meerdere vergunningen. Jurisprudentie: ABRvS 15 juli 2020, ECLI:NL:RVS:2020: 1648 C.3 Functionele sarnenhang van activiteiten De biovergistingsinstallatie is functioneel verbonden met bestaande activiteiten. C.4 Cumulatie van geurbetasting Geurbelasting is cumulatiefvan aard. C.5 Cumulatie van gezondheids- en leefkwaliteitseffecten Gezondheid en leefkwaliteit zijn zelfstandige beoordelingsfactoren. Jurisprudentie: ABRvS 24 november 202 1, ECLI:NL:RVS:202 1 :2649 C.6 Onzekerheid en cumulatie Onzekerheid vergroot de motiveringsplicht en mag niet in het voordeel van vergunningverlening worden uitgelegd.

Significante gevolgen kunnen slechts als uitgesloten worden behandeld indien op basis van objectieve gegevens wetenschappelijk gezien redelijkerwijs geen twijfel bestaat dat geen schadelijke gevolgen optreden. Jurisprudentie: HvJ EU 7 september 2004, C-127/02 (Waddctizee) C.7 Referentiesituatie en bestaande belasting Een bestaande overbelaste situatie kan niet als neutrale referentie dienen. C.8 Doorwerking naar bestaande vergunningen Nieuwe activiteiten kunnen doorwerken naar de aanvaardbaarheid van bestaande vergunningen. C.9 Verplichting tot herbeoordeling lndien sprake is van reievante wijzigingen van omstandigheden, dient herbeoordeling plaats te vinden. c.10 Rechtszekerheid en samenhang Rechtszekerheid vereist inzichtelijke en sanienhangende besluitvorming. C.11 Objectieve toetsing Beoordeling dient objectief, verifieerbaar en toetsbaar te zijn. C.12 Samenhang met MER Cumuiatie en wijziging van omstandigheden dienen in samenhang met de MER te wordeii beoordeeld. C. 13 Geen geïsoleerde beoo r(lel i ng Een geïsoleerde beoordeling van nieuwe activiteiten is juridisch ondeugdelijk. (.14 Doorwerking naar %oOfl- en lcefklimaat Cumulatie werkt rechtstreeks door in de beoordeling van het woon- en leetklirnaat. (.15 Haiidhaalhaarheid Aanvaardbaarheid vereist handhaafbare voorwaarden. C.16 Dynamiek van vergunningen Vergunningen vormen geen statisch gegeven.

(.17 Wijziging van omstandigheden en doorwerking naar bestaande vergunningen De aanvraag voor de biovergistingsinstallatie vormt een wijziging van omstandigheden die doorwerkt naar de bestaande vergunningssituatie en daarmee naar de beoordeling van aanvaardbaarheid van de totale inrichting. (. 18 Voorwaardclij khei(l va n aanvaa rtl haa rhei(l Aanvaardbaarheid vereist objectieve, verifieerbare en handhaafbare onderbouwing. C.19 Referentiesituatie en feitelijke milieul)elasting Een referentiesituatie die uitsluitend is gebaseerd op formeel vergunde emissies, zonder feitelijke toetsing aan daadwerkelijke emissies en ervaren hinder, kan niet als neutraal vertrekpunt dienen voor de beoordeling van nieuwe activiteiten. lndien reeds sprake is van structurele milieubelasting, hinder, klachtenhistorie, waargenomen piekbelastingen, storingssituaties en cumulatieve effecten, dient deze bestaande belasting expliciet te worden betrokken bij de beoordeling van aanvaardbaarheid. Het hanteren van een louter administratieve referentiesituatie miskent de feitelijke woon- en leefomgeving en is daarmee juridisch ontoereikend. Het bevoegd gezag dient uit te gaan van de feitelijke milieubelasting alvorens een aanvaardbaarheidsoordeel te vormen.

Dit klemt te meer nu sprake is van een historisch gegroeide industrile inrichting waarbij gedurende een langere periode meerdere vergunningen, wijzigingen, uitbreidingen en aanvullende activiteiten over elkaar heen zijn gelegd zonder actuele integrale herijking van de totale milieubelasting. Een bestaande overbelaste situatie kan niet als neutrale uitgangssituatie dienen. Een beoordeling die deze feitelijke uitgangssituatie niet expliciet betrekt, voidoet niet aan de vereisten van zorgvuldige voorbereiding en deugdelijke motivering. Jurisprudentie: ABRvS 30januari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:282 ABRvS 14 april 2021, ECLI:NL:RVS:2021:786 5. BIJLAGE D MILIEUEFFECTRAPPORTAGE (MER), REFERENTIESITUATIE, VOORZOR(, FN ONAFHANKELIJKHEID D.1 Normatieve betekenis van de MER De milieueffectrapportage (MER) is een essentieel instrument voor zorgvuldige besluitvorming en vormt geen louter formele verplichting. De MER dient voorafgaand aan besluitvorming inzicht te geven in de volledige milieugevolgen van het voorgenomen project, inclusiefonzekerheden, cumulatieve effecten en reële alternatieven. Een MER die deze functie niet vervult, kan het besluit niet dragen. D.2 MER-plicht bij redelijke twijfel Indien sprake is van redelijke twijfel over de aard, omvang ofaanvaardbaarheid van milieugevolgen, kan niet worden volstaan met een beperkte MER-beoordeling.

Onzekerheid vergroot de onderzoeks- en motiveringsplicht en werkt tiiet relativiserend. Bij installaties met fluctuerende emissies, piekbelastingen, procesafwijkingen, methaanemissies en cumulatieve effecten, zoals biovergisting, is deze redelijke twijfel structureel aanwezig. Uit het arrest Waddenzee volgt dat significante gevolgen slechts als uitgesloten kunnen worden aanvaard indien op basis van de beste wetenschappelijke kennis wetenschappelijk gezien redelijkerwijs geen twijfel bestaat dat geen schadelijke gevolgen optreden. Juist daarom volstaat een vormvrije ofbeperkte m.e.r.- beoordeling niet wanneer essentiële onzekerheden, cumulatieve effecten en worst-case-situaties onbesproken blijven. Jurisprudentie: HvJ EU 7 september 2004, C- 127/02 (Waddenzee) ABRvS 16 augustus 20 1 7, ECLI:NL:RVS:20 1 7:22 l 2 ABRvS 24 februari 2021, ECLI:NL:RVS:2021:386 1).3 Afbakening van tle referentiesituatie De referentiesituatie vormt het uitgangspunt van de MER en is bepalend voor de uitkomst van de beoordeling. Een referentiesituatie die uitsluitend uitgaat van formeel vergunde activiteiten zonder beoordeling van feitelijke overlast en klachtenhistorie is methodologisch ondeugdelijk. lndien de bestaande situatie reeds leidt tot structurele hinder, kan deze niet als neutraal uitgangspunt worden gehanteerd.

