02a - Bijlage 2.7 - stikstofonderzoek VG

Stikstofeffect bij bouw MFC in Tytsjerk JWvD, 16 november 2021

1

Inleiding

De gemeente Tytsjerksteradiel en Dorpsbelangen Tytsjerk willen samen met de basisschool in Tytsjerk een nieuw Multifunctioneel centrum (MFC) realiseren. In dit centrum komen de volgende functies: 1. Basisschool met 6 groepen van in totaal 130 leerlingen; 2. Kinderopvang 0 – 13 jaar, bestaande uit: • 2 groepen dagopvang (28 kindplaatsen); • 1 groep peuteropvang (16 kindplaatsen (tevens BSO-ruimte); • 2 stamgroepen BSO (maximaal 40 kindplaatsen); 3. Dorpshuis met verschillende zalen, snackbar en kroegfunctie (10.500 bezoekers per jaar); 4. Gymzaal voor school en voor binnensportverenigingen. Het plan is het nieuwe MFC te huisvesten op de locatie en het omliggende terrein van het huidige dorpshuis Yn ‘e Mande aan de Noarderein 1, 9255 KC Tytsjerk. De vraag is of de stikstofemissie van het voornemen leidt tot overschrijding van de kritische depositiewaarde (KDW) in de Natura2000-gebieden.

2

Locatie en voornemen

De bouwlocatie ligt hemelsbreed 400 meter van Natura2000-gebied De Groote Wielen en ongeveer 9 km van Natura2000-gebied De Alde Feanen. Bij nieuwe bouwplannen kunnen effecten van stikstofdepositie aan de orde kunnen zijn. Zowel in de bouwfase als de gebruiksfase is sprake van stikstofemissie. De stikstofeffecten van beide fasen worden hieronder toegelicht.

bouwfase (vrijgesteld) Tijdens de bouwfase is sprake van stikstofemissie als gevolg van het aanleggen van de infrastructuur (bouwrijp en woonrijp maken) en als gevolg van de bouw van de woningen zelf. Met de nieuwe stikstofwet en bijbehorende AMvB-regels (die per 1 juli 2021 in werking treden zijn deze activiteiten vrijgesteld. gebruiksfase Tijdens de gebruiksfase kan stikstofemissie plaatsvinden als gevolg van gasverbruik (voor verwarming) en brandstofverbruik (voor vervoersbewegingen). Met de inwerkingtreding van de Wet voortgang energietransitie (Wet VET) per 1 juli 2018 is de gasaansluitplicht voor nieuwbouwwoningen vervallen. Gasloos bouwen is het nieuwe uitgangspunt en dat betekent dat geen sprake is van stikstofemissie als gevolg van de verbranding van aardgas. Voor het bepalen van de stikstofuitstoot van brandstof voor voertuigen moet rekenschap worden gehouden met de vervoersbewegingen van de nieuwbouw totdat het verkeer “opgaat in het heersende verkeersbeeld”. Volgens de Raad van State is dit het geval op het moment dat het aan- en afrijdende verkeer zich door zijn snelheid en rij- en stopgedrag nog niet dan wel niet meer onderscheidt van het overige verkeer dat zich op de betrokken weg bevinden. Er zijn geen harde criteria voor het bepalen van de afstand die moet worden meegenomen.

Er dient een onderbouwde afweging te worden gemaakt tot waar het verkeer moet worden meegenomen.

3

Aerius-berekening

Er zijn twee berekeningen met de Aerius-calculator 2020 gemaakt: 1. Berekening 1 met realistische aannames; 2. Berekening 2 met ruime aannames (zekerheidsanalyse). Berekening 1: realistische aannames Aannames voor de stikstofberekening bij het MFC-plan in Tytsjerk: • Het MFC wordt gasloos gerealiseerd. Dus verwarming heeft geen stikstofeffect; aangezien in het huidige dorpshuis wel met gas wordt gestookt, zodat eigenlijk sprake is van een verlaging van de stikstofemissie; • Het MFC ligt direct aan de uitgaande hoofdweg Noarderein uit Tytsjerk. Op die weg is direct sprake van ”opgaan in het heersende verkeersbeeld” • De vervoersbewegingen zijn als volgt (zie gemeentelijk memo verkeer van 21 mei 2021): o De school, het kinderdagverblijf en de peuterspeelzaal generen 56 + 30 = 86 autoverplaatsingen (retour). Dat zijn 192 autoverplaatsingen (enkele reis). Gerekend is met 250 enkele autoverplaatsingen. o De vervoersbewegingen voor het dorpshuis blijven gelijk aan de oude situatie en deze zijn daarom niet opnieuw meegerekend. Het rekenprogramma Aerius berekent met deze aannames geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/jaar op de Natura2000-gebieden. Dat betekent dat het initiatief geen negatief effect heeft op de natuur in de Natua2000-gebieden.

Berekening 2: ruime aannames Bij deze variant zijn de aannames (voor de zekerheid) een stuk ruimer genomen: • De emissie van het verkeer wordt meegerekend tot de N355 (Rijksstraatweg) ontsluitingsweg. Gerekend is net als bij berekening 1 met 250 enkele autoverplaatsingen. • Meegenomen is dat voor (gas)verwarming 58 kg/jaar aan NOx wordt uitgestoten (zie onder). Het rekenprogramma Aerius berekent met deze ruime aannames op enkele hexagonen in Natura200gebieden De Groote Wielen een klein effect van 0,00 mol/ha/jaar. Maar er is geen sprake van een risico op (bijna) overschrijding van de kritische depositiewaarde in de natuurgebieden. conclusie Voor de bouw van het MFC in Tytsjerk is in de gebruiksfase geen sprake van (bijna) overschrijding van de kritische depositiewaarden (KDW) in de Natura2000-gebieden. Bij realistische aannames is er geen stikstofdepositie > 0,00 mol/ha/jaar en bij ruime aannames een beperkte depositie (die blijft onder de norm) op de Natura2000-gebieden. Een vergunning Wet natuurbescherming in het kader van stikstofdepositie is derhalve niet nodig.

Ruime schatting stikstofuitstoot bij gasverwarming Indien het MFC toch zou worden voorzien van gasverwarming, wat is dan de stikstof-uitstoot? Hieronder volgt een ruime berekening. Volgens het ECN-rapport Ontwikkeling energiekentallen utiliteitsgebouwen, Januari 2016, ECN-E--15-068, J.M. Sipma en M.D.A. Rietkerk bedraagt het jaarlijkse gasverbruik per m2 vloeroppervlak van bestaande schoolgebouwen 15 m3 van sportaccommodaties 16 m3 en van café (dorpshuis) 34 m2. Uitgaande van 2.000 m2 brutovloeroppervlak school, 500 m2 gymnastieklokaal en 1.000 m2 BVO dorpshuis (alle ruim genomen) geeft dat 72.000 m3 gasverbruik per jaar. De NOX-emissie per jaar wordt berekend met de volgende formule: • NOx-emissie (kg/jaar) = gasverbruik (in m3) x rookgasdebiet per m3 (Nm3) gas x emissie-eis ketels (mg/Nm3) = gasverbruik (m3) x 11,5 x 70 x 1 miljoen kg. • Dat 0,8 kg/jaar per 1.000 m3 gasverbruik. • 72.000 m3 gasverbruik geeft dan 72 x 0,8 = 58 kg NOx-emissie

5 5.1

Aerius-berekeningen Realistische Aerius-berekening

5.2

Aerius-berekening met ruime aannames