D.4 Scoping en uitsluiting van effecten Het uitsluiten van miiieueffecten in de scopingfase vereist een expiiciete, inhoudelijke en toetsbare onderbouwing. Impliciete of stilzwijgende uitsluiting van effecten zoals piekemissies, cumulatie of gezondheidseffecten is onverenigbaar met zorgvuldige besluitvorming. Jurisprudentie: HvJ EU 7 september 2004, C-127/02 (Waddenzee) D.5 ()nzekerheiiJsanalvse Een MER dient expliciet inzicht te geven in de aard en omvang van onzekerheden, de bronnen van onzekerheid en de gevolgen van onzekerheid voor conclusies en besluitvorming. Het ontbreken van een expliciete onzekerheidsanalyse ondermijnt de waarde van de MER als besluitvormingsinstrument. D.6 Worst-case-scenarios en gevoeligheidsanahses De MER dient worst-case-scenarios en gevoeligheidsanalyses te bevatten voor onder meer: opstart- en stopsituaties; storingen en calamiteiten; afwijkingen in inputstromen; cumulatie met bestaande activiteiten; en domino-effecten. Zonder deze analyses is geen sprake van een realistische beoordeling van milieugevolgen. l).7 CumLllatic l)innen (Ie MER Cumulatie dient expliciet te worden beoordeeld, zowel ruimtelijk, temporeel als functioneel. Een geïsoleerde beoordeling van de nieuwe activiteit zonder samenhang met bestaande activiteiten is onvoldoende.

D.8 Alternatievcnonderzoek Een zorgvuldige MER vereist een reëel en vergelijkend alternatievenonderzoek, waaronder locatie- alternatieven, schaalvarianten, procesalternatieven en het nul-altematief. Het beperken van het onderzoek tot één voorkeursvariant ondermijnt de zorgvuldigheid van de besluitvorming. 1).9 Transl)arantic van aannames en modelkeuzes Al1e aannames, rekenmodeilen en vereenvoudigingen dienen expliciet te worden vastgelegd. Impliciete aannames belemmeren toetsbaarheid en rechtsbescherming. D.10 Dvnamiek van (le MER-procetlure Indien tijdens de MER-procedure nieuwe relevante informatie beschikbaar komt, dient te worden beoordeeld ofheroverweging van scope, aannames ofconclusies noodzakelijk is. Een statische MER is onverenigbaar met zorgvuldige besluitvorming. Dit geldt temeer indien de aanvraag gedurende het traject ingrijpend is gewijzigd en het bevoegd gezag daarom opnieuw een m.e.r.-beoordelingsbesluit heeft genomen. In een dergelijk geval kan niet zonder meer op eerdere uitgangspunten worden voortgebouwd. D.1 l Fx-ante borging De vereiste onderbouwing van aanvaardbaarheid dient ex ante beschikbaar en verifieerbaar te zijn. Het doorschuiven van essentiële onderbouwing naar monitoring- ofevaluatiefasen na vergunningverlening is onverenigbaar met de functie van de MER.

D.12 Jurispru(lentiële verankering De vereisten zoals opgenomen in deze bijlage vinden in ieder geval hun grondslag in het arrest Waddenzee en in de daarop aansluitende nationale jurisprudentie over motivering, referentiesituatie en project-specifieke MER-beoordeling. D.13 Onathankelijkheid. oh•jectiviteit en trallsparantie De aanmeldnotitie, MER-stukken en onderliggende onderzoeken dienen te zijn opgesteld en beoordeeld op een wijze die deskundigheid, objectiviteit, onafliankelijkheid en controleerbaarheid waarborgt. Indien onderzoeken zijn opgesteld in opdracht van de initiatiefnemer of door partijen met eerdere, structurele ofbestuurlijk nauwe betrokkenheid bij initiatiefnemer ofbevoegd gezag, dient het bevoegd gezag expliciet en controleerbaar te motiveren hoe belangenverstrengeling, bestuurlijke vooringenomenheid en bevestigingsbias zijn uitgesloten. Daarbij dient tevens inzichtelijk te zijn op welke wijze de betrokken deskundigen zijn geselecteerd, welke eerdere professionele offinanciële relaties zij hebben gehad met initiatiefnemer, bevoegd gezag ofandere bij het project betrokken partijen, en waarom deze relaties niet afdoen aan de objectiviteit en betrouwbaarheid van de beoordeling.

Het bevoegd gezag kan niet volstaan met het overnemen van conclusies van adviseurs, maar dient zelfstandig, kenbaar en toetsbaar te motiveren waarom de onderzoeken volledig, actueel, objectief en dragend zijn. D.14 Functionele schei(Iing Indien het bevoegd gezag betrokken is bij selectie, opdrachtverlening, aansturing ofbeoordeling van de opsteller van MER-stukken, aanmeldnotities ofonderliggende onderzoeken, dient functionele scheiding tussen beleidsvorming, vergunningverlening, toetsing en rapportage aantoonbaar te zijn geborgd. Deze scheiding is noodzakelijk om te voorkomen dat de beoordeling van milieugevolgen feitelijk wordt afgestemd op een voorafbestuurlijk gewenste uitkomst. Een besluit kan niet worden gedragen door onderzoeken waarvan niet inzichtelijk is op welke wijze onafhankelijkheid, objectiviteit en controleerbaarheid zijn gewaarborgd. D.15 Samenhang met cumulatieve beoordeling Deze bijlage dient te worden gelezen in samenhang met Bijlage C, in het bijzonder C.17, C.18 en C.19. D.16 Onzekerheden en onderzoeksopzet Indien het bevoegd gezag van oordeel is dat aanvullend onderzoek noodzakelijk is, kan niet worden volstaan met een open of onbepaalde onderzoeksopdracht.

Reeds ex ante dient vast te liggen: welke emissiebronnen in het onderzoek worden betrokken; onder welke bedrijfscondities wordt onderzocht, waaronder opstart, storingen en piekbelastingen; welke meteorologische omstandigheden representatief worden geacht; op welke wijze cumulatieve effecten worden gekwantificeerd en beoordeeld. Onderzoek dat deze uitgangspunten niet vooraf vastlegt, is niet toetsbaar en kan derhalve niet dienen als dragende motivering voor besluitvorming. Monitoring of handhaving achteraf kan een gebrek aan voorafgaande onderbouwing niet herstellen. D.17 Redelijke twijfel en MER-verplichting Gelet op de aard en omvang van de voorgenomen activiteit, in samenhang met de bestaande milieubelasting ter plaatse, bestaat ten minste redelijke twijfel over de mogeiijkheid van significante milieugevolgen. In een dergelijk geval vereist het voorzorgsbeginsel dat deze twijfel ex ante wordt weggenomen. lndien wordt volstaan met een milieueffectrapportage-beoordeling (screening), dient expliciet, inzichtelijk en controleerbaar te worden gemotiveerd op welke wijze deze redelijke twijfel is weggenomen. Bij gebreke van een dergelijke motivering kan een besluit niet worden gedragen zonder het opstellen van een volledige milieueffectrapportage.

Dat geldt in het bijzonder wanneer niet objectiefkan worden vastgesteld dat significante nadelige milieugevolgen redelijkerwijs zijn uitgesloten. 6. BtJLAGE E EXTERNE VEILIGHEID E.1 Reikwijdte van externe veiligheid De beoordeling van externe veiligheid ziet op de bescherming van mens en leefomgeving tegen risicos van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Deze beoordeling omvat niet alleen plaatsgebonden- en groepsrisicos, maar ook scenarios, organisatorische maatregelen en de robuustheid van veiligheidsvoorzieningen. E.2 Samenhang met bestaande activiteiten De voorgenomen biovergistingsinstallatie dient te worden beoordeeld in samenhang met reeds bestaande industrië1e activiteiten op de locatie. De aanwezigheid van meerdere installaties vergroot de complexiteit van veiligheidsrisicos en vereist een integrale benadering. [.3 Normnaleving is geen eindptint Het voldoen aan formele veiligheidsnormen vormt geen eindpunt van de beoordeling. Aanvaardbaarheid van risicos vereist een inhoudelijke en contextspecifieke afweging. E.4 Scena rio-analyse en worst-case-benadering Bij de beoordeling van externe veiligheid dienen ook laagfrequente maar hoog-impact scenarios te worden betrokken, waaronder combinaties van incidenten binnen één locatie, gelijktijdig falen van meerdere installaties, piekdrukscenarios en domino-effecten.

E.5 Organisatorische en menselijke factoren Exteme veiligheid wordt mede bepaald door organisatorische aspecten zoals onderhoud, training, procedures en veiligheidscultuur. Deze factoren dienen expliciet te worden betrokken bij de beoordeling. E.6 Cumulatie van veiligheidsrisicos De samenloop van veiligheidsrisicos van meerdere installaties kan leiden tot versterkende effecten. Cumulatie dient expliciet te worden beoordeeld. E.7 Ex-ante boi•ging en handhaaThaarheid Veiligheidsmaatregelen dienen ex ante te zijn geborgd en toetsbaar te zijn. Het doorschuiven van essentiële veiligheidsborging naar operationele oftoezichtsfasen na vergunningverlening is onverenigbaar met zorgvuldige besluitvorming. E.8 Rol van de veiligheidsregio Adviezen van de veiligheidsregio vormen een belangrijk onderdeel van de beoordeling, maar ontslaan het bevoegd gezag niet van een eigen inhoudelijke afweging en motivering. E.9 Afwijking van adviezen lndien wordt afgeweken van ofslechts gedeeltelijk aangesloten bij een advies van de veiligheidsregio, dient dit expliciet en controleerbaar te worden gemotiveerd. E. 10 Ju risprudentiëlc vera nkering Jurisprudentie: EHRM öneryildiz t. Turkije EHRM e.a. t. Rusland E. 1 1 Voorwaardelijkheitl van aanvaardbaarheid Aanvaardbaarheid van externe veiligheidsrisicos kan slechts worden aangenomen indien risicos objectief, verifieerbaar en handhaafbaar zijn onderbouwd.

E.12 Worst-case-benadering en samenloop van risicos Bij de beoordeling van externe veiligheid dient niet uitsluitend te worden uitgegaan van gemiddelde bedrijfssituaties, maar tevens van worst-case-scenarios en de samenloop van risicos binnen één locatie. De nabijheid van woonfuncties en recreatief gebruik vereist een robuuste, handhaafbare en inzichtelijke veiligheidsanalyse. Een beoordeling die deze aspecten niet expliciet omvat, is ontoereikend voor een zorgvuldig en juridisch houdbaar besluit. E.13 Explosiegevaar als gevolg van híogasprodLlctie De voorgenomen biovergistingsinstallatie introduceert additionele hoeveelheden biogas, bestaande uit een hoog aandeel methaan. Methaan vormt binnen het explosieve bereik in lucht een reëel risico op gaswolkexplosie of gaswolkbrand. Dit explosierisico is procesintrinsiek aan anaerobe vergisting van organische reststromen en kan zich met name manifesteren bij: lekkages in gasleidingen of gasopslag; overdruk in vergistingsreactoren; falen van gasopslag of gaszakken; opstart-, stilstand- of storingssituaties; menselijke of organisatorische fouten. Het risico is niet louter theoretisch. Op de locatie Sonac heeft zich in het verleden een incident voorgedaan waarbij volgens openbare berichtgeving grootschalige vrijzetting van biogas heeft plaatsgevonden nadat het dak van een vergistingsinstallatie loskwam (november 20 1 5).

Dit onderstreept dat grootschalige vrijzetting van explosiefgas binnen deze inrichting feitelijk mogelijk is. De toevoeging van een nieuwe vergistingsinstallatie vergroot de totale productie, opslag en transport van biogas binnen de inrichting. Hierdoor neemt tevens de kans toe op domino-effecten, waarbij het falen van één instailatie kan leiden tot falen van aiidere installaties ofgasopslagen binnen dezelfde locatie. Bij de beoordeling van externe veiligheid dient daarom expliciet te worden onderzocht: cumulatieve gasvolumes binnen de inrichting;

scenarios van gelijktijdig faien van meerdere bronnen; mogelijke overdruk- en explosiecontouren; de robuustheid van veiligheidsvoorzieningen zoals drukontlasting, fakkelsystemen, gasdetectie, noodafblaassystemen en ATEX-zonering. Een beoordeiing die volstaat met de algemene stelling dat de kans op incidenten zeer klein is en de gevolgen beperkt, zonder inzichtelijke kwantificering van scenarios en veiligheidscontouren, voldoet niet aan de vereisten van zorgvuldige voorbereiding en een deugdelijke motivering. 7. BIJLAGEF PROCEDURELE VERDUIDELIJKING EN BORGEN VAN TOETSBAARHEII) F.1 Geen doorschuiven van onzekerheden naar ex-post fasen Indien bij de beoordeling van het voorgenomen besluit onzekerheden bestaan over de aard, omvang of aanvaardbaarheid van milieugevolgen, kan niet worden volstaan met het doorschuiven van deze onzekerheden naar monitoring-, evaluatie- offasen na vergunningverlening. De beoordeling van aanvaardbaarheid dient ex ante plaats te vinden en dragend te zijn voor het besluit zelf. Monitoring, evaluatie of nadere voorschriften achteraf kunnen een gebrek aan voorafgaande onderbouwing niet herstellen en kunnen niet dienen als vervanging van een zorgvuidige voorbereiding en deugdelijke motivering.

Een besluit dat in materiële zin afhankelijk is van toekomstige onderzoeken ofbijsturing, voldoet niet aan de vereisten van zorgvuldige besluitvorming, de normatieve functie van de milieueffectrapportage en effectieve rechtsbescherming. F.2 Eigenstandige beoordelingsverantwoordelijkheid van het hevoegd gezag Het bevoegd gezag beschikt over een eigen, niet-delegeerbare beoordelingsverantwoordelijkheid ten aanzien van de aanvaardbaarheid van het voorgenomen besluit. Deze verantwoordelijkheid kan niet worden vervangen door, noch afgewenteld op, verklaringen of adviezen van derden, waaronder de verklaring van geen bedenkingen, adviezen van de veiligheidsregio ofconclusies van een MER-opsteller. Het enkele volgen ofciteren van dergelijke adviezen kan niet worden aangemerkt als een zelfstandige motivering. I-Iet bevoegd gezag dient inzichtelijk en controleerbaar te maken hoe deze informatie is gewogen, welke onzekerheden zijn onderkend en op welke gronden de aanvaardbaarheid is vastgesteld. Het ontbreken van een dergelijke eigenstandige afweging vormt een zelfstandig motiveringsgebrek. F.3 Handhaving van aangevoerde gronden en procespositie Al1e in de zienswijze en de daarbij behorende bijlagen aangevoerde gronden, feiten en argumenten worden uitdrukkelijk en onverkort gehandhaafd en maken integraal onderdeel uit van het verdere procesverloop.

Deze zienswijze dient niet te worden gelezen als een uitputtende of limiterende opsomming, maar als een samenhangend kader van bezwaren dat, indien het voorgenomen besluit wordt vastgesteld, tevens ten grondslag zal worden gelegd aan eventuele vervolgstappen in beroep en hoger beroep. Het uitblijven van een expliciete, inhoudelijke en kenbare weerlegging van deze gronden in het besluit zal worden aangemerkt als een zelfstandig motiveringsgebrek. 8. BIJLAGEG AANVULLENDE JURISPRUDENTIËLE VERANKERING EN SYSTEMATISCHE CONSISTENTIE G.1 Cumulatiese heoordeling als ielfstandige toets Bij uitbreiding van een bestaande inrichting dient de totale milieubelasting integraal te worden beoordeeld. Het is onvoldoende om per afzonderlijk miiieuaspect normconformiteit vast te steiien indien de gezamenlijke be1asting tot significante nadelige gevolgen kan leiden. Uit vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak volgt dat cumulatieve effecten expliciet en inzichteiijk moeten worden betrokken in de beoordeling. Jurisprudentie: ABRvS 30 januari 20 19, ECLI:NL:RVS:20 19:282 ABRvS 24 februari 2021, ECLI:NL:RVS:2021:386 De beoordeling dient inzicht te geven in bestaande feitelijke emissies, vergunde emissies, uitbreidingseffecten en samenloop van geur, geluid, stikstofen externe veiligheid.

G.2 Referentiesituatie: feitclijk versns scrgiinl De referentiesituatie mag niet uitsluitend worden gebaseerd op theoretisch vergunde rechten indien deze niet feitelijk worden benut of indien de feitelijke belasting daarvan afwijkt. De Afdeling heeft herhaaldelijk geoordeeld dat de feitelijke situatie relevant is bij beoordeling van wijzigingen of uitbreidingen. Jurisprudentie: ABRvS 14 april 2021, ECLI:NL:RVS:2021:786 ABRvS 7 september 2022, ECLI:NL:RVS:2022:2586 Indien onzekerheid bestaat over de omvang van bestaande emissies, dient dit te worden betrokken in de cumulatieve beoordeling. G.3 Onzekerheden en voorzorg lndien redelijke wetenschappelijke twijfel niet kan worden uitgesloten, mogen significante gevolgen niet als afwezig worden aangenomen. Dit volgt uit het arrest HvJ EU 7 september 2004, C- 127/02 (Waddenzee). Het bevoegd gezag dient inzichtelijk te maken welke aannames zijn gehanteerd, welke onzekerheidsmarges zijn toegepast, ofworst- case-scenarios zijn beoordeeld en waarom ondanks onzekerheden significante gevolgen zijn uitgesloten. De nationale rechter kan daarbij toetsen of de grenzen van de beoordelingsmarge van het bevoegd gezag in acht zijn genomen. Onzekerheid mag dus niet administratief worden gladgestreken ten gunste van vergunningverlening.

6.4 Ex ante borging van mitigerende maatregelen Mitigerende maatregelen kunnen uitsluitend worden betrokken indien zij juridisch afdwingbaar en feitelijk uitvoerbaar zijn op het moment van besluitvorming. Uit jurisprudentie volgt dat maatregelen concreet en controleerbaar moeten zijn. Jurisprudentie: ABRvS 27 mei 2020, ECLI:NL:RVS:2020:1285 ABRvS 2 november2022, ECLI:NL:RVS:2022:3159 Voorwaardelijke ofopen normformuleringen zonder toetsbaar criterium voldoen niet aan de eisen van rechtszekerheid en handhaafl,aarheid. G.5 MER-beoordeling en niotiveringsplicht Bij een vormvrije m.e.r.-beoordeling dienen de selectiecriteria van Bijlage 111 bij de m.e.r.-richtlijn expliciet te worden betrokken. De Afdeling heeft geoordeeld dat een enkele conclusie dat geen belangrijke nadelige gevolgen te verwachten zijn, onvoldoende is indien deze niet inzichtelijk en toetsbaar is onderbouwd. Jurisprudentie: ABRvS 16 augustus 2017, ECLI:NL:RVS:2017:2212 De motivering dient project-specifiek te zijn en mag niet bestaan uit algemene verwijzingen naar normconformiteit. G.6 Zelfstandige en actuele motivering Indien sprake is van een Iangdurige bestuurlijke voorgeschiedenis en gewijzigde aanvragen, dient het bevoegd gezag zelfstandig en actueel te motiveren waarom het besluit thans aanvaardbaar wordt geacht.

Indien het bevoegd gezag zelfuitgaat van een ingrijpend gewijzigde aanvraag, ligt daarin reeds besloten dat eerdere uitgangspunten kennelijk niet zonder meer dragend waren voor de uiteindelijke besluitvorming. 9. BIJLAGE H SPECIFIEKE TEKORTKOMINGEN IN HET ONDERHAVIGE DOSSIER 11.1 Ontbreken van een integrale cumulatieve beoordeling van de bestaande geurbelasting In de m.e.r.-aanmeldnotitie van 1 7 februari 2023 (referentie BH7896-IB-RP-2302 1 7- l) en de daarbij behorende geuronderzoeken (Olfasense) wordt gesteld dat de Groen Gasinstallatie binnen de bestaande geurcontour blijft en geen wijziging van de geurbelasting veroorzaakt omdat de installatie wordt aangesloten op de bestaande luchtbehandelingsinstallatie. Deze benadering miskent echter de feitelijke referentiesituatie. De inrichting Sonac kent al decennialang een structurele geurbelasting, bevestigd door talrijke meldingen via het FUMO-milieualarmnummer en de verplichte jaarlijkse geurcontroles (voorschriften 9. 1 .6-9. 1 .8 van de vigerende revisievergunning). Het negeren van deze klachtenhistorie. de reeds bestaande milieubelasting en de feitelijke geurervaring als relevante uitgangspunten is in strijd inet de eis van zorgvuldige besluitvorming. Het enkele verwijzen naar het binnen de bestaande geurcontour blijven vervangt geen integrale cumulatieve beoordeling.

Jurisprudentie: ABRvS 24 februari 2021, ECLI:NL:RVS:2021:386 ABRvS 30 januari 20 19, ECLI:NL:RVS:20 19:282 11.2 Onvoldoende motivering van de referentiesituatie De aanvraag en de m.e.r.-aanmeldnotitie gaan grotendeels uit van de formeel vergunde emissies en de bestaande geurcontour. Er wordt onvoldoende feitelijke toetsing verricht aan de daadwerkelijk ervaren hinder, piekemissies tijdens opstart, onderhoud of storingen en de feitelijke werking van de inrichting. Dit is methodologisch ondeugdelijk en voldoet niet aan de eisen van zorgvuldige voorbereiding (art. 3:2 Awb) en de normatieve betekenis van de m.e.r.-beoordeling. Daarbij komt dat Sonac geen recent integraal beoordeelde situatie vertegenwoordigt, maar een historisch gegroeide industriële inrichting waarbij gedurende een Iange periode vergunningen, wijzigingen, uitbreidingen en aanvullende activiteiten over elkaar heen zijn gelegd zonder actuele integrale feiteiijke herijking van de totale milieubelasting. Juist onder dergelijke omstandigheden kan niet worden volstaan met een louter administratieve referentiesituatie. Een bestaande overbelaste situatie kan niet als neutrale uitgangssituatie dienen.

Jurisprudentie: ABRvS 30januari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:282 ABRvS 14 april 2021, ECLI:NL:RVS:2021:786 H.3 Ingrijpend gewijzigde aanvraag en ontoereikende vormvrije m.e.r.-beoordeling Uit de ontwerpbeschikking volgt dat de aanvraag ingrijpend is gewijzigd en dat daarom opnieuw een m.e.r.- beoordelingsbesluit is genomen. Reeds daarin Iigt besloten dat eerdere beoordelingen niet zonder meer toereikend waren voor de huidige aanvraag. Gelet op de aard van de activiteit, de procesonzekerheden, de reeds bestaande geurbelasting ter plaatse, de cumulatieve effecten, piek- en storingssituaties, methaanemissies, veiligheidsrisicos en de samenloop met bestaande ifldustriële activiteiten bestaat ten minste redelijke twijfel over de mogelijkheid van significante nadelige milieugevolgen. De enkele conclusie in de aanmeldnotitie dat geen belangrijke nadelige gevolgen te verwachten zijn is onvoldoende onderbouwd en bevat geen project-specifieke worst-case-scenario s, gevoeligheidsanalyses, storingsscenarios ofvoldoende expliciete beoordeling van de feitelijke referentiesituatie. Uit het arrest Waddenzee volgt dat significante gevolgen slechts dan als uitgesloten kunnen worden aanvaard wanneer wetenschappelijk gezien redelijkerwijs geen twijfel bestaat dat geen schadelijke gevolgen optreden. Aan die maatstaf is hier, gelet op de voorliggende stukken en onzekerheden, niet voldaan.

Een volledige milieueffectrapportage had daarom niet zonder nadere, inzichtelijke en toetsbare motivering achterwege mogen blijven. Bij gebreke van een dergelijke motivering dient alsnog een volledige milieueffectrapportage te worden opgesteld. Jurisprudentie: HvJ EU 7 september 2004, C- 127/02 (Waddenzee) ABRvS 16 augustus 2017, ECLI:NL:RVS:2017:2212 ABRvS 24 februari 2021, ECLI:NL:RVS:2021:386 1-1.4 Geen expliciete beoordeling an cumulatieve effecten rnct bcstianiJe actiitciten De Groen Gasinstallatie is functioneel en ruimtelijk volledig verbonden met de bestaande Sonac-inrichting (Damsingel 27, Sumar). Desondanks wordt in de aanvraag en bijlagen geen integrale beoordeling gemaakt van de samenioop van geur-, gezondheids- en veiligheidsrisicos, procesonzekerheden, methaanemissies, transportbewegingen en cumulatieve emissies met de reeds vergunde activiteiten. Het enkele verwijzen naar binnen de bestaande vergunning, binnen de bestaande contour ofaansluiting op bestaande voorzieningen volstaat niet. Het feit dat een activiteit administratief binnen bestaande vergunningruimte wordt gepositioneerd, ontslaat het bevoegd gezag niet van de verplichting om de feitelijke cumulatieve milieugevolgen, de actuele referentiesituatie en de aanvaardbaarheid van de totaie inrichting opnieuw inzichtelijk en toetsbaar te beoordelen.

Een bestaande vergunningruimte kan niet worden gebruikt als substituut voor een actuele integrale beoordeling van nieuwe processen, nieuwe emissiebronnen en nieuwe veiligheidsrisicos. Een beroep op bestaande vergunningruimte kan hoogstens een administratief uitgangspunt vormen, maar geen dragende motivering voor de aanvaardbaarheid van een nieuwe, functioneel verweven installatie. Jurisprudentie: ABRvS 24 februari 2021, ECLI:NL:RVS:2021:386 11.5 Gebrek aan handhaafbare en toetsbare mitigerentle maatregelen De stelling dat de installatie geen extra geur veroorzaakt omdat zij wordt aangesloten op de bestaande luchtbehandeling is abstract en niet voorzien van concrete, ex ante toetsbare voorschriften voor opstart-, piek- en storingssituaties. Dit geldt evenzeer voor afwijkende inputstromen, onderhoudssituaties, calamiteiten en methaanlekkages. Essentiële onzekerheden mogen niet worden doorgeschoven naar monitoring, evaluatie ofhandhaving achteraf. De aanvaardbaarheid van de totale inrichting dient reeds ex ante objectief, inzichtelijk, controleerbaar en handhaafbaar vast te staan. Voor zover essentiële emissiebeperkende maatregelen, vei ligheidsmaatregelen of onderzoeksverplichtingen eerst na vergunningverlening nader worden ingevuld, bevestigt ditjuist dat de aanvaardbaarheid van de inrichting thans nog niet volledig ex ante is vastgesteld.

Jurisprudentie: ABRvS 2 november 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3 l 59 H.6 Externe veiliglieid en erplosierisicos De biovergistingsinstallatie introduceert additioneie hoeveelheden biogas met een hoog aandeei methaan. Daarmee ontstaan aanvullende externe veiligheidsrisicos, waaronder lekkages, explosierisicos, gaswolkexplosies, drukopbouw en mogelijke domino-effecten binnen een reeds complexe industriële inrichting. Bij de beoordeling dient niet uitsluitend te worden uitgegaan van gemiddelde bedrijfssituaties, maar tevens van worst-case-scenarios, gelijktijdig falen van meerdere installaties, piekdrukscenarios, storingssituaties en de robuustheid van veiligheidsvoorzieningen zoals drukontlasting, gasdetectie, noodafblaassystemen en ATEX-zonering. Een beoordeling die volstaat met algemene verwijzingen naar normconformiteit zonder inzichtelijke scenarioanalyse voldoet niet aan de eisen van zorgvuldige voorbereiding en deugdelijke motivering. H.7 Samenhang met eerdere bijlagen Deze tekortkomingen maken dat het voorgenomen besluit niet voldoet aan de in Bijlage A (zorgvuidigheid en motiveringsplicht), Bijlage B (geur en gezondheid), Bijlage C (cumulatie), Bijlage D (MER en voorzorg) en Bijlage E (externe veiligheid) gestelde eisen. Slotconclusie Het onderhavige dossier bevat onvoldoende concrete, inzichtelijke en toetsbare onderbouwing om tot een deugdelijk besluit te kunnen komen.

Een besluitvorming op basis van de thans voorliggende stukken is in strijd met de eisen van zorgvuldige voorbereiding, deugdeiijke motivering, effectieve rechtsbescherming, het voorzorgsbeginsel en de vereisten van integrale cumulatieve beoordeling. Ondergetekende verzoekt het bevoegd gezag derhalve om de gevraagde vergunning niet te verlenen. Gelet op de aard en omvang van de geconstateerde gebreken kan niet worden volstaan met aanvullende voorschriften, monitoring, nadere voorwaarden of herstel achteraf. Daarnaast dient alsnog een volledige milieueffectrapportage te worden opgesteld. Ondergetekende betwist tevens de rechtmatigheid van het m.e.r.-beoordelingsbesluit en behoudt zich uitdrukkelijk het recht voo, dit te betrekken in een eventueel beroep tegen de definitieve bes1uitvorniin.

Burgum, 1 v J Addendum bij reeds ingediende zienswijze Sonac BurgumiSumar - aanvraagidentiteit, overgangsrecht en toepasselijk recht Betreft: Ontwerpbesluit omgevingsvergunning groengasinstallatie Sonac Burgum/Sumar Zaak: prb-2026-8655 FUMO-referenties: 2023-FUMO-0075778 en 2023-FUMO-0076882 Onderwerp: ten onrechte toepassing oud recht op materieel gewijzigd project Indiener: , 9251 PC Burgum Datum: 13 iuni 2026 1.Inleiding en karakter van dit addendum Ondergetekende heeft reeds een zienswijze ingediend tegen het ontwerpbesluit tot vergunningverlening voor de groengasinstallatie bij Sonac Burgum/Sumar. Binnen de nog lopende zienswijzentermijn dient ondergetekende hierbij een addendum op die zienswijze in. Dit addendum richt zich op een zelfstandige en fundamentele procedurele grond: het bevoegd gezag past ten onrechte het oude Wabo-recht toe. Het project waarop het ontwerpbesluit thans betrekking heeft is niet meer dezelfde aanvraag als de aanvraag uit 2023. De aanvraag is na 1 januari 2024 materieel gewijzigd en had daarom onder het recht van de Omgevingswet moeten worden beoordeeld. De kem is eenvoudig. Het overgangsrecht beschermt een aanvraag die vóór 1 januari 2024 is ingediend, zolang het nog steeds diezelfde aanvraag betreft.

Het overgangsrecht beschermt geen na 1 januari 2024 wezenlijk gewijzigd industrieel project dat administratief onder oude OLO-nummers wordt voortgezet. Ondergetekende stelt dat hier geen sprake is van een ondergeschikte wijziging. De latere wijzigingen raken de aard, scope, lay-out, situering, installatieconfiguratie, bouwkundige uitwerking, veiligheidsrelevantie en milieurelevante betekenis van het project. Daarmee ontbreekt de grondslag om het ontwerpbesluit onder het oude recht af te handelen. 2.chronologie van de oorspronkelijke aanvraag uit 2023 Uit de ter inzage gelegde stukken volgt dat sprake was van een gefaseerde aanvraag. Fase 1 is ingediend op 25 april 2023 onder OLO-nummer 7498357 en FUMO-zaaknummer 2023- FUMO-0075778. Deze fase had betrekking op het veranderen van de inrichting en het handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening. Fase 2 is ingediend op 26 mei 2023 onder OLO-nummer 7759869 en FUMO-zaaknummer 2023- FUMO-0076882. Deze fase had betrekking op de activiteit bouwen. De oorspronkelijke aanvraag uit 2023 zag niet uitsluitend op een groengasinstallatie.

Uit de aanvraagformulieren en de ontwerpbeschikking volgt dat de vergunning aanvankelijk was aangevraagd voor: (i) realisatie van een groengasinstallatie / nieuwe tiende productielijn, (ii) J J realisatie van een DeNOx-installatie op de bestaande stoomketels, en (iii) de mogelijkheid om de vergunde stookketels in plaats van aardgas volledig op vet te kunnen stoken. Dit volgt onder meer uit de stukken Aanvraag OLO-nummer 7498357, Aanvraag OLO-nummer 7759869 en de Ontwerpbeschikking omgevingsvergunning Sonac Burgum vergister aangepast, kenmerk 2023-FUMO-0075778 / 2023-FUMO-0076882. 3.De oorspronkelijke botiwfase uiit 2023 Het aanvraagformulier voor fase 2, Aanvraag OLO-nummer 7759869, vermeldt als projectomschrijving: realisatie en bouw van een nieuwe tiende productielijn / groengasinstallatie, het plaatsen van een DeNOx-installatie op de bestaande stoomketels en de mogelijkheid om de stoomketels 100% op vet te stoken. De oorspronkelijke bouwfase vermeldt onder meer: nieuw te plaatsen bouwwerk, bruto vloeroppervlakte na uitvoering 866 m2, bruto inhoud na uitvoering 8.500 m3, bebouwde oppervlakte na uitvoering 866 m2, huidig gebruik grasland, toekomstig gebruik industrie, geschatte bouwkosten EUR 3.500.000 en geschatte totale projectkosten EUR 21.000.000. Van belang is ook dat dit aanvraagformulier bij de rubrieken Bijlagen die later komen en Bijlagen n.v.t.

of al bekend geen latere wezenlijke aanvullingen presenteert. De aanvraag werd dus niet gepresenteerd als een open raamwerk waarop jaren later een gewijzigde lay-out, gewijzigde installatiesituering en een nieuw bouwkundig pakket konden worden geplaatst. Dit is relevant voor de aanvraagidentiteit. De vraag is niet of het bevoegd gezag later stukken administratief in hetzelfde dossier heeft gevoegd, maar of het uiteindelijke project nog dezelfde aanvraag is als de aanvraag die in 2023 is ingediend. 4.Materiële wijziging op 19 itili 2024 De ontwerpbeschikking vermeldt dat de vergunningaanvraag voor fase 1 op 19 juli 2024 ingrijpend is gewijzigd. Die kwalificatie komt niet van ondergetekende, maar uit het ontwerpbesluit zelf. De ontwerpbeschikking vermeldt bovendien waarom dit gebeurde: er waren zorgen bij de gemeenteraad van Tytsjerksteradiel en omwonenden over de aangevraagde groengasinstallatie. Vanwege deze zorgen had de gemeenteraad op 14 december 2023 besloten geen ontwerpverklaring van geen bedenkingen af te geven. De wijziging van 19 juli 2024 was dus geen beperkte technische correctie. Zij vond plaats na bestuurlijke en maatschappelijke weerstand tegen het oorspronkelijke project. Na deze wijziging had de aanvraag een andere inhoud. De eerder aangevraagde uitbreiding van het stoken van de stookketels op vet is uit de aanvraag verwijderd.

De gewijzigde aanvraag heeft daarna betrekking op een aangepaste groengasinstallatie en een DeNOx-installatie. Dit blijkt uit de Ontwerpbeschikking omgevingsvergunning Sonac Burgum vergister aangepast, kenmerk 2023-FUMO-0075778 / 2023-FUMO-0076882, onder meer op pagina 1 en pagina 21. 5.Fase 2 bouwen is in 2025 en 2026 aangepast aan de gewijzigde milieuaanvraag Na de ingrijpende wijziging van fase 1 is ook fase 2, de bouwactiviteit, aangepast. De ontwerpbeschikking vermeldt dat de vergunningaanvraag voor fase 2 op 5 november 2025, 4 december 2025 en 20 februari 2026 is aangepast om deze af | te stemmen op de gewijzigde aanvraag voor fase 1. Dit is juridisch zwaarwegend. De bouwfase uit 2023 bleek kennelijk niet meer zonder meer te passen bij de gewijzigde milieuaanvraag. De bouwfase moest jaren later opnieuw worden aangepast om aan te sluiten op het gewijzigde project. Daarmee staat vast dat het uiteindelijke bouwproject in belangrijke mate wordt gedragen door stukken uit 2025 en 2026, dus ruimschoots na inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Dit volgt eveneens uit de | Ontwerpbeschikking omgevingsvergunning Sonac Burgum vergister aangepast, kenmerk 2023-FUMO-0075778 / 2023-FUMO-0076882, pagina 1 en pagina 21. 6. Nieuwe en vervangende stukken uit 2024, 2025 en 2026 Het uiteindelijke project rust niet slechts op de aanvraagstukken uit 2023.

De ter inzage gelegde stukken bevatten een groot aantal nieuwe, aangepaste of | vervangende stukken uit 2024, 2025 en 2026. Van bijzonder belang zijn onder meer de volgende stukken: • | ßijlage M1 - Toelichting veranderingsaanvraag 4 Definitief, datum 20 februari 2026; • | ßijlage M2-1 - Situatietekening Sonac Burgum, datum 19 juli 2024; • | Bijlage M2-2 - Detailtekening Groengasinstallatie versie 2, datum 20 februari 2026; • | Bijlage M5 - Geuronderzoek januari 2025, datum 20 januari 2025; • | ßijlage M6 - Luchtonderzoek, datum 20 oktober 2025; • | Bijlage M6-1 - AERIUS-berekening, datum 20 oktober 2025; • | Bijlage M6-2 - Inschatting inzet bouwfase, datum 20 oktober 2025; • | Bijlage M6-3 - AERIUS-berekening bouwfase, datum 20 oktober 2025; • | Bijlage M8.1 - Bodemonderzoek GGI, datum 20 februari 2026; • | Bijlage M9 - BREF-rapportage GGI, datum 20 oktober 2025; • | Bijlage M10 - AV-AO/IC versie 4, datum 20 januari 2025; • | Bijlage M13 - Externe veiligheid GGI, datum 20 februari 2026; • | SON-ARC-Z00-ZZ-REP-SE-TO-000 1 - Uitgangspuntendocument, datum 4 december 2025; • | SON-ARC-Z00-ZZ-REP-SE-TO-0002 - Gebouw, datum 4 december 2025; • | SON-ARC-Z00-ZZ-REP-SE-TO-0003 - Fundatieplaten, datum 4 december 2025; • | SON-ARC-Z00-ZZ-REP-SE-TO-0004 - Leidingbrug, datum 4 december 2025; • | SBVE-ARC-Z00-ZZ-DRW-AR-TD-l00l - Situatie Nieuw, datum 5 november 2025.

De aanwezigheid van deze latere stukken is op zichzelf | nog niet beslissend, maar zij bevestigt wel dat het project zoals het nu voorligt niet enkel wordt gedragen door de oorspronkelijke aanvraag uit 2023. Het zwaartepunt van de feitelijke vergunningbasis ligt mede in stukken die na 1 januari 2024 zijn ingebracht. 7.MI bevestigt wijziging van lay-oLIt eii vervanging vafl bijlagefl Bijlage M1 - Toelichting veranderingsaanvraag 4 Definitief, datum 20 februari 2026, bevat een cruciale passage. M1 vermeldt dat de vetgedrukte bijlagen nieuw zijn in verband met een gewijzigde lay-out van de groengasinstallatie en aanvullende vragen vanuit het bevoegd gezag. M1 vermeldt daarnaast dat reeds ingediende bijlagen met hetzelfde nummer hiermee komen te vervallen. Dit is juridisch van groot belang. A1s eerdere bijlagen komen te vervallen en nieuwe bijlagen daarvoor in de plaats komen vanwege een gewijzigde lay-out van de groengasinstallatie, dan is geen sprake van een louter ondergeschikte verduidelijking. De aanvrager en het dossier erkennen daarmee dat de fysieke opzet van de groengasinstallatie is gewijzigd en dat eerdere stukken niet langer dragend zijn. Deze passage staat in ßijlage M1 - Toelichting veranderingsaanvraag 4 Definitief, datum 20 februari 2026, pagina 11.

8.Wijziging van lay-out, oriëntatie en vergisterconfiguratie M1 vermeldt dat eerder gebruik is gemaakt van een inmiddels verouderde versie van de lay-out van de groengasinstallatie. volgens M1 was destijds het plan om drie grote (na)vergisters te bouwen, van 24 meter hoog, aan de noordwestzijde van het terrein. Deze vergisters waren in de lijn noord-zuid georiënteerd. M1 vermeldt vervolgens dat deze lay-out op basis van input van diverse lokale belanghebbenden is aangepast. In de huidige lay-out zijn er vier kleinere vergisters, minder hoog dan oorspronkelijk beoogd, namelijk 20 meter in plaats van 24 meter. Deze zijn aan de noordzijde van het terrein gesitueerd en in de lijn oost-west georiënteerd. De wijziging betreft dus niet enkel een maatvoering of detail. Het gaat om een gewijzigde lay-out, een andere oriëntatie, een ander aantal vergisters en een gewijzigde ruimtelijke opzet van de kern van de installatie. Dit volgt uit Bijlage M1 - Toelichting veranderingsaanvraag 4 Definitief, datum 20 februari 2026, pagina 29. 9.Brandweeradvies bevestigt verplaatsiiig eii toevoeging van eeii (na)vergister Het advies van Brandweer Fryslân bevestigt dat sprake is van een relevante wijziging ten opzichte van de eerdere aanvraag. In het stuk ontvangen advies brandweer 21-8-2024 staat dat in de voorgaande aanvraag de vergisters aan de westzijde van cle inrichting waren gesitueerd.

ln de gewijzigde aanvraag zijn de vergisters aan de noordwestzijde geprojecteerd en is er een (na)vergister bijgevoegd. Dit is een kernfeit. De risicodragende onderdelen van de installatie zijn gewijzigd gesitueerd en de installatieconfiguratie is uitgebreid of gewijzigd door toevoeging van een (na)vergister. Dit is niet vergelijkbaar met een ondergeschikte bouwkundige aanpassing. Het betreft de fysieke en veiligheidsrelevante kern van de groengasinstallatie. Juist daarom moest de brandweer opnieuw adviseren.

Dit volgt uit | ontvangen advies brandweer 21-8-2024, pagina 1. 10. Wijziging terreinbeslag en Iogistieke opzet De oorspronkelijke bouwaanvraag uit 2023 vermeldde een bebouwde oppervlakte na uitvoering van 866 m2 en een bruto vloeroppervlakte van 866 m2. M1 beschrijft weliswaar een nieuw groengasgebouw van circa 860 m2, maar vermeldt daarnaast dat het verhardlbebouwd terrein wordt vergroot met ongeveer 6.000 m2. Ook vermeldt M1 dat het terrein in de noordwesthoek gedeeltelijk wordt verhard en dat een nieuwe rijroute wordt gerealiseerd voor de toe- en afvoer van grondstoffen, hulpstoffen en producten van de groengasinstallatie. De feitelijke ontwikkeling is dus ruimer dan alleen een gebouw van circa 866 m2. Zij omvat een industriële terreinontwikkeling met installatieonderdelen, verharding, logistiek, rijroute en procesmatige verwevenheid met de bestaande inrichting. Dit volgt uit | Aanvraag OLO-nummer 7759869 | en | Bijlage M1 - Toelichting veranderingsaanvraag 4 Definitief, datum 20 februari 2026. 11. Feiteniiiatrix De vergelijking tussen de oorspronkelijke aanvraag en de gewijzigde aanvraag kan als volgt worden samengevat. FEITENMATRIX Onderwerp | Oorspronkeiijke aanvraag | Gewijzigde aanvraag | Juridische beekenis 2023 | 2024/2025/2026 Aanvraagdata | 2023: Fase 1: 25 april 2023. | gewijzigd: Fase 1 ingrijpend | betekenis: Niet één Fase 2: 26 mei 2023.

| gewijzigd op 19 juli 2024. Fase | onveranderde aanvraag uit 2 aangepast op 5 november | 2023. Latere materiële 2025, 4 december 2025 en 20 | wijziging na inwerkingtreding februari 2026. | Omgevingswet. Scope aanvraag | 2023: GGI / tiende | gewijzigd: Aangepaste GGI + | betekenis: Projectscope productielijn + DeNOx + | DeNOx. vetstookonderdeel | gewijzigd. 100% vetstook stoomketels. | verwijderd. Bouwformulier | 2023: Nieuw bouwwerk, 866 | gewijzigd: Latere bouwfase | betekenis: Oorspronkelijke m2, 8.500 m3, terrein van | moet worden afgestemd op | bouwfase was niet langer grasiand naar industrie. | gewijzigde fase 1. | zelfstandig dragend voor het eindproject. Latere bijlagen | 2023: OLO 7759869 vermeldt | gewijzigd: Omvangrijke | betekenis: Geen open kapstok geen latere wezenlijke | stukken uit 2024, 2025 en 2026 | voor een wezenlijk gewijzigd bijlagen. | worden vergunningbasis. | bouwpakket. Lay-out | 2023: Eerdere/verouderde lay- | gewijzigd: M1: nieuwe | betekenis: Aanvraagbasis out in de oude aanvraaglijn. | bijlagen wegens gewijzigde | gewijzigd. lay-out; oude bijlagen met hetzelfde nummer vervallen. Vergisters | 2023: Oude beoordeling: twee | gewijzigd: Huidig: drie | betekenis: Configuratie hoofdvergisters + navergister, | hoofdvergisters + één | gewijzigd; niet ondergeschikt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://tytsjerksteradiel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/59fa6401-73db-41cf-82c6-4fd5e1ab2135?agendaItemId=7d6c1ab8-180c-4786-9025-ae296a41c9a